10.3.2010   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 58/20


Ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου στην υπόθεση COMP/39.596 — British Airways/American Airlines/Iberia

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2010/C 58/07

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΉ

(1)

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης (1), η Επιτροπή δύναται, στις περιπτώσεις που σκοπεύει να εκδώσει απόφαση με την οποία να απαιτεί την παύση μιας παράβασης και οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις προσφέρονται να αναλάβουν ορισμένες δεσμεύσεις για να ανταποκριθούν στις αντιρρήσεις της Επιτροπής κατά την προκαταρκτική της εκτίμηση, να καταστήσει αυτές τις δεσμεύσεις υποχρεωτικές για τις επιχειρήσεις. Η απόφαση της Επιτροπής μπορεί να εκδοθεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και πρέπει να συμπεραίνει ότι δεν συντρέχουν πλέον λόγοι να αναλάβει δράση η Επιτροπή. Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 4 του ίδιου κανονισμού, όταν η Επιτροπή προτίθεται να λάβει απόφαση κατ' εφαρμογή του άρθρου 9, δημοσιεύει περίληψη της υπόθεσης και το βασικό περιεχόμενο των δεσμεύσεων. Τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός της προθεσμίας την οποία ορίζει η Επιτροπή.

2.   ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ

(2)

Η British Airways (στο εξής «BA»), η American Airlines (στο εξής «AA») και η Iberia (στο εξής «ΙΒ») είναι μέλη της Oneworld, μιας παγκόσμιας συμμαχίας αεροπορικών εταιρειών. Στις 14 Αυγούστου 2008, ανακοίνωσαν ότι προτίθενται να συγκροτήσουν μια κοινή επιχείρηση καταμερισμού των εσόδων για όλες τους τις υπηρεσίες αεροπορικής μεταφοράς επιβατών σε δρομολόγια μεταξύ Ευρώπης και Βορείου Αμερικής. Οι συμφωνίες κοινής επιχείρησης μεταξύ των BA, AA και IB προβλέπουν συνεργασία σε βασικές παραμέτρους του ανταγωνισμού, όπως για παράδειγμα ο προγραμματισμός των δρομολογίων, η ικανότητα, οι τιμές και η εμπορία.

(3)

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2009, η Επιτροπή εξέδωσε κοινοποίηση αιτιάσεων στην οποία διατυπώνεται η προσωρινή της άποψη ότι η σχεδιαζόμενη κοινή επιχείρηση θα συνιστούσε παράβαση του άρθρου 101 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής «ΣΛΕΕ») σε ορισμένα ζεύγη πόλεων ΕΕ-ΗΠΑ. Η κοινοποίηση αιτιάσεων αποτελεί προκαταρκτική εκτίμηση κατά την έννοια του άρθρου 9 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003.

(4)

Στην προκαταρκτική εκτίμηση εκφράζεται η ανησυχία ότι η κοινή επιχείρηση μεταξύ των BA, AA και IB θα περιόριζε εξ αντικειμένου τον ανταγωνισμό σε ορισμένα δρομολόγια, και συγκεκριμένα στα δρομολόγια Λονδίνο–Ντάλας, Λονδίνο–Βοστώνη, Λονδίνο–Μαϊάμι, Λονδίνο–Σικάγο, Λονδίνο–Νέα Υόρκη, Μαδρίτη–Μαϊάμι και Μαδρίτη–Σικάγο.

(5)

Εξάλλου, λόγω του στενού ανταγωνισμού μεταξύ των μερών και λόγω της σημαντικής συνδυασμένης θέσης τους στην αγορά σε αυτά τα ζεύγη πόλεων, η κοινή επιχείρηση θα προκαλούσε πιθανότατα σημαντικές αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις. Συγκεκριμένα, στην προκαταρκτική εκτίμηση διατυπώνεται η άποψη ότι σε αυτά τα ζεύγη πόλεων η ανταγωνιστική πίεση που ασκείται σήμερα αμοιβαία μεταξύ των μερών, και η οποία θα χαθεί συνεπεία της κοινής επιχείρησης, δεν θα αντικατασταθεί από υφιστάμενους ανταγωνιστές χωρίς ενδιάμεσο σταθμό ή ανταγωνιστές ενός ενδιάμεσου σταθμού ή από πιθανή, καίρια και επαρκή νέα είσοδο ή επέκταση ανταγωνιστών (χωρίς ενδιάμεσο σταθμό ή ενός ενδιάμεσου σταθμού), λόγω των σημαντικών φραγμών εισόδου στις αγορές αυτές.

