11.9.2009   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 218/36


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση για απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις (ISA)»

COM(2008) 583 τελικό — 2008/0185 (COD)

2009/C 218/07

Με επιστολή της 14ης Οκτωβρίου 2008, και σύμφωνα με το άρθρο 156 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την

«Πρόταση για απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις (ISA)»

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 29 Ιανουαρίου 2009, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. PEZZINI.

Κατά την 451η σύνοδο ολομέλειάς της, της 25ης και 26ης Φεβρουαρίου 2009 (συνεδρίαση της 25ης Φεβρουαρίου 2009), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 130 ψήφους υπέρ και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την έναρξη του προγράμματος ISA, καθώς είναι πεπεισμένη ότι το εν λόγω πρόγραμμα θα εξακολουθήσει να διασφαλίζει και να ενισχύει με αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο τη διαλειτουργικότητα στο εσωτερικό των νέων πολύπλοκων συστημάτων της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

1.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί θεμελιώδους σημασίας, για τη διασφάλιση της πραγματικής άσκησης των ελευθεριών που προβλέπονται από τη Συνθήκη, την πλήρη υλοποίηση των μηχανισμών διαλειτουργικότητας, προς όφελος των διοικήσεων και των θεσμικών οργάνων, αλλά και των πολιτών, των επιχειρήσεων και γενικότερα της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών.

1.3

Προβάλλει σαφής η ανάγκη να εφαρμοσθεί μια συγκεκριμένη στρατηγική, που να αποβλέπει στην ασφάλεια των προσωπικών και οικονομικών δεδομένων, διότι όπως έχει επανειλημμένα υποστηρίξει η ΕΟΚΕ στις γνωμοδοτήσεις της (1)«H πτυχή της ασφάλειας των πληροφοριών δεν μπορεί με κανένα τρόπο να αποσυνδεθεί από την ενίσχυση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και από την προστασία των ελευθεριών που διασφαλίζει η ευρωπαϊκή σύμβαση για τα δικαιώματα του ανθρώπου».

1.4

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη των χρηστών να έχουν στη διάθεσή τους αλληλοσυνδεόμενα συστήματα τα οποία πωλούνται ήδη με εγγύηση της προστασίας των προσωπικών, βιομηχανικών και διοικητικών δεδομένων. Πρέπει να ορισθεί αμέσως, σε νομικό επίπεδο, ένα ευρωπαϊκό σύστημα ποινικοποίησης/επιβολής κυρώσεων για τους χρήστες που χρησιμοποιούν καταχρηστικά τα δίκτυα και τα δεδομένα, και για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να γίνουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις και επί της διαλειτουργικότητας των νομικών διαδικασιών της Ενώσεως.

1.5

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι είναι ακόμη ανεπαρκή τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αποφυγή του κατακερματισμού της αγοράς και για την παροχή μιας αποτελεσματικής πανευρωπαϊκής διάστασης σε ένα σύστημα διασυνδεδεμένων, διαδραστικών και προσβάσιμων δημόσιων διοικήσεων.

1.6

Η ΕΟΚΕ ζητεί να συνοδεύεται η πρόταση για το πρόγραμμα ISA από μια ισχυρή κοινοτική πρωτοβουλία, η οποία θα δεσμεύει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή βάσει υποχρεωτικών πράξεων που θα παρέχουν ανανεωμένη βεβαιότητα και δύναμη σε μια ευρωπαϊκή στρατηγική και σε ένα κοινό ενισχυμένο πλαίσιο διαλειτουργικότητας.

1.7

Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική διαλειτουργικότητας πρέπει οπωσδήποτε να καθορίσει, μαζί με το κοινό πλαίσιο, τις προτεραιότητες σε θέματα κοινοτικών πολιτικών, οι οποίες περιλαμβάνουν την εντατικοποίηση των προσπαθειών όσον αφορά κοινά εργαλεία, πλαίσια και υπηρεσίες, καθώς και σαφείς προβλέψεις σε θέματα προϋπολογισμού.

