16.12.2006   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 309/60


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — Σχέδιο δράσης 2006-2008 για την απλούστευση και βελτίωση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής

COM(2005) 647 τελικό

(2006/C 309/13)

Στις 23 Ιανουαρίου 2006 και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το ειδικευμένο τμήμα «Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου, περιβάλλον», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΕΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 24 Μαΐου 2006 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Sarró Iparraguirre.

Κατά την 428η σύνοδο ολομέλειάς της, της 5ης και 6ης Ιουλίου 2006 (συνεδρίαση της 5ης Ιουλίου 2006), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 164 ψήφους υπέρ και 1 αποχή, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1

H EOKE, όπως έχει δηλώσει και σε παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της στην Επιτροπή, υποστηρίζει τη διαδικασία απλούστευσης της κοινοτικής νομοθεσίας και επικροτεί τη δημοσίευση του σχεδίου δράσης 2006-2008 για την απλούστευση και βελτίωση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Σκοπός της παρούσας γνωμοδότησης είναι να συμβάλει στο εξαίρετο έργο που προτίθεται να επιτελέσει η Επιτροπή και το οποίο έχει μεγάλη σημασία για τη βελτίωση της κοινοτικής νομοθεσίας για την αλιεία.

1.2

Για να αποβεί επιτυχής η διαδικασία της απλούστευσης, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να επιτευχθεί στενή συνεργασία με τον αλιευτικό κλάδο μέσω της υποστήριξης και της προώθησης των σχέσεων με τους οργανισμούς διαβούλευσης της Επιτροπής, δηλαδή τα Περιφερειακά Γνωμοδοτικά Συμβούλια (ΠΓΣ), τη Συμβουλευτική Επιτροπή Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΑΥ) και την Τομεακή Επιτροπή Κοινωνικού Διαλόγου του κλάδου της αλιείας.

1.3

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η πρώτη ενέργεια στην οποία πρέπει να προβεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι η ενοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας. Μετά από αυτό, κατά τη γνώμη της, η Επιτροπή πρέπει να προσπαθήσει να επιτύχει τους στόχους που εξαγγέλλονται στην ανακοίνωση και τους οποίους η ΕΟΚΕ συμμερίζεται πλήρως. Οι στόχοι αυτοί είναι οι εξής:

α)

να γίνουν τα υφιστάμενα κείμενα σαφέστερα, απλούστερα και πιο προσιτά,

β)

να περιοριστούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις και δαπάνες των δημόσιων διοικήσεων,

γ)

να μειωθούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις και οι άλλες υποχρεώσεις των επαγγελματιών του κλάδου.

1.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί, εξάλλου, επιτυχή την επιλογή των δύο πεδίων και των νομοθετικών πράξεων όπου επικεντρώνεται το σχέδιο δράσης: τη διατήρηση και διαχείριση των αλιευτικών πόρων και τον έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων. Έπειτα, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τη διαδικασία απλούστευσης και βελτίωσης και της υπόλοιπης ΚαλΠ.

1.5

Σε σχέση με το Δελτίο 1, που αφορά τα TAC/Ποσοστώσεις και την αλιευτική προσπάθεια, η ΕΟΚΕ θεωρεί επαρκή τα προτεινόμενα μέτρα, επειδή διευθετούν με διαφοροποιημένο τρόπο τις διάφορες πτυχές της πολιτικής για τη διατήρηση των πόρων και προβλέπουν τη ρύθμισή τους κατά ομοιογενείς ομάδες και την ανάπτυξή τους βάσει πολυετών σχεδίων διαχείρισης. Φρονεί, ωστόσο, ότι το χρονικό διάστημα ανάμεσα στην ημερομηνία υποβολής των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και την ημερομηνία του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου, κατά το οποίο καθορίζονται τα TAC/Ποσοστώσεις καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα διαχείρισης, είναι πολύ περιορισμένο και δεν επαρκεί για να πραγματοποιηθούν όλες οι απαραίτητες διαβουλεύσεις και συνεννοήσεις. Γι' αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί να υπάρχει περισσότερος χρόνος ανάμεσα στη δημοσίευση των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και την τελική λήψη των αποφάσεων.

1.6

Όσον αφορά το Δελτίο 2, που προτείνει την απλούστευση των τεχνικών μέσων, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το ενδεχόμενο να αναλάβει η Επιτροπή αρμοδιότητες που σήμερα ανήκουν στο Συμβούλιο.

1.7

Όσον αφορά τη δυνατότητα εξουσιοδότησης των κρατών μελών να θεσπίζουν ορισμένα τεχνικά μέτρα τοπικής εφαρμογής, η οποία προβλέπεται στο ίδιο Δελτίο 2, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι αιτήσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να εγκρίνονται από το Συμβούλιο, για να αποφευχθούν οι ανισότητες και οι διακρίσεις μεταξύ των αλιέων των διάφορων κρατών μελών.

1.8

H EOKE συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά τα μέτρα που προτείνονται στα Δελτία 3, 4 και 5 για την απλούστευση της διαδικασίας συλλογής και διαχείρισης των δεδομένων και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων ελέγχου. Για την επεξεργασία αυτών των τελευταίων, η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντικό τον συντονισμό μεταξύ της Επιτροπής και της Κοινοτικής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας. Όσον αφορά τη χρήση των τεχνολογιών πληροφοριών, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι πρέπει να προβλεφθεί μια μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή τους, η οποία είναι απαραίτητη για να καθοριστεί η διαδικασία σε συνεννόηση με τους τεχνικούς, τους επαγγελματίες του κλάδου και τα κράτη μέλη, να παρασχεθούν όλες οι εγγυήσεις προστασίας του εμπορικού απορρήτου, να εξασφαλιστεί η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή των ενδιαφερομένων, να δοκιμαστεί η διαδικασία σε πραγματική κλίμακα, να επιχορηγηθεί το πρόσθετο οικονομικό κόστος που θα επιβάλουν τα νέα εργαλεία και να εξασφαλιστεί έτσι η επιτυχία αυτής της απλουστευτικής μεταρρύθμισης.

1.9

Η ΕΟΚΕ υποδέχεται πολύ ευνοϊκά την πρόταση που διατυπώνει η Επιτροπή στο Δελτίο 6, να εξαλειφθεί κάθε υποχρέωση υποβολής λίγο ή καθόλου χρήσιμων εκθέσεων, προκειμένου να μειωθούν οι γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις των αλιέων και των κρατών μελών.

