Υγιεινή των ζωοτροφών

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Πεδίο εφαρμογής

Ο κανονισμός εφαρμόζεται στις δραστηριότητες των υπευθύνων επιχειρήσεων ζωοτροφών, από την πρωτογενή παραγωγή ζωοτροφών έως και τη διάθεσή τους στην αγορά, καθώς και τη σίτιση των ζώων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων και τις εισαγωγές και εξαγωγές ζωοτροφών από και προς χώρες εκτός της ΕΕ.

Εξαιρέσεις

Οι παρακάτω δραστηριότητες εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής:

• η ιδιωτική οικιακή παραγωγή ζωοτροφών για ζώα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων με σκοπό την ιδιωτική οικιακή κατανάλωση και για ζώα που δεν εκτρέφονται με σκοπό την παραγωγή τροφίμων·
• η σίτιση ζώων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων με σκοπό την ιδιωτική οικιακή κατανάλωση·
• η άμεση διάθεση μικρών ποσοτήτων πρωτογενούς παραγωγής από τον παραγωγό στον τελικό καταναλωτή ή σε τοπικά καταστήματα λιανικής που προμηθεύουν απευθείας τον τελικό καταναλωτή·
• η σίτιση ζώων που δεν εκτρέφονται με σκοπό την παραγωγή τροφίμων·
• η άμεση διάθεση μικρών ποσοτήτων πρωτογενούς παραγωγής ζωοτροφών σε τοπικό επίπεδο από τον παραγωγό σε τοπικά αγροκτήματα προς χρήση στα αγροκτήματα αυτά·
• η λιανική πώληση τροφών για ζώα συντροφιάς.

Βασικά στοιχεία:

• Υποχρεωτική εγγραφή όλων των υπευθύνων επιχειρήσεων ζωοτροφών από την αρμόδια αρχή.
• Έγκριση των επιχειρήσεων του κλάδου ζωοτροφών που διεξάγουν διεργασίες στις οποίες χρησιμοποιούνται περισσότερο ευαίσθητες ουσίες, όπως ορισμένες πρόσθετες ύλες ζωοτροφών, προμείγματα² και σύνθετες ζωοτροφές³.
• Θέσπιση υποχρεωτικών απαιτήσεων για την παραγωγή ζωοτροφών στα αγροκτήματα.
• Ενιαίες απαιτήσεις υγιεινής που πρέπει να πληρούνται από όλες τις επιχειρήσεις ζωοτροφών.
• Ορθή πρακτική στον τομέα της υγιεινής που πρέπει να εφαρμόζεται σε όλα τα επίπεδα της γεωργικής παραγωγής και στη χρήση των ζωοτροφών.
• Θέσπιση των αρχών του συστήματος ανάλυσης κινδύνου και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP)⁴ για τους υπεύθυνους των επιχειρήσεων ζωοτροφών πλην εκείνων που δραστηριοποιούνται στο επίπεδο της πρωτογενούς παραγωγής.
• Ενθάρρυνση της ανάπτυξης οδηγών της ΕΕ και εθνικών οδηγών ορθής πρακτικής στην παραγωγή ζωοτροφών.

Επιχειρήσεις ζωοτροφών στην πρωτογενή παραγωγή ζωοτροφών

Οι εν λόγω επιχειρήσεις πρέπει να προλαμβάνουν, να εξαλείφουν ή να μειώνουν τους κινδύνους για τις ζωοτροφές κατά την παραγωγή, την παρασκευή, τον καθαρισμό, τη συσκευασία, την αποθήκευση και τη μεταφορά των εν λόγω προϊόντων (παράρτημα Ι). Πρέπει να τηρούν αρχεία των μέτρων που εφαρμόζουν για τον έλεγχο των κινδύνων μόλυνσης.

Άλλες επιχειρήσεις ζωοτροφών

• Οι εν λόγω επιχειρήσεις πρέπει να εγκρίνουν μέτρα διασφάλισης την ασφάλειας των προϊόντων που παρασκευάζουν, μεταφέρουν ή χρησιμοποιούν. Τα εν λόγω μέτρα αναφέρονται λεπτομερώς στο παράρτημα ΙΙ και αφορούν κυρίως:

  • τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό·
  • την κατάρτιση του προσωπικού·
  • την οργάνωση και την παρακολούθηση διαφόρων σταδίων παραγωγής·
  • τα έγγραφα που πρέπει να τηρούν οι υπεύθυνοι.
• Πρέπει επίσης να εφαρμόζουν τις αρχές του συστήματος HACCP και να τηρούν έγγραφα που αποδεικνύουν τον σεβασμό αυτών των αρχών.

• Οι επιχειρήσεις πρέπει:

  • να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα όταν η παρακολούθηση υποδεικνύει ότι ένα κρίσιμο σημείο ελέγχου (βλ. αρχές HACCP) βρίσκεται εκτός ελέγχου·
  • να εφαρμόζουν εσωτερικές διαδικασίες για να εξακριβώνουν ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί λειτουργούν αποτελεσματικά·
  • να τηρούν αρχεία για να αποδεικνύουν την εφαρμογή αυτών των μέτρων.

Εγγραφή και έγκριση

• Οι επιχειρήσεις ζωοτροφών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή ζωοτροφών) πρέπει να εγγράφονται στις αρμόδιες αρχές της χώρας τους. Πρέπει να παρέχουν ενημερωμένες πληροφορίες και να συμφωνούν να συνεργάζονται στην περίπτωση ελέγχων.
• Όταν απαιτείται από την εθνική νομοθεσία ή τη νομοθεσία της ΕΕ, οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων ζωοτροφών εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις υπό τον έλεγχό τους εγκρίνονται από την αρμόδια αρχή και δεν δύνανται να λειτουργούν χωρίς έγκριση. Κάθε χώρα της ΕΕ πρέπει να τηρεί κατάλογο των εγκεκριμένων επιχειρήσεων. Όταν μια επιχείρηση δεν συμμορφώνεται πλέον με τις απαιτήσεις που διέπουν τις δραστηριότητές της, η έγκριση που της έχει χορηγηθεί δύναται να ανασταλεί προσωρινά ή να ανακληθεί.

Οδηγοί ορθής πρακτικής

Τόσο η Επιτροπή όσο και οι χώρες της ΕΕ εκδίδουν οδηγούς ορθής πρακτικής στον κλάδο των ζωοτροφών καθώς και για την εφαρμογή των αρχών του HACCP. Οι εν λόγω οδηγοί πρέπει να αναπτύσσονται σύμφωνα με τις αρχές του Codex Alimentarius και σε διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Κατά την κατάρτιση τυποποιημένων οδηγών της ΕΕ, η μόνιμη επιτροπή φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών (επονομαζόμενη PAFF) εξασφαλίζει ότι το περιεχόμενων αυτών των οδηγών είναι δυνατόν να εφαρμοστεί.

Τροποποιήσεις

Το παράρτημα ΙΙ του κανονισμού έχει τροποποιηθεί δύο φορές [από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 225/2012 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1905] όσον αφορά την έγκριση επιχειρήσεων που παρασκευάζουν προϊόντα από φυτικά έλαια και αναμεμειγμένα λίπη και τις ειδικές απαιτήσεις παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς και ελέγχου διοξινών.