1.8

Χρειάζεται, σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, να επιτευχθεί μία ψηφιακή σύγκλιση που θα διασφαλίζει:

την πλήρη διαλειτουργικότητα του εξοπλισμού, των πλατφορμών και των υπηρεσιών

τις προϋποθέσεις ασφάλειας και αξιοπιστίας,

τη διαχείριση των ταυτοτήτων και των δικαιωμάτων,

την προσβασιμότητα και εύκολη χρήση,

τη χρήση συστημάτων πληροφορικής και τεχνικών αρχιτεκτονικών ουδέτερων από γλωσσική άποψη,

την παροχή σημαντικής υποστήριξης και διά βίου μόνιμης κατάρτισης στους επί τόπου χρήστες, και ειδικότερα τους πιο αδύναμους (2),

έτσι ώστε να αποφευχθούν τα φαινόμενα «ψηφιακού αποκλεισμού» και να διασφαλισθούν υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης μεταξύ χρηστών και παρόχων υπηρεσιών.

1.9

Η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαία τη βελτίωση του συντονισμού και της συνεργασίας με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα που συνεισφέρουν νέες ιδέες και λύσεις σε θέματα πανευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας.

1.10

Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τη σημασία των ανοικτών λογισμικών, ιδίως στον τομέα της ηλεκτρονικής διοίκησης, για την εγγύηση της ασφάλειας και τη διασφάλιση της μακροβιότητας, όπως και του εμπιστευτικού χαρακτήρα των πληροφοριών ή των πληρωμών, καθώς και τη σκοπιμότητα να είναι γνωστός ο «κώδικας πηγής», και θεωρεί ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρησιμοποίηση ενός λογισμικού ανοικτής πηγής, το οποίο επιτρέπει την εξέταση, την αντικατάσταση, την αναδιανομή και την επαναχρησιμοποίηση των λύσεων λογισμικού μεγάλης αξίας για τις δημόσιες διοικήσεις.

1.11

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς σε θέματα διαλειτουργικότητας πρέπει να ενισχυθεί, στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης οπτικής, η οποία θα περιλαμβάνει τις πολιτικές πτυχές ενός κοινού οράματος όσον αφορά τις κοινές προτεραιότητες, τις νομικές πτυχές του νομοθετικού συγχρονισμού, καθώς και τις τεχνικές, σημασιολογικές και οργανωτικές πτυχές.

1.12

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς σε θέματα διαλειτουργικότητας πρέπει να ενισχυθεί, στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης οπτικής, η οποία θα περιλαμβάνει τις πολιτικές πτυχές ενός κοινού οράματος όσον αφορά τις κοινές προτεραιότητες, τις νομικές πτυχές του νομοθετικού συγχρονισμού, καθώς και τις τεχνικές, σημασιολογικές και οργανωτικές πτυχές.

1.13

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η δρομολόγηση μιας εκστρατείας ενημέρωσης και κατάρτισης στο συγκεκριμένο θέμα αποτελεί προϋπόθεση εκ των ων ουκ άνευ για την επιτυχία της πρωτοβουλίας. Επίσης η διοργάνωση κοινωνικού διαλόγου και διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και πανευρωπαϊκών διασκέψεων των υπηρεσιών σε απευθείας σύνδεση σε τακτά διαστήματα έχει θεμελιώδη σημασία προκειμένου να διαδοθούν, να υποστηριχθούν και να κατευθυνθούν οι εργασίες των διοικήσεων, στις διάφορες χώρες, σε ένα κοινό πλαίσιο ανάπτυξης.

2.   Εισαγωγή

2.1   Οι ραγδαίες εξελίξεις που έλαβαν χώρα από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 στον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών μετέβαλαν σε βάθος το πλαίσιο διαλειτουργικότητας εντός του οποίου λειτουργούν οι δημόσιες διοικήσεις, ο κόσμος των επιχειρήσεων και της εργασίας, και οι πολίτες. Τα επίπεδα ολοκλήρωσης που επιτεύχθηκαν στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά έδωσαν μια άνευ προηγουμένου ώθηση στη διασυνοριακή διάσταση των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διοίκησης.