1.10

Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητα τα μέτρα απλούστευσης που εξαγγέλλονται στο Δελτίο 7 και ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει ως ενδεχόμενο την κατάρτιση ενός υποδείγματος συμφωνίας, το οποίο θα αποτελεί τη βάση για τη διαπραγμάτευση των αλιευτικών συμφωνιών με οποιαδήποτε τρίτη χώρα, καθώς και τη θεσμοθέτηση και την έκδοση των αδειών αλιείας με ηλεκτρονική διαδικασία.

1.11

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι θα άξιζε να συμπεριληφθεί στο σχέδιο δράσης και μια αναφορά στην καταπολέμηση της παράνομης, ανεξέλεγκτης και αδήλωτης αλιείας, η οποία αποτελεί έναν από τους στόχους της ΚΑλΠ, με την επιδίωξη να καθοριστεί μια όσον το δυνατόν πιο απλή και αποτελεσματική διαδικασία για την καταπολέμησή της. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διαδικασία αυτή θα πρέπει να επικεντρωθεί στην πρόσβαση στις καταναλωτικές αγορές, στην ενίσχυση των εξουσιών του αντίστοιχου κράτους ελλιμενισμού και στην απαγόρευση των μεταφορτώσεων στην ανοιχτή θάλασσα.

1.12

Τέλος, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το έργο που συνεπάγεται το σχέδιο δράσης 2006-2008 είναι τόσο εκτενές ώστε ενδέχεται να μην μπορέσει να ολοκληρωθεί στο προβλεπόμενο διάστημα των τριών ετών. Γι' αυτό, συνιστά στην Επιτροπή να επανεξετάσει το σχέδιο πριν από το τέλος του 2007.

2.   Αιτιολόγηση

2.1

Από τις αρχές του 21ου αιώνα, η ΕΕ έχει αναλάβει μια αποστολή ευρείας κλίμακας με στόχο τη βελτίωση του συνολικού νομοθετικού της περιβάλλοντος, προκειμένου να καταστεί πιο αποτελεσματικό και πιο διαφανές.

2.2

Η εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο ήμισυ του προηγούμενου αιώνα μετέτρεψε το νομοθετικό της περιβάλλον σε ένα ευρύ σύνολο κοινοτικής νομοθεσίας, το οποίο αποτελεί το κοινοτικό «κεκτημένο».

2.3

Αυτό το κοινοτικό «κεκτημένο» διευρύνθηκε σταδιακά με τους ποικίλους νόμους που υιοθετήθηκαν σε καθεμία από τις διάφορες κοινοτικές πολιτικές και αποτελεί, στο σύνολό του, το ρυθμιστικό πλαίσιο της κοινοτικής πολιτικής.

2.4

Η Επιτροπή επιδίδεται επί του παρόντος, σύμφωνα με την εντολή που της έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε συντονισμένη δράση με τα άλλα κοινοτικά όργανα για την απλούστευση και τη βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος της κοινοτικής νομοθεσίας.

2.5

Αυτή η δράση της απλούστευσης και της βελτίωσης της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης εγγράφεται πλήρως στο πλαίσιο της αναθεωρημένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρώπη και, ως εκ τούτου, επικεντρώνεται σε εκείνα τα στοιχεία του κοινοτικού κεκτημένου που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.6

Εάν ληφθεί υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αντιστοιχούν στο 99 % του συνόλου των επιχειρήσεων και στα δύο τρίτα της απασχόλησης της ΕΕ, η δράση της απλούστευσης και της βελτίωσης της νομοθεσίας της ΕΕ είναι εξαιρετικά σημαντική για αυτές, επειδή θα μειώσει τον νομοθετικό και διοικητικό φόρτο που υφίστανται σήμερα.

2.7

Η Επιτροπή προβλέπει να θεσπίσει, στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής για την απλούστευση και τη βελτίωση της κοινοτικής νομοθεσίας, ένα μόνιμο και συνεχές πρόγραμμα για την απλούστευση των τομέων της γεωργίας, του περιβάλλοντος, της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας, της αλιείας, της φορολογίας, των τελωνείων, των στατιστικών και του εργατικού δικαίου.

2.8

Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «Σχέδιο δράσης 2006-2008 για την απλούστευση και βελτίωση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής», που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης, παρουσιάζει αυτό το μόνιμο και συνεχές πρόγραμμα πολυετούς χαρακτήρα (2006-2008) για την απλούστευση και τη βελτίωση της ΚΑλΠ.

2.9

Η ΕΟΚΕ, ως θεσμική εκπρόσωπος της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών, που έχει ήδη εκφράσει στην Επιτροπή μέσω οκτώ γνωμοδοτήσεων την υποστήριξή της στην απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας, επικροτεί τη δημοσίευση αυτού του σχεδίου δράσης και εκδίδει την παρούσα γνωμοδότηση με την πρόθεση να συμβάλει στο εξαίρετο έργο της Επιτροπής, προτρέποντάς τη να συνεχίσει την πολυετή ανάπτυξή του.

3.   Ιστορικό

3.1

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας της 23ης και 24ης Μαρτίου 2000 έδωσε στην Επιτροπή την εντολή να χαράξει σχέδιο για «μια στρατηγική περαιτέρω συντονισμένης δράσης για την απλούστευση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος». Η εντολή αυτή επιβεβαιώθηκε αργότερα από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Στοκχόλμης (23 και 24 Μαρτίου 2001), του Λάκεν (8 και 9 Δεκεμβρίου 2001) και της Βαρκελώνης (15 και 16 Μαρτίου 2002).

3.2

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δημοσίευσε μια Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, η οποία υιοθετήθηκε τον Ιούλιο του 2001 (1) και περιλαμβάνει ένα τμήμα που είναι αφιερωμένο στη βελτίωση της ποιότητας των ρυθμίσεων. Το έγγραφο αυτό υποβλήθηκε σε ευρεία διαδικασία διαβουλεύσεων, η οποία ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου 2002.

3.3

Στη γνωμοδότησή της για αυτή την ανακοίνωση, η ΕΟΚΕ δηλώνει ότι «υποστηρίζει τις προτάσεις του Λευκού Βιβλίου να απλουστευθεί και να επιταχυνθεί η ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία, δεδομένου ότι οι κοινοτικοί κανόνες καθίστανται ολοένα περιπλοκότεροι και ορισμένες φορές τείνουν να προσθέτουν επιπλέον στοιχεία στις υπάρχουσες εθνικές ρυθμίσεις αντί να τις απλοποιούν και να τις εναρμονίζουν» (2).

