52014DC0903

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη /* COM/2014/0903 final */


ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη

«Πρωταρχική μου προτεραιότητα ως Προέδρου της Επιτροπής θα είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και η τόνωση των επενδύσεων με σκοπό τη δημιουργία θέσεων εργασίας.»

«Χρειαζόμαστε πιο έξυπνες επενδύσεις, περισσότερη εστίαση, λιγότερη ρύθμιση και περισσότερη ευελιξία όσον αφορά τη χρήση των δημόσιων κονδυλίων [που είναι διαθέσιμα σε επίπεδο ΕΕ].»

«Αυτό θα μας επιτρέψει να κινητοποιήσουμε μέχρι και 300 δισεκ. ευρώ σε πρόσθετες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην πραγματική οικονομία κατά την επόμενη τριετία.»

«Αυτές οι πρόσθετες επενδύσεις θα πρέπει να εστιάζουν στους τομείς των υποδομών, ιδίως στα ευρυζωνικά και ενεργειακά δίκτυα, καθώς και στις υποδομές των μεταφορών σε βιομηχανικά κέντρα· στην εκπαίδευση, την έρευνα και καινοτομία· και στην ανανεώσιμη ενέργεια και την ενεργειακή απόδοση. Ένα σημαντικό ποσό θα πρέπει να διοχετευθεί σε έργα που μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να βρίσκουν και πάλι εργασία.»

(Πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές που εξέθεσε ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 15 Ιουλίου 2014)

1. Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη

Η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως ένα επενδυτικό σχέδιο. Ως συνέπεια της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, το επίπεδο των επενδύσεων στην ΕΕ έχει μειωθεί σημαντικά, αφότου κορυφώθηκε το 2007, κατά 15% περίπου.[1] Το επίπεδο αυτό είναι επίσης πολύ χαμηλότερο από τις ιστορικές τάσεις. Κατά τα προσεχή έτη προβλέπεται μια μερική μόνο ανάκαμψη. Η κατάσταση αυτή λειτουργεί ανασταλτικά στην οικονομική ανάκαμψη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.

Δεν υπάρχει μια απλή ή μονοδιάστατη απόκριση. Η γενική αβεβαιότητα σχετικά με την οικονομική κατάσταση, τα υψηλά επίπεδα του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους σε τμήματα της οικονομίας της ΕΕ και ο αντίκτυπός τους όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο περιορίζουν το περιθώριο ελιγμών που διαθέτουμε. Συγχρόνως, ωστόσο, υπάρχουν σημαντικά επίπεδα αποταμιεύσεων και — σε αντίθεση με προηγούμενα έτη — υψηλά επίπεδα χρηματοοικονομικής ρευστότητας που μπορούν να κινητοποιηθούν. Επιπλέον, η Ευρώπη έχει σημαντικές επενδυτικές ανάγκες και οικονομικά βιώσιμα έργα σε αναζήτηση χρηματοδότησης. Η πρόκληση είναι να διατεθούν οι αποταμιεύσεις και η χρηματοοικονομική ρευστότητα σε παραγωγικούς σκοπούς για τη στήριξη της απασχόλησης και της ανάπτυξης στην Ευρώπη.

Απαιτείται πολυμέτωπη δράση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την πλευρά της προσφοράς όσο και την πλευρά της ζήτησης της οικονομίας.[2] Αυτό που χρειαζόμαστε είναι εμπιστοσύνη στο γενικό οικονομικό περιβάλλον· προβλεψιμότητα και σαφήνεια στη χάραξη των πολιτικών και στο κανονιστικό πλαίσιο· αποτελεσματική χρήση των περιορισμένων δημόσιων πόρων· εμπιστοσύνη στο οικονομικό δυναμικό των επενδυτικών έργων που καταρτίζονται επί του παρόντος· και επαρκή ικανότητα ανάληψης κινδύνων ώστε να ενθαρρυνθούν οι φορείς υλοποίησης έργων, να απελευθερωθούν επενδύσεις και να προσελκυστούν επενδυτές από τον ιδιωτικό τομέα. Οι αρχές σε όλα τα επίπεδα πρέπει να επιληφθούν των θεμάτων αυτών.

Τα κράτη μέλη, καθώς και οι περιφερειακές αρχές, έχουν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη συνέχιση των αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, την επίδειξη δημοσιονομικής υπευθυνότητας, την εξασφάλιση ασφάλειας δικαίου και την τόνωση των επενδύσεων για τη στήριξη της απασχόλησης και της ανάπτυξης. Τα κράτη μέλη που διαθέτουν δημοσιονομικά περιθώρια θα πρέπει να επενδύσουν περισσότερο. Τα κράτη μέλη με πιο περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στις δημοσιονομικές δαπάνες που συνδέονται με τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, να αξιοποιήσουν καλύτερα τα ταμεία της ΕΕ και να δημιουργήσουν ένα πιο πρόσφορο περιβάλλον για επενδύσεις από ιδιωτικούς φορείς. Πολλά μπορούν να επιτευχθούν σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο Η Επιτροπή, από κοινού με τα άλλα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη, θα συντονίζει και θα παρακολουθεί την πρόοδο που επιτελείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών.

Το παρόν επενδυτικό σχέδιο θα συμπληρώσει αυτές τις προσπάθειες. Θα βασίζεται σε τρία αλληλοενισχυόμενα σκέλη: πρώτον, στην κινητοποίηση τουλάχιστον315 δισεκατ. ευρώ πρόσθετης επένδυσης κατά τα επόμενα τρία έτη, ώστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των δημόσιων πόρων και να απελευθερωθούν ιδιωτικές επενδύσεις. Δεύτερον, σε στοχευμένες πρωτοβουλίες για να διασφαλιστεί ότι αυτές οι πρόσθετες επενδύσεις θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας. Και τρίτον, σε μέτρα που θα επιφέρουν μεγαλύτερη κανονιστική προβλεψιμότητα και θα άρουν τα εμπόδια στις επενδύσεις, καθιστώντας την Ευρώπη περισσότερο ελκυστική και, με τον τρόπο αυτόν, πολλαπλασιάζοντας τον αντίκτυπο του σχεδίου.

Για τα πρώτα δύο σκέλη, το επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη δρομολογείται από κοινού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ως στρατηγικούς εταίρους, με σαφή στόχο την κινητοποίηση των ενδιαφερόμενων φορέων σε όλα τα επίπεδα. Για το τρίτο σκέλος, η Επιτροπή θα προτείνει δράσεις στο επικείμενο πρόγραμμα εργασίας της, αλλά και από κοινού με τα άλλα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Διάγραμμα 1. Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη

Ο αντίκτυπος του προγράμματος θα πολλαπλασιάζεται καθώς θα συμμετέχουν περισσότερα ενδιαφερόμενα μέρη: κράτη μέλη, εθνικές τράπεζες στήριξης (ΕΤΣ), περιφερειακές αρχές και ιδιώτες επενδυτές. Όλα τα μέρη έχουν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο. Η Επιτροπή εκφράζει ιδιαίτερη ικανοποίηση για τη δυναμική που δημιουργείται γύρω από το σχέδιο, όπως αποδεικνύεται από τις θετικές δηλώσεις που έγιναν κατά τις τελευταίες εβδομάδες σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο υπέρ του σχεδίου[3].

Από τώρα και έως τα τέλη του 2017, στόχος είναι να κινητοποιηθούν τουλάχιστον 315 δισεκατ. ευρώ σε πρόσθετες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην πραγματική οικονομία. Το επενδυτικό πρόγραμμα έρχεται να προστεθεί στα υφιστάμενα μέτρα και θα αξιοποιήσει στο μέγιστο κάθε ευρώ που κινητοποιήθηκε από δημόσια κονδύλια τόσο με νέα όσο και με υφιστάμενα μέσα. Αναλαμβάνοντας ταχέως δράση, για κάθε πτυχή του σχεδίου, μπορούμε να επιτύχουμε όλοι μαζί πολύ περισσότερα από ό,τι εάν ενεργούσαμε ασυντόνιστα, και να αξιοποιήσουμε ακόμη περισσότερα από τα 315 δισεκατ. ευρώ.

