Οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων (AVMSD)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η Οδηγία της ΕΕ για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων (AVMSD) διέπει τον πανευρωπαϊκό συντονισμό εθνικής νομοθεσίας για όλα τα οπτικοακουστικά μέσα, τόσο τις παραδοσιακές τηλεοπτικές εκπομπές όσο και τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων² κατά παραγγελία.

Η οδηγία (ΕΕ) 2018/1808 τροποποιεί και επικαιροποιεί το σύστημα AVMSD στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά, προκειμένου να:

• επεκτείνει συγκεκριμένους οπτικοακουστικούς κανόνες σε πλατφόρμες κοινής χρήσης βίντεο καθώς και σε οπτικοακουστικό περιεχόμενο που διαμοιράζεται σε συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικών μέσων επικοινωνίας,
• εισαγάγει ευελιξία όσον αφορά τους περιορισμούς που ισχύουν για την τηλεόραση,
• ενισχύσει την προώθηση ευρωπαϊκού περιεχομένου,
• προστατεύσει τα παιδιά και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τη ρητορική μίσους,
• ενισχύσει την ανεξαρτησία των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν την ελευθερία λήψης και δεν πρέπει να περιορίζουν τις εκπομπές οπτικοακουστικών μέσων από άλλες χώρες της ΕΕ. Αυστηρότεροι κανόνες από εκείνους της παρούσας οδηγίας μπορούν να εφαρμοστούν από τις χώρες υπό ορισμένες συνθήκες και ακολουθώντας συγκεκριμένες διαδικασίες. Οι εθνικές αρχές πρέπει να ενθαρρύνουν τη συρρύθμιση και την αυτορύθμιση μέσω εθνικών κωδίκων δεοντολογίας.

Διαφήμιση

Η οπτικοακουστική διαφήμιση πρέπει να αναγνωρίζεται εύκολα ως τέτοια και δεν πρέπει να:

• χρησιμοποιεί υποσυνείδητες τεχνικές,
• απάδει προς το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας,
• περιλαμβάνει ή προωθεί διακρίσεις,
• ενθαρρύνει συμπεριφορά επιζήμια για την υγεία ή την ασφάλεια,
• ενθαρρύνει τη συμπεριφορά που αντιβαίνει σοβαρά στην προστασία του περιβάλλοντος.

Απαγορευμένες οπτικοακουστικές διαφημίσεις περιλαμβάνουν:

• διαφήμιση για τσιγάρα και καπνό συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων και των ανταλλακτικών δοχείων,
• διαφήμιση αλκοόλ με στόχο συγκεκριμένα ανήλικα άτομα ή που προωθεί την αλόγιστη κατανάλωση, μεταξύ σειράς περιορισμών,
• διαφήμιση φαρμάκων και θεραπειών με συνταγή γιατρού,
• διαφήμιση που εκμεταλλεύεται την απειρία των παιδιών ή την ευπείθεια και εμπιστοσύνη τους στους ενήλικες ή που εμφανίζει παιδιά σε επικίνδυνες καταστάσεις χωρίς λόγο.

Οι πρόσθετες απαιτήσεις καλύπτουν τη χορηγία και την τοποθέτηση προϊόντων και οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς έχουν αυξημένη ευελιξία όσον αφορά το χρόνο διαφήμισης με νέο όριο 20% εντός της περιόδου μεταξύ 6.00 και 18.00 και της περιόδου μεταξύ 18.00 και 24.00.

Προστασία των παιδιών

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να λάβουν δράση, για να διασφαλίσουν ότι προγράμματα που θα μπορούσαν να «βλάψουν τη σωματική, διανοητική ή ηθική ανάπτυξη ανηλίκων» διατίθενται μόνο με τέτοιο τρόπο που τα ανήλικα άτομα δεν μπορούν να τα ακούσουν ή να τα δουν μέσω επιλογής κατάλληλης ώρας αναμετάδοσης, εργαλείων επιβεβαίωσης ηλικίας ή άλλων τεχνικών μέσων ανάλογων της πιθανής βλάβης. Το πιο επιβλαβές υλικό, όπως για παράδειγμα υπερβολική βία και πορνογραφία, υπόκειται στα αυστηρότερα μέτρα.