3.4

Στο πλαίσιο της δυναμικής αυτής, η Επιτροπή πρότεινε, τον Ιούνιο του 2002, ένα σχέδιο δράσης για την απλούστευση και τη βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος και το υπέβαλε για μία ακόμη φορά σε συζήτηση με τα υπόλοιπα κοινοτικά όργανα (3).

3.5

Στο σχέδιο δράσης προτείνεται σαφώς να συμπληρωθούν οι τρεις κύριες φάσεις του νομοθετικού κύκλου (παρουσίαση της νομοθετικής πρότασης από την Επιτροπή, συζήτηση της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και εφαρμογή του ρυθμιστικού μέσου από τα κράτη μέλη) με τη σύναψη διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση της ποιότητας της κοινοτικής νομοθεσίας.

3.6

Η απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ, που είχε αρχίσει νωρίτερα, έλαβε νέα ώθηση τον Φεβρουάριο του 2003 με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Ενημέρωση και απλούστευση του κοινοτικού κεκτημένου» (4). Βάσει της ανακοίνωσης αυτής, η Επιτροπή εγκαινίασε ένα εκτενές πρόγραμμα εντοπισμού των νομοθετικών πράξεων που μπορούν να απλοποιηθούν, να ενοποιηθούν και να κωδικοποιηθούν, το οποίο συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

3.7

Η ανακοίνωση της Επιτροπής «Βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (5), που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2005, έδωσε νέα ώθηση στη διοργανική συμφωνία για τη «Βελτίωση της νομοθεσίας», που είχε υπογραφεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 16 Δεκεμβρίου 2003. Ο κύριος στόχος αυτής της συμφωνίας είναι η βελτίωση της ποιότητας της κοινοτικής νομοθεσίας και της μεταφοράς της στις εθνικές έννομες τάξεις (6).

3.8

Τέλος, τον Οκτώβριο του 2005, η Επιτροπή δημοσίευσε, για την εφαρμογή του προγράμματος της Λισαβόνας, την ανακοίνωση «Μια στρατηγική για την απλούστευση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος» (7), με την οποία θέτει σε εφαρμογή τα σχέδια δράσης για τις διάφορες κοινοτικές πολιτικές μέσω κυλιόμενων προγραμμάτων απλούστευσης.

3.9

Παράλληλα με τις εντατικές εργασίες της για τη δρομολόγηση της απλούστευσης και της βελτίωσης του συνόλου του κοινοτικού νομοθετικού κεκτημένου και του ρυθμιστικού του πλαισίου, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ανακοίνωση «Προοπτικές απλούστευσης και βελτίωσης του ρυθμιστικού περιβάλλοντος της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής» (8).

3.10

Αυτή η τελευταία ανακοίνωση, μαζί με εκείνη που παρουσιάζει τώρα η Επιτροπή με τον τίτλο «Σχέδιο δράσης 2006-2008 για την απλούστευση και βελτίωση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής», αποτελούν τη βάση για την κατάρτιση της παρούσας γνωμοδότησης.

3.11

Η ΕΟΚΕ, κατανοώντας την πολυπλοκότητα του έργου της απλούστευσης και της βελτίωσης του συνόλου της κοινοτικής νομοθεσίας, ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει την πορεία που έχει ξεκινήσει και την καλεί να τηρήσει τις καθορισμένες προθεσμίες χωρίς καθυστερήσεις, ώστε να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

4.1   Η κοινοτική νομοθεσία για την αλιεία κατά την περίοδο 1983-2002

4.1.1

Η κοινοτική νομοθεσία για την αλιεία περιλαμβανόταν στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική του 1983. Οι ρυθμίσεις εκείνης της αλιευτικής πολιτικής ήταν ανεπαρκείς: οι κανόνες διαχείρισης της αλιείας βασίζονταν στη μετατροπή επιστημονικών συμπερασμάτων σε νομοθετικές διατάξεις, δεν υπήρχε πρακτικά καμία επικοινωνία με τον αλιευτικό κλάδο της Κοινότητας και η επεξεργασία των αποφάσεων από την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ακολουθούσε μια επίπονη διαδικασία, που καθιστούσε τελικά την αλιευτική νομοθεσία εξαιρετικά περίπλοκη.

4.1.2

Κατά την αξιολόγηση τόσο της παλαιότερης όσο και της ισχύουσας νομοθεσίας για την αλιεία, πρέπει να λάβουμε υπόψη, αφενός, ότι καλύπτει ένα ανομοιογενές σύνολο αλιευμάτων και, αφετέρου, ότι έχει διάφορες συνιστώσες: διαρθρώσεις, διατήρηση και περιβάλλον, εξωτερικούς πόρους, αγορές και έλεγχο. Η ποικιλία αυτή επιβάλλει την ύπαρξη πολυάριθμων ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ μακροσκελών και δυσερμήνευτων κανονισμών.

4.1.3

Επιπλέον, η διαδικασία λήψης της απόφασης του Συμβουλίου, στο τέλος κάθε έτους, σχετικά με τον ετήσιο καθορισμό των TAC και των ποσοστώσεων δυσχεραίνει τη διεξαγωγή όλων των απαιτούμενων διαβουλεύσεων και τη διατήρηση επαρκούς χρονικής απόστασης ανάμεσα στην απόφαση και στην ημερομηνία εφαρμογής της, πράγμα που με τη σειρά του επιβάλει πολλαπλές τροποποιήσεις των δημοσιευθέντων κανονισμών.

4.1.4

Η υποχρεωτική συσσώρευση τροποποιήσεων στους διάφορους κανονισμούς που ρυθμίζουν την Κοινή Αλιευτική Πολιτική καθιστούν δυσνόητα για τον μέσο πολίτη και τον αλιέα τα κείμενα των εμπειρογνωμόνων που συντάσσουν τις διάφορες νομοθετικές διατάξεις, συχνά με βάση δυσερμήνευτα επιστημονικά κείμενα.

4.1.5

Σε άλλες περιπτώσεις, οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταλήγουν σε ένα τελικό κείμενο που είναι πιο πολύπλοκο από τις αρχικές προτάσεις.

4.1.6

Τέλος, ορισμένες διατάξεις έχουν ενσωματωθεί σε κανονισμούς υψηλότερου νομικού και πολιτικού επιπέδου από το αυστηρά απαραίτητο, γεγονός που δυσχεραίνει την τροποποίηση και την απλούστευσή τους.