Σε τελική ανάλυση, το σχέδιο θα εξυπηρετεί τρεις συναφείς στόχους πολιτικής:

§ την αντιστροφή των επενδυτικών καθοδικών τάσεων και την προώθηση τόσο της δημιουργίας θέσεων εργασίας όσο και της οικονομικής ανάκαμψης, χωρίς να επιβαρυνθούν τα δημόσια οικονομικά των κρατών μελών ή να δημιουργηθούν νέα χρέη·

§ την πραγματοποίηση ενός αποφασιστικού βήματος προς την κατεύθυνση της κάλυψης των μακροπρόθεσμων αναγκών της οικονομίας μας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς μας·

§ την ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης του ανθρώπινου κεφαλαίου, του παραγωγικού δυναμικού, των γνώσεων και των υλικών υποδομών μας, με ιδιαίτερη έμφαση στις διασυνδέσεις που είναι ζωτικής σημασίας για την ενιαία αγορά μας.

Οφείλουμε να αναλάβουμε δράση αμέσως για να εξασφαλίσουμε γρήγορα διατηρήσιμα αποτελέσματα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συμμετάσχει εκ του σύνεγγυς στην εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου, και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει τη γενική προσέγγιση κατά τη σύνοδό του της 18ης-19ης Δεκεμβρίου 2014.

Η Επιτροπή και η ΕΤΕπ θα συνεργαστούν με τους ενδιαφερόμενους φορείς σε όλα τα επίπεδα στις αρχές του 2015. Με αυστηρή παρακολούθηση θα διασφαλιστεί ότι η ικανότητα ανάληψης κινδύνων μέσω δημόσιων πόρων θα χρησιμοποιηθεί καλά και θα τύχει χρηστής διαχείρισης, καθώς και ότι τα στοχοθετημένα έργα θα έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

2. Κινητοποίηση τουλάχιστον 315 δισεκατ. ευρώ πρόσθετων επενδύσεων σε επίπεδο ΕΕ

Το πρώτο σκέλος του σχεδίου συνίσταται στην κινητοποίηση τουλάχιστον 315 δισεκατ. ευρώ πρόσθετων επενδύσεων κατά την επόμενη τριετία. Αυτό που παρουσιάζεται εδώ βασίζεται στην ανάληψη δράσης αποκλειστικά σε επίπεδο ΕΕ: η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη και άλλους οικονομικούς φορείς να συμμετάσχουν και να συμπληρώσουν την πρωτοβουλία αυτή. Για να διασφαλιστεί η ταχεία υλοποίηση, η προτεινόμενη δράση μπορεί να χρηματοδοτηθεί εντός του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την περίοδο 2014-2020.

Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να γίνει διαφορετική χρήση τμημάτων του προϋπολογισμού της ΕΕ, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο. Η κύρια ιδέα είναι να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη ικανότητα ανάληψης κινδύνων μέσω δημόσιων πόρων με σκοπό την ενθάρρυνση των φορέων υλοποίησης έργων και την προσέλκυση ιδιωτικής χρηματοδότησης σε βιώσιμα επενδυτικά έργα, πράγμα που δεν θα συνέβαινε διαφορετικά. Με αυτόν τον τρόπο θα αξιοποιηθούν με τον καλύτερο τρόπο οι δημόσιοι πόροι της ΕΕ.

Σε επίπεδο ΕΕ, αυτό θα επιτευχθεί με τη σύσταση ενός νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων για την παροχή στήριξης κινδύνων για μακροπρόθεσμες επενδύσεις και για την εξασφάλιση αυξημένης πρόσβασης σε κεφάλαια κινδύνου για τις ΜΜΕ και τις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης[4]. Σε εθνικό επίπεδο, μια περισσότερο στρατηγική χρήση των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων μπορεί να συμβάλει σε σημαντική βελτίωση της κατάστασης.

Tο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων, και να δεσμευτεί υπέρ μιας πιο αποτελεσματικής χρήσης των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων, ιδίως του συνολικού διπλασιασμού της χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων. Η νομοθετική πρόταση[5] που απαιτείται για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων θα πρέπει να θεσπιστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ως νομοθέτη της ΕΕ, με ταχεία διαδικασία ώστε να αρχίσει να ισχύει έως τον Ιούνιο του 2015.

2.1. Ένα νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων

Θα συσταθεί ένα νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), σε συνεργασία της Επιτροπής με την ΕΤΕπ, ώστε να αξιοποιηθεί η πλούσια εμπειρογνωσία και η αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα της ΕΤΕπ (βλ. διάγραμμα 2). Το Ταμείο θα συσταθεί εντός του Ομίλου ΕΤΕπ.[6]

Εν συγκρίσει προς τις υφιστάμενες δομές, το Ταμείο θα έχει διαφορετικό προφίλ κινδύνου, θα παρέχει πρόσθετες πηγές ικανότητα ανάληψης κινδύνων και θα στοχεύει σε έργα που προσφέρουν υψηλότερη κοινωνική και οικονομική αξία συμπληρώνοντας τα έργα που χρηματοδοτούνται ήδη μέσω της ΕΤΕπ ή των υφιστάμενων προγραμμάτων της ΕΕ. Το φάσμα των πιθανών προϊόντων θα είναι απεριόριστο, προκειμένου να προσαρμόζονται στις εξελισσόμενες ανάγκες της αγοράς.

Για να συγκροτηθεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, θα συσταθεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ εγγύηση ύψους 16 δισεκατ. ευρώ για τη στήριξη του Ταμείου. Η ΕΤΕπ θα διαθέσει 5 δισεκατ. ευρώ. Το Ταμείο θα αρχίσει επομένως τη λειτουργία του με σημαντική ικανότητα παρέμβασης, αλλά θα είναι επίσης σε θέση να επεκτείνει περαιτέρω τις δραστηριότητές του με την πάροδο του χρόνου. Τα κράτη μέλη, είτε απευθείας είτε μέσω των εθνικών αναπτυξιακών τραπεζών τους ή παρόμοιων οργανισμών, θα έχουν την ευκαιρία να συνεισφέρουν στο Ταμείο υπό μορφή κεφαλαίου. Είναι σημαντικό ότι στο πλαίσιο της αξιολόγησης των δημόσιων οικονομικών στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η Επιτροπή θα λαμβάνει ευνοϊκή θέση έναντι τέτοιων εισφορών κεφαλαίου στο Ταμείο. Οι ιδιώτες επενδυτές μπορούν επίσης να συμμετάσχουν στο επίπεδο του Ταμείου.

Διάγραμμα 2. Το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων — αρχικά στάδια δημιουργίας (μόνο ΕΕ)

Η εγγύηση της ΕΕ θα στηριχθεί από υφιστάμενα ενωσιακά κονδύλια στο πλαίσιο του περιθωρίου ευελιξίας που υπάρχει στον προϋπολογισμό της ΕΕ, από τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» και από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Χάρη στο νέο Ταμείο, ο αντίκτυπος αυτών των υφιστάμενων ταμείων της ΕΕ στην πραγματική οικονομία θα πολλαπλασιαστεί σε σύγκριση με ό,τι θα είχαν επιτύχει διαφορετικά. Όλες οι παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων θα καλύπτονται από τις καθιερωμένες διαδικασίες έγκρισης των κρατικών ενισχύσεων[7].

Αποστολή του Ταμείου είναι να εξασφαλίζει ενισχυμένη ικανότητα ανάληψης κινδύνων και να κινητοποιεί επιπλέον επενδύσεις, πρωτίστως από πηγές του ιδιωτικού τομέα, σε συγκεκριμένους κλάδους και τομείς. Οι τομείς αυτοί περιγράφονται κατωτέρω.