Τα ανήλικα άτομα επωφελούνται επιπλέον από υψηλότερο επίπεδο προστασίας στο διαδίκτυο: οι πλατφόρμες κοινής χρήσης βίντεο πρέπει να εφαρμόζουν μέτρα προστασίας ανηλίκων από επιβλαβές υλικό.

Η τοποθέτηση προϊόντων επίσης απαγορεύεται στα παιδικά προγράμματα. Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη χρήση αυτορύθμισης και συρρύθμισης μέσω κωδίκων δεοντολογίας σχετικά με ακατάλληλη διαφήμιση σε παιδικά προγράμματα για τρόφιμα και ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπη, αλάτι και ζάχαρη.

Ρητορική μίσους

Οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας δεν πρέπει να περιλαμβάνουν υποκίνηση βίας ή μίσους που απευθύνεται σε ομάδες ή σε μέλη ομάδας που βασίζονται σε διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικής ή οποιασδήποτε άλλης γνώμης, ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας, σεξουαλικού προσανατολισμού ή εθνικότητας σύμφωνα με το Άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

Η δημόσια πρόκληση για διάπραξη τρομοκρατικού εγκλήματος απαγορεύεται επίσης.

Προσβασιμότητα

Οι παροχείς πρέπει να παρέχουν τις υπηρεσίες τους συνεχώς και προοδευτικά πιο προσιτές σε άτομα με αναπηρίες και ενθαρρύνονται να αναπτύξουν σχέδια δράσης για την προσβασιμότητα, για να το επιτύχουν αυτό.

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να ορίσουν διαδικτυακό σημείο επαφής, για να παρέχουν πληροφορίες και να λαμβάνουν καταγγελίες σχετικά με θέματα προσβασιμότητας. Οι δημόσιες πληροφορίες έκτακτης ανάγκης που παρέχονται μέσω υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, π.χ. σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, πρέπει να είναι προσιτές σε άτομα με αναπηρία.

Κοινή χρήση βίντεο

Οι παροχείς υπηρεσιών πλατφόρμας κοινής χρήσης βίντεο³ πρέπει να θεσπίσουν κατάλληλα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων από περιεχόμενο που θα μπορούσε να επηρεάσει τη σωματική, διανοητική ή ηθική τους ανάπτυξη και του ευρέος κοινού από την υποκίνηση σε βία ή μίσος ή από δημόσια πρόκληση για διάπραξη τρομοκρατικού εγκλήματος.

Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• μηχανισμούς, για να επισημαίνουν οι χρήστες μη συμμορφούμενο περιεχόμενο, και αποτελεσματικές διαδικασίες για καταγγελίες χρηστών,
• παροχή αποτελεσματικών μέτρων και εργαλείων γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης και ευαισθητοποίηση των χρηστών σχετικά με τα εν λόγω μέτρα και εργαλεία.

Οι παροχείς υπηρεσιών πλατφόρμας κοινής χρήσης βίντεο έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους παροχείς οπτικοακουστικών υπηρεσιών όσον αφορά τους περιορισμούς διαφήμισης και άλλου περιεχομένου, λαμβάνοντας υπόψη τον περιορισμένο έλεγχο που μπορούν να ασκήσουν στη διαφήμιση στις πλατφόρμες τους, οι οποίες δεν εμπορεύονται, πωλούνται ή καθορίζονται από αυτούς.

Προώθηση ευρωπαϊκών και ανεξάρτητων έργων

Οι παροχείς υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων κατά παραγγελία πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον 30% ευρωπαϊκών έργων στους καταλόγους τους και να εξασφαλίζουν την προβολή τέτοιων έργων.