Οικολογικό σήμα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

• Το οικολογικό σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης απονέμεται στα προϊόντα και υπηρεσίες με τοv μικρότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο σε σχέση με τα προϊόντα της ίδιας ομάδας. Τα κριτήρια απονομής του οικολογικού σήματος της ΕΕ καθορίζονται βάσει επιστημονικών στοιχείων, λαμβανομένου υπόψη ολόκληρου του κύκλου ζωής των προϊόντων από την εκπόνηση μέχρι την απόρριψή τους.
• Το σήμα απονέμεται σε όλα τα αγαθά ή υπηρεσίες που προσφέρονται για διανομή, κατανάλωση ή χρήση στην αγορά της ΕΕ, είτε επί πληρωμή είτε δωρεάν, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν καθοριστεί με σαφήνεια τα οικολογικά κριτήρια. Δεν εφαρμόζεται στα φαρμακευτικά προϊόντα που προορίζονται για ανθρώπινη ή κτηνιατρική χρήση, ούτε στα ιατροτεχνολογικά βοηθήματα.
• Το σύστημα αυτό θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 880/92 και τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1980/2000. Στόχος του παρόντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 66/2010 είναι η βελτίωση των κανόνων απονομής, χρήσης και λειτουργίας του σήματος.

Κριτήρια απονομής

• Η απονομή του σήματος γίνεται βάσει των ευρωπαϊκών στόχων για το περιβάλλον και τη δεοντολογία. Προωθεί επίσης τη μετάβαση της ΕΕ σε μια κυκλική οικονομία, υποστηρίζοντας τόσο τη βιώσιμη παραγωγή όσο και την κατανάλωση. Κυρίως λαμβάνονται υπόψη τα εξής στοιχεία:
  • οι επιπτώσεις των προϊόντων και των υπηρεσιών στην κλιματική αλλαγή, τη φύση και τη βιοποικιλότητα, την κατανάλωση ενέργειας και πόρων, τη δημιουργία αποβλήτων, τη ρύπανση, τις εκπομπές και την ελευθέρωση επικίνδυνων ουσιών στο περιβάλλον·
  • η υποκατάσταση επιβλαβών ουσιών από λιγότερο επιβλαβείς·
  • ο βιώσιμος χαρακτήρας και η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης των προϊόντων·
  • ο τελικός αντίκτυπος στο περιβάλλον, την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών·
  • ο σεβασμός κοινωνικών και ηθικών προτύπων, όπως τα διεθνή πρότυπα εργασίας·
  • η συνεκτίμηση των κριτηρίων που έχουν καθοριστεί από άλλα σήματα εθνικού ή περιφερειακού επιπέδου·
  • η μείωση πειραμάτων στα ζώα.
• Το σήμα δεν απονέμεται σε προϊόντα που περιέχουν ουσίες που έχουν καταχωρισθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 ως τοξικές, επικίνδυνες για το περιβάλλον, καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή ουσίες που εμπίπτουν στο κανονιστικό πλαίσιο για τη διαχείριση των χημικών προϊόντων.

Αρμόδιοι φορείς

• Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να καθορίζουν έναν ή περισσότερους φορείς που είναι υπεύθυνοι για τη διαδικασία σήμανσης σε εθνικό επίπεδο. Η λειτουργία τους χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, ενώ όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να συμμετάσχουν στις δραστηριότητές τους.
• Οι φορείς αυτοί είναι κυρίως υπεύθυνοι για τον τακτικό έλεγχο της συμμόρφωσης του προϊόντος με τα κριτήρια του σήματος. Επίσης, δέχονται καταγγελίες, ενημερώνουν το κοινό, παρακολουθούν τις αναληθείς διαφημίσεις ή απαγορεύουν προϊόντα.

Διαδικασία απονομής και χρήσης του σήματος

• Για να λάβουν το σήμα οι επιχειρήσεις υποβάλουν αίτηση:
  • σε μία ή περισσότερες χώρες της ΕΕ, οι οποίες την μεταβιβάζουν στον αρμόδιο εθνικό οργανισμό·
  • σε μια χώρα εκτός ΕΕ, η οποία τη μεταβιβάζει στη χώρα της ΕΕ στην οποία τίθεται σε εμπορία το προϊόν.
• Εάν τα προϊόντα συμμορφώνονται με τα κριτήρια του οικολογικού σήματος, ο αρμόδιος φορέας συνάπτει σύμβαση με την επιχείρηση για τον καθορισμό των όρων χρήσης και αφαίρεσης του σήματος. Μετά από αυτό, η επιχείρηση μπορεί να τοποθετήσει το λογότυπο του σήματος στο προϊόν. Για τη χρήση του σήματος απαιτείται η καταβολή ενός τέλους κατά την υποβολή της αίτησης, και ενός ετήσιου τέλους.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει κατάλογο προϊόντων που φέρουν το σήμα.

Συμβούλιο Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΟΣΕΕ)

Η απόφαση του 2010 της Επιτροπής (απόφαση 2010/709 / ΕΕ) θεσπίζει το ΣΟΣΕΕ. Τα μέλη του διορίζονται από την Επιτροπή. Αποτελείται από εκπροσώπους των χωρών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και από ορισμένες ευρωπαϊκές οργανώσεις που εκπροσωπούν, για παράδειγμα, τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις και τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Η Επιτροπή συμβουλεύει το ΣΟΣΣΕ κατά την κατάρτιση ή την αναθεώρηση των κριτηρίων και των απαιτήσεων απονομής του σήματος

Οικολογικά κριτήρια

• Η Επιτροπή θέσπισε μια σειρά αποφάσεων για τον καθορισμό οικολογικών κριτηρίων για την απονομή του οικολογικού σήματος της ΕΕ σε διάφορους τύπους προϊόντων· για αρκετές από αυτές, η διάρκεια ισχύος έληξε στο τέλος του Δεκεμβρίου του 2016.
• Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 782/2013 για την αντικατάσταση του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 66/2010 και για την τροποποίηση των μέγιστων τελών που επιτρέπονται για τη χρηματοδότηση της αξιολόγησης και την επεξεργασία των αιτήσεων απονομής του οικολογικού σήματος που υποβάλλονται από τους κατασκευαστές των προϊόντων.