Εκτιμούμε ότι το Ταμείο θα μπορούσε να επιτύχει συνολικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της τάξης του 1:15 σε πραγματικές επενδύσεις στην οικονομία. Τούτο θα συμβεί διότι το Ταμείο θα διαθέτει αρχική ικανότητα ανάληψης κινδύνου που θα του επιτρέπει να χορηγεί πρόσθετη χρηματοδότηση και να προσελκύει περισσότερους επενδυτές για να συμμετάσχουν, όπως φαίνεται στο διάγραμμα 3. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ευρώ προστασίας έναντι των κινδύνων που θα χορηγεί το Ταμείο μπορεί να δημιουργήσει, κατά μέσο όρο, 15 ευρώ επενδύσεων στην πραγματική οικονομία, κάτι που δεν θα συνέβαινε διαφορετικά. Το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα του 1:15 αποτελεί συνετά εκτιμώμενο μέσο όρο, βάσει της ιστορικής πείρας που αποκομίστηκε από τα προγράμματα της ΕΕ και την ΕΤΕπ. Το τελικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί φυσικά από το μείγμα δραστηριοτήτων και τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε έργου.

Διάγραμμα 3. Το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα του Ταμείου (μέσος όρος με βάση την πείρα)

Ως σημείο αναφοράς, η αύξηση κεφαλαίου της ΕΤΕπ το 2012 εκτιμάται ότι είχε πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της τάξης του 1:18 και υλοποιείται κατά τα προβλεφθέντα. Ομοίως, στο πλαίσιο της τρέχουσας διευκόλυνσης για την εγγύηση δανείων υπέρ ΜΜΕ στο πλαίσιο του προγράμματος COSME, κάθε 1 δισεκατ. ευρώ χρηματοδότησης συνεπάγεται τουλάχιστον 20 δισεκατ. ευρώ κεφαλαίου υπέρ των ΜΜΕ, πρόκειται δηλαδή για πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της τάξης του 1:20.

Το Ταμείο θα διαθέτει τη δική του δομή διακυβέρνησης. Η διαχείρισή του θα γίνεται σύμφωνα με συμπεφωνημένες κατευθυντήριες γραμμές για επενδύσεις. Το διαχειριστικό του όργανο θα μεριμνά ώστε να τηρούνται οι επενδυτικές κατευθυντήριες γραμμές και οι προτεραιότητες και οι δραστηριότητες του Ταμείου να είναι σύμφωνες με αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές. Τα συγκεκριμένα σχέδια θα επικυρώνονται από ανεξάρτητη επιτροπή επενδύσεων με βάση τη βιωσιμότητά τους και διασφαλίζοντας ότι η δημόσια στήριξη δεν θα αποκλείει ούτε θα παραγκωνίζει ιδιωτικές επενδύσεις. Οι φορείς υλοποίησης των έργων και οι επενδυτές θα μπορούν να στηρίζονται σε επαγγελματικές συμβουλές, πείρα και υποστήριξη από τον Όμιλο ΕΤΕπ. Ο Όμιλος ΕΤΕπ θα συμβάλει, επίσης, με ειδικό προσωπικό σε τομείς όπως η ανάπτυξη προϊόντων, η σύσταση και διάρθρωση έργων στον δίαυλο, η τεχνική βοήθεια, η χρηματοδότηση υποδομών, η διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων, η διαχείριση ενεργητικού-παθητικού, οι εγγυήσεις, η διαχείριση χαρτοφυλακίων, η λογιστική και η υποβολή εκθέσεων.

Συνολικά, αν το Ταμείο συσταθεί γρήγορα με αρχική εισφορά ύψους 21 δισεκατ. ευρώ σε επίπεδο ΕΕ, θα είναι σε θέση να αποφέρει περίπου 315 δισεκατ. ευρώ πρόσθετης χρηματοδότησης εντός τριετίας. Ο αντίκτυπος θα είναι προφανώς μεγαλύτερος καθώς θα συμμετέχουν τα κράτη μέλη και οι εθνικές τράπεζες στήριξης.

2.2. Το νέο Ταμείο θα στηρίξει μακρόπνοα επενδυτικά έργα

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων θα στηρίξει στρατηγικές επενδύσεις ευρωπαϊκής σημασίας σε υποδομές, ιδίως στα ευρυζωνικά και ενεργειακά δίκτυα, καθώς και στις υποδομές των μεταφορών, ιδίως σε βιομηχανικά κέντρα· στην εκπαίδευση, την έρευνα και καινοτομία· και στην ανανεώσιμη ενέργεια και την ενεργειακή απόδοση. Δεν θα πρέπει να υπάρχουν θεματικές ή γεωγραφικές προκατανομές, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα έργα θα επιλέγονται βάσει των θετικών τους στοιχείων και να μεγιστοποιείται η προστιθέμενη αξία του Ταμείου. Το Ταμείο θα είναι ευέλικτο, δεδομένου ότι διαφορετικοί τομείς έχουν διαφορετικές ανάγκες όσον αφορά την ταχεία εκκίνηση επενδύσεων.

Οι δραστηριότητες του Ταμείου σε αυτούς τους τομείς θα συμπληρώνουν τις πιο παραδοσιακές δραστηριότητες της ΕΤΕπ και τα εν εξελίξει προγράμματα της ΕΕ, όπως η διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» (για επενδύσεις υποδομής) και το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» (για την καινοτομία και την Ε&Α). Κατά κανόνα, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων θα παρέχει περισσότερη κάλυψη κινδύνων των διαφόρων έργων, διευκολύνοντας έτσι σημαντικά την πραγματοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων σε ασφαλέστερα τμήματα των έργων. Επισημαίνεται ότι, καθ’ ην στιγμήν συνίσταται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, υπάρχουν σημαντικές πηγές χρηματοδότησης σε ήδη εγκριθέντα προγράμματα εργασίας στο πλαίσιο της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» και του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», οι οποίες θα καταστούν διαθέσιμες το 2015 για τη χρηματοδότηση έργων.

Επιπλέον, ο Όμιλος ΕΤΕπ θα ξεκινήσει δραστηριότητες με ίδιους πόρους από τις αρχές του 2015, πράγμα που θα επιτρέψει στο σχέδιο να αρχίσει να εφαρμόζεται υπό πολύ ευνοϊκές συνθήκες.

Στους τομείς στους οποίους εξετάζεται η πραγματοποίηση παρεμβάσεων, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να χρηματοδοτεί μεμονωμένα έργα αλλά και να στηρίζει δομές ιδιωτικών ταμείων, όπως τα ευρωπαϊκά μακροπρόθεσμα επενδυτικά κεφάλαια (ΕΜΕΚ)[8], που δημιουργούνται από ιδιώτες επενδυτές και/ή εθνικές τράπεζες στήριξης. Τούτο θα δημιουργήσει επιπλέον πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και θα μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο επί τόπου.

Όπως υποδεικνύεται στο διάγραμμα 2, εξετάζεται η χρήση των 3/4 των πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων για τέτοιου είδους δραστηριότητες (πράγμα που θα οδηγήσει σε επενδύσεις ύψους 240 δισεκατ. ευρώ περίπου).

2.3. Το νέο Ταμείο θα στηρίζει επίσης τις επενδύσεις ΜΜΕ και εταιρειών μεσαίας κεφαλαιοποίησης

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων θα στηρίξει τη χρηματοδότηση κινδύνων για ΜΜΕ και εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης στην Ευρώπη, στηριζόμενο στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ, μέρος του Ομίλου ΕΤΕπ) για την επιχειρησιακή εφαρμογή.[9] Αυτό θα μπορούσε να τις βοηθήσει να ξεπεράσουν τα κεφαλαιακά ελλείμματα μέσω της παροχής υψηλότερων ποσών άμεσων ιδίων κεφαλαίων, καθώς και πρόσθετες εγγυήσεις για υψηλής ποιότητας τιτλοποίηση των δανείων προς ΜΜΕ. Πρόκειται για ένα αποτελεσματικό μέσο για να δοθεί ώθηση στην δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης νέων.

Το ΕΤΕ διαθέτει πλούσια πείρα σε αυτού του είδους τις δραστηριότητες. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων αναμένεται επομένως να συμβάλει στην κλιμάκωση των δραστηριοτήτων της ΕΤΕ και, με τον τρόπο αυτόν, στη δημιουργία νέων διαύλων προκειμένου οι εθνικές τράπεζες στήριξης να αναπτύξουν τις δικές τους δραστηριότητες σε αυτόν τον τομέα. Τούτο θα προστεθεί στις ήδη υφιστάμενες ενέργειες υπέρ των ΜΜΕ που δρομολογήθηκαν από προγράμματα όπως το COSME και το Ορίζοντας 2020, και θα παράσχει σημαντικούς χρηματοδοτικούς πόρους ήδη από το 2015.