2.2   Η ΕΟΚΕ είχε την ευκαιρία να υπογραμμίσει πρόσφατα ότι «η προσαρμογή της δημόσιας διοίκησης στις ψηφιακές υπηρεσίες θα επιφέρει τον εκσυγχρονισμό της, από την άποψη της βελτίωσης της ποιότητας, της ευελιξίας και της απόδοσης των υπηρεσιών προς τους πολίτες, της αποδοτικότητας κατά της αξιοποίησης των δημοσίων πόρων, του περιορισμού των δαπανών, της ικανοποίησης των χρηστών, της ενοποίησης των διαφόρων δημοσίων υπηρεσιών και της διοικητικής απλούστευσης» (3).

2.3   Τα θέματα της σύγκλισης και της διαλειτουργικότητας αποτελούν βασικές πτυχές μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής ηλεκτρονικής διοίκησης, όπως υπογραμμίζεται στη διακήρυξη του Manchester του 2005 (4).

2.4   Η ΕΟΚΕ εξέδωσε αρκετές γνωμοδοτήσεις σχετικά με τη συγκεκριμένη θεματική (5), όπως και σχετικά με πολλές νομοθετικές πρωτοβουλίες που απαιτούν αναγκαστικά δομές διαλειτουργικότητας, όπως η οδηγία 2006/123/ΕΚ για τις υπηρεσίες, η οδηγία 2004/18/ΕΚ για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων, η οδηγία 2007/2/ΕΚ «INSPIRE» και η οδηγία 2003/98/ΕΚ για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα.

2.5   Ακολούθως, η ΕΟΚΕ στήριξε, σε διάφορες περιπτώσεις (6), τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες με τις οποίες η Επιτροπή δρομολόγησε τα προγράμματα για την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων – IDA I (1995-1999), IDA II (1999-2004) και IDABC (2005-2009) – τα οποία αποτελούν τις προηγούμενες φάσεις της παρούσας πρότασης απόφασης σχετικά με το νέο πρόγραμμα ISA – λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις (2010-2015).

2.6   Η ΕΟΚΕ υπενθύμισε ότι «η διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφόρησης, η από κοινού εκμετάλλευση και η επαναχρησιμοποίηση των πληροφοριών, καθώς και η εναρμόνιση των διοικητικών διαδικασιών έχουν ουσιώδη σημασία για την παροχή απρόσκοπτων και διαλογικών υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που θα είναι υψηλής ποιότητας και θα έχουν ως επίκεντρό τους το χρήστη» (7), και υπογράμμισε ειδικότερα τα ακόλουθα στοιχεία:

τη σημασία της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών προς όφελος όχι μόνο των εθνικών διοικήσεων και των θεσμικών οργάνων, αλλά και των πολιτών, των επιχειρήσεων και, γενικά, της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών·

τη σημασία που έχει η παρουσία μιας αποτελεσματικής αρχής πιστοποίησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να εξασφαλιστούν κατάλληλα επίπεδα ασφάλειας όσον αφορά την πρόσβαση και την ανταλλαγή πληροφοριών·

τη σημασία διασφάλισης της μέγιστης προβολής, προσβασιμότητας και διαλειτουργικότητας για τους τελικούς χρήστες·

την ανάγκη προώθησης πρωτοβουλιών σε διάφορα επίπεδα, κατά τρόπο ώστε να διασφαλιστεί η διά βίου μάθηση των χρηστών και να επιτραπεί η χρήση των προαναφερθεισών υποδομών δικτύου, ακόμη και για δράσεις διά βίου μάθησης·

την απαίτηση, δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα των υπό επεξεργασία στοιχείων, να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο ασφάλειας των δικτύων με την εφαρμογή κατάλληλων προστατευτικών μέσων και να χρησιμοποιηθούν, εν προκειμένω, πρωτόκολλα ασφαλούς μετάδοσης στοιχείων, τόσο σε κεντρικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.

