Δασμολογικές προτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εισαγωγές από αναπτυσσόμενες χώρες

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Το σύστημα γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων (ΣΓΠ) της ΕΕ επιτρέπει στις αναπτυσσόμενες χώρες να πληρώνουν χαμηλότερους δασμούς για τις εξαγωγές τους προς την ΕΕ. Αυτό βοηθά στην τόνωση των οικονομιών τους.

Τα τρία σκέλη του συστήματος

• Γενικό ΣΓΠ: Μείωση ή αναστολή των δασμών για αγαθά που εισάγονται από αναπτυσσόμενη χώρα. Εξαίρεση: το παραπάνω δεν εφαρμόζεται όταν μια χώρα έχει χαρακτηριστεί από την Παγκόσμια Τράπεζα ως χώρα υψηλού ή μέσου-υψηλού εισοδήματος για 3 συναπτά έτη, αμέσως πριν από την επικαιροποίηση του καταλόγου των δικαιούχων χωρών από την ΕΕ.
• ΣΓΠ+ (σύστημα κινήτρων): Ακόμη χαμηλότεροι δασμοί για αναπτυσσόμενες χώρες που επικυρώνουν και εφαρμόζουν 27 συγκεκριμένες διεθνείς συμβάσεις οι οποίες αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των εργαζομένων, το περιβάλλον και τη χρηστή διακυβέρνηση.
• Όλα εκτός από όπλα για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες: Πλήρης αναστολή δασμών και ποσοστώσεων για όλα τα αγαθά, με εξαίρεση τα όπλα και τα πυρομαχικά, που προέρχονται από τις χώρες που έχουν χαρακτηριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.

Αναστολή προτιμήσεων

Η ΕΕ μπορεί να αναστείλει προσωρινά τους μειωμένους δασμούς για λόγους όπως:

• παραβιάσεις των βασικών αρχών που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των εργαζομένων·
• αθέμιτες εμπορικές πρακτικές·
• σοβαρές ανεπάρκειες στους τελωνειακούς ελέγχους (π.χ. εξαγωγή ή διαμετακόμιση ναρκωτικών)·
• εάν η εθνική νομοθεσία μιας χώρας δικαιούχου του ΣΓΠ+ δεν ενσωματώνει πλέον τις οικείες συμβάσεις (ή εάν η εν λόγω νομοθεσία δεν εφαρμόζεται αποτελεσματικά).

Αναστολή προτιμήσεων για ανταγωνιστικά προϊόντα

• Κάποιες χώρες μπορεί να είναι φτωχές, αλλά ταυτόχρονα να αναπτύσσουν ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς εξαγωγικούς κλάδους για συγκεκριμένα προϊόντα. Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν χρειάζονται πλέον προτιμήσεις για να διεισδύσουν τα προϊόντα αυτά με επιτυχία στις αγορές της ΕΕ.
• Κατά συνέπεια, το σύστημα ΣΓΠ αναστέλλει τις προτιμήσεις για τέτοιου είδους ανταγωνιστικά προϊόντα με βάση έναν μηχανισμό διαβάθμισης ειδικό ανά χώρα και ειδικό ανά προϊόν.

Πιο σταθερό και προβλέψιμο

• Το ΣΓΠ του 2012 προσφέρει σε εισαγωγείς και εξαγωγείς μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα, καθώς διαρκεί πλέον 13 έτη (και όχι 3 όπως στο παρελθόν).
• Οι εξαγωγείς γνωρίζουν ότι – στις περιπτώσεις μεταβολών στον κατάλογο των δικαιούχων – προβλέπονται μεταβατικές περίοδοι τουλάχιστον 1 έτους. Οι χώρες έχουν πλέον την ασφάλεια της βεβαιότητας ότι μπορούν να αφαιρεθούν από τους καταλόγους των δικαιούχων («Όλα εκτός από όπλα» ή ΣΓΠ αντίστοιχα) μόνο εάν τα Ηνωμένα Έθνη τις συμπεριλάβουν στον κατάλογο των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ή η Παγκόσμια Τράπεζα τις συμπεριλάβει στον κατάλογο των χωρών υψηλού ή μέσου-υψηλού εισοδήματος για 3 συναπτά έτη.

Προσωρινές διασφαλίσεις

Η ΕΕ μπορεί να εφαρμόσει μέτρα διασφάλισης (προσωρινούς περιορισμούς στις δασμολογικές προτιμήσεις), εάν οι εισαγωγές από τις δικαιούχους χώρες προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή δυσχέρεια σε παραγωγό της ΕΕ ή σοβαρή διαταραχή στις αγορές της Ένωσης. Μπορεί ακόμη να εφαρμόσει μέτρα εποπτείας για γεωργικά προϊόντα.

Διαβάθμιση προϊόντων και διαβάθμιση χωρών

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 978/2012 εφαρμόζεται και τροποποιείται μέσω εκτελεστικών και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων προκειμένου να επικαιροποιείται ο κατάλογος των χωρών που επωφελούνται από δασμολογικές προτιμήσεις στο πλαίσιο ενός από τα τρία σκέλη του συστήματος και ο κατάλογος των συγκεκριμένων τμημάτων προϊόντων για τα οποία μπορεί να ανασταλούν ή να επηρεαστούν με άλλον τρόπο οι δασμολογικές προτιμήσεις. Βλέπε την πρόσφατη ενοποιημένη απόδοση.