Όπως υποδεικνύεται στο διάγραμμα 2, το ένα τέταρτο των πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων θα χρησιμοποιηθεί για τέτοιου είδους δραστηριότητες  (πράγμα που θα οδηγήσει σε επενδύσεις ύψους 75 δισεκατ. ευρώ περίπου).

2.4. Επιπλέον του ποσού των 315 δισεκατ. ευρώ που κινητοποιείται με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω ο αντίκτυπος των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων

Από το 2014 έως το 2020, 450 δισεκατ. ευρώ (630 δισεκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένων των εθνικών συγχρηματοδοτήσεων) θα καταστούν διαθέσιμα για επενδύσεις στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων. Είναι σημαντικό να αποκομίσουν τα κράτη μέλη και οι περιφερειακές αρχές τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο από τα κονδύλια της ΕΕ, εστιάζοντας σε βασικούς τομείς και αξιοποιώντας κάθε ευρώ που επενδύεται.

Ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο για την ενίσχυση του αντικτύπου των ταμείων είναι η χρήση χρηματοδοτικών μέσων, με τη μορφή δανείων, εισφορών και εγγυήσεων, αντί των παραδοσιακών επιχορηγήσεων. Τα μέσα αυτά είναι σχετικά νέα για πολλές δημόσιες αρχές, αλλά, όπου υπάρχουν, ενέχουν μεγάλες δυνατότητες και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. Στο πλαίσιο του παρόντος σχεδίου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δεσμευτούν ότι θα αυξήσουν σημαντικά τη χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων σε βασικούς τομείς επενδύσεων όπως η στήριξης των ΜΜΕ, η ενεργειακή απόδοση, η τεχνολογία της πληροφορίας και των επικοινωνιών, οι μεταφορές και η στήριξη της Ε&Α. Με τον τρόπο αυτόν θα επιτευχθεί συνολικός διπλασιασμός της χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων την προγραμματική περίοδο 2014-2020.[10]

Τα κονδύλια που διατίθενται από τα μέσα αυτά, σε συνδυασμό με τους πόρους που προσελκύονται από άλλους επενδυτές και δικαιούχους, θα οδηγήσει σε πρόσθετες επενδύσεις στην οικονομία, μέσω του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος. Το τελικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομία θα εξαρτηθεί από τα συγκεκριμένα σχέδια και τα μέσα που χρησιμοποιούνται. Πέραν της πρόσφατης Πρωτοβουλίας για τις ΜΜΕ[11], πρόσθετα χρηματοδοτικά μέσα σε επίπεδο ΕΕ καθώς και άμεσα διαθέσιμα μέσα, τα λεγόμενα ετοιμοπαράδοτα μέσα («off-the-shelf instruments»), μπορούν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να διευκολυνθεί η χρήση χρηματοδοτικών μέσων από τις διαχειριστικές αρχές. Η Επιτροπή θα συζητήσει με κάθε κράτος μέλος τα πρακτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν και θα παράσχει καθοδήγηση προς αυτόν τον σκοπό. Ειδικό σύστημα παρακολούθησης θα τεθεί σε εφαρμογή για την καταγραφή των αποτελεσμάτων.

Καθ’ όλη την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, η νέα αυτή προσέγγιση αναμένεται να οδηγήσει στη δέσμευση σχεδόν 30 δισεκατ. ευρώ για καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσων, με άμεσο αποτέλεσμα μόχλευσης που θα οδηγήσει σε πρόσθετες επενδύσεις από 40 έως 70 δισεκατ. ευρώ και με ακόμη μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην πραγματική οικονομία. Κατά συντηρητική εκτίμηση, οι πρόσθετες αυτές επενδύσεις που θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν την περίοδο 2015-2017 θα ανέρχονταν σε 20 δισεκατ. ευρώ.

Επιπροσθέτως, τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες μπορούν επίσης να αυξήσουν το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα των πόρων της ΕΕ, αυξάνοντας την εθνική συγχρηματοδότηση πέρα από το ελάχιστο επίπεδο που απαιτεί η νομοθεσία. Δεδομένου ότι οι εθνικοί δημόσιοι πόροι είναι περιορισμένοι, τα ιδιωτικά κεφάλαια θα μπορούσαν να αποτελέσουν την πηγή της αύξησης αυτής, όπως συμβαίνει ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη.[12]

Τρίτον, τα κράτη μέλη καλούνται να αξιοποιήσουν στο μέγιστο τα κονδύλια της ΕΕ που είναι ακόμη διαθέσιμα για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 και να φροντίσουν ώστε τα κονδύλια αυτά να χρησιμοποιηθούν εξ ολοκλήρου προς στήριξη του παρόντος επενδυτικού σχεδίου. Η Επιτροπή θα συνδράμει προσφέροντας στήριξη και καθοδήγηση προς τον σκοπό αυτό.

Τέλος, δεδομένου ότι η ΕΤΕπ θα διαθέσει νέο δανεισμό παράλληλα με την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου, ενθαρρύνονται επίσης τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με την ΕΤΕπ για τη μόχλευση υφιστάμενων εθνικών πόρων.

3. Μέριμνα ώστε να φθάσει η χρηματοδότηση επενδύσεων στην πραγματική οικονομία

Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου συνίσταται στην ανάληψη στοχευμένων πρωτοβουλιών ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι πρόσθετες χρηματοδοτήσεις για επενδύσεις θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας. Προς τον σκοπό αυτόν απαιτείται η διοχέτευση πρόσθετων δημόσιων και ιδιωτικών πόρων σε βιώσιμα έργα που έχουν πραγματική προστιθέμενη αξία για την ευρωπαϊκή κοινωνική οικονομία της αγοράς. Αυτό ισχύει εξίσου για το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, αλλά συνιστά και ευρύτερη πρόκληση για την Ευρώπη ως σύνολο.

Κύριος σκοπός του σκέλους αυτού είναι η χάραξη μιας ριζικά νέας προσέγγισης όσον αφορά τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών και την προετοιμασία επενδυτικών έργων σε ολόκληρη την Ευρώπη, μέσω της βελτίωσης του τρόπου με τον οποίον οι ιδιώτες επενδυτές και οι δημόσιες αρχές προσεγγίζουν και αποκτούν πληροφορίες σχετικά με επενδυτικά έργα. Τούτο συνδέεται στενά με, αλλά υπερβαίνει κατά πολύ, το ζήτημα του εντοπισμού έργων αξίας 300 δισεκατ. ευρώ που θα μπορούσαν ενδεχομένως να ωφεληθούν από την πρόσθετη χρηματοδότηση που συζητήθηκε στο πρώτο σκέλος του παρόντος σχεδίου.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει την πρόταση για τη δημιουργία ενός διαύλου έργων επενδυτικών συμβουλών» που θα δημιουργηθεί έως τον Ιούνιο του 2015 σε επίπεδο ΕΕ και για την ενίσχυση της τεχνικής βοήθειας μέσω ενός «κόμβου  που θα δημιουργηθεί έως τον Ιούνιο του 2015 .

3.1. Ένας δίαυλος έργων θα καταρτιστεί  σε επίπεδο ΕΕ

Για ορισμένους ενδιαφερομένους φορείς, το κυριότερο πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά η παρατηρούμενη έλλειψη βιώσιμων έργων. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τις αρχικές εργασίες της «ομάδας δράσης για τις επενδύσεις» (η οποία απαρτίζεται από την ΕΤΕπ και την Επιτροπή από κοινού με τα κράτη μέλη και αναμένεται να εκδώσει την έκθεσή της πριν από το τέλος του έτους), υπάρχει σημαντικός αριθμός δυνητικά βιώσιμων έργων που είναι ώριμα για επενδύσεις σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο, οι ιδιώτες επενδυτές συχνά δεν γνωρίζουν το δυναμικό των έργων αυτών και είναι απρόθυμοι να επενδύσουν μόνοι τους εξαιτίας της εγγενούς τους πολυπλοκότητας και της έλλειψης πληροφοριών που θα τους επέτρεπαν να προβούν σε κατάλληλη εκτίμηση των κινδύνων. Αυτό συμβαίνει ιδίως με τα μεγάλης κλίμακας, μακροπρόθεσμα επενδυτικά έργα υποδομών.