4.1.7

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, παρόλο που τα αίτια πολλών από αυτές τις καταστάσεις εξακολουθούν να υπάρχουν και σήμερα, η Επιτροπή τα γνωρίζει και λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για τη διόρθωσή τους, όπως έκανε ήδη το 1992 με την τροποποίηση της ΚΑλΠ του 1983 και όπως κάνει με το σχέδιο δράσης 2006-2008 που παρουσιάζει τώρα, μετά τη μεταρρύθμιση της ΚΑλΠ στις 31 Δεκεμβρίου 2002.

4.2   Η κοινοτική νομοθεσία για την αλιεία σήμερα

4.2.1

Η μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της 31ης Δεκεμβρίου 2002 (9) περιλαμβάνει, φυσικά, την απλούστευση της ΚαλΠ και έχουν ήδη εγκαινιαστεί διάφορα μέτρα απόσυρσης και ρύθμισης, δήλωσης του παρωχημένου και συστηματικής αναθεώρησης του νομοθετικού της πλαισίου.

4.2.2

Η πρόταση κανονισμού για την ίδρυση ενός νέου Ευρωπαϊκού Αλιευτικού Ταμείου (10), για την οποία η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκδώσει θετική γνωμοδότηση, είναι ένα καλό παράδειγμα του σχεδιασμού αυτής της πρωτοβουλίας για την απλούστευση της νομοθεσίας, καθώς τροποποιεί και εντάσσει σε έναν και μοναδικό κανονισμό τους τέσσερις κανονισμούς που ρύθμιζαν τα Πολυετή Προγράμματα Προσανατολισμού (ΠΠΠ) και το Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας (ΧΜΠΑ).

4.2.3

Κατά τη διάρκεια του 2004 και του 2005 η Επιτροπή έθεσε σταδιακά σε εφαρμογή μια σειρά νομοθετικών μέτρων, τα οποία θα της χρησιμεύσουν για τη μεταρρύθμιση και την απλούστευση της ΚΑλΠ. Μεταξύ των μέτρων αυτών διακρίνουμε:

το Ευρωπαϊκό Αλιευτικό Ταμείο,

την Κοινοτική Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας,

τη δημιουργία των Περιφερειακών Γνωμοδοτικών Συμβουλίων (ΠΓΣ),

τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέτρα για την εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής και του Δικαίου της Θαλάσσης.

Επιπλέον, η Επιτροπή προέβη σε ευρύ προβληματισμό με πολυάριθμες επαφές και συζητήσεις, οι οποίες κατέληξαν στη δημοσίευση της προαναφερθείσας ανακοίνωσης με τίτλο «Προοπτικές απλούστευσης και βελτίωσης του ρυθμιστικού περιβάλλοντος της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής».

4.2.4

Από την ανακοίνωση αυτή συνάγεται ότι, για τη βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, δεν αρκεί μόνο να απλουστευθεί ο αριθμός των κανονισμών της, αλλά πρέπει παράλληλα:

να γίνουν τα υφιστάμενα κείμενα σαφέστερα, απλούστερα και πιο προσιτά,

να μειωθούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις και δαπάνες των δημόσιων διοικήσεων,

να περιοριστούν οι διοικητικές επιβαρύνσεις και οι άλλες υποχρεώσεις των επαγγελματιών.

4.2.5

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια για την αύξηση της σαφήνειας των κειμένων, πρέπει να καταβάλει ιδιαίτερη προσπάθεια για την ενοποίησή τους. Η συνεχής παραπομπή σε άλλους παλαιότερους κανονισμούς δυσχεραίνει σημαντικά την κατανόηση των κειμένων.

4.2.6

Στην τελευταία αυτή ανακοίνωση επισημαίνεται ότι ορισμένα στοιχεία της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής παρουσιάζουν ιδιαίτερη δυσκολία στην παρακολούθησή τους: αυτό συμβαίνει με τον έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων, λόγω των αποκλίσεων στην εφαρμογή του μεταξύ των κρατών μελών, και με τα μέτρα διατήρησης των πόρων, λόγω της συνδυασμένης εφαρμογής διάφορων μέτρων διαχείρισης.

4.2.7

Στην ανάλυση τονίζεται γενικά ότι, χωρίς να παραβλέπεται η πολυπλοκότητα που συνεπάγεται από μόνη της η διαχείριση της κοινοτικής αλιείας, η υφιστάμενη νομοθεσία έχει καταστεί με τον καιρό εξαιρετικά πολύπλοκη.

4.2.8

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή, κατά τη βελτίωση και την απλούστευση της νομοθεσίας της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων και στα μέτρα για τη διατήρηση των πόρων. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να ενισχύσει τις δυνατότητες δράσης της πρόσφατα συσταθείσας Κοινοτικής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας.

4.3   Σχέδιο δράσης 2006-2008 για την απλούστευση και βελτίωση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής

4.3.1

Κατόπιν όλων των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν βάσει των διάφορων ανακοινώσεων που αναφέραμε ανωτέρω, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να παρουσιάσει πολυετές σχέδιο δράσης, το οποίο να πληροί όλες τις προϋποθέσεις που εκθέσαμε για την επίτευξη της απλούστευσης και της βελτίωσης της ΚΑλΠ. Ανταποκρινόμενη σε αυτό το αίτημα, η Επιτροπή δημοσίευσε τον Δεκέμβριο του 2005 την ανακοίνωση «Σχέδιο δράσης 2006-2008 για την απλούστευση και βελτίωση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής» (11).

4.3.2

Το σχέδιο δράσης που παρουσιάζει η Επιτροπή για την περίοδο 2006-2008 περιλαμβάνει:

μια μεθοδολογία για την απλούστευση και τη βελτίωση της ΚΑλΠ,

προσδιορισμό των πρωτοβουλιών που πρέπει να απλουστευθούν και να βελτιωθούν κατά προτεραιότητα.

4.3.3

Η προσέγγιση του σχεδίου δράσης είναι απλή. Επισημαίνει γενικά τους τομείς (έλεγχος, αλιευτική προσπάθεια, χρηματοδότηση κλπ.) στους οποίους πρόκειται να πραγματοποιηθεί απλούστευση και βελτίωση των νομοθετικών κειμένων. Για καθέναν από τους τομείς αυτούς, προσδιορίζει τα απαραίτητα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά την περίοδο 2006-2008, τους φορείς που πρέπει να παρέμβουν στη διαδικασία απλούστευσης και τις σχετικές προθεσμίες. Τέλος, προσδιορίζει για κάθε τομέα τρεις κατηγορίες πράξεων που επηρεάζονται:

νομοθετικές πράξεις των οποίων η αναθεώρηση έχει ήδη αρχίσει,

νομοθετικές πράξεις που πρόκειται να εκδοθούν εντός των προσεχών ετών,

υφιστάμενες νομοθετικές πράξεις, οι οποίες ωστόσο πρέπει να απλουστευθούν κατά προτεραιότητα.