2.7   Εξάλλου, τα έγγραφα εργασίας που συνοδεύουν την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ενιαία αγορά για την Ευρώπη του 21ου αιώνα» της 20ής Νοεμβρίου 2007 – επί της οποίας η ΕΟΚΕ γνωμοδότησε (8) – περιέχουν πολλές αναφορές στα εργαλεία διαλειτουργικότητας στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων: το επιγραμμικό δίκτυο SOLVΙΤ· το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς (IMI)· το κοινοτικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την ασφάλεια των τροφίμων (RAPEX) το σύστημα TRACES που διασφαλίζει την ανιχνευσιμότητα των ζώντων ζώων και την ταχεία αντίδραση σε περίπτωση ζωονόσου.

2.8   Ωστόσο, αρκετές μελέτες (9) ανέδειξαν την ύπαρξη πολλών εμποδίων στην υλοποίηση της απόλυτης διασυνοριακής και διατομεακής διαλειτουργικότητας για τις δημόσιες διοικήσεις: έλλειψη συντονισμού, έλλειψη οργανωτικής ευελιξίας, διαφορές μεταξύ των θεσμικών αρμοδιοτήτων, απόκλιση των νομικών πλαισίων, πολιτισμικές και πολιτικές διαφορές προσέγγισης, ανεπαρκής διάλογος με τη βιομηχανία, ανεπαρκής αξιοποίηση των αποτελεσμάτων που προκύπτουν, εμπόδια που συνδέονται με την πολυγλωσσία.

2.8.1   Στα εμπόδια αυτά προστίθενται τα προβλήματα που συνδέονται με την ασφάλεια και τον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής καθώς και την ανεπαρκή ενοποίηση των διοικητικών διαδικασιών μεταξύ των κρατών μελών. Το σύστημα των τελωνείων θα έπρεπε επίσης να συνδέεται καλύτερα μέσω δικτύου, όπως έχει επανειλημμένα ζητήσει και η ΕΟΚΕ.

2.9   Η ΕΟΚΕ εκτιμά, επομένως, ότι πρέπει να εντατικοποιηθούν περαιτέρω οι προσπάθειες συντονισμού για την προώθηση της διασυνδεσιμότητας, της διαλειτουργικότητας και της προσβασιμότητας, με στόχο την πλήρη αξιοποίηση του ευρωπαϊκού οικονομικού χώρου χωρίς σύνορα, χάρη σε έναν κοινό παρονομαστή κοινών ιδιαιτεροτήτων και λύσεων, και στην αποτελεσματική προσφυγή σε ανοικτά πρότυπα.

3.   Η πρόταση της Επιτροπής

3.1

Σκοπός της πρότασης της Επιτροπής είναι να διευκολύνει – με τη δρομολόγηση του προγράμματος ISA (λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις) – την αποτελεσματική και αποδοτική ηλεκτρονική διασυνοριακή και διατομεακή αλληλεπίδραση μεταξύ των ευρωπαϊκών δημόσιων διοικήσεων, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό εφικτή την παροχή ηλεκτρονικών δημόσιων υπηρεσιών που συμβάλλουν στην υλοποίηση των κοινοτικών πολιτικών και δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενιαία αγορά, αποφεύγοντας την εμφάνιση διάφορων ηλεκτρονικών εμποδίων στο εσωτερικό των κρατών μελών.

3.2

Σκοπός του προγράμματος ISA είναι να στηρίξει και να προωθήσει:

τη δημιουργία και βελτίωση κοινών πλαισίων που αποσκοπούν στην υποστήριξη της διασυνοριακής και διατομεακής διαλειτουργικότητας·

την εκτίμηση των επιπτώσεων των περιεχομένων στην προτεινόμενη ή εγκεκριμένη κοινοτική νομοθεσία ΤΠΕ καθώς και τον σχεδιασμό της υλοποίησης των συστημάτων ΤΠΕ που αποσκοπούν στην υποστήριξη της εφαρμογής της εν λόγω νομοθεσίας·

τη λειτουργία και βελτίωση των υφιστάμενων κοινών υπηρεσιών καθώς και τη θέσπιση, εκβιομηχάνιση, λειτουργία και βελτίωση νέων κοινών υπηρεσιών·

τη βελτίωση των υφιστάμενων εργαλείων γενικής εφαρμογής καθώς και τη δημιουργία, παροχή και βελτίωση νέων επαναχρησιμοποιούμενων εργαλείων γενικής εφαρμογής.