Για να πραγματοποιηθούν επενδύσεις, είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν ανεξάρτητες και διαφανείς εκτιμήσεις οι οποίες μπορούν να επιβεβαιώσουν εάν ένα έργο είναι οικονομικά βιώσιμο, ιδίως δε εάν πληροί όλες τις σχετικές κανονιστικές και διοικητικές απαιτήσεις. Η αύξηση της διαφάνειας και της κατανόησης των κινδύνων θα συμβάλει στην προσέλκυση και την απελευθέρωση ιδιωτικών επενδύσεων.

Από κοινού με τα κράτη μέλη, η «ομάδα δράσης για τις επενδύσεις» πραγματοποιεί μια πρώτη εξέταση των δυνητικά βιώσιμων έργων με ευρωπαϊκή σημασία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εργασίες αυτές θα πρέπει να συνεχιστούν σε πιο μόνιμη βάση σε επίπεδο ΕΕ, ώστε να συμβάλλουν στον εντοπισμό και στην απελευθέρωση βασικών επενδυτικών σχεδίων με ευρωπαϊκή σημασία, καθώς και για να ενημερώνονται οι επενδυτές σε τακτική βάση σχετικά με την ετοιμότητα των διαφόρων έργων. Οι εθνικές τράπεζες στήριξης θα μπορούσαν να συμβάλουν στις εργασίες αυτές.

Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας διαφανής δίαυλος επενδυτικών έργων με ευρωπαϊκή σημασία.[13] Ο κατάλογος των έργων θα είναι δυναμικός και θα βασίζεται σε μια σειρά απλών και αναγνωρισμένων οικονομικών κριτηρίων. Θα προστίθενται και θα αφαιρούνται συνεχώς έργα με την πάροδο του χρόνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε έργο που περιλαμβάνεται στον ευρωπαϊκό δίαυλο έργων θα έπρεπε να χρηματοδοτηθεί ή πρόκειται να χρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο του παρόντος σχεδίου ή μέσω του νέου Ταμείου, αλλά θα παρέχεται στους δημόσιους και ιδιωτικούς επενδυτές πρόσβαση σε χρήσιμες και διαφανείς πληροφορίες. Ο κατάλογος των αξιολογημένων και μη έργων θα πρέπει να δημοσιοποιείται σε έναν δικτυακό τόπο, ο οποίος με τη σειρά του θα μπορούσε να συνδέεται με παρόμοιους καταλόγους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Με την πάροδο του χρόνου, οι εργασίες αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα σύστημα ευρωπαϊκής πιστοποίησης για βιώσιμα επενδυτικά σχέδια τα οποία πληρούν ορισμένα κριτήρια. Η εν λόγω πιστοποίηση θα μπορούσε εν συνεχεία να χρησιμοποιηθεί από την ΕΤΕπ και τις εθνικές τράπεζες στήριξης για την προσέλκυση ιδιωτών επενδυτών. Τούτο θα συνέβαλλε στη δημιουργία ενός σαφούς «σήματος αξιοπιστίας» για τα ευρωπαϊκά επενδυτικά έργα. Συνάδει επίσης με τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε παγκόσμιο επίπεδο στο πλαίσιο της G20 για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε σχέση με σχέδια επενδύσεων.

3.2. Θα δημιουργηθεί ένας ενιαίος «κόμβος επενδυτικών συμβουλών» ο οποίος θα φέρει σε επαφή πηγές εμπειρογνωσίας και θα ενισχύσει την τεχνική βοήθεια σε όλα τα επίπεδα

Πολλά έργα και φορείς υλοποίησης έργων στην Ευρώπη εξακολουθούν να αναζητούν τις πλέον κατάλληλες πηγές χρηματοδότησης που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Συχνά, υπάρχει επίσης ανάγκη καθοδήγησης σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ικανοποιούνται οι κανονιστικές απαιτήσεις. Μια από τις προτεραιότητες του επενδυτικού σχεδίου θα είναι η παροχή ενισχυμένης στήριξης για την ανάπτυξη έργων σε ολόκληρη την ΕΕ αξιοποιώντας την πείρα της Επιτροπής, της ΕΤΕπ, των εθνικών τραπεζών στήριξης και των αρχών διαχείρισης των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων.

Σε αυτό περιλαμβάνονται, ιδίως, η τεχνική βοήθεια για τη διάρθρωση των έργων, η χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, και η χρήση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Προς τούτο, θα δημιουργηθεί υπηρεσία μίας στάσης για όλες τις ερωτήσεις σχετικά με την τεχνική βοήθεια. Η υπηρεσία αυτή θα λάβει τη μορφή ενός «κόμβου επενδυτικών συμβουλών»  που θα απευθύνεται σε τρεις κατηγορίες χρηστών: στους φορείς υλοποίησης έργων, στους επενδυτές και στις δημόσιες αρχές διαχείρισης. Ο «κόμβος» θα παρέχει καθοδήγηση ως προς την πλέον κατάλληλη συμβουλευτική στήριξη για έναν συγκεκριμένο επενδυτή, είτε η στήριξη αυτή παρέχεται από τον Όμιλο ΕΤΕπ, είτε από τις εθνικές τράπεζες στήριξης είτε από άλλους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.

Ο νέος αυτός «κόμβος» θα βασιστεί σε επιτυχή και ήδη διαθέσιμα μέσα, όπως το πρόγραμμα JASPERS, το οποίο θα αναβαθμιστεί και θα επεκταθεί, και στη νέα συμβουλευτική πλατφόρμα για τη χρήση καινοτόμων χρηματοοικονομικών μέσων («Fi-Compass»). Θα αναπτυχθεί από τον Όμιλο ΕΤΕπ σε στενή συνεργασία με τις εθνικές τράπεζες στήριξης και με παρόμοιους φορείς σε ολόκληρη την Ευρώπη και θα επιτρέπει στις εν λόγω οντότητες να συνεργάζονται όλο και περισσότερο σε ένα δίκτυο.

3.3. Συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο

Με τη στήριξη των εθνικών και περιφερειακών αρχών, η Επιτροπή και η ΕΤΕπ θα συνεργαστούν με επενδυτές, φορείς υλοποίησης έργων και θεσμικούς φορείς για τη διευκόλυνση βασικών επενδυτικών σχεδίων και για να εξασφαλίσουν ότι τα κατάλληλα έργα αποκτούν πρόσβαση στις κατάλληλες πηγές χρηματοδότησης. Θα διοργανωθούν από κοινού με την ΕΤΕπ εργαστήρια με θέμα «Επενδύοντας στην Ευρώπη» σε εθνικό, διακρατικό και περιφερειακό επίπεδο με σκοπό τη μελέτη συγκεκριμένων προκλήσεων. To κέντρο βάρους θα δοθεί στην προσέλκυση ιδιωτικών και δημόσιων φορείς υλοποίησης έργων, καθώς και ιδιωτών επενδυτών, στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τα χρηματοοικονομικά μέσα της ΕΕ, στην πρόσθετη ικανότητα ανάληψης κινδύνων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων, καθώς και στην μεγιστοποίηση των συνεργιών μεταξύ εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων.

4. Βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος

Το τρίτο σκέλος του παρόντος σχεδίου συνίσταται στην εξασφάλιση περισσότερης κανονιστικής προβλεψιμότητας, μέσω της άρσης των εμποδίων για επενδύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη και της περαιτέρω ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς με τη δημιουργία των βέλτιστων συνθηκών πλαισίωσης των επενδύσεων στην Ευρώπη. Η ενιαία αγορά αποτελεί το μεγαλύτερο επίτευγμα της Ευρώπης από την άποψη των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Πολλά μπορούν να γίνουν σε εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή, από κοινού με τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ, θα συντονίζει και θα παρακολουθεί την πρόοδο που επιτελείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Στο επίπεδο της ΕΕ, η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα τις πρωτοβουλίες προτεραιότητας στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2015, με πρώτες δράσεις που πρόκειται να δρομολογηθούν κατά τις προσεχείς εβδομάδες.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει τη γενική προσέγγιση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ως νομοθέτης της ΕΕ, θα πρέπει να εξασφαλίσουν την ταχεία έγκριση των επικείμενων νομοθετικών μέτρων που απαιτούνται για τη βελτίωση του κανονιστικού περιβάλλοντος για τις επενδύσεις.

4.1. Απλούστερο, αποτελεσματικότερο και περισσότερο προβλέψιμο κανονιστικό πλαίσιο σε όλα τα επίπεδα

H ύπαρξη βέλτιστων συνθηκών πλαισίωσης για τις επιχειρήσεις στο σύνολο της ενιαίας αγοράς είναι ουσιώδους σημασίας για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού των επενδύσεων στην Ευρώπη. Το κανονιστικό πλαίσιο, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει να είναι απλό, σαφές, προβλέψιμο και σταθερό για να υπάρχουν κίνητρα για επενδύσεις με πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Οι προσπάθειες για μείωση του διοικητικού φόρτου και για απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου παραμένουν βραδείες και άνισες, παρά τις σημαντικές προσπάθειες που καταβάλλονται από την Ένωση και τα κράτη μέλη της. Τούτο συνιστά ιδιαίτερο πρόβλημα για τις ΜΜΕ, οι οποίες είναι οι δημιουργοί θέσεων απασχόλησης και αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η βελτίωση των συνθηκών που ευνοούν την ανάπτυξη είναι, ως εκ τούτου, ουσιαστικής σημασίας προκειμένου να ευδοκιμήσουν τα επενδυτικά έργα και να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά τα κονδύλια που δαπανώνται για στρατηγικές επενδύσεις βάσει του παρόντος σχεδίου.

Η βελτίωση της νομοθεσίας αποτελεί κοινή ευθύνη των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Αυτό που επιδιώκεται δεν είναι η απορρύθμιση, αλλά η έξυπνη νομοθεσία προς όφελος τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων. Αυτό περιλαμβάνει τη μείωση του περιττού κανονιστικού φόρτου και τη βελτίωση των συνθηκών για τις επιχειρήσεις, ιδίως για τις ΜΜΕ, ώστε όλες οι αναγκαίες κανονιστικές ρυθμίσεις να είναι απλές, σαφείς και κατάλληλες για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Προϋποθέτει επίσης τη βελτίωση της αποδοτικότητας των εθνικών δαπανών, της αποτελεσματικότητας των φορολογικών συστημάτων, καθώς και της ποιότητας της δημόσιας διοίκησης σε όλα τα επίπεδα. Τα κράτη μέλη είναι επίσης υπεύθυνα για την έγκαιρη και πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ. Τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο να είναι απλά, σαφή και να προκαλούν την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση, αποφεύγοντας την επιβολή πρόσθετων βαρών και τον λεγόμενο κανονιστικό υπερθεματισμό («gold-plating») κατά τη μεταφορά της νομοθεσίας της ΕΕ στο εθνικό τους δίκαιο.

Η Επιτροπή έχει θέσει τη βελτίωση της νομοθεσίας ως μία από τις βασικές προτεραιότητες αυτής της εντολής. Η προτεραιότητα αυτή θα αποτυπώνεται ήδη στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2015. Το 2015, η Επιτροπή θα ενισχύσει περαιτέρω και θα δώσει νέα ώθηση στη συνολική προσέγγισή της στη βελτίωση της νομοθεσίας. Η νομοθεσία θα πρέπει να αίρει τα εμπόδια στην ανάπτυξη, να επιτρέπει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης, να ελαχιστοποιεί το κόστος και να διασφαλίζει την κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η Επιτροπή θα εντείνει ιδίως τις προσπάθειές της σχετικά με το «Πρόγραμμα βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT)» και θα συνεργαστεί με τον νομοθέτη της ΕΕ για να εξασφαλιστεί ότι κάθε προτεινόμενη απλούστευση των νομοθεσιών θα υλοποιείται πράγματι στην πράξη.

4.2. Νέες πηγές μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, περιλαμβανομένων μέτρων προς την κατεύθυνση μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών

Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις·του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη ενός διαφανούς, ασφαλούς, υπεύθυνου και ανθεκτικού χρηματοπιστωτικού τομέα συμβάλλοντας στη δημιουργία σταθερότητας και εμπιστοσύνης. Παρόλα αυτά, οι επενδύσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από την τραπεζική διαμεσολάβηση. Η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση των υποδομών παραμένει περιορισμένη. Πολλές ΜΜΕ εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων εντός της ΕΕ παραμένει έργο εν εξελίξει.

Με την πάροδο του χρόνου, η δημιουργία μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών θα μειώσει τον κατακερματισμό των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ. Αυτό θα συμβάλει επίσης στην πιο διαφοροποιημένη προσφορά χρηματοδοτήσεων προς τις ΜΜΕ και σε μακροπρόθεσμα έργα καθώς θα συμπληρώνει την τραπεζική χρηματοδότηση με βαθύτερες, πιο ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές. Μια πραγματικά ενιαία αγορά κεφαλαίων θα συμβάλει στη μείωση του κόστους χρηματοδότησης για την υπόλοιπη οικονομία. Η Ένωση Κεφαλαιαγορών αποτελεί, ως εκ τούτου, μια σημαντική μεσοπρόθεσμη έως μακροπρόθεσμη συνιστώσα αυτού του σχεδίου.

Μια ευρεία διαβούλευση που θα διεξαχθεί στις αρχές του 2015 θα συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη και ιεράρχηση των κύριων τομέων για ανάληψη δράσης με σκοπό την άρση των εμποδίων στη χρηματοδότηση επενδύσεων και την πρόοδο προς μια Ένωση Κεφαλαιαγορών.

Στους κύριους τομείς για ανάληψη δράσης σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα περιλαμβάνονται τα εξής:

§ Η έγκριση πριν από το τέλος του 2014 της πρότασης κανονισμού σχετικά με τα ευρωπαϊκά μακροπρόθεσμα επενδυτικά κεφάλαια (ΕΜΕΚ). Στόχος είναι έως τα μέσα του 2015 να υπάρχουν επιχειρησιακά έτοιμα ΕΜΕΚ  ως χρήσιμα επενδυτικά οχήματα σε μακροπρόθεσμα έργα. Τα ΕΜΕΚ θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν ως συμπληρωματικό όχημα για την υλοποίηση δημόσιων ή ιδιωτικών-δημόσιων επενδύσεων στην υπόλοιπη οικονομία.

§ Η αναζωογόνηση των αγορών τιτλοποίησης υψηλής ποιότητας,[14] χωρίς επανάληψη των λαθών που έγιναν πριν από την κρίση. Η Επιτροπή θα εξετάσει τους καλύτερους τρόπους για να παρουσιάσει κριτήρια για απλές, διαφανείς και συνεπείς τιτλοποιήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα πρόσφατα μέτρα  στον ασφαλιστικό και τον τραπεζικό τομέα, καθώς και τις διεθνείς εργασίες σε αυτόν τον τομέα. Η αναζωογόνηση αυτής της κατηγορίας στοιχείων ενεργητικού θα συμβάλει στην ανάπτυξη μιας δευτερογενούς αγοράς με επαρκή ρευστότητα, στην προσέλκυση μιας ευρύτερης βάσης επενδυτών και στη βελτίωση της κατανομής της χρηματοδότησης εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαία.

§ Η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίον μπορεί να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα έλλειψη τυποποιημένων πιστωτικών πληροφοριών για τις ΜΜΕ, με βάση τις εργασίες που έχουν ήδη αρχίσει στον τομέα αυτόν, καθώς και η βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τον σχεδιασμό και το πιστωτικό ιστορικό των έργων υποδομών.

§ Η διερεύνηση, από κοινού με τον ιδιωτικό τομέα, των καλύτερων τρόπων προκειμένου να αναπαραχθεί ευρύτερα σε ολόκληρη την ΕΕ η επιτυχία που σημείωσαν τα καθεστώτα ιδιωτικών τοποθετήσεων σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές.

