Καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (EE) για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους που προέρχονται ή ενδέχεται να προέλθουν από την επίδραση χημικών παραγόντων, οι οποίοι υπάρχουν στον χώρο εργασίας ή ως αποτέλεσμα οιασδήποτε εργασιακής δραστηριότητας όπου υπεισέρχονται χημικοί παράγοντες.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Πεδίο εφαρμογής
Η οδηγία 98/24/ΕΚ είναι «θυγατρική» οδηγία της οδηγίας πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ που θεσπίζει μέτρα για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (βλ. σύνοψη). Η οδηγία 89/391/ΕΚ, η οποία θεσπίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια που οφείλονται σε χημικούς παράγοντες, εφαρμόζεται πλήρως, με την επιφύλαξη των αυστηρότερων ή ειδικότερων διατάξεων της οδηγίας 98/24/EK.
Η οδηγία 98/24/ΕΚ εφαρμόζεται σε εργαζομένους που εκτίθενται σε επιβλαβείς χημικούς παράγοντες, όταν οι διατάξεις της είναι ευνοϊκότερες από τις διατάξεις της οδηγίας 2004/37/ΕΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται σε καρκινογόνους και μεταλλαξιγόνους παράγοντες (βλέπε σύνοψη).
Υποχρεώσεις των εργοδοτών
Αξιολόγηση κινδύνου. Οι εργοδότες πρέπει να προσδιορίζουν εάν υπάρχουν επιβλαβείς χημικοί παράγοντες και, σε αυτήν την περίπτωση, να αξιολογούν τους κινδύνους που ενδεχομένως αυτοί εγκυμονούν για την υγεία και την ασφάλεια. Η εν λόγω αξιολόγηση πρέπει να επικαιροποιείται.
Πρόληψη κινδύνων. Οι εργοδότες πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία προληπτικά μέτρα προκειμένου οι κίνδυνοι να εξαλείφονται ή να περιορίζονται στο ελάχιστο. Πρέπει να παρέχουν κατάλληλο εξοπλισμό, να περιορίζουν τη διάρκεια τυχόν έκθεσης και να διασφαλίζουν τον ασφαλή χειρισμό, την αποθήκευση και μεταφορά επιβλαβών χημικών παραγόντων. Όπου είναι εφικτό, πρέπει να αντικαθίστανται χημικοί παράγοντες ή διεργασίες με άλλους/-ες λιγότερο επιβλαβείς.
Οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης και βιολογικές οριακές τιμές. Η νομοθεσία απαιτεί τον καθορισμό ενδεικτικών και δεσμευτικών οριακών τιμών επαγγελματικής έκθεσης παράλληλα με βιολογικές οριακές τιμές.
Αντιμετώπιση ατυχημάτων, συμβάντων και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Οι εργοδότες πρέπει να καταρτίζουν σχέδια δράσης προκειμένου να γίνονται οι κατάλληλες ενέργειες όταν συμβαίνει ατύχημα, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης των ενδιαφερομένων. Τα εν λόγω σχέδια δράσης πρέπει να συνοδεύονται από την πραγματοποίηση τακτικών ασκήσεων ασφάλειας και την ύπαρξη εγκαταστάσεων πρώτων βοηθειών.
Ενημέρωση και κατάρτιση εργαζομένων. Οι εργοδότες πρέπει να παρέχουν στους εργαζομένους τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του κινδύνου, πληροφορίες σχετικά με τις επιβλαβείς χημικές ουσίες στις εγκαταστάσεις και τις σχετικές οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης. Θα πρέπει, επίσης, να παρέχουν κατάρτιση και λεπτομέρειες σχετικά με τις κατάλληλες προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται.
Απαγορεύσεις
Η οδηγία απαγορεύει την παραγωγή, παρασκευή και χρήση ορισμένων χημικών παραγόντων. Οι χημικοί αυτοί παράγοντες καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ. Εξαιρέσεις επιτρέπονται σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα για επιστημονική έρευνα και δοκιμές. Στις περιπτώσεις αυτές, οι εργοδότες πρέπει να παρέχουν πληροφορίες στις αρχές, όπως τις ποσότητες που θα χρησιμοποιηθούν και τον αριθμό των εργαζομένων που ενδέχεται να εμπλακούν.
Ιατρική παρακολούθηση
Τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να οργανώνουν την κατάλληλη παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων οι οποίοι ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο. Απαιτούνται ατομικοί φάκελοι υγείας και έκθεσης.
Ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία ουσιών και των μειγμάτων τους
Η οδηγία 2014/27/ΕΕ τροποποιεί την οδηγία 98/24/ΕΚ (και πολλές άλλες οδηγίες), εναρµονίζοντάς την με το νέο σύστημα που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία ουσιών και μειγμάτων (βλ. σύνοψη). Η εν λόγω οδηγία προσδιορίζει τους επιβλαβείς χημικούς παράγοντες και ενημερώνει τους χρήστες σχετικά με τους συναφείς κινδύνους, μέσω τυποποιημένων συμβόλων και φρασεολογίας στην επισήμανση της συσκευασίας και στα δελτία στοιχείων ασφάλειας.
Υποβολή εκθέσεων
Ανά πενταετία, τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν εκθέσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή των διάφορων μέτρων που καλύπτει η οδηγία.
Πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1243 τροποποιεί την οδηγία 98/24/ΕΚ εξουσιοδοτώντας την Επιτροπή, από τις , να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για να επιφέρει αυστηρά τεχνικές τροποποιήσεις στα παραρτήματά της και να συμπληρώνει την οδηγία αυτή θεσπίζοντας ή αναθεωρώντας τις ενδεικτικές οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης. Ωστόσο, οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν μπορούν να αλλάξουν τις οριακές τιμές έκθεσης που ορίζονται στα παραρτήματα της οδηγίας.
Τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν τις οργανώσεις των εργαζομένων και των εργοδοτών για τις ενδεικτικές οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης που ορίζονται σε επίπεδο ΕΕ.
ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;
Η οδηγία 98/24/ΕΚ εφαρμόζεται από τις και έπρεπε να καταστεί νόμος στα κράτη μέλη έως τις .
Στη Σλοβενία, η εφαρμογή της είχε αναβληθεί για τις .
Οδηγία 98/24/ΕΚ του Συμβουλίου, της , για την προστασία της υγείας και ασφαλείας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλομένους σε χημικούς παράγοντες (14η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (ΕΕ L 131 της , σ. 11–23).
Οι διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 98/24/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη απόδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.
ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων, την τροποποίηση και την κατάργηση των οδηγιών 67/548/ΕΟΚ και 1999/45/ΕΚ και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (ΕΕ L 353 της , σ. 1-1355).
Οδηγία 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (κωδικοποιημένη έκδοση) (ΕΕ L 158 της , σ. 50-76). Αναδημοσιευμένο κείμενο σε διορθωτικό (ΕΕ L 229 της , σ. 23–34).
Οδηγία 92/58/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της , σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τη σήμανση ασφάλειας ή/και υγείας στην εργασία (ενάτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (ΕΕ L 245 της , σ. 23–42).
Οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της , σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (ΕΕ L 183 της , σ. 1–8).