Πιο αποτελεσματικοί κανόνες για τις διασυνοριακές διαδικασίες αφερεγγυότητας των χωρών της ΕΕ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

• Ο κανονισμός θεσπίζει πανευρωπαϊκούς κανόνες προκειμένου:
  • να καθοριστεί ποιο κράτος μέλος είναι αρμόδιο να αρχίσει μια διαδικασία αφερεγγυότητας·
  • να θεσπιστεί το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο·
  • να καθιερωθεί η αναγνώριση της απόφασης του δικαστηρίου, όταν μια εταιρεία, ένας έμπορος ή ένας ιδιώτης καταστεί αφερέγγυος.
• Δεν εφαρμόζεται στη Δανία.

Ισχύουσες περιπτώσεις

Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε διαδικασίες οι οποίες περιλαμβάνουν όλους ή σημαντικό ποσοστό των πιστωτών του οφειλέτη, βασίζονται σε νομοθεσία περί αφερεγγυότητας και στο πλαίσιο των οποίων, για τους σκοπούς της διάσωσης, της αναδιάρθρωσης χρέους, της εξυγίανσης ή της εκκαθάρισης:

1. ο οφειλέτης στερείται, εν όλω ή εν μέρει, τα περιουσιακά του στοιχεία και διορίζεται διαχειριστής διαδικασίας αφερεγγυότητας, όπως ένας εκκαθαριστής·
2. τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποθέσεις του οφειλέτη τίθενται υπό δικαστικό έλεγχο ή επιτήρηση· ή
3. οι διαδικασίες διακόπτονται για να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις μεταξύ του οφειλέτη και των πιστωτών του — αυτό ισχύει μόνο εάν:
   • υφίσταται στο πλαίσιο των διαδικασιών που αποσκοπούν στην προστασία του συνόλου των πιστωτών,
   • αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις, οπότε σε αυτήν την περίπτωση τηρείται ένας εκ των δύο άλλων τύπων διαδικασιών που παρατίθενται παραπάνω.

Ο κανονισμός καλύπτει «προληπτικές» διαδικασίες αφερεγγυότητας που προβλέπονται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι οποίες μπορούν να ξεκινήσουν έγκαιρα, με σκοπό να αυξηθούν οι πιθανότητες διάσωσης της επιχείρησης. Αυτές οι διαδικασίες απαριθμούνται στο παράρτημα A. Καλύπτει επίσης ένα ευρύτερο φάσμα προσωπικών διαδικασιών αφερεγγυότητας.

Διεθνής δικαιοδοσία

• Οι διαδικασίες διεξάγονται στα δικαστήρια του κράτους μέλους της ΕΕ όπου βρίσκεται το κέντρο των κύριων συμφερόντων του οφειλέτη. Αυτό τεκμαίρεται ως:
  • η τοποθεσία της καταστατικής έδρας, σε περίπτωση εταιρείας ή νομικού προσώπου·
  • ο τόπος της κύριας επιχειρηματικής δραστηριότητας, στην περίπτωση ενός ατόμου που διευθύνει μια επιχείρηση ή μια επαγγελματική δραστηριότητα·
  • ο τόπος συνήθους διαμονής, στην περίπτωση οποιουδήποτε άλλου ατόμου.
• Αυτά τα τεκμήρια δεν εφαρμόζονται εάν η τοποθεσία αλλάξει εντός ορισμένου χρονικού διαστήματος πριν από την έναρξη της διαδικασίας αφερεγγυότητας.
• Αν ο οφειλέτης έχει τόπο δραστηριότητας σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ από εκείνο όπου βρίσκεται το κέντρο των κύριων συμφερόντων του οφειλέτη, το εν λόγω κράτος μέλος της ΕΕ δύναται επίσης να κινήσει διαδικασία αφερεγγυότητας κατά του οφειλέτη. Ωστόσο, αυτή η «δευτερεύουσα διαδικασία» περιορίζεται στα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει στο εν λόγω κράτος μέλος.
• Ο κανονισμός ενισχύει τις πιθανότητες της διάσωσης επιχειρήσεων με την αποφυγή της έναρξης παράλληλης δευτερεύουσας διαδικασίας, στο πλαίσιο της οποίας διασφαλίζονται διαφορετικά τα συμφέροντα των τοπικών πιστωτών.

Εφαρμοστέο δίκαιο

Σε γενικές γραμμές, το εφαρμοστέο δίκαιο είναι το δίκαιο του κράτους μέλους στο οποίο διεξάγεται η διαδικασία. Το εν λόγω δίκαιο ρυθμίζει τις προϋποθέσεις για την έναρξη και την παύση των διαδικασιών και τη διεξαγωγή τους. Αυτό περιλαμβάνει τον προσδιορισμό:

• των οφειλετών κατά των οποίων μπορεί να ασκηθεί μια αγωγή·
• των περιουσιακών στοιχείων που αποτελούν μέρος της πτωχευτικής περιουσίας·
• των δικαιωμάτων των πιστωτών μετά την περάτωση της υπόθεσης·
• του καταλογισμού των εξόδων και των δαπανών της διαδικασίας.

Αναγνώριση και εκτέλεση

Μόλις τεθεί σε ισχύ η απόφαση έναρξης διαδικασίας αφερεγγυότητας σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ, πρέπει να αναγνωριστεί και σε όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ με την ίδια ισχύ.

Μητρώα αφερεγγυότητας

Για να διασφαλιστεί πιο αποτελεσματικά ότι οι πιστωτές και τα δικαστήρια λαμβάνουν σχετικές πληροφορίες και για να αποφευχθεί η εκκίνηση παράλληλων διαδικασιών, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να δημοσιεύσουν σχετικές πληροφορίες όσον αφορά διασυνοριακές υποθέσεις αφερεγγυότητας σε ένα ηλεκτρονικό μητρώο προσβάσιμο στο κοινό. Τα εν λόγω μητρώα θα είναι διασυνδεδεμένα μέσω της διαδικτυακής πύλης της ηλεκτρονικής ευρωπαϊκής δικαιοσύνης, σύμφωνα με τους κανόνες προστασίας δεδομένων της ΕΕ.

Διαδικασίες αφερεγγυότητας ομίλων

Ο κανονισμός δημιουργεί μια ειδική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της αφερεγγυότητας των μελών ενός ομίλου εταιρειών. Το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει:

• κανόνες που απαιτούν από τους διάφορους εμπλεκόμενους διαχειριστές διαδικασιών αφερεγγυότητας και τα δικαστήρια να συνεργάζονται και να επικοινωνούν μεταξύ τους·
• περιορισμένα δικαιώματα άσκησης αγωγής¹ για τον διαχειριστή διαδικασιών αφερεγγυότητας, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας σχετικά με ένα άλλο μέλος του ίδιου ομίλου·
• ένα ειδικό σύστημα για τον συντονισμό των διαδικασιών που αφορούν τον ίδιο όμιλο εταιρειών («διαδικασία συντονισμού σε επίπεδο ομίλου»).

Τροποποίηση των παραρτημάτων

Ο κανονισμός έχει τροποποιηθεί τρείς φορές.

• Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/353 αντικατέστησε το παράρτημα A (κατάλογος των διαδικασιών αφερεγγυότητας) και τον κατάλογο B (κατάλογος διαχειριστών της διαδικασίας αφερεγγυότητας) του κανονισμού (ΕΕ) 2015/848 με νέους καταλόγους λαμβάνοντας υπόψη πληροφορίες που υποβλήθηκαν από την Πολωνία.
• Ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/946 αντικαθιστά τα παραρτήματα A και B μετά από ειδοποιήσεις σχετικά με αλλαγές που ελήφθησαν από το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λετονία και την Πορτογαλία.
• Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/2260 αντικαθιστά τα παραρτήματα Α και Β μετά τις κοινοποιήσεις αλλαγών που ελήφθησαν από τη Γερμανία, την Ιταλία, την Κύπρο, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία και την Πολωνία σχετικά με τις αλλαγές στο εθνικό τους δίκαιο που εισάγουν νέους τύπους διαδικασιών αφερεγγυότητας ή επαγγελματιών αφερεγγυότητας. Η τροποπoίηση της απόφασης (ΕΕ) 2022/1437 της Επιτροπής επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της Ιρλανδίας στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2260.