§ Η επανεξέταση υφιστάμενων μέτρων, όπως η οδηγία περί ενημερωτικών δελτίων για την ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου των ΜΜΕ, πράγμα που θα τις διευκολύνει να ικανοποιούν τις υποχρεώσεις εισαγωγής σε ρυθμισμένη αγορά.

4.3. Ενίσχυση των ίσων όρων ανταγωνισμού και εξάλειψη των φραγμών για τις επενδύσεις στην ενιαία αγορά

Για να αξιοποιηθεί στον μέγιστο βαθμό η ενιαία αγορά και να καταστεί αποτελεσματικό εφαλτήριο για τις επιχειρήσεις, απαιτούνται αποφασιστικές προσπάθειες. Ορισμένα μέτρα μπορεί να είναι περισσότερο μακροπρόθεσμα από ό,τι άλλα, ωστόσο η βελτίωση των συνθηκών πλαισίωσης για την απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις συνιστά εγγενή διάσταση του παρόντος σχεδίου. Στους τομείς ιδιαίτερης σημασίας βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα περιλαμβάνονται οι εξής:

Οι τομείς της ενέργειας και των μεταφορών αποτελούν σημαντικές συνιστώσες της ενιαίας αγοράς και η εφαρμογή των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων πρέπει να επιταχυνθεί. Η Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση θα είναι θεμελιώδους σημασίας στο πλαίσιο αυτό. Η πλήρης εφαρμογή της τρίτης δέσμης μέτρων για την ενέργεια πρέπει να διασφαλίζεται. Οι κανόνες για το διασυνοριακό εμπόριο ενέργειας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένοι. Κανονιστικές ρυθμίσεις για τις τιμές λιανικής οι οποίες προξενούν στρεβλώσεις στην αγορά παραμένουν σε ισχύ σε ορισμένα κράτη μέλη και πρέπει να αντιμετωπιστούν. Η Επιτροπή θα προβεί επίσης στις αναγκαίες ενέργειες για να δώσει συνέχεια στις πρόσφατες αποφάσεις σχετικά με το πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια 2030. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των φραγμών στις επενδύσεις στις υποδομές και τα συστήματα μεταφορών, ιδίως όσων έχουν διασυνοριακή διάσταση, πρέπει επίσης να εφαρμοστούν ταχέως. Για να αξιοποιηθούν πλήρως τα οφέλη της ενιαίας αγοράς, θα πρέπει να εξασφαλιστούν, αφενός, οι στόχοι για τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό και, αφετέρου, η ταχεία έγκριση και επακόλουθη εφαρμογή της τέταρτης δέσμης μέτρων για τους σιδηροδρόμους.

§ Η Ευρώπη χρειάζεται να αναπτύξει μια πραγματικά συνδεδεμένη Ψηφιακή Ενιαία Αγορά, μεταξύ άλλων μέσω, αφενός, ταχέων και φιλόδοξων νομοθετικών ενεργειών στους τομείς της προστασίας των δεδομένων και της ρύθμισης των τηλεπικοινωνιών, και, αφετέρου, του εκσυγχρονισμού και της απλούστευσης των κανόνων για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και των κανόνων για τους καταναλωτές σχετικά με τις διαδικτυακές και τις ψηφιακές αγορές. Η ψηφιακή ενιαία αγορά θα πρέπει να προσφέρει εμπιστοσύνη και ασφάλεια στο πλαίσιο των διαδικτυακών συναλλαγών, διαλειτουργικότητα των διαφόρων τεχνολογικών λύσεων και πρόσβαση σε ψηφιακούς πόρους και υποδομές (ιδίως όσον αφορά τις πολιτικές αδειοδότησης ραδιοφάσματος). Η ενιαία αγορά θα πρέπει να είναι ανοιχτή σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα, ενώ παράλληλα να εξασφαλίζει ότι θα πληρούνται οι ουσιώδεις στόχοι δημοσίου συμφέροντος. Οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε επιγραμμικό περιεχόμενο και υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ευρώπη, χωρίς διακρίσεις λόγω ιθαγένειας ή τόπου κατοικίας.

Οι αγορές προϊόντων και υπηρεσιών είναι όλο και περισσότερο αλληλένδετες. Είναι αναγκαία η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση δυσανάλογων νομικών μορφών, των απαιτήσεων για την εταιρική συμμετοχή και την αδειοδότηση και για τη βελτίωση της αμοιβαίας αναγνώρισης, ιδίως για τομείς και επαγγέλματα με υψηλές δυνατότητες διασυνοριακού εμπορίου. Η αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σύναψης δημοσίων συμβάσεων και η προώθηση των εργαλείων ηλεκτρονικών συμβάσεων θα πρέπει να εξασφαλισθούν σε όλα τα επίπεδα. Για την τόνωση της έρευνας και της καινοτομίας, η ανταγωνιστικότητας της ΕΕ θα μπορούσε να ωφεληθεί από τη μείωση των εμποδίων στην μεταφορά γνώσεων, την ανοικτή πρόσβαση στην επιστημονική έρευνα και την αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών.

§ Η σύμπραξη με τους διεθνείς εταίρους μας θα βοηθήσει στην προώθηση ανοικτών επενδυτικών ροών. Η διεθνοποίηση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων βελτιώνει την ανταγωνιστικότητά τους. Οι επενδυτές από χώρες εκτός της ΕΕ μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη στήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας.

5. Επόμενα βήματα

Το παρόν επενδυτικό σχέδιο δεν αποτελεί ένα έκτακτο μέτρο, αλλά συνιστά μια επενδυτική επίθεση που θα εκτυλιχτεί κατά τα τρία επόμενα χρόνια. Πρόκειται για σχέδιο που θα μεταβάλει ριζικά τη δημόσια πολιτική και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που στηρίζουν τις επενδύσεις στην Ευρώπη, προκειμένου να επιτευχθεί η υψηλότερη οικονομική και κοινωνική απόδοση κάθε δαπανόμενου ευρώ.

Το σχέδιο που υποβάλλεται σήμερα αποτελεί το πρώτο βήμα προς μια νέα κατεύθυνση. Τα κράτη μέλη καλούνται να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία αυτή, συμπεριλαμβανομένης της παροχής περαιτέρω χρηματοδότησης στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, με σκοπό την εμβάθυνση του αντικτύπου του σχεδίου στην πραγματική οικονομία. Πρέπει να αναπτυχθούν δράσεις γρήγορα και αποτελεσματικά σε όλα τα επίπεδα, ώστε ήδη το 2015 να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα.

Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης-19ης Δεκεμβρίου 2014 να εγκρίνει όλα τα σκέλη του σχεδίου. Καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ως νομοθέτης της ΕΕ, να θεσπίσουν με ταχεία διαδικασία την αναγκαία νομοθετική πράξη ώστε να εξασφαλιστεί ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων θα αρχίσει να λειτουργεί έως τον Ιούνιο του 2015, και να δώσουν σύντομα συνέχεια στις άλλες πτυχές του σχεδίου.

Η τακτική παρακολούθηση των αποτελεσμάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις συνεδριάσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, στις αρμόδιες συνθέσεις του Συμβουλίου, και από κοινού με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών θα εξασφαλίσει την πολιτική οικειοποίηση που είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί ότι οι πρωτοβουλίες αυτές θα καρποφορήσουν. Η Επιτροπή και η ΕΤΕπ θα προσεγγίσουν τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για τη διοργάνωση ειδικών δραστηριοτήτων παρακολούθησης, προκειμένου να συζητήσουν και να αναπτύξουν συγκεκριμένες λύσεις.

Το παρόν σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι δεν θα επέλθουν αλλαγές στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο ή στο κεφάλαιο της ΕΤΕπ σε αυτή τη χρονική στιγμή. Αναλόγως της προόδου που θα επιτευχθεί, πρόσθετες δράσεις θα εξεταστούν από τα μέσα του 2016 συγχρόνως με την προετοιμασία της ενδιάμεσης αναθεώρησης του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΙΘΑΝΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ;

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2. ΠΩΣ ΘΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΤΟ ΝΕΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ;

ΕΤΕπ= EΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3. ΠΩΣ ΘΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΤΟ ΝΕΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΜΜΕ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΜΕΣΑΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗΣ;

ΕΤΕ= EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4. ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

[1] Σε ορισμένα κράτη μέλη, αυτή η βουτιά είναι ακόμη πιο δραματική. Αυτό ισχύει ιδίως για την Ιταλία (-25%), την Πορτογαλία (-36%), την Ισπανία(-38%), την Ιρλανδία (-39%) και την Ελλάδα (-64%).

