ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ;
Η συνθήκη αποσκοπεί στη δημιουργία μιας κοινότητας μεταφορών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ήτοι της Δημοκρατίας της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας (μέχρι πρότινος, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας), του Κοσσυφοπεδίου,*του Μαυροβουνίου και της Δημοκρατίας της Σερβίας.
Καλύπτει τις οδικές, σιδηροδρομικές, εσωτερικές πλωτές και θαλάσσιες μεταφορές και αναπτύσσει ένα δίκτυο μεταφορών.
Η απόφαση παρέχει νομική έγκριση στη συνθήκη την οποία διαπραγματεύτηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τους εταίρους της στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Η συνθήκη περιλαμβάνει την ευρωπαϊκή νομοθεσία στον τομέα των μεταφορών (σιδηροδρομικές, οδικές, εσωτερικές πλωτές και υποδομές) και τους κανόνες για το περιβάλλον, τις δημόσιες συμβάσεις, τον ανταγωνισμό και τους διαδικαστικούς κανόνες τους οποίους πρέπει να εφαρμόζουν όλα τα μέρη·
Η ΕΕ μαζί με έξι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης:
δίνουν δικαίωμα πρόσβασης στις υποδομές των σιδηροδρομικών εταιρειών των αναφερόμενων χωρών που εκτελούν διεθνείς υπηρεσίες επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών·
προωθούν αποτελεσματική και ασφαλή εσωτερική ναυσιπλοΐα και θαλάσσιες μεταφορές·
διευκολύνουν τις διοικητικές διαδικασίες και διατυπώσεις για τη διέλευση από τη μία δικαιοδοσία στην άλλη·
συνεισφέρουν στον προϋπολογισμό της Κοινότητας Μεταφορών (η ΕΕ πληρώνει το 80 % και οι εταίροι το 20 %)·
διαβουλεύονται μεταξύ τους για ζητήματα μεταφορών που αποτελούν το αντικείμενο διεθνών οργανισμών και περιφερειακών πρωτοβουλιών.
Οι έξι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης πρέπει να:
εφαρμόζουν το σχετικό κοινωνικό, περιβαλλοντικό και περί δημοσίων συμβάσεων σύνολο του κοινοτικού «κεκτημένου»·
αναπτύσσουν αποτελεσματικά συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας·
προωθούν αποτελεσματικές και ασφαλείς οδικές μεταφορές σύμφωνα με τα επιχειρησιακά πρότυπα και τις πολιτικές της ΕΕ·
εξασφαλίσουν ότι η νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων και ανταγωνισμού εναρμονίζεται σταδιακά με το κεκτημένο της ΕΕ.
Η Κοινότητα Μεταφορών:
ενισχύει και προωθεί τον κοινωνικό διάλογο, τα θεμελιώδη δικαιώματα των εργαζομένων, την εργατική νομοθεσία, την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, τις ίσες ευκαιρίες και τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στον τομέα των μεταφορών·
υποστηρίζει το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (ΔΕΔ-Μ)1 καταρτίζει, ανά διετία, ένα πενταετές κυλιόμενο πρόγραμμα εργασιών για να ενθαρρύνει την ανάπτυξη του ΔΕΔ-Μ και για να προσδιορίσει τα έργα στα οποία πρέπει να δοθεί προτεραιότητα.
H συνθήκη συστήνει:
ένα συμβούλιο υπουργών για να παρέχει γενικές κατευθύνσεις πολιτικής και να εξετάζει την πρόοδο εφαρμογής της συνθήκης·
μια περιφερειακή διοικούσα επιτροπή που θα διαχειρίζεται την παρούσα συνθήκη και θα είναι αρμόδια για τη σύσταση τεχνικών επιτροπών·
μια μόνιμη γραμματεία, με έδρα το Βελιγράδι, για να παρέχει διοικητική υποστήριξη και να ενεργεί ως παρατηρητήριο των μεταφορών·
μεταβατικές ρυθμίσεις για κάθε μία από τις έξι χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης·
διενεργεί μια επανεξέταση 5 έτη μετά την έναρξη ισχύος.
ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΣΥΝΘΗΚΗ;
Η συνθήκη εφαρμόστηκε προσωρινά από τις με την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυφοπέδιο* και από τις με τη Σερβία.
Η συνθήκη τέθηκε σε ισχύ την .
ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας με τα Δυτικά Βαλκάνια είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη πολιτικής σταθερότητας, ασφάλειας, οικονομικής ευημερίας και κοινωνικής ανάπτυξης στην περιοχή.
Η κοινότητα μεταφορών συμβάλει στην προώθηση της ανταγωνιστικότητας των χωρών με τη βελτίωση των εθνικών συστημάτων και υποδομών, αυξάνει την αποδοτικότητα των δικτύων και την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών και, γενικότερα, αναπτύσσει σχέσεις καλής γειτονίας.
Η Συνθήκη δεν περιλαμβάνει κανόνες για αγαθά που μεταφέρονται οδικώς. Αυτού του είδους η κυκλοφορία ρυθμίζεται μέσω διμερών συμφωνιών μεταξύ των χωρών της ΕΕ και των χωρών της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
ΔΕΔ-Μ: τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) καλύπτουν οδικές και διατροπικές (δηλ. χρήση πολλαπλών τρόπων μεταφοράς, όπως σιδηροδρομικές/πλωτές, οδικές/σιδηροδρομικές) μεταφορές, πλωτές οδούς και θαλάσσιους λιμένες καθώς και το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλών ταχυτήτων.
Απόφαση (ΕΕ) 2019/392 του Συμβουλίου, της , σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (ΕΕ L 71 της , σ. 1-4)
ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ
Ενημέρωση σχετικά με την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας της συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (ΕΕ L 176 της , σ. 1)
Ενημέρωση σχετικά με την ημερομηνία υπογραφής και προσωρινής εφαρμογής της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών ΕΕ - Δυτικών Βαλκανίων (ΕΕ L 17 της , σ. 1)