Η πορεία προς την τραπεζική ένωση

Για την εξασφάλιση ασφαλούς τραπεζικού συστήματος και την αποφυγή της χρήσης δημόσιου χρήματος για τη διάσωση χρεοκοπημένων τραπεζών, η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί τραπεζική ένωση.

ΠΡΆΞΗ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο - Χάρτης πορείας προς την τραπεζική ένωση [COM(2012) 510 final της 12.9.2012 - δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΎΝΟΨΗ

Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ώθησε την ΕΕ να εγκρίνει σημαντικές χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, αυτές από μόνες τους δεν αρκούν. Προκειμένου να εξασφαλιστεί άρτιο σύστημα και να προστατευτούν τα χρήματα των φορολογουμένων, είναι αναγκαία κοινά ευρωπαϊκά συστήματα.

Η τραπεζική ένωση, που τώρα πια υλοποιήθηκε, έχει σχεδιαστεί τόσο για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης όσο και για τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ οι οποίες επιθυμούν να συμμετέχουν.

Διαθέτει 3 βασικές πτυχές:

Τραπεζική εποπτεία

Η νομοθεσία της ΕΕ, σε ισχύ από τον Νοέμβριο του 2013, που θεσπίζει Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό αποδίδει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) την ευθύνη της εποπτείας των τραπεζών -σε στενή συνεργασία με τις εθνικές εποπτικές αρχές.

Η ΕΚΤ θα εποπτεύει άμεσα τις μεγαλύτερες τράπεζες. Οι εθνικές εποπτικές αρχές παραμένουν επιφορτισμένες με τις υπόλοιπες -όμως, η ΕΚΤ μπορεί να τις εποπτεύσει, εάν χρειαστεί.

Η ΕΚΤ θα διασφαλίζει ότι οι νέοι κανόνες προληπτικής εποπτείας, οι οποίοι, για παράδειγμα, απαιτούν από τις τράπεζες να κατέχουν περισσότερα και καλύτερης ποιότητας κεφάλαια, εφαρμόζονται με συνέπεια. Αυτοί ισχύουν για όλες τις τράπεζες και στις 28 χώρες της ΕΕ.

Η ΕΚΤ αξιολογεί, επί του παρόντος, την χρηματοπιστωτική υγεία των τραπεζών, διαδικασία που θα συμπληρωθεί με προσομοίωση καταστάσεων κρίσης η οποία θα διεξαχθεί σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ).

Αναδιάρθρωση τραπεζών

Αυτή θα βασίζεται σε Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (ΕΜΕ) που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2015. Θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι πιστωτές και οι μέτοχοι θα είναι οι πρώτοι που θα συμβάλλουν στην αναδιάρθρωση των τραπεζών που διέρχονται κρίση -διάσωση με ίδια μέσα σε αντίθεση με τη διάσωση (όπου οι τράπεζες διασώζονται χρησιμοποιώντας χρήματα των φορολογουμένων).

Θα περιλαμβάνει:

• Ευρωπαϊκή Αρχή Εξυγίανσης που θα είναι επιφορτισμένη με την αποτελεσματική αναδιάρθρωση των τραπεζών που χρεοκοπούν με ελάχιστο κόστος για τους φορολογουμένους και την πραγματική οικονομία.
• Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης που θα μπορεί να στηρίζει τα σχέδια αναδιάρθρωσης που εγκρίνει η νέα αρχή. Οι τράπεζες θα το χρηματοδοτήσουν εκ των προτέρων.

Ο ΕΜΕ θα διέπεται από δύο κείμενα: έναν κανονισμό ΕΜΕ για την κάλυψη των βασικών πτυχών του μηχανισμού και μια διακυβερνητική συμφωνία σε σχέση με συγκεκριμένες πτυχές του Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης.

Προστασία των χρημάτων των καταθετών

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν σχέδια για τη δημιουργία κοινού συστήματος εγγυήσεων των καταθέσεων. Αντ' αυτού η νομοθεσία απαιτεί από κάθε χώρα της ΕΕ να θεσπίσει εθνικό ταμείο εγγυήσεων των καταθέσεων, το οποίο να χρηματοδοτείται εκ των προτέρων από τις τράπεζες. Τα εν λόγω ταμεία μπορούν να προσφέρουν δάνεια μεταξύ τους σε εθελοντική βάση.

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 1024/2013 για την ανάθεση ειδικών καθηκόντων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχετικά με τις πολιτικές που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων (Επίσημη Εφημερίδα L 287 της 29.10.2013).

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1022/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών) όσον αφορά την ανάθεση ειδικών καθηκόντων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1024/2013 του Συμβουλίου (Επίσημη Εφημερίδα L 287 της 29.10.2013).

Προτάσεις

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση ενιαίων κανόνων και ενιαίας διαδικασίας για την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και ορισμένων επιχειρήσεων επενδύσεων στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης και ενός Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης τραπεζών και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [COM(2013) 520 final - δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων [αναδιατύπωση] [COM(2010) 368 final- δεν έχει δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα].

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση των οδηγιών 77/91/ΕΟΚ και 82/891/ΕΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 2001/24/ΕΚ, 2002/47/ΕΚ, 2004/25/ΕΚ, 2005/56/ΕΚ, 2007/36/ΕΚ και 2011/35/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 [COM(2012) 280 final - δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 09.03.2014