(6)

Στους φραγμούς εισόδου περιλαμβάνονται ιδίως οι περιορισμοί όσον αφορά τον διαθέσιμο χρόνο χρήσης στα αεροδρόμια του Λονδίνου και στο αεροδρόμιο JFK της Νέας Υόρκης, τα πλεονεκτήματα που αντλούνται από τις συχνότητες πτήσεων των μερών και τη δεσπόζουσα θέση τους στους κυριότερους αερολιμενικούς κόμβους, η πρόσβαση σε πτήσεις με ανταπόκριση, καθώς και τα αποτελέσματα δικτύου χάρη στα προγράμματα τακτικών επιβατών και άλλα προγράμματα παροχής κινήτρων. Παραμένουν επίσης οι κανονιστικοί φραγμοί. Μολονότι με την προκαταρκτική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ αίρονται όλοι οι κανονιστικοί φραγμοί πρόσβασης στα διατλαντικά δρομολόγια, οι αερομεταφορείς της ΕΕ εξακολουθούν να αποκλείονται από την εκμετάλλευση εσωτερικών δρομολογίων εντός των ΗΠΑ (καμποτάζ), πρέπει να συνάπτουν συμφωνίες κοινού κωδικού (code-sharing) με αερομεταφορείς των ΗΠΑ για να μπορούν να προσφέρουν πτήσεις με ανταπόκριση στις ΗΠΑ και, τέλος, δεν τους επιτρέπεται να αναπτύσσουν κόμβους στα διατλαντικά δρομολόγια από την πλευρά των ΗΠΑ. Οι εμπορικές ευκαιρίες περιορίζονται ακόμη περισσότερο μέσω των περιορισμών ιδιοκτησίας και ελέγχου, δεδομένου ότι οι διατάξεις των ΗΠΑ περί ιδιοκτησίας και ελέγχου των αεροπορικών εταιρειών περιορίζουν τις ξένες επενδύσεις στο 25 % του μετοχικού κεφαλαίου με δικαίωμα ψήφου. Σήμερα, βρίσκεται σε εξέλιξη ο δεύτερος γύρος των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ με σκοπό, κυρίως, την αύξηση των επενδυτικών ευκαιριών.

(7)

Εξάλλου, στην προκαταρκτική εκτίμηση της Επιτροπής διατυπώνεται η άποψη ότι η σχεδιαζόμενη συνεργασία θα περιόριζε ενδεχομένως τον ανταγωνισμό όχι μόνο μεταξύ των ίδιων των μερών, αλλά και ανάμεσα στα μέρη και τους ανταγωνιστές τους. Βασικό ζήτημα ανταγωνισμού στα δρομολόγια μεγάλων αποστάσεων είναι η διαθεσιμότητα πτήσεων με ανταπόκριση. Μερικοί ανταγωνιστές των μερών σε ορισμένα από τα προαναφερθέντα δρομολόγια εξαρτώνται ιδιαίτερα από την κυκλοφορία μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών των μερών. Στην προκαταρκτική εκτίμηση εκφράζεται η ανησυχία μήπως η σχεδιαζόμενη συνεργασία περιορίσει την πρόσβαση των ανταγωνιστών αυτών στην εσωτερική αυτή κυκλοφορία.

(8)

Στα δρομολόγια Λονδίνο–Νέα Υόρκη και Λονδίνο–Σικάγο, οι επιφυλάξεις όσον αφορά τον ανταγωνισμό περιορίστηκαν στην αγορά προνομιακών υπηρεσιών (premium) (η οποία περιλαμβάνει υπηρεσίες σε όλες τις θέσεις και σε όλες τις κατηγορίες ναύλων εκτός από τις υπηρεσίες στην οικονομική με περιορισμούς), ενώ στα δρομολόγια Λονδίνο–Ντάλας, Λονδίνο–Βοστώνη, Λονδίνο–Μαϊάμι, Μαδρίτη–Μαϊάμι και Μαδρίτη–Σικάγο οι επιφυλάξεις της Επιτροπής αφορούσαν τόσο τις αγορές αγοράς προνομιακών όσο και τις αγορές βασικών υπηρεσιών.

3.   ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ

(9)

Τα μέρη δεν συμφώνησαν με την κοινοποίηση αιτιάσεων της Επιτροπής. Παρά ταύτα, πρότειναν δεσμεύσεις σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 για να εξαλείψουν τις επιφυλάξεις της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό και να της επιτρέψουν να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν υφίστανται πλέον λόγοι να αναλάβει δράση.