3.3

Το προτεινόμενο χρηματοπιστωτικό κονδύλιο για την υλοποίηση του προγράμματος ISA για την περίοδο 2010-2015 ορίζεται σε 164,1 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων μία δόση ύψους 103,5 εκατομμυρίων ευρώ προορίζεται για την περίοδο που λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2013, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό 2007-2013, ενώ το υπόλοιπο των 60,6 εκατομμυρίων προορίζεται για τα δύο τελευταία έτη, 2014 και 2015.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

4.1

Η ΕΟΚΕ στηρίζει με θέρμη τις πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη διασφάλιση της βέλτιστης και αποτελεσματικής λειτουργίας της διευρυμένης ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, και θεωρεί θεμελιώδους σημασίας, για τη διασφάλιση της πραγματικής άσκησης των ελευθεριών που προβλέπονται από τη Συνθήκη, την πλήρη υλοποίηση των μηχανισμών διαλειτουργικότητας, προς όφελος των διοικήσεων και των θεσμικών οργάνων, αλλά και των πολιτών, των επιχειρήσεων και γενικότερα της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών.

4.2

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, παρά την υλοποίηση τριών διαδοχικών πολυετών προγραμμάτων (IDA I, IDA II και IDABC), τα ληφθέντα μέτρα παραμένουν ανεπαρκή για την αποφυγή της κατάτμησης της αγοράς και τη διασφάλιση μιας αποτελεσματικής πανευρωπαϊκής διάστασης για τις διασυνδεδεμένες δημόσιες διοικήσεις, καθιστώντας εφικτή την παροχή εκ μέρους τους υπηρεσιών χωρίς εμπόδια ή διακρίσεις, προκειμένου να διαφυλάσσεται η ενότητα της αγοράς και η πλήρης άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών και των κοινοτικών επιχειρήσεων, σε ολόκληρη την Ένωση.

4.3

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρωτοβουλία για την εκκίνηση του προγράμματος ISA, υπό τον όρο ότι αυτό δεν θα αποτελέσει απλή παράταση και αναχρηματοδότηση των προγραμμάτων που διαδέχθηκαν το ένα το άλλο από το 1993 έως σήμερα, αλλά θα διασφαλίσει μια αποτελεσματική και αποδοτική «ευρωπαϊκή στρατηγική διαλειτουργικότητας» και ένα «ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας» (10), στοιχεία απαραίτητα για μια ολοκληρωμένη ενιαία αγορά και για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη ευρωπαϊκή οικονομία, στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας.

4.4

Η ΕΟΚΕ ζητεί να συνοδεύεται η πρόταση για το πρόγραμμα ISA από μια ισχυρή κοινοτική πρωτοβουλία, η οποία θα δεσμεύει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή βάσει υποχρεωτικών πράξεων που θα παράσχουν ανανεωμένη βεβαιότητα και δύναμη σε μια ευρωπαϊκή στρατηγική και σε ένα κοινό πλαίσιο διαλειτουργικότητας, χάρη στο οποίο οι δημόσιοι και ιδιωτικοί παράγοντες καθώς και η εθνική και διεθνική πελατεία θα διαθέτουν κοινούς ασφαλείς και διάφανους διαύλους.

4.5

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική διαλειτουργικότητας πρέπει οπωσδήποτε να καθορίσει, μαζί με το κοινό πλαίσιο, τις προτεραιότητες σε θέματα κοινοτικών πολιτικών, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή των υπό επεξεργασία προτάσεων οδηγίας και κανονισμού.