4.3.4

Σε αυτές τις τελευταίες, τις ισχύουσες νομοθετικές πράξεις επικεντρώνεται κατά προτεραιότητα η πρώτη φάση του σχεδίου απλούστευσης της ΚΑλΠ κατά την περίοδο 2006-2008. Είναι όλες τους ρυθμιστικές διατάξεις που αφορούν τα μέτρα διαχείρισης και ελέγχου των αλιευτικών δραστηριοτήτων.

4.3.5

Η ΕΟΚΕ θεωρεί επιτυχή την επιλογή αυτών των δύο πεδίων ως προτεραιοτήτων του σχεδίου δράσης, διότι σε αυτά έγκειται μεγάλο μέρος της πολυπλοκότητας της ισχύουσας νομοθεσίας. Έπειτα, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τη διαδικασία απλούστευσης και βελτίωσης και της υπόλοιπης ΚαλΠ.

4.3.6

Οι νομοθετικές πράξεις των οποίων η αναθεώρηση έχει ήδη αρχίσει και στις οποίες έχουν εφαρμοστεί ορισμένες αρχές απλούστευσης θα συνεχίσουν να εξετάζονται βάσει αυτού του σχεδίου για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν ο κανονισμός για το Ευρωπαϊκό Αλιευτικό Ταμείο ή οι γενικές διατάξεις για τις άδειες αλιείας στα ύδατα τρίτης χώρας βάσει αλιευτικής συμφωνίας. Και οι δύο αυτές νομοθετικές πράξεις, οι οποίες έχουν ήδη απλουστευθεί από την Επιτροπή, έχουν αξιολογηθεί θετικά από την ΕΟΚΕ σε σχετική γνωμοδότησή της.

4.3.7

Το σχέδιο δράσης προβλέπει ότι στις νέες νομοθετικές πράξεις, που πρόκειται να εκδοθούν εντός των προσεχών ετών, θα τηρούνται συστηματικά οι καθορισθέντες στόχοι όσον αφορά την απλούστευση.

4.3.8

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η γενική προσέγγιση του σχεδίου δράσης 2006-2008 είναι ορθή, γι' αυτό και το υποστηρίζει. Ωστόσο, για να ολοκληρωθεί εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών η εφαρμογή του σχεδίου που εκτίθεται στο παράρτημα του εγγράφου, θα χρειαστεί μεγάλη προσπάθεια απλούστευσης. Έχει πρωταρχική σημασία, συνεπώς, η συνένωση των προσπαθειών και η αλληλοκατανόηση των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του αλιευτικού κλάδου μέσω των Περιφερειακών Γνωμοδοτικών του Συμβουλίων (ΠΓΣ), της Συμβουλευτικής Επιτροπής Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΣΕΑΥ) και της Τομεακής Επιτροπής Κοινωνικού Διαλόγου του κλάδου της αλιείας.

4.3.9

Το σχέδιο δράσης επικεντρώνεται κατά προτεραιότητα στους ακόλουθους τομείς και νομοθετικές πράξεις:

Διατήρηση των αλιευτικών πόρων:

TAC/Ποσοστώσεις, αλιευτική προσπάθεια

Τεχνικά μέτρα για την προστασία των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών

Συλλογή και διαχείριση δεδομένων για την ΚΑλΠ.

Έλεγχος των αλιευτικών δραστηριοτήτων:

Έλεγχος — Νομοθετικά κείμενα

Έλεγχος — Μηχανοργάνωση

Υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων

Άδειες αλιείας εκτός των κοινοτικών υδάτων.

4.3.10

Καθεμία από τις επτά αυτές νομοθετικές πράξεις αναπτύσσεται στο παράρτημα του σχεδίου δράσης σε χωριστό Δελτίο, το οποίο περιλαμβάνει τις προβλεπόμενες δράσεις απλούστευσης για τη βελτίωση του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου και του αντίστοιχου διοικητικού περιβάλλοντος. Για κάθε δράση προσδιορίζονται ο προβλεπόμενος προγραμματισμός με τους διάφορους εμπλεκόμενους παράγοντες και η απογραφή των νομοθετικών κειμένων που πρέπει να απλουστευθούν και των εγγράφων αναφοράς που είναι χρήσιμα για την απλούστευση.

4.3.11

Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δηλώσει στην Επιτροπή ότι, αφού ανέλυσε προσεκτικά καθένα από τα επτά Δελτία, πιστεύει πως οι δράσεις μεταρρύθμισης και απλούστευσης είναι ορθές και πως, εάν πραγματοποιηθούν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, με την ολοκλήρωση όλων των βημάτων που επισημαίνονται σε κάθε Δελτίο, το σχέδιο δράσης 2006-2008 θα επιφέρει πολύ σημαντική βελτίωση στην κοινοτική νομοθεσία για την αλιεία.

4.3.12

Στο Δελτίο 1 του σχεδίου δράσης προβλέπονται οι δράσεις απλούστευσης για τα TAC/ Ποσοστώσεις και την αλιευτική προσπάθεια. Πρόκειται βασικά για την απλούστευση των ετήσιων κανονισμών του Συμβουλίου για τον καθορισμό των αλιευτικών δυνατοτήτων για το προσεχές έτος, μέσω της διευθέτησης της αρχιτεκτονικής των διατάξεων για τους όρους εκμετάλλευσης των αλιευτικών πόρων, της επικέντρωσης των αποφάσεων σε ομοιογενείς ομάδες και της εφαρμογής πολυετών σχεδίων διαχείρισής τους.

4.3.13

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ορθές τις δράσεις απλούστευσης που προτείνονται στο Δελτίο 1, επειδή έχει θεμελιώδη σημασία η χωριστή διαχείριση των διάφορων πτυχών της πολιτικής για τη διατήρηση των πόρων, η ρύθμισή τους σε ομοιογενείς ομάδες και η ανάπτυξή τους βάσει πολυετών σχεδίων διαχείρισης.