(10)

Οι δεσμεύσεις εκτίθενται συνοπτικά κατωτέρω και το πλήρες κείμενό τους στα αγγλικά δημοσιεύεται στο δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/competition/antitrust/cases/index/by_nr_79.html#i39_596

(11)

Τα μέρη προτείνουν δεσμεύσεις σε έξι ζεύγη δρομολογίων: Λονδίνο–Ντάλας, Λονδίνο–Βοστώνη, Λονδίνο–Μαϊάμι, Λονδίνο–Σικάγο, Λονδίνο–Νέα Υόρκη και Μαδρίτη–Μαϊάμι.

(12)

Τα μέρη προτείνουν:

α)

να διαθέσουν χρόνους χρήσης στα αεροδρόμια Heathrow ή Gatwick του Λονδίνου–με επιλογή του ανταγωνιστή–ώστε να επιτρέψουν στους ανταγωνιστές να προσφέρουν επιπλέον εβδομαδιαίες πτήσεις χωρίς ενδιάμεσο σταθμό: έως 7 στη γραμμή Λονδίνο–Ντάλας, έως 14 στη γραμμή Λονδίνο–Βοστώνη, έως 7 στη γραμμή Λονδίνο–Μαϊάμι και έως 14 στη γραμμή Λονδίνο–Νέα Υόρκη. Στη γραμμή Λονδίνο–Νέα Υόρκη, τα μέρη προτείνουν επίσης τη χορήγηση στον ανταγωνιστή αδειών εκμετάλλευσης στο αεροδρόμιο JFK της Νέας Υόρκης σε ωράρια που αντιστοιχούν στους διαθέσιμους χρόνους χρήσης που θα ελευθερωθούν στο αντίστοιχο αεροδρόμιο του Λονδίνου. Η προσφορά αυτή υπόκειται σε ορισμένους όρους, μεταξύ των οποίων να έχει εξαντλήσει ο ανταγωνιστής κάθε εύλογη προσπάθεια να λάβει τους απαιτούμενους χρόνους χρήσης μέσω της γενικής διαδικασίας κατανομής του διαθέσιμου χρόνου χρήσης.

Από τη θερινή περίοδο IATA 2013, τα μέρη θα θέσουν και στη διάθεση νεοεισερχόμενων ανταγωνιστών ενός διαθέσιμου σταθμού τους αχρησιμοποίητους χρόνους χρήσης, εφόσον υπάρχουν, στα δρομολόγια Λονδίνο–Ντάλας και Λονδίνο–Μαϊάμι, παρ' ότι οι νεοεισερχόμενοι χωρίς ενδιάμεσο σταθμό θα διατηρήσουν προτεραιότητα έναντι των νεοεισερχόμενων με έναν ενδιάμεσο σταθμό.

β)

να συνάψουν συμφωνίες συνδυασμού ναύλων με ανταγωνιστές στα δρομολόγια που παρατίθενται στην παράγραφο 11. Στην περίπτωση των δρομολογίων Λονδίνο–Σικάγο, Λονδίνο–Νέα Υόρκη και Μαδρίτη-Μαϊάμι, τα μέρη δύνανται να περιορίσουν τις συμφωνίες αυτές ώστε να καλύπτουν μόνο τους επιβάτες της αγοράς προνομιακών υπηρεσιών (όπως ορίζεται στην παράγραφο 8). Επιλέξιμοι ανταγωνιστές είναι όλοι οι ανταγωνιστές που εκμεταλλεύονται υπηρεσία χωρίς ενδιάμεσο σταθμό στο αντίστοιχο δρομολόγιο και δεν εκμεταλλεύονται κεντρικό αερολιμένα και στα δύο άκρα της διαδρομής.

γ)

να συνάψουν ειδικές συμφωνίες επιμερισμού για επιβάτες προηγούμενων και επόμενων προορισμών στα δρομολόγια που παρατίθενται στην παράγραφο 11. Επιλέξιμοι ανταγωνιστές είναι (1) αεροπορικές εταιρείες που δρομολογούν ή επεκτείνουν τις υπηρεσίες τους, ασχέτως του αν χρησιμοποιούν χρόνους χρήσης που έθεσαν στη διάθεσή τους τα μέρη, και (2) στα δρομολόγια Λονδίνο–Σικάγο, Λονδίνο–Νέα Υόρκη και Μαδρίτη–Μαϊάμι, επίσης υφιστάμενοι ανταγωνιστές οι οποίοι εκμεταλλεύονται υπηρεσία χωρίς ενδιάμεσο σταθμό στο αντίστοιχο δρομολόγιο. Οι εν λόγω ανταγωνιστές είναι επιλέξιμοι για ειδικές συμφωνίες επιμερισμού όταν δεν εκμεταλλεύονται κόμβο και στα δύο άκρα της διαδρομής.

