Διοικητική συνεργασία στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες.

• Διορίζει μια αρχή για την εφαρμογή της νομοθεσίας και ενημερώνει την Επιτροπή, η οποία δημοσιεύει κατάλογο των φορέων στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Ορίζει μια κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης ειδικών φόρων κατανάλωσης της οποίας οι κύριες αρμοδιότητες είναι οι εξής:
  • η διατήρηση επαφών με άλλα κράτη μέλη, είτε απευθείας είτε μέσω καθορισμένων υπηρεσιών και υπαλλήλων·
  • η ανταλλαγή πληροφοριών·
  • η προώθηση της κοινοποίησης διοικητικών αποφάσεων και λοιπών μέτρων·
  • η παροχή εκθέσεων επί των ενεργειών παρακολούθησης·
  • η παροχή στατιστικών και άλλων πληροφοριών.
• Λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών.
• Διατηρεί για τουλάχιστον 5 χρόνια πληροφορίες σχετικά με τη διακίνηση προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης και αρχεία στα εθνικά μητρώα.
• Λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για:
  • τη διασφάλιση αποτελεσματικού εσωτερικού συντονισμού και άμεσης συνεργασίας μεταξύ των αρχών·
  • τη διασφάλιση λειτουργίας του συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών.

Μια αρχή σε ένα κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης ειδικής διοικητικής έρευνας, από αντίστοιχη αρχή σε άλλο κράτος μέλος. Το πράττει αυτό χρησιμοποιώντας, όταν είναι δυνατόν, το αυτοματοποιημένο σύστημα διακίνησης και ελέγχου των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους και το έγγραφο αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής.

Η αρχή που λαμβάνει την αίτηση:

• παρέχει τις πληροφορίες, υπό την προϋπόθεση ότι:
  • η αιτούσα αρχή δεν έχει εξαντλήσει τις συνήθεις πηγές πληροφοριών,
  • ο αριθμός και η φύση των αιτήσεων, οι οποίες υποβάλλονται σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, δεν επιβάλλουν δυσανάλογο διοικητικό φόρτο·
• οι απαντήσεις πρέπει να παρέχονται το ταχύτερο δυνατόν και το αργότερο εντός 3 μηνών·
• μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών εφόσον:
  • η αιτούσα αρχή δεν είναι σε θέση, για νομικούς λόγους, να παράσχει παρόμοιες πληροφορίες,
  • αυτό θα οδηγούσε στην κοινολόγηση εμπορικού, βιομηχανικού ή επαγγελματικού απορρήτου, ή
  • θα ήταν αντίθετο προς τη δημόσια τάξη.

Η ανταλλαγή πληροφοριών είναι υποχρεωτική όταν:

• η νομοθεσία παραβιάζεται ή υπάρχει υπόνοια για παραβίαση σε άλλο κράτος μέλος·
• υφίσταται κίνδυνος απάτης ή απώλεια εσόδων από ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε άλλο κράτος μέλος·
• όταν έχει επέλθει ολική καταστροφή ή ανεπανόρθωτη απώλεια προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης υπό καθεστώς αναστολής¹·
• υφίσταται ένα εξαιρετικό γεγονός κατά τη διακίνηση εντός της ΕΕ των προϊόντων τα οποία υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

Είναι προαιρετική όταν απαιτούνται πληροφορίες για να διασφαλιστεί η σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Οι πληροφορίες που γνωστοποιούνται ή συγκεντρώνονται βάσει του κανονισμού:

• καλύπτονται από την υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου·
• μπορούν να χρησιμοποιούνται για:
  • τον καθορισμό της φορολογητέας βάσης για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης,
  • την είσπραξη ή τον διοικητικό έλεγχο των ειδικών φόρων κατανάλωσης,
  • την παρακολούθηση της διακίνησης προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης,
  • τη διενέργεια ανάλυσης κινδύνων,
  • τον καθορισμό άλλων φόρων, δασμών και τελών.

Η ηλεκτρονική βάση δεδομένων σε κάθε κράτος μέλος:

• περιλαμβάνει μητρώα με λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με:
  • οικονομικούς φορείς (εγκεκριμένους αποθηκευτές ή εγγεγραμμένους παραλήπτες ή αποστολείς),
  • χώρους που είναι εγκεκριμένοι ως φορολογικές αποθήκες·
• παραμένει ενημερωμένη με πλήρεις και ακριβείς πληροφορίες από τις κεντρικές υπηρεσίες διασύνδεσης για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

Η Επιτροπή:

• λειτουργεί κεντρικό μητρώο, στο πλαίσιο του αυτοματοποιημένου συστήματος, των οικονομικών φορέων που διακινούν προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης υπό καθεστώς αναστολής ή όταν διακινούν προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης που τίθενται σε ανάλωση² μεταξύ των κρατών μελών·
• διασφαλίζει ότι τα άτομα που διακινούν τα εν λόγω προϊόντα μπορούν να λάβουν ηλεκτρονική επιβεβαίωση της εγκυρότητας των αριθμών ειδικού φόρου κατανάλωσης που τηρούνται στο κεντρικό μητρώο·
• εξετάζει και αξιολογεί την εφαρμογή της νομοθεσίας από κοινού με τα κράτη μέλη·
• συνοψίζει τακτικά τις εμπειρίες σε εθνικό επίπεδο για τη βελτίωση του συστήματος·
• κάθε 5 χρόνια υποβάλλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη χρήση της νομοθεσίας·
• επικουρείται από την επιτροπή ειδικών φόρων κατανάλωσης·
• έχει εκδώσει δύο εκτελεστικές πράξεις βάσει του κανονισμού:
  • εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2016/323 για τη λειτουργία του μητρώου οικονομικών φορέων και φορολογικών αποθηκών,
  • εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2016/323 για τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών.

Ο κανονισμός:

• δεν επηρεάζει:
  • Κανόνες της ΕΕ για την αμοιβαία συνδρομή μεταξύ των κρατών μελών σε ποινικές υποθέσεις,
  • άλλες διμερείς ή πολυμερείς υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής·
• καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2073/2004.

Τροποποιήσεις

Ο κανονισμός (ΕE) αριθ. 389/2012 έχει τροποποιηθεί από τους κανονισμούς 2020/261, 2021/774 και 2023/246, και αφορά την καταγραφή των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στη διακίνηση εμπορευμάτων που έχουν τεθεί προς ανάλωση. Αυτές οι τροποποιητικές πράξεις έχουν ήδη συμπεριληφθεί στην ενοποιημένη απόδοση του κανονισμού (ΕE) αριθ. 389/2012.