4.3.13.1

Ωστόσο, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι το ανεπαρκές χρονικό διάστημα ανάμεσα στην ημερομηνία υποβολής των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και την ημερομηνία του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου, κατά το οποίο καθορίζονται τα TAC/Ποσοστώσεις καθώς και άλλα πολύ σημαντικά μέτρα διαχείρισης όπως ο περιορισμός της αλιευτικής προσπάθειας, εμποδίζει τη διενέργεια όλων των απαραίτητων διαβουλεύσεων και συνεννοήσεων. Η νομοθεσία που προκύπτει από αυτή την εσπευσμένη και περίπλοκη διαδικασία λήψης αποφάσεων μπορεί να παρουσιάζει τεχνικές ή νομικές ατέλειες, για τις οποίες θα χρειαστούν τροποποιητικοί κανονισμοί, που θα καταστήσουν ακόμη πιο περίπλοκη τη νομοθεσία και την εφαρμογή της. Οι ανεπαρκείς διαβουλεύσεις με τους επαγγελματίες του κλάδου και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη υποσκάπτουν σοβαρά την κατανόηση, την αποδοχή και την εφαρμογή της νομοθεσίας και, κατά συνέπεια, την αποτελεσματικότητά της.

4.3.13.2

H ΕΟΚΕ φρονεί, εξάλλου, ότι και στη διαδικασία απόφασης των μέτρων διαχείρισης από τις περιφερειακές οργανώσεις αλιείας είναι επίσης ανεπαρκές το χρονικό διάστημα ανάμεσα στην παρουσίαση της επιστημονικής γνωμοδότησης και την ημερομηνία συνεδρίασης του οργάνου λήψης αποφάσεων. Αυτή η ανεπάρκεια χρόνου έχει τις ίδιες συνέπειες με εκείνες που επισημάνθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο.

4.3.13.3

Όσον αφορά την προσέγγιση κατά «ομοιογενείς ομάδες», που προτείνει η Επιτροπή, η ΕΟΚΕ τη θεωρεί ενδεδειγμένη, ιδίως εάν σημαίνει, όπως ελπίζεται, προσέγγιση κατά «ομοιογενείς τύπους αλιείας» και νομοθεσία σε δύο επίπεδα: έναν οριζόντιο κανονισμό-πλαίσιο και έναν κανονισμό εφαρμογής ανά τύπο αλιείας.

4.3.13.4

Από την άλλη πλευρά, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η πείρα δείχνει πως τα πολυετή σχέδια αποκατάστασης των αποθεμάτων και τα πολυετή σχέδια διαχείρισης οδηγούν σε ευρείες διαβουλεύσεις και σε σημαντική συνεννόηση. Τα σχέδια αυτά, αφού υιοθετηθούν, απλοποιούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων κατά την περίοδο της εφαρμογής τους. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να τηρείται ο σημερινός καταμερισμός των εξουσιών μεταξύ του Συμβουλίου και της Επιτροπής και ότι πρέπει να προβλέπονται δυνατότητες αναθεώρησης, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των κριτηρίων αξιολόγησης της κατάστασης των στοχευόμενων αποθεμάτων.

4.3.14

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η μεταρρύθμιση της διαδικασίας για την απόφαση των μέτρων διαχείρισης των πόρων, που έχει σκοπό να εξασφαλίσει την απλούστευση της νομοθεσίας και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς της, θα πρέπει να προβλέψει ενωρίτερη υποβολή των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και συστάσεων (του ICES/ΔΕΘΣ για τα κοινοτικά ύδατα και των επιστημονικών επιτροπών των περιφερειακών οργανώσεων της αλιείας για τα μη κοινοτικά), επιτρέποντας έτσι την πραγματική διαβούλευση με τα ΠΓΣ και τη ΣΕΑΥ). Θα μπορούσε ακόμη και να κατανείμει τη «δέσμη TAC/Ποσοστώσεις» σε περισσότερα Συμβούλια, καθώς επίσης να τροποποιήσει το έτος διαχείρισης έτσι ώστε να προσεγγίζει περισσότερο το βιολογικό έτος και να προσαρμοστεί καλύτερα στην αγορά. Η διαδικασία αυτή είναι, δηλαδή, γενική και δεν περιορίζεται μόνο στην έγκαιρη διαβούλευση, το λεγόμενο «frontloading».Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι θα πρέπει να εξεταστεί λεπτομερώς σε όλες τις πτυχές της και να εξασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τους επαγγελματίες του κλάδου και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

4.3.15

Το Δελτίο 2 αφορά τη μεταρρύθμιση της ισχύουσας νομοθεσίας για την προστασία των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών μέσω της σταδιακής ομαδοποίησης των τεχνικών μέτρων ανά τύπο αλιείας. Αν και η ΕΟΚΕ επικροτεί αυτήν την προσέγγιση ανά τύπο αλιείας για όλα τα μέτρα διαχείρισης, πιστεύει ότι πρέπει να εφαρμοστεί κατά προτεραιότητα στα τεχνικά μέτρα. Το σύστημα που προτείνει η Επιτροπή βασίζεται στην αναδιάρθρωση της νομικής αρχιτεκτονικής των σχετικών νομικών κανόνων, προτείνοντας να ρυθμίζει το Συμβούλιο συνοπτικά τους γενικούς προσανατολισμούς και η Επιτροπή λεπτομερέστερα τις τεχνικές πτυχές. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για μια απλούστευση που προβλέπει νομοθετική δράση της Επιτροπής, η οποία θα αναλάβει έτσι αρμοδιότητες που σήμερα ανήκουν στο Συμβούλιο Υπουργών. Με αυτή την έννοια, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, ακόμη και αν η νομοθεσία καταρτίζεται όπως προτείνεται στο σχέδιο απλούστευσης, η τελική απόφαση θα πρέπει να υποβάλλεται προς εξέταση στο Συμβούλιο.

4.3.16

Όσον αφορά τη δυνατότητα εξουσιοδότησης των κρατών μελών να θεσπίζουν ορισμένα τεχνικά μέτρα τοπικής εφαρμογής, η οποία προβλέπεται στο ίδιο Δελτίο 2, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι μπορεί να δημιουργήσει ανισότητες και διακρίσεις μεταξύ των αλιέων των διάφορων κρατών μελών της ΕΕ σε περίπτωση κατάχρησης ή ανεπαρκούς ελέγχου του μέτρου, επιφέροντας έτσι απόκλιση από την απαραίτητη εναρμόνιση των κανόνων της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Γι' αυτό, οι σχετικές αιτήσεις των κρατών μελών θα πρέπει επίσης να εγκρίνονται από το Συμβούλιο.

