(1)

Ο Batrachochytrium salamandrivorans (Bsal) είναι παθογόνος μύκητας της σαλαμάνδρας που προσβάλλει δεσποζόμενους και άγριους πληθυσμούς σαλαμάνδρας και μπορεί να προκαλέσει σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα στους εν λόγω πληθυσμούς. Ο Bsal είναι θανατηφόρος για ορισμένα είδη σαλαμάνδρας· άλλα είδη είναι πλήρως ή εν μέρει ανθεκτικά σε αυτόν, αλλά μπορούν να φέρουν τον Bsal στο δέρμα τους και να λειτουργούν ως δεξαμενή και πηγή λοίμωξης για άλλα είδη σαλαμάνδρας ή μόλυνσης για το περιβάλλον τους.

(2)

Λοίμωξη από Bsal έχει σημειωθεί στο Βέλγιο, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία, τόσο σε δεσποζόμενους όσο και σε άγριους πληθυσμούς σαλαμάνδρας, σύμφωνα με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν τόσο στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου «Μετριασμός μιας νέας λοιμώδους νόσου στις σαλαμάνδρες για την αντιμετώπιση της απώλειας της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας»  (2) όσο και έπειτα από αυτό. Ο Bsal θεωρείται ότι κατάγεται από την Ανατολική Ασία και ότι είναι ευρέως διαδεδομένος εκεί, καθώς είναι ενδημικός τουλάχιστον στην Ιαπωνία, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ. Ταυτόχρονα, υπάρχει έλλειψη πληροφοριών σχετικά με την κατανομή του σε άλλα μέρη της Ένωσης και παγκοσμίως. Το εμπόριο μολυσμένων σαλαμανδρών ή σαλαμανδρών-φορέων συμβάλλει στην εξάπλωση του Bsal και η νόσος συνιστά σημαντικό κίνδυνο για τη βιοποικιλότητα στις περιοχές που αποικίζει.

(3)

Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/320 της Επιτροπής (3), όπως τροποποιήθηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/1998 της Επιτροπής (4), καθορίζει τα μέτρα προστασίας της υγείας των ζώων για το ενδοενωσιακό εμπόριο φορτίων σαλαμανδρών και την εισαγωγή των εν λόγω φορτίων στην Ένωση. Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/320 