Μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και την προώθηση της σχολικής επιτυχίας

ΣΥΝΟΨΗ

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ;

• Τα συμπεράσματα εξετάζουν τις αιτίες και τις ευρείες συνέπειες της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην ΕΕ και μελετούν μέτρα για τη μείωσή της, προωθώντας τη σχολική επιτυχία για όλους.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Το 2014 το 11,1 % των ατόμων ηλικίας 18 έως 24 ετών (περίπου 4,4 εκατ.) εγκατέλειψαν την εκπαίδευση και την κατάρτιση χωρίς να έχουν ολοκληρώσει ένα πρόγραμμα ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (πηγή: Eurostat, 2014). Η μείωση του ποσοστού σε λιγότερο από 10 % αποτέλεσε έναν από τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Παρόλο που έχει σημειωθεί πρόοδος, πάρα πολλοί μαθητές εξακολουθούν να εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και παραμένουν τεράστιες διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ, αλλά και στο εσωτερικό τους.

Οι προκλήσεις

Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου είναι αποτέλεσμα μιας σειράς προσωπικών, κοινωνικών, οικονομικών, πολιτιστικών, εκπαιδευτικών παραγόντων, σχετιζόμενων με την οικογένεια και το φύλο, και συνδέεται με καταστάσεις μειονεξίας από την πρώιμη παιδική ηλικία.

Σε μεγαλύτερο βαθμό επηρεάζονται ομάδες με χαμηλή κοινωνικοοικονομική θέση, καθώς και παιδιά που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, παιδιά Ρομά και παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Η ποιότητα της εκπαίδευσης μπορεί να οδηγήσει τους μαθητές να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση πρόωρα.

Στα ζητήματα περιλαμβάνονται:

• το αρνητικό κλίμα στο σχολείο, η βία και ο εκφοβισμός·
• ένα μαθησιακό περιβάλλον στο οποίο οι μαθητές δεν νιώθουν ότι τους σέβονται ή τους εκτιμούν·
• ακατάλληλοι μέθοδοι διδασκαλίας και προγράμματα μαθημάτων·
• η ανεπαρκής στήριξη των μαθητών·
• η έλλειψη επαγγελματικής καθοδήγησης·
• οι κακές σχέσεις δασκάλου-μαθητή.

Η ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή της επαγγελματικής κατάρτισης συνιστά έναν καθοριστικό παράγοντα για μια επιτυχή μετάβαση από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας, καθώς και για φοίτηση στα επόμενα στάδια της εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η παροχή μέτρων στήριξης που βοηθούν τους μαθητές να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους, συνεισφέρει στο να σπάσει ο κύκλος της στέρησης, της φτώχειας και της ανισότητας.

Η απάντηση

Το Συμβούλιο κάνει έκκληση για μια συνολική και συντονισμένη απάντηση που θα προωθεί την ανεκτικότητα, τον σεβασμό και τις ίσες ευκαιρίες, καθώς και την κοινωνική ένταξη, τη διαπολιτισμική κατανόηση και την αίσθηση του ανήκειν στα σχολεία.

Οι χώρες της ΕΕ καλούνται να εφαρμόσουν τη σύσταση του 2011 του Συμβουλίου για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, ιδίως με τους εξής τρόπους:

• ανάπτυξη στρατηγικών για την ποιότητα στην εκπαίδευση·
• εξασφάλιση της συμμετοχής των ενδιαφερομένων από όλους τους τομείς·
• βελτίωση των στοιχείων για τους μαθητές, ειδικότερα εκείνους που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο·
• παρακολούθηση της εκπαιδευτικής πορείας με στόχο την αναγνώριση μαθητών που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο·
• κατανόηση των αιτιών για την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου, ακούγοντας μεταξύ άλλων τους μαθητές·
• ανάπτυξη αποτελεσματικής καθοδήγησης, στήριξης και παρακολούθησης·
• προσδιορισμός σχολείων που θα μπορούσαν να τύχουν συμπληρωματικής στήριξης·
• μεταρρύθμιση των εκπαιδευτικών συστημάτων, όπου ενδείκνυται·
• εξασφάλιση πρόσβασης σε προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα.

Συνεργατική προσέγγιση

Ενθαρρύνεται η συνεργατική προσέγγιση, παραδείγματος χάριν με τα εξής μέσα:

• διασφάλιση της ποιότητας και σχεδιασμός που αφορά ολόκληρη τη σχολική κοινότητα·
• εταιρικές σχέσεις μεταξύ σχολείων και της ευρύτερης κοινότητας·
• συνεργασία μεταξύ σχολείων και ανταλλαγή ορθών πρακτικών·
• αριστεία στη διεύθυνση·
• πνεύμα στήριξης μεταξύ μαθητών, οικογενειών και προσωπικού·
• στήριξη για μαθητές που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο, συμπεριλαμβανομένης καθοδήγησης, συμβουλευτικής και γλωσσικής υποστήριξης·
• εξωσχολικές δραστηριότητες (π.χ. αθλητισμός και πολιτιστικές δραστηριότητες).

Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να διαθέτουν δεξιότητες, ικανότητες και γνωστικό υπόβαθρο όσον αφορά τη διαχείριση της τάξης και της πολυμορφίας (π.χ. πρακτικές που διασφαλίζουν την ενσωμάτωση ανθρώπων με διαφορετικά χαρακτηριστικά, προέλευση και πολιτισμό), την οικοδόμηση σχέσεων, την επίλυση συγκρούσεων, την πρόληψη του εκφοβισμού και τους παράγοντες κινδύνου που ενδέχεται να οδηγήσουν σε πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου.

Πρέπει να παρέχονται ευκαιρίες επιστροφής στην κανονική εκπαίδευση για τους νέους που εγκατέλειψαν πρόωρα την εκπαίδευση.

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει επίσης:

• να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρονται στο πλαίσιο του στρατηγικού πλαισίου «ΕΚ 2020» ·
• να αξιοποιήσουν τη χρηματοδότηση που προσφέρει το πρόγραμμα Erasmus+, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων·
• να εντοπίζουν αποτελεσματικές συνεργατικές πρακτικές, ιδίως μέσω της κοινότητας «eTwinning» και της Πύλης Σχολικής Εκπαίδευσης.

ΠΡΑΞΗ

Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και την προώθηση της σχολικής επιτυχίας (ΕΕ C 417 της 15.12.2015, σ. 36-40)

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Αντιμετώπιση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου: Μια βασική συμβολή στην ατζέντα «Ευρώπη 2020» [COM(2011) 18 τελικό της 31.1.2011]

Σύσταση του Συμβουλίου , της 28ης Ιουνίου 2011, σχετικά με πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου (ΕΕ C 191 της 1.7.2011, σ. 1-6)

τελευταία ενημέρωση 06.04.2016