Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Σομαλία

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Στρατιωτικές δραστηριότητες και τεχνική βοήθεια

Απαγορεύεται η παροχή (ή προώθηση) των παρακάτω σε οποιοδήποτε πρόσωπο, οντότητα ή φορέα στη Σομαλία:

• η παροχή χρηματοδότησης για στρατιωτικές δραστηριότητες ή για την πώληση, προμήθεια, μεταφορά ή εξαγωγή αγαθών και τεχνολογίας·
• η παροχή τεχνικής βοήθειας που αφορά στρατιωτικές δραστηριότητες και στην οποία περιλαμβάνονται αγαθά και τεχνολογία·
• η προμήθεια, πώληση ή μεταφορά οπλισμού και κάθε είδους συναφούς υλικού, συμπεριλαμβανομένων όπλων και πυρομαχικών, στρατιωτικών οχημάτων και εξοπλισμού, παραστρατιωτικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών τους, από υπηκόους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ή από τα εδάφη των κρατών μελών της ΕΕ, είτε αυτά κατάγονται είτε όχι από τα εδάφη αυτά·
• η αγορά ή εισαγωγή ξυλάνθρακα στην ΕΕ από τη Σομαλία ή η χρηματοδότηση τέτοιων επιχειρήσεων· και
• η πώληση, εξαγωγή, προμήθεια ή μεταφορά μερών αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών από κράτη μέλη, ή από υπηκόους της ΕΕ ή με σκάφη ή αεροσκάφη της ΕΕ, χωρίς προηγούμενη άδεια με την προϋπόθεση ότι δεν θα χρησιμοποιούν για την κατασκευή αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών.

Η απαγόρευση παροχής χρηματοδότησης ή τεχνικής βοήθειας αφορά τον εξοπλισμό που περιλαμβάνεται στον κοινό στρατιωτικό κατάλογο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά δεν ισχύει αν ο στρατιωτικός εξοπλισμός προορίζεται:

• για μέλη του προσωπικού του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), συμπεριλαμβανομένης της Αποστολής Βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για τη Σομαλία·
• για την αποστολή μετάβασης της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (ATMIS) και τους εταίρους της, η οποία λειτουργεί αποκλειστικά στο πλαίσιο της τελευταίας στρατηγικής αντίληψης επιχειρήσεων της Αφρικανικής Ένωσης, και σε συνεργασία με την ATMIS·
• για δραστηριότητες εκπαίδευσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Τουρκία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και οποιεσδήποτε άλλες κρατικές δυνάμεις που είτε δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του σχεδίου μετάβασης της Σομαλίας είτε στο πλαίσιο ορισμένων άλλων επίσημων συμφωνιών·
• για την ανάπτυξη των θεσμικών οργάνων ασφαλείας και αστυνομίας της Σομαλίας, υπό ορισμένες προϋποθέσεις·
• για προστατευτική ενδυμασία, που εξάγεται προσωρινά στη Σομαλία από το προσωπικό των Ηνωμένων Εθνών, αντιπροσώπους των μέσων ενημέρωσης και μέλη ανθρωπιστικών και αναπτυξιακών αποστολών αποκλειστικά για προσωπική τους χρήση· ή
• για μη φονικό στρατιωτικό εξοπλισμό που προορίζεται αποκλειστικά για ανθρωπιστική ή προστατευτική χρήση

Οικονομικές κυρώσεις

• Όλα τα κεφάλαια και οι οικονομικοί πόροι δεσμεύονται αν βρίσκονται στην ιδιοκτησία, την κατοχή ή τον έλεγχο ατόμων, οντοτήτων ή φορέων που απαριθμούνται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 356/2010.
• Δεν μπορούν να διατεθούν κεφάλαια ή οικονομικοί πόροι στα άτομα, στις οντότητες και στους φορείς που απαριθμούνται.