4.3.17

Για τη θέση σε εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων, η Επιτροπή πιστεύει ότι πρέπει να ενισχυθεί η προηγούμενη διαβούλευση με τον κλάδο, να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα των τεχνικών μέτρων που έχουν εφαρμοστεί, να αποσαφηνιστούν ορισμένες τεχνικές έννοιες, να παραχθούν ενημερωτικά φυλλάδια και έγγραφα, να αξιοποιηθούν οι τεχνολογίες των πληροφοριών και να μειωθούν οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τους αλιείς. Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητες όλες αυτές τις δράσεις και θέλει να επισημάνει στην Επιτροπή ότι, για να αξιοποιηθούν οι τεχνολογίες των πληροφοριών για τη συλλογή και τη διαχείριση των δεδομένων, απαιτείται λογικά μια διεργασία προσαρμογής, καθώς και χρηματοδοτική υποστήριξη που θα δώσει στα πλοία τη δυνατότητα να προσαρμοστούν σε αυτές τις νέες τεχνολογίες. Γι' αυτό, πιστεύει ότι πρέπει να προβλεφθεί μια λογική μεταβατική περίοδος, η οποία είναι απαραίτητη για να καθοριστεί η διαδικασία σε συνεννόηση με τους τεχνικούς, τους επαγγελματίες του κλάδου και τα κράτη μέλη, να παρασχεθούν όλες οι εγγυήσεις προστασίας του εμπορικού απορρήτου, να εξασφαλιστεί η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή των ενδιαφερομένων, να δοκιμαστεί η διαδικασία σε πραγματική κλίμακα, να χορηγηθεί συμβολή στο πρόσθετο οικονομικό κόστος που θα επιβάλουν τα νέα εργαλεία και να εξασφαλιστεί έτσι η επιτυχία αυτής της απλουστευτικής μεταρρύθμισης.

4.3.18

Το Δελτίο 3 προτείνει τη μείωση των νομικών κειμένων που αφορούν τη συλλογή και τη διαχείριση δεδομένων για την ΚΑλΠ. Η απλούστευση αυτή προβλέπει, όπως και το Δελτίο 2, την αναδιάρθρωση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, ώστε η μεν γενική προσέγγιση να καθορίζεται με κανονισμό του Συμβουλίου, οι δε τεχνικές και διοικητικές πτυχές να διευθετούνται με κανονισμό εφαρμογής της Επιτροπής. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την ανησυχία που εξέφρασε ανωτέρω, στο σημείο 4.3.15, σχετικά με τις αρμοδιότητες που προτείνεται να αναλάβει η Επιτροπή.

4.3.19

Στο πλαίσιο της απλοποιητικής της προσέγγισης, η Επιτροπή προτείνει σε αυτό το Δελτίο 3 τη χάραξη πολυετούς προγράμματος συλλογής και διαχείρισης των δεδομένων για τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ θεωρεί αυτή την πρόταση της Επιτροπής σκόπιμη και αναγκαία, με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που διατύπωσε ανωτέρω, στο σημείο 4.3.17.

4.3.20

Το Δελτίο 4 προτείνει τη μεταρρύθμιση της ισχύουσας νομοθεσίας για τον έλεγχο με την αναθεώρηση των ισχυόντων κανονισμών και την προσαρμογή τους στη μεταρρύθμιση της ΚΑλΠ. Η ΕΟΚΕ θεωρεί εξαιρετικά σημαντική την αναθεώρηση των κανονισμών για τον έλεγχο, προκειμένου να εναρμονιστούν οι διάφοροι κανόνες και να μην καταλήγουν σε διαφορετικές ερμηνείες. Όλες οι διατάξεις για την επιθεώρηση και τον έλεγχο πρέπει να είναι πολύ σαφείς όσον αφορά την έννοια της επιθεώρησης, τις μεθόδους διενέργειάς της και τους τρόπους εφαρμογής της. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να λαμβάνεται πάντοτε υπόψη κατά την απλούστευση της νομοθεσίας για τον έλεγχο η ύπαρξη της Κοινοτικής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας.

4.3.21

Στο Δελτίο 5, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση όλων των διατάξεων που αφορούν τον έλεγχο και τη μηχανοργάνωση. Προτείνει να εκδοθούν κανονισμοί με απόφαση του Συμβουλίου, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, για την ηλεκτρονική καταχώρηση και αναφορά των αλιευτικών δραστηριοτήτων και τα μέσα τηλεπαρακολούθησης (12), καθώς και για τη μηχανοργάνωση της διαχείρισης των αλιευτικών συμφωνιών με τρίτες χώρες όσον αφορά τις άδειες αλιείας, όπως και των δεδομένων για τα αλιεύματα και την αλιευτική προσπάθεια που σχετίζονται με αυτές τις συμφωνίες. Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητη αυτή τη μηχανοργάνωση των συστημάτων ελέγχου και επαναλαμβάνει την παρατήρηση που έκανε ανωτέρω, στο σημείο 4.3.16, σχετικά με την ανάγκη μεταβατικής περιόδου για την εφαρμογή των τεχνολογιών των πληροφοριών.

4.3.22

Το Δελτίο 6 προβλέπει την απλούστευση του συνόλου των νομοθετικών κειμένων της ΚΑλΠ με στόχο την εξάλειψη των διατάξεων που δημιουργούν υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων οι οποίες είναι λίγο ή καθόλου χρήσιμες για την ορθή εκτέλεση της ΚαλΠ. Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο, σε αυτή τη διαδικασία απλούστευσης, να εξαλειφθεί κάθε υποχρέωση υποβολής περιττών ή ελάχιστα χρήσιμων εκθέσεων και να μειωθούν έτσι οι γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις των ενδιαφερομένων και των κρατών μελών.

4.3.23

Τέλος, το Δελτίο 7 προβλέπει την απλούστευση της άδειας αλιείας εκτός των κοινοτικών υδάτων μέσω της μεταρρύθμισης του πλαισίου σχετικά με τη διαχείριση των αλιευτικών συμφωνιών με τις τρίτες χώρες. Η απλούστευση αυτή προβλέπει την αναδιάρθρωση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, αναθέτοντας τις βασικές αρχές στο Συμβούλιο και τις τεχνικές και διοικητικές πτυχές στην Επιτροπή. Η ΕΟΚΕ θεωρεί την απλούστευση αυτή απαραίτητη και ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει ως ενδεχόμενο την κατάρτιση ενός υποδείγματος συμφωνίας, το οποίο θα αποτελεί τη βάση για τη διαπραγμάτευση των αλιευτικών συμφωνιών με οποιαδήποτε τρίτη χώρα, καθώς και τη θεσμοθέτηση και την έκδοση των αδειών αλιείας με ηλεκτρονική διαδικασία.