[2] Όπως αναπτύχθηκε από τον Πρόεδρο της ΕΚΤ, κ. Mario Draghi σε ομιλία που πραγματοποίησε στο Jackson Hole στις 22 Αυγούστου 2014.

Βλ.  http://www.ecb.europa.eu/press/key/date/2014/html/sp140822.en.html

[3] Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης-24ης Οκτωβρίου 2014, σ. 8: «Tο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στηρίζει την πρόθεση της νέας Επιτροπής να δρομολογήσει πρωτοβουλία για την κινητοποίηση 300 δισεκατομμυρίων ευρώ πρόσθετων επενδύσεων από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές κατά την περίοδο 2015-2017» και το σχέδιο δράσης του Μπρισμπέιν της G20, που δημοσιεύτηκε στις 16 Νοεμβρίου 2014:  «Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξήγγειλε τον Οκτώβριο μια σημαντική πρωτοβουλία για την κινητοποίηση πρόσθετων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων την περίοδο 2015-17. Ζητούμε την ταχεία εφαρμογή των [εν λόγω] πρωτοβουλιών». Βλ. επίσης την ομιλία του Προέδρου της ΕΚΤ Mario Draghi στο Jackson Hole της 22ας Αυγούστου 2014 που αναφέρεται στην υποσημείωση 2.

[4] Στο πλαίσιο του παρόντος σχεδίου, οι εταιρείες που απασχολούν 250 έως 3000 εργαζομένους θεωρούνται ως εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης.

[5] Το νομικό μέσο είναι πιθανό να είναι κανονισμός, με βάση τα άρθρα 172, 182, 175 παράγραφος 3 και ενδεχομένως 173 της ΣΛΕΕ.

[6] Η Επιτροπή και η ΕΤΕπ συμφωνούν ότι το Ταμείο θα πρέπει να συσταθεί εντός της ΕΤΕπ ως ειδικό καταπιστευματικό ταμείο.

 Με τον τρόπο αυτόν θα διασφαλιστεί η ταχεία συγκρότησή του και το Ταμείο θα επωφεληθεί από τη χρηματοδότηση και την τεχνογνωσία των υφιστάμενων δομών της ΕΤΕπ σε θέματα δανεισμού και διαχείρισης κινδύνου.

[7] Για να διασφαλιστεί ότι οι επενδύσεις σε υποδομές και έργα που στηρίζονται στο πλαίσιο της παρούσας πρωτοβουλίας θα συνάδουν με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, τα έργα θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε ανάγκες που δεν έχουν ικανοποιηθεί (π.χ. δεν θα πρέπει να επικαλύπτονται με υφιστάμενες υποδομές), να συντελούν στην προσέλκυση ιδιωτικής χρηματοδότησης στον μέγιστο δυνατό βαθμό και να αποφεύγουν τον παραγκωνισμό έργων που χρηματοδοτούνται από ιδιωτικούς πόρους. Τα έργα που λαμβάνουν στήριξη πρέπει γενικά να είναι ανοικτά σε όλους τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των ανταγωνιστικών φορέων, υπό δίκαιους, εύλογους και κατάλληλους όρους, ώστε να αποφεύγεται η έγερση φραγμών για τους νεοεισερχόμενους. Για να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των επενδύσεων αυτών, η Επιτροπή θα διατυπώσει ένα σύνολο βασικών αρχών, για τους σκοπούς της αξιολόγησης κρατικών ενισχύσεων, τις οποίες θα πρέπει να πληροί ένα έργο προκειμένου να είναι επιλέξιμο για στήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων. Εάν ένα έργο πληροί τα κριτήρια αυτά και λάβει στήριξη από το Ταμείο, κάθε εθνική συμπληρωματική ενίσχυση θα αξιολογείται βάσει απλουστευμένης και ταχύτερης αξιολόγησης των κρατικών ενισχύσεων, κατά την οποία το μόνο πρόσθετο ζήτημα που θα πρέπει να εξακριβώνει η Επιτροπή θα είναι η αναλογικότητα της δημόσιας στήριξης (απουσία υπεραντιστάθμισης).

[8] COM(2013) 462 final τελικό, που επί του παρόντος εξετάζεται στις λεγόμενες τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής. Όταν αρχίσει να ισχύει, ο κανονισμός θα παράσχει ένα κοινό ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ ώστε να δίνεται η δυνατότητα σε Ταμεία που εξειδικεύονται σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις, για παράδειγμα σε έργα υποδομών ή σε ΜΜΕ, να ασκούν δραστηριότητες σε ολόκληρη την ΕΕ, με σκοπό την προσέλκυση επενδυτών με περισσότερο μακροπρόθεσμο ορίζοντα επενδύσεων.

[9] Η στήριξη αυτή θα είναι συμβατή με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις για τα κεφάλαια κινδύνου ή θα τιμολογούνται με όρους της αγοράς.

[10] Για να επιτευχθεί τούτο, συνιστάται στα κράτη μέλη να χορηγήσουν μέσω καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων ένα συγκεκριμένο ποσοστό των πιστώσεων που κατανεμήθηκαν βάσει των συμφωνιών εταιρικής σχέσης τους σε καθέναν από τους βασικούς τομείς επενδύσεων ως εξής: Το 50% στον τομέα της στήριξης των ΜΜΕ, το 20% σε μέτρα μείωσης των εκπομπών CO2, το 10% στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, το 10% στον τομέα των βιώσιμων μεταφορών, το 5% στη στήριξη της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας και το 5% στον τομέα του περιβάλλοντος και της αποδοτικότητας των πόρων. Η χρήση διευκολύνσεων μικροχρηματοδότησης για τη χορήγηση προτιμησιακών δανείων θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην προώθηση της αυτοαπασχόλησης, της επιχειρηματικότητας και της ανάπτυξης πολύ μικρών επιχειρήσεων.

[11] Η Πρωτοβουλία για τις ΜΜΕ είναι χρηματοδοτικό μέσο που συγκεντρώνει πόρους από τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, τα προγράμματα COSME και Ορίζοντας 2020, το ΕΤΕ και την ΕΤΕπ. Προβλέπει δύο τύπους προϊόντων για τη βελτίωση της χρηματοδότησης των ΜΜΕ: εγγυήσεις χωρίς ανώτατο όριο σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και την τιτλοποίηση υφιστάμενων χαρτοφυλακίων δανείων.

[12] Με βάση αυτά που μπορούν να γίνουν χωρίς να διαταραχθεί ο υπό εξέλιξη προγραμματισμός των Ταμείων, εκτιμάται ότι άλλα 26 δισεκατ. ευρώ πρόσθετων επενδύσεων χρηματοδότησης θα μπορούσαν να καταστούν διαθέσιμα κατά την προγραμματική περίοδο 2014-2020. Το ποσό αυτό είναι επιπλέον του διπλασιασμού της χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων και δεν λαμβάνεται υπόψη στο παράρτημα 1.

[13] Tο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 23ης-24ης Οκτωβρίου 2014 «εξέφρασε ικανοποίηση για τη σύσταση ειδικής ομάδας, υπό την Επιτροπή και την ΕΤΕπ , με σκοπό τον εντοπισμό συγκεκριμένων μέτρων για την τόνωση των επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένου ενός διαύλου δυνητικά βιώσιμων έργων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα.»

[14]  Η τιτλοποίηση αποτελεί χρηματοπιστωτική πρακτική που χρησιμοποιείται συχνά από τις τράπεζες και συνίσταται στη συνένωση και την ανασυσκευασία διαφόρων ειδών συμβατικών οφειλών, όπως για παράδειγμα τα ενυπόθηκα δάνεια επί κατοικιών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο για τη χρηματοδότηση στοιχείων ενεργητικού ή για τη μεταφορά και τη διαφοροποίηση των κινδύνων.