Τα κράτη μέλη μπορούν να εγκρίνουν την αποδέσμευση ορισμένων δεσμευμένων κεφαλαίων για:

• βασικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων φαγητού, ενοικίου, ενυπόθηκου δανείου, φαρμάκων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, φόρων, ασφαλίστρων και τελών σε επιχειρήσεις κοινής ωφελείας·
• εύλογες επαγγελματικές αμοιβές και έξοδα για νομικές υπηρεσίες·
• τέλη ή επιβαρύνσεις για την κατοχή δεσμευμένων κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων· ή
• ορισμένες άλλες έκτακτες δαπάνες, με προηγούμενη προειδοποίηση τουλάχιστον δύο εβδομάδων στα υπόλοιπα κράτη μέλη και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Πρόσωπα και οντότητες που παρατίθενται στον κατάλογο

Επιβάλλονται περιοριστικά μέτρα κατά ατόμων και οντοτήτων (που παρατίθενται στα παραρτήματα) που ορίζονται από την Επιτροπή Κυρώσεων του ΟΗΕ ως εμπλεκόμενα σε ενέργειες οι οποίες απειλούν την ειρήνη, την ασφάλεια ή τη σταθερότητα της Σομαλίας, όπως:

• ο σχεδιασμός, η κατεύθυνση ή διετέλεση πράξεων που περιλαμβάνουν σεξουαλική και έμφυλη βία·
• ενέργειες που απειλούν τη διαδικασία ειρήνευσης και συμφιλίωσης·
• ενέργειες που απειλούν την κυβέρνηση της Σομαλίας ή την ATMIS με άσκηση βίας·
• ενέργειες που παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων ή άλλους περιορισμούς των πωλήσεων, ή παροχή σχετικής βοήθειας·
• η παρεμπόδιση ανθρωπιστικής βοήθειας·
• η στρατολόγηση ή χρήση παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις·
• η στόχευση πολιτών, συμπεριλαμβανομένων παιδιών και γυναικών, σε περιπτώσεις ένοπλων συρράξεων, συμπεριλαμβανομένης της θανάτωσης και του ακρωτηριασμού, της σεξουαλικής και έμφυλης βίας, των επιθέσεων σε σχολεία και νοσοκομεία, της απαγωγής και του αναγκαστικού εκτοπισμού·
• η σύνδεση με την ομάδα Al-Shabaab, για παράδειγμα:
  • συμμετοχή στη χρηματοδότηση, στον σχεδιασμό ή στην άσκηση των δραστηριοτήτων της,
  • προμήθεια όπλων και συναφούς υλικού· και
  • στρατολόγηση ατόμων για λογαριασμό της ή για κάποια ομάδα που συνδέεται με αυτήν.

Αρμοδιότητες κρατών μελών

Τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη απαγορευμένων δραστηριοτήτων, μεταξύ άλλων:

• επιθεωρούν (σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο) όλα τα φορτία προς ή από τη Σομαλία στην επικράτειά τους, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων λιμένων και των αερολιμένων·
• επιθεωρούν, εντός των χωρικών υδάτων της Σομαλίας, σκάφη που κατευθύνονται ή αποπλέουν από τη Σομαλία και για τα οποία έχουν εύλογους λόγους να εικάζουν ότι μεταφέρουν:
  • ξυλάνθρακα από τη Σομαλία, κατά παράβαση του εμπάργκο ξυλάνθρακα,
  • όπλα ή στρατιωτικό εξοπλισμό κατά παράβαση του εμπάργκο όπλων ή τα οποία αποστέλλονται σε άτομα ή οντότητες που ορίζονται από την Επιτροπή Κυρώσεων του ΟΗΕ,
  • μέρη αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών.

Ανθρωπιστικές εξαιρέσεις

Σύμφωνα με το Ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών 2664 (2022), τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/331 του Συμβουλίου και της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2023/338 του Συμβουλίου, εισάγεται στο δίκαιο της ΕΕ μια εξαίρεση για τις κυρώσεις υπό τη μορφή δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων για ανθρωπιστική βοήθεια και άλλες δραστηριότητες που καλύπτουν βασικές ανθρώπινες ανάγκες, οι οποίες επιβάλλονται σε ορισμένα άτομα ή οντότητες.