Παράνομα όπλα και πυρομαχικά — παγκόσμιος μηχανισμός αναφοράς

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Εξαγωγές ειδών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού

Η κοινή θέση του 2008 ορίζει οκτώ κριτήρια για την αξιολόγηση των αιτήσεων εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού, που περιλαμβάνονται στον Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο της ΕΕ.

Φορητά όπλα και ελαφρύς οπλισμός

• Παράνομη μεταφορά SALW συμβάλλει στην επιδείνωση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος και αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα ανάφλεξης και εξάπλωσης των συρράξεων καθώς και συμβολής στην κατάρρευση κυβερνήσεων.
• Η ΕΕ έχει στηρίξει το iTrace με σκοπό την παρακολούθηση της διακίνησης παράνομων SALW, καθώς αυτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επίλυσης τέτοιων προβλημάτων.

iTrace

• Η πρώτη χρηματοδότηση που παρέχεται από την ΕΕ για το iTrace με την απόφαση 2013/698/ΚΕΠΠΑ (βλ. σύνοψη).
• Η εν λόγω απόφαση στηρίζει τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης σώρευσης και διακίνησης SALW και των πυρομαχικών τους.
• Το έργο iTrace θα υλοποιηθεί από την μη κυβερνητική οργάνωση Conflict Armament Research (CAR) υπό την ευθύνη του ύπατου εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.
• Ο ύπατος εκπρόσωπος υποβάλλει έκθεση στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει έκθεση επί των δημοσιονομικών πτυχών.
• Η ΕΕ ανανέωσε τη στήριξή της στις διάφορες φάσεις του έργου με μεταγενέστερες αποφάσεις, περιλαμβανομένης, πιο πρόσφατα, της απόφασης του 2023 για το iTrace V, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της συνολικής στρατηγικής της ΕΕ.

iTrace V

• Για το έργο iTrace V έχουν διατεθεί 6,2 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η CAR και το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών καλύπτουν το πρόσθετο κόστος.
• Στους στόχους του περιλαμβάνονται:
  • συνέχιση συντήρησης και περαιτέρω ενίσχυσης του συστήματος iTrace, ούτως ώστε να παρέχονται στους φορείς χάραξης πολιτικής, στους ειδικούς στον έλεγχο των όπλων, και στις αρχές για τον έλεγχο της εξαγωγής όπλων χρήσιμες πληροφορίες για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών, τεκμηριωμένων στρατηγικών και έργων για την καταπολέμηση της εξάπλωσης των παράνομων SALW·
  • κατάρτιση και καθοδήγηση των εθνικών αρχών σε κράτη που πλήττονται από συγκρούσεις, προκειμένου να αναπτύξουν βιώσιμες εθνικές ικανότητες αναγνώρισης και εντοπισμού παράνομων συμβατικών όπλων και να ενθαρρύνουν τη σταθερή συνεργασία με το σχέδιο iTrace·
  • αύξηση της συχνότητας και διάρκειας της επιτόπιας έρευνας όσον αφορά τα SALW που κυκλοφορούν παράνομα σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις·
  • προσαρμοσμένη στις ανάγκες στήριξη των αρχών των κρατών μελών που είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων και των φορέων χάραξης πολιτικής στον τομέα του ελέγχου των όπλων·
  • αύξηση της ευαισθητοποίησης μέσω της προβολής των πορισμάτων του έργου·
  • σύνταξη εκθέσεων για βασικά ζητήματα πολιτικής, με βάση τα δεδομένα που έχουν προέλθει από επιτόπιες έρευνες και έχουν παρουσιαστεί στο σύστημα iTrace, σχετικά με συγκεκριμένους τομείς που πρέπει να αντιμετωπιστούν σε διεθνές επίπεδο·
  • συνεχή ιχνηλασία των συμβατικών όπλων και των πυρομαχικών τους (με τη συνεργασία των κρατών μελών και των κρατών εκτός ΕΕ), ώστε να αποκαλύπτεται πώς καταλήγουν στα χέρια μη εξουσιοδοτημένων χρηστών.