Ασφάλεια των μηχανημάτων

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Πεδίο εφαρμογής

• Η οδηγία 2006/42/EK καλύπτει μηχανήματα, εναλλάξιμο εξοπλισμό, δομικά στοιχεία ασφαλείας, ανυψωτικά εξαρτήματα, αλυσίδες, συρματόσχοινα και ιμάντες, αφαιρετά συστήματα μηχανικής μετάδοσης και ημιτελή μηχανήματα.
• Δεν αφορά άλλους τύπους μηχανημάτων, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται σε λούνα παρκ, στην πυρηνική βιομηχανία, σε επιστημονικά εργαστήρια και ορυχεία ή μηχανήματα που χρησιμοποιούνται από τον στρατό ή την αστυνομία.

Υποχρεώσεις των κατασκευαστών

Οι κατασκευαστές οφείλουν:

• να διεξάγουν εκτίμηση των κινδύνων προκειμένου να καθορίσουν τις απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας που αφορούν τα μηχανήματά τους·
• να λαμβάνουν υπόψη την εκτίμηση των κινδύνων κατά τον σχεδιασμό και την κατασκευή των μηχανημάτων τους·
• να καθορίζουν τα όρια χρήσης των μηχανημάτων·
• να εντοπίζουν τους ενδεχόμενους κινδύνους·
• να εκτιμούν τον κίνδυνο να προκαλέσουν τα μηχανήματά τους σοβαρό τραυματισμό ή ζημία και να παίρνουν μέτρα για να τα κάνουν ασφαλέστερα·
• να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των μηχανημάτων τους με τις απαραίτητες απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της οδηγίας·
• να παρέχουν τεχνική τεκμηρίωση που να επιβεβαιώνει ότι τα μηχανήματα πληρούν τις απαιτήσεις της οδηγίας·
• να εφαρμόζουν διαδικασίες εκτίμησης της συμμόρφωσης και να διαθέτουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών συναρμολόγησης και χρήσης·
• να συμπληρώνουν τη δήλωση συμμόρφωσης και να διασφαλίζουν ότι η σήμανση συμμόρφωσης«CE» έχει στερεωθεί ασφαλώς στα μηχανήματα, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλη την ΕΕ.

Εξουσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών πράξεων

Δυνάμει του τροποποιητικού κανονισμού (ΕΕ) 2019/1243, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατείχε την εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για την τροποποίηση του ενδεικτικού καταλόγου δομικών στοιχείων ασφαλείας στο παράρτημα V της οδηγίας 2006/42/ΕΚ.

Για την εξασφάλιση ενιαίων όρων εφαρμογής της οδηγίας 2006/42/ΕΚ, η Επιτροπή έχει την εξουσία επιβολής των αναγκαίων μέτρων για την αντιμετώπιση των δυνητικώς επικίνδυνων μηχανημάτων μέσω εκτελεστικών πράξεων. Οι εν λόγω εξουσίες πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 (βλ. σύνοψη).

Λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά

Η τροποποιητική οδηγία (ΕΕ) 2024/2749 αποσκοπεί στην αποφυγή διαταραχών στην εσωτερική αγορά σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης διασφαλίζοντας ότι, αφού ενεργοποιηθεί η λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/2747 (τον κανονισμό για κατάσταση έκτακτης ανάγκης της εσωτερικής αγοράς), μέσω μιας εκτελεστικής πράξης που εκδίδεται από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα εμπορεύματα και οι υπηρεσίες που έχουν χαρακτηριστεί συναφή με την κρίση εμπορεύματα και υπηρεσίες² μπορούν να διατίθενται στην αγορά όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Η οδηγία (ΕΕ) 2024/2749 τροποποιεί την οδηγία 2006/42/ΕΕ καθορίζοντας πώς αυτές οι διαδικασίες έκτακτης ανάγκης θα εφαρμόζονται. Μεταξύ άλλων πραγμάτων, οι νέοι κανόνες:

• υποχρεώνουν τους οργανισμούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης³ να αποδίδουν προτεραιότητα στις αιτήσεις αξιολόγησης της συμμόρφωσης των συναφών με την κρίση προϊόντων έναντι αυτών που δεν είναι·
• επιτρέπουν στα κράτη μέλη, κατ’ εξαίρεση και κατόπιν δεόντως αιτιολογημένου αιτήματος, να επιτρέπουν προσωρινά τη διάθεση στην αγορά μηχανημάτων χωρίς τη διεξαγωγή των κανονικών διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης, όπου η συμμετοχή ενός κοινοποιημένου οργανισμού είναι υποχρεωτική και οι οποίες μπορούν να διασφαλίσουν ότι πληρούνται όλες οι ουσιώδεις απαιτήσεις·
• επιτρέπουν στις αρμόδιες εθνικές αρχές να τεκμαίρουν ότι προϊόντα που κατασκευάζονται σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ, σχετικά ισχύοντα εθνικά πρότυπα ή σχετικά ισχύοντα διεθνή πρότυπα που έχουν αναπτυχθεί από κάποιον διεθνή οργανισμό τυποποίησης, και έχουν προσδιοριστεί από την Επιτροπή ως κατάλληλα για την επίτευξη συμμόρφωσης και εξασφαλίζουν ισοδύναμο επίπεδο προστασίας με εκείνο που παρέχουν τα εναρμονισμένα πρότυπα, συμμορφώνονται με τις οικείες ισχύουσες ουσιώδεις απαιτήσεις·
• δίνουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, κοινές προδιαγραφές στις οποίες θα μπορούν να βασίζονται οι κατασκευαστές προκειμένου να επωφεληθούν από το τεκμήριο συμμόρφωσης με τις ισχύουσες ουσιώδεις απαιτήσεις (οι εκτελεστικές πράξεις με τις οποίες θεσπίζονται οι εν λόγω κοινές προδιαγραφές παραμένουν σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά).

Κατάργηση

Η οδηγία 2006/42/ΕΚ καταργείται και αντικαθίσταται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1230 (βλέπε σύνοψη), που αρχίζει να ισχύει από τις 20 Ιανουαρίου 2027.