Μείωση των ανθρωπογενών αερίων του θερμοκηπίου (φθοριούχα αέρια)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο κανονισμός:

• καλύπτει τους υδροφθοράνθρακες (HFC)¹, τους υπερφθοράνθρακες (PFC)² και το εξαφθοριούχο θείο (SF6)³·
• θεσπίζει κανόνες για τη συγκράτηση, τη χρήση, την ανάκτηση και την καταστροφή των φθοριούχων αερίων·
• καθορίζει γενικό ετήσιο όριο για τον αντίκτυπο των υδροφθορανθράκων στο κλίμα, που θα μειώνεται σταδιακά από το 2015 έως το 2030.

Προβλέπει τις εξής υποχρεώσεις:

• Απαγορεύεται η εσκεμμένη έκλυση φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου, εφόσον δεν είναι τεχνικά αναγκαία για την προβλεπόμενη χρήση. Οι κατασκευαστές πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τον περιορισμό των εκπομπών κατά την παραγωγή, τη μεταφορά και την αποθήκευση φθοριούχων αερίων.
• Οι χειριστές εξοπλισμού που περιέχει φθοριούχα αέρια πρέπει να λαμβάνουν κάθε προφύλαξη για την αποφυγή τυχόν διαρροών. Πρέπει να φροντίζουν ώστε ο εξοπλισμός να ελέγχεται τακτικά για διαρροές. Οι απαιτήσεις διαφέρουν ανάλογα με τον πιθανό αντίκτυπο στο περιβάλλον ή με το αν ο εξοπλισμός είναι ερμητικά σφραγισμένος.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να καταρτίσει έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο του κανονισμού έως την 31η Δεκεμβρίου 2022.

Προγράμματα πιστοποίησης και κατάρτισης

• Οι εθνικές αρχές είναι αρμόδιες για τη δημιουργία προγραμμάτων πιστοποίησης και κατάρτισης για επιχειρήσεις και άτομα που πραγματοποιούν την εγκατάσταση, την επισκευή, τη συντήρηση, την επιδιόρθωση ή τον παροπλισμό του εξοπλισμού φθοριούχων αερίων και την ανάκτηση των φθοριούχων αερίων.

Απαγορεύσεις προϊόντων που περιέχουν φθοριούχα αέρια

• Ο κανονισμός προβλέπει σταδιακή επιβολή απαγορεύσεων από το 2015 έως το 2025 στην πώληση νέων προϊόντων, όπως ορισμένες κατηγορίες ψυγείων και καταψυκτών, συστημάτων κλιματισμού, αφρών και αερολυμάτων που περιέχουν φθοριούχα αέρια, όπου υφίστανται ασφαλέστερες και πιο φιλικές προς το κλίμα εναλλακτικές λύσεις.

Ετήσια όρια για τους υδροφθοράνθρακες

• Ο κανονισμός αποσκοπεί στον περιορισμό των κλιματικών επιπτώσεων από τη χρήση των υδροφθορανθράκων με την πάροδο του χρόνου. Το ετήσιο όριο χρήσης υδροφθορανθράκων στην αγορά το 2030 ισούται με το 21 % εκείνου της περιόδου 2009-2012.
• Για να διασφαλιστεί η τήρηση των ορίων, η Επιτροπή κατανέμει ετήσιες ποσοστώσεις σε παραγωγούς και εισαγωγείς. Τα όρια αυτά δεν πρέπει να υπερβαίνονται.

Υποβολή εκθέσεων

• Οι παραγωγοί, οι εισαγωγείς, οι εξαγωγείς, οι χρήστες πρώτων υλών και οι επιχειρήσεις που καταστρέφουν φθοριούχα αέρια οφείλουν να υποβάλλουν ετήσια έκθεση στην Επιτροπή.
• Την ίδια υποχρέωση έχουν και οι εισαγωγείς εξοπλισμού που περιέχει φθοριούχα αέρια, ενώ από το 2017 όφειλαν να παρέχουν τεκμήρια ότι οι ποσότητες υδροφθορανθράκων του εισαγόμενου εξοπλισμού τους καλύπτονται από τις ποσοστώσεις.

Τροποποίηση του Κιγκάλι στο πρωτόκολλο του Μόντρεαλ

• Ο κανονισμός διασφαλίζει επίσης τη συμμόρφωση της ΕΕ με τις διεθνείς υποχρεώσεις της με βάση την τροποποίηση του Κιγκάλι στο πρωτόκολλο του Μόντρεαλ.
• H τροποποίηση του Κιγκάλι πρόσθεσε τους υδροφθοράνθρακες στον κατάλογο ελεγχόμενων ουσιών σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ (βλέπε σύνοψη). Τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2019. Η σταδιακή μείωση των υδροφθορανθράκων αναμένεται να εξοικονομήσει περίπου 80 γιγατόνους ισοδύναμου CO₂ μέχρι το 2050 και να συμβάλει σημαντικά στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
• Και τα 198 συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ συμφώνησαν να λάβουν μέτρα για τη σταδιακή μείωση της παραγωγής και χρήσης υδροφθορανθράκων. Το πρώτο βήμα όσον αφορά τη μείωση επρόκειτο να γίνει από την ΕΕ και άλλες ανεπτυγμένες χώρες το 2019. Οι περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες θα ξεκινήσουν τη σταδιακή μείωσή τους το 2024.

Κατάργηση

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 517/2014 έχει καταργηθεί από τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/573 (βλέπε σύνοψη) με ισχύ από τις 12 Δεκεμβρίου 2024.