4.6

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι ακόμη ανεπαρκείς οι προσπάθειες συντονισμού και συνεργασίας με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα που αποσκοπούν στη συνεισφορά νέων ιδεών και λύσεων στον τομέα της πανευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας – και ειδικότερα το πρόγραμμα-πλαίσιο για την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα (στρατηγικό πρόγραμμα στήριξης σε θέματα ΤΠΕ) και το 7ο ευρωπαϊκό πρόγραμμα-πλαίσιο Ε&Α – και συνιστά τη θέσπιση μιας διαπρογραμματικής επιτροπής επιφορτισμένης με τη διαλειτουργικότητα, απαρτιζόμενης από τους υπευθύνους για τη διαχείριση όλων των συναφών προγραμμάτων, για την εκπόνηση προσκλήσεων υποβολής προτάσεων σε ένα πλαίσιο συνέργειας.

4.7

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, μόλις σχεδιασθούν νέα επιχειρησιακά πλαίσια από τις δημόσιες διοικήσεις, θα πρέπει να ελεγχθεί η απόλυτη συμβατότητά τους με τις αρχές της πανευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας, μέσω μηχανισμών προηγούμενης γνωστοποίησης, όπως αυτοί που θεσπίσθηκαν για την επεξεργασία νέων τεχνικών και κανονιστικών προτύπων (11). Το κυριότερο εμπόδιο είναι πολιτιστικής φύσης: υπάρχουν διοικήσεις οι οποίες δεν είναι ακόμη έτοιμες ή πεπεισμένες σχετικά με την αναγκαιότητα αποδοχής ανοικτών τεχνολογικών και καινοτόμων λύσεων, οι οποίες εγγράφονται σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας.

4.8

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η δρομολόγηση μιας εκστρατείας ενημέρωσης και κατάρτισης στο συγκεκριμένο θέμα αποτελεί προϋπόθεση εκ των ων ουκ άνευ για την επιτυχία της πρωτοβουλίας, όπως και η τακτική οργάνωση πανευρωπαϊκών διασκέψεων των επιγραμμικών υπηρεσιών προκειμένου να διασφαλισθούν, ιδίως στη βάση συγκριτικών αξιολογήσεων των επιδόσεων των διοικήσεων, στα διάφορα επίπεδα, η συνεχής επαλήθευση και η αναπροσαρμογή του προγράμματος εργασίας.

4.9

Η ψηφιακή σύγκλιση απαιτεί διαλειτουργικότητα του εξοπλισμού, των πλατφορμών και των υπηρεσιών, ασφάλεια και αξιοπιστία, διαχείριση των ταυτοτήτων και των δικαιωμάτων (12), προσβασιμότητα και εύκολη χρήση, και χρήση συστημάτων πληροφορικής και τεχνικών αρχιτεκτονικών ουδέτερων από γλωσσική άποψη καθώς και σημαντική παροχή διά βίου κατάρτισης των επί τόπου χρηστών, ειδικότερα των πιο αδύναμων, προκειμένου έτσι να αποφευχθούν τα φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού.

4.10

Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τη σημασία των ανοικτών λογισμικών, ιδίως στον τομέα της ηλεκτρονικής διοίκησης, για «την εγγύηση της ασφάλειας και τη διασφάλιση της μακροβιότητας των λογισμικών, όπως και του εμπιστευτικού χαρακτήρα των πληροφοριών ή των πληρωμών», καθώς και τη σκοπιμότητα «ο κώδικας πηγής να είναι γνωστός και να είναι έτσι δυνατή η συντήρησή του, η σταθερότητα και η ασφάλειά του, ακόμη και εάν ο εκδότης του εκλείψει» (13).

4.11

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, θα ήταν σκόπιμο να αναπτυχθεί μια ευρωπαϊκή μέθοδος υπολογισμού της σχέσης κόστους-οφέλους των διαλειτουργικών υπηρεσιών «PEGS» (14) που έχουν θεσπισθεί από τις δημόσιες διοικήσεις, η οποία να λαμβάνει υπόψη όχι μόνον την απόδοση της επένδυσης και τα οφέλη από άποψη ιδιοκτησίας, ευελιξίας και επιπέδων μείωσης του διοικητικού φόρτου, αλλά επίσης, και κυρίως, τη συνολική αξία όσον αφορά τη βιωσιμότητα και την αξιοπιστία της ενιαίας αγοράς για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

4.12

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς σε θέματα διαλειτουργικότητας πρέπει να ενισχυθεί, στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης οπτικής, η οποία θα περιλαμβάνει τις πολιτικές πτυχές ενός κοινού οράματος όσον αφορά τις κοινές προτεραιότητες, τις νομικές πτυχές του νομοθετικού συγχρονισμού, καθώς και τις τεχνικές, σημασιολογικές και οργανωτικές πτυχές.

4.13

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι από κοινωνικής πλευράς θα αποτελούσε καλή πρακτική για τις εθνικές διοικήσεις να προχωρήσουν σε διάλογο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στα πλαίσια του άτυπου διαλόγου EUPAN/TUNED (15), με τους εκπροσώπους του προσωπικού των ενδιαφερομένων διοικήσεων ούτως ώστε να συμμετέχουν οι πολίτες που διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες.

4.14

Όσον αφορά τα υφιστάμενα γενικά εργαλεία και τα νέα εργαλεία, στο πλαίσιο του εννοιολογικού μοντέλου GPSCM (16) που καθόρισαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, πρέπει:

να καθορισθούν με σαφήνεια οι ρόλοι, τα δικαιώματα και οι ευθύνες των κυρίων των δεδομένων, των παρόχων και των χρηστών, στο πλαίσιο μιας κοινής διασυνοριακής διάστασης, μέσω μιας κοινής, τυποποιημένης και ομοιόμορφης προσέγγισης·

να υιοθετηθεί το εν λόγω μοντέλο από τις δημόσιες διοικήσεις ως αναπόσπαστο μέρος των προσπαθειών τους, προκειμένου να διαμορφώσουν τα δικά τους συστήματα διαλειτουργικότητας σύμφωνα με κοινά συστήματα αξιολόγησης των επιδόσεων, στις διασυνοριακές ροές·

να θεσπισθούν ή να ενισχυθούν οι εθνικές υποδομές ταυτοποίησης, επαλήθευσης και πιστοποίησης, προκειμένου να διασφαλίζονται υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης μεταξύ χρηστών και παρόχων υπηρεσιών.

4.15

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι πρέπει να καθορισθεί ένα κοινό πλαίσιο για τα ανοικτά τεχνικά και κανονιστικά πρότυπα στον συγκεκριμένο τομέα που αναπτύσσουν η CEN, η CENELEC και το ETSI, το οποίο θα επέτρεπε την εφαρμογή τους σε όλους τους ενδιαφερομένους.

4.16

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρήση ενός λογισμικού ανοικτού κώδικα στον βαθμό που αυτό επιτρέπει την εξέταση, την αντικατάσταση, την αναδιανομή και την επαναχρησιμοποίηση των λύσεων λογισμικού μεγάλης αξίας για τις δημόσιες διοικήσεις, όσον αφορά τόσο την αποτελεσματικότητα του κόστους όσο και την επαλήθευση της εφαρμογής των προτύπων, τη λειτουργική κάλυψη πέρα από τα όρια που επιβάλλουν οι άδειες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των λύσεων που υιοθετήθηκαν και την προσαρμογή στις τοπικές απαιτήσεις.

Βρυξέλλες, 25 Φεβρουαρίου 2009.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Mario SEPI


(1)  Πρβλ. γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ασφαλής κοινωνία της πληροφορίας, εισηγητής: ο κ. PEZZINI, ΕΕ C 97 της 18.4.2007, σελ. 21.

(2)  Ως αδύναμοι χρήστες νοούνται είτε οι νέοι και ηλικιωμένοι που δεν είναι προετοιμασμένοι για τη χρήση των δεδομένων του δικτύου, είτε όσοι δεν διαθέτουν επαρκή οικονομικά μέσα που είναι αναγκαία για την πρόσβαση στο δίκτυο.

(3)  Πρβλ. γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Σχέδιο δράσης για τις ηλεκτρονικές διοικητικές υπηρεσίες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας i2010, εισηγητής: ο κ. HERNANDEZ BATALLER, ΕΕ C 325 της 30.12.2006, σελ. 78.

(4)  Πρβλ. http://archive.cabinetoffice.gov.uk/egov2005conference/documents/proceedings/pdf/051124declaration_fr.pdf

(5)  Πρβλ. τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα MODINIS εισηγητής: ο κ. RETUREAU, ΕΕ C 61 της 14.3.2003, σελ. 184· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Παράταση του προγράμματος ΤΠΕ-MODINIS, εισηγητής: ο κ. RETUREAU ΕΕ C 28 της 3.2.2006, σελ. 89· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα eEurope 2002-Τελική Έκθεση, εισηγητής: ο κ. ΚΟΡΥΦΙΔΗΣ, ΕΕ C 220 της 16.9.2003, σελ. 36· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών, εισηγητής: ο κ. LAGERHOLM, ΕΕ C 220 της 16.9.2003, σελ. 33· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Η στρατηγική i2010 – ευρωπαϊκή κοινωνία της πληροφορίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, εισηγητής: ο κ. LAGERHOLM, ΕΕ C 110 της 9.5.2006, σελ. 83· γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα Ηλεκτρονική προσβασιμότητα (e-Accessibility) εισηγητής: ο κ. CABRA de LUNA, ΕΕ C 110 της 9.5.2006, σελ. 26· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ηλεκτρονικό επιχειρείν / Πρωτοβουλία Go Digital, εισηγητής: ο κ. McDONOGH, ΕΕ C 108 της 30.4.2004, σελ. 23· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Πλαίσιο των κοινοτικών κανονιστικών ρυθμίσεων σχετικά με δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, εισηγητής: ο κ. McDONOGH, ΕΕ C 97 της 28.4.2007, σελ. 27.

(6)  Πρβλ. τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων (ΙDA), εισηγητής: ο κ. GONÇALVES, ΕΕ C 214 της 10.7.1998, σελ. 33· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Τροποποιήσεις/ ΙDA, εισηγητής: ο κ. BERNABEI, ΕΕ C 80 της 3.4.2002, σελ. 21· γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, εισηγητής: ο κ. PEZZINI, ΕΕ C 80 της 30.3.2004, σελ. 83.

(7)  Πρβλ. γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, εισηγητής: ο κ. PEZZINI, ΕΕ C 80 της 30.3.2004, σελ. 83.

(8)  Πρβλ. γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ενιαία αγορά για την Ευρώπη του 21ου αιώνα, εισηγητής: ο κ. CASSIDY, συνεισηγητές: HENCKS και CAPPELLINI, δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα.

(9)  Πρβλ. www.egovbarriers.org

(10)  Πρβλ. άρθρο 8 της πρότασης απόφασης COM(2008) 583 τελικό.

(11)  Πρβλ. το ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης Μαΐου 1985 για νέα προσέγγιση στο θέμα της τεχνικής εναρμόνισης και τυποποίησης ΕΕ C 136 της 4.6.1985 σελ. 1): «Αποδοχή ταχείας κοινοτικής διαβούλευσης, στο κατάλληλο επίπεδο, σύμφωνα με τους στόχους της οδηγίας 189/83/ΕΟΚ».

(12)  Πρβλ. τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ασφάλεια δικτύων/ Ηλεκτρονικές επικοινωνίες, εισηγητής: ο κ. RETUREAU, ΕΕ C 48 της 21.2.2002, σελ. 33.

(13)  Πρβλ. τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των εφευρέσεων που εφαρμόζονται σε υπολογιστή, εισηγητής: ο κ. RETUREAU, ΕΕ C 61 της 14.3.2003, σελ. 154.

(14)  PEGS = Pan-European e-Government Services (πανευρωπαϊκές υπηρεσίες ηλεκτρονικής διοίκησης).

(15)  EUPAN: European Public Administration Network (δίκτυο ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης): σημερινή ονομασία του ανεπίσημου δικτύου των γενικών διευθυντών της δημόσιας διοίκησης της ΕΕ · TUNED: Trade Union Network for European Dialog (Δίκτυο Ευρωπαϊκού Διαλόγου των Εργατικών Ενώσεων).

(16)  GPSCM = Generic Public Services Conceptual Model (γενικό εννοιολογικό μοντέλο σε θέματα δημόσιων υπηρεσιών).