4.3.24

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, για την απλοποίηση και τη βελτίωση της ΚαλΠ για τους στόλους που αναπτύσσουν δραστηριότητα εκτός των κοινοτικών υδάτων, απαιτείται, επιπλέον, προσέγγιση ανά τύπο αλιείας και εντελώς ιδιαίτερη αντιμετώπιση σε όλα τα επίπεδα: στόλος, αρχές, γενικές και ειδικές άδειες, δηλώσεις κλπ. Για την ακρίβεια, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι τα πλοία που φέρουν σημαία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αλιεύουν εκτός των κοινοτικών υδάτων πρέπει να έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις που προσιδιάζουν στον τύπο των αλιευμάτων τους και στη ζώνη όπου αλιεύουν. Η ΕΟΚΕ ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή να συμπεριλάβει αυτόν τον στόχο στο σχέδιο δράσης της, το οποίο δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στο κεφάλαιο των «αλιευτικών συμφωνιών» (ή των συμφωνιών σύνδεσης). Σε σχέση με αυτό το θέμα, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη συμμόρφωσης με την «κοινωνική ρήτρα», που έχουν υιοθετήσει οι κοινωνικοί εταίροι της ΕΕ.

4.3.25

Τέλος, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι θα άξιζε να συμπεριληφθεί στο σχέδιο δράσης και μια αναφορά στην καταπολέμηση της παράνομης, ανεξέλεγκτης και αδήλωτης αλιείας, η οποία αποτελεί έναν από τους στόχους της ΚΑλΠ, με τη μορφή του στόχου να καθοριστεί μια όσον το δυνατόν πιο απλή και πιο αποτελεσματική διαδικασία για την καταπολέμησή της. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διαδικασία αυτή θα πρέπει να επικεντρωθεί στην πρόσβαση στις καταναλωτικές αγορές, στην ενίσχυση των εξουσιών του αντίστοιχου κράτους του λιμένα και στην απαγόρευση των μεταφορτώσεων στην ανοιχτή θάλασσα.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

5.1

Το σχέδιο δράσης 2006-2008, όπως παρουσιάζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη βελτίωση της κοινοτικής νομοθεσίας για την αλιεία. Στους τομείς του ελέγχου και της διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, δεν βρέθηκαν άλλες σημαντικές συμπληρωματικές νομικές πράξεις, οι οποίες θα πρέπει να προστεθούν στις προτάσεις της Επιτροπής. Γι' αυτό, η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή να τις εφαρμόσει χωρίς καθυστέρηση.

5.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, μεταξύ όλων των νομοθετικών πράξεων που προτείνεται να βελτιωθούν και να απλουστευθούν, ιδιαίτερη σημασία έχει εκείνη που αφορά την ανάπτυξη πολυετών σχεδίων διαχείρισης για τα TAC/Ποσοστώσεις και την αλιευτική προσπάθεια.

5.3

Για την ανάπτυξη του σχεδίου δράσης 2006-2008, η Επιτροπή ενδέχεται να χρειαστεί να επεξεργαστεί νέους κανονισμούς εφαρμογής. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι αυτή η αύξηση των κανονισμών δεν αναμένεται να αποτελέσει πρόβλημα. Σημασία έχει, παρόλο που θα αυξηθεί το κοινοτικό κεκτημένο, να είναι οι κανονισμοί απλούστεροι, να απευθύνονται στους ενδιαφερόμενους τύπους αλιείας και να είναι ευανάγνωστοι και όσο το δυνατόν πιο ενοποιημένοι.

5.4

Σε σχέση με αυτή την τελευταία πτυχή, η ΕΟΚΕ θέλει να τονίσει στην Επιτροπή πόσο δύσκολη είναι η ερμηνεία της ισχύουσας αλιευτικής νομοθεσίας με τις αλλεπάλληλες παραπομπές σε άλλους κανονισμούς, οδηγίες και ανακοινώσεις. Η ενοποίηση των κειμένων είναι απαραίτητη για την εύκολη ανάγνωση και κατανόησή τους.

5.5

Μεγάλη σημασία έχει ο συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και της Κοινοτικής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας κατά την εφαρμογή των κανόνων που σχετίζονται με τον έλεγχο. Για να εξαλειφθεί η διαφορετική ερμηνεία της κοινοτικής νομοθεσίας για τον έλεγχο της αλιείας από τα διάφορα κράτη μέλη, η οποία αποτελεί πολύ συχνή διαμαρτυρία μεταξύ των αλιέων, απαιτείται παρέμβαση της Κοινοτικής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας για την ενοποίηση των κριτηρίων.

5.6

Τέλος, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η μηχανογράφηση της κοινοτικής αλιευτικής νομοθεσίας είναι σημαντική για την ηλεκτρονική πρόσβαση στα κοινοτικά κείμενα. Ωστόσο, η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών πληροφοριών στα αλιευτικά πλοία, πρέπει να γίνει αργά και προοδευτικά χωρίς κόστος για τους αλιείς, επειδή ορισμένες μέθοδοι της πληροφορικής ενδέχεται να αποδειχθούν ακατάλληλες για τα πλοία.

5.7

Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να αντιμετωπίσει όλες τις δυσκολίες που μπορεί να προξενήσει αυτό το σχέδιο δράσης 2006-2008, με την πεποίθηση ότι είναι πολύ απαραίτητο και ότι θα αποβεί επωφελές για τον κοινοτικό αλιευτικό τομέα.

Βρυξέλλες, 5 Ιουλίου 2006

Η Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Anne-Marie SIGMUND


(1)  COM(2001) 428 τελικό της 30ής Ιουλίου 2001.

(2)  CESE 357/2002, ΕΕ C 125 της 27ης Μαΐου 2002, σ. 61 (COM (2001) 428 τελικό: «Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση — μια Λευκή Βίβλος»).

(3)  COM(2002) 278 τελικό της 5ης Ιουνίου 2002: Σχέδιο δράσης «Απλούστευση και βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος».

(4)  COM(2003) 71, Φεβρουάριος 2003.

(5)  COM(2005) 97, Μάρτιος 2005.

(6)  ΕΕ C 321 της 31ης Δεκεμβρίου 2003 και διορθωτικό ΕΕ C 4 της 8ης Ιανουαρίου 2004.

(7)  COM (2005) 535, Οκτώβριος 2005: «Εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος της Λισσαβόνας — Στρατηγική για την απλούστευση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος».

(8)  COM(2004) 820 της 15ης Δεκεμβρίου 2004.

(9)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 του Συμβουλίου.

(10)  COM(2004) 497 τελικό.

(11)  COM(2005) 647 τελικό της 08.12.2005.

(12)  COM(2004) 724 τελικό.