δ)

να ανοίξουν τα προγράμματα τακτικών επιβατών όσον αφορά τα ζεύγη πόλεων που παρατίθενται στην παράγραφο 11 σε ανταγωνιστή που εγκαινιάζει ή επεκτείνει υπηρεσία στο συγκεκριμένο δρομολόγιο, εφόσον ο εν λόγω ανταγωνιστής δεν διαθέτει συγκρίσιμο πρόγραμμα και δεν συμμετέχει σε κανένα πρόγραμμα των μερών.

(13)

Τα μέρη προτείνουν να ανατεθεί σε διαχειριστή η αρμοδιότητα παρακολούθησης της εφαρμογής των δεσμεύσεων. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ ενός νεοεισερχόμενου φορέα και των μερών σχετικά με τις δεσμεύσεις, τα μέρη προτείνουν διαδικασία επίλυσης των διαφορών στο πλαίσιο της οποίας το διαιτητικό δικαστήριο θα αποφανθεί τελικώς επί του θέματος.

(14)

Έχοντας υπόψη την παράλληλη εξέταση της υπόθεσης από το Υπουργείο Μεταφορών των ΗΠΑ (στο εξής «DOT») και τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και του DOT σύμφωνα με το παράρτημα II της συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, της 30ής Απριλίου 2007, σχετικά με την παροχή αεροπορικών υπηρεσιών, οι δεσμεύσεις προβλέπουν επίσης την ενεργό συμμετοχή του DOT σε ολόκληρη τη διαδικασία. Η Επιτροπή θα πρέπει να διαβουλευτεί με το DOT και να λάβει δεόντως υπόψη τη γνώμη του κατά τα βασικά στάδια της διαδικασίας. Το DOT μπορεί επίσης να διατηρήσει το δικαίωμα να εγκρίνει διαχειριστή αφού προβεί σε χωριστή εξέταση της προτεινόμενης συνεργασίας.

4.   ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

(15)

Με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που διατυπώνονται ως απάντηση στην παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή προτίθεται να εκδώσει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 (19) με την οποία οι δεσμεύσεις που συνοψίζονται ανωτέρω καθίστανται δεσμευτικές για περίοδο 10 ετών από την ημερομηνία κοινοποίησης στα μέρη της απόφασης της Επιτροπής. Αν επέλθουν ουσιώδεις μεταβολές στις δεσμεύσεις συνεπεία των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν ως απάντηση στην παρούσα ανακοίνωση, θα δημοσιευτεί νέα ανακοίνωση σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003.

(16)

Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003, η Επιτροπή καλεί τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις προτεινόμενες δεσμεύσεις. Οι παρατηρήσεις αυτές πρέπει να περιέλθουν στην Επιτροπή το αργότερο εντός μηνός από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη καλούνται επίσης να υποβάλουν μία μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεών τους, στην οποία εμπορικά απόρρητα και άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες έχουν διαγραφεί και αντικατασταθεί από μια μη εμπιστευτική περίληψη ή από τις μνείες «εμπορικό» απόρρητο ή «εμπιστευτικό». Θα ληφθούν υπόψη τα δεόντως αιτιολογημένα αιτήματα.

(17)

Οι παρατηρήσεις μπορούν να σταλούν στην Επιτροπή με αριθμό αναφοράς «Case COMP/39.596 — British Airways/American Airlines/Iberia» με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (COMP-GREFFE-ANTITRUST@ec.europa.eu), με φαξ (+32 2295 0128) ή ταχυδρομικώς, στην ακόλουθη διεύθυνση:

European Commission

Directorate-General for Competition

Antitrust Registry

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË


(1)  ΕΕ L 1 της 4.1.2003, σ. 1. Από την 1η Δεκεμβρίου 2009, τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ έγιναν άρθρα 101 και 102, αντίστοιχα, της ΣΛΕΕ. Οι δύο νέες σειρές διατάξεων είναι κατ' ουσίαν ταυτόσημες. Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, οι αναφορές στα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ θα πρέπει, κατά περίπτωση, να νοούνται ως αναφορές στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ.