Μέτρα της ΕΕ για την πρόληψη της υποβοήθησης της παράνομης μετανάστευσης

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Παραβάσεις

Υποβοήθηση της παράνομης μετανάστευσης συνιστούν τα ακόλουθα:

1. εκ προθέσεως παροχή βοήθειας σε υπήκοο χώρας εκτός ΕΕ είτε στην είσοδο είτε στη διέλευση του από την επικράτεια μιας χώρας της ΕΕ, κατά παράβαση των νόμων· ή
2. εκ προθέσεως παροχή βοήθειας, με στόχο το οικονομικό κέρδος, σε υπήκοο χώρας εκτός ΕΕ, για τη διαμονή του στην επικράτεια χώρας της ΕΕ κατά παράβαση των νόμων.

Εντούτοις, στην πρώτη περίπτωση, κι όταν σκοπός είναι η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, οι χώρες της ΕΕ δικαιούνται να μην προχωρήσουν στην επιβολή κυρώσεων.

Κυρώσεις

Οι χώρες της ΕΕ καλούνται να υιοθετήσουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινικές κυρώσεις, που ενδέχεται να συνεπάγονται ακόμη και έκδοση. Οι ποινικές κυρώσεις μπορούν να συνδυαστούν και με τη λήψη επιπλέον μέτρων, όπως:

• δήμευση των μέσων μεταφοράς που χρησιμοποιήθηκαν κατά την παράβαση·
• απαγόρευση άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας μέσω της οποίας διαπράχθηκε η παράβαση, ή
• απέλαση.

Η παράβαση ή η υποστήριξη παραβατικής συμπεριφοράς πρέπει να επισύρουν ποινές, στερητικές της ελευθερίας, το ανώτερο όριο των οποίων δεν μπορεί να είναι κατώτερο από τα οχτώ έτη:

• εάν διαπραχθεί για οικονομικό κέρδος·
• εάν διαπραχθεί στα πλαίσια της δράσης μιας εγκληματικής οργάνωσης, ή
• εάν οι ζωές των εμπλεκομένων στο αδίκημα τεθούν σε κίνδυνο.

Ευθύνη νομικών προσώπων

Οι χώρες της ΕΕ καλούνται, παράλληλα, να υιοθετήσουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινικές κυρώσεις και κατά των νομικών προσώπων¹ που υποβοηθούν την παράνομη μετανάστευση που διαπράττεται προς όφελός τους, σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

• η παράβαση διαπράττεται από άτομο που κατέχει ιθύνουσα θέση εντός του νομικού προσώπου·
• η παράβαση διαπράττεται από άτομο υπό την εποπτεία του εν λόγω νομικού προσώπου, και στο οποίο, το πρόσωπο με την ιθύνουσα θέση, αμέλησε να ασκήσει τον απαραίτητο έλεγχο ή επίβλεψη.

Οι κυρώσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν την επιβολή ποινικής ή μη ποινικής φύσεως χρηματικών ποινών, και, ενδεχομένως, την επιβολή περαιτέρω κυρώσεων, όπως:

• αποκλεισμό από δημόσιες παροχές·
• προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση εμπορικών δραστηριοτήτω, ή
• δικαστική εποπτεία ή μέτρα που περιλαμβάνουν την λύση του νομικού προσώπου.

Δικαιοδοσία

• Οι χώρες της ΕΕ οφείλουν να διασφαλίζουν ότι η δικαιοδοσία τους ισχύει για τις παραβάσεις που διαπράχθηκαν εντός της επικράτεια τους. Επιπλέον, είναι σε θέση να αποφασίζουν για το εάν η δικαιοδοσία τους θα εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου η παράβαση θα διαπράττεται από κάποιον υπήκοό τους ή προς όφελος ενός νομικού προσώπου, εγκατεστημένου στην επικράτεια τους. Εάν μια χώρα της ΕΕ δεν εκδίδει τους υπηκόους της, οφείλει να διασφαλίζει ότι η δικαιοδοσία της εφαρμόζεται σε παραβάσεις που διαπράχθηκαν από υπηκόους της εκτός της επικράτειά της.
• Όταν μια χώρα της ΕΕ αντιληφθεί παραβάσεις που δεν είναι σύμφωνες με την εκάστοτε νομοθεσία της χώρας της ΕΕ περί μετανάστευσης, οφείλει να προβεί σε ενημέρωση της χώρας που αφορά η παράβαση. Εάν μια χώρα της ΕΕ ζητήσει από μια άλλη να προχωρήσει σε δίωξη μιας παράβασης που αφορά τη νομοθεσία της περί μετανάστευσης, τότε η πρώτη οφείλει να παραδώσει στη δεύτερη μια επίσημη έκθεση ή ένα πιστοποιητικό στο οποίο περιγράφεται ο νόμος που παραβιάστηκε.

Εδαφική εφαρμογή

• Η Δανία δεν συμμετέχει στην εφαρμογή της παρούσας οδηγίας ή της απόφασης που εμπίπτει στο δίκαιο της ΕΕ, δεσμεύεται, ωστόσο, από τους κανονισμούς της, βάσει του πρωτοκόλλου 22.
• Η οδηγία και η απόφαση εφαρμόστηκαν αρχικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο εν τέλει επέλεξε την εξαίρεση του από την απόφαση-πλαίσιο, από την 1η Δεκεμβρίου 2014 βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 4 του πρωτοκόλλου 36. Επομένως, μόνο η οδηγία εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο.
• H δέσμη μέτρων για τους διακινητές παράνομων μεταναστών δεν εφαρμόζεται ακόμη στην Ιρλανδία.
• Η οδηγία και η απόφαση συνιστούν ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν και εφαρμόζονται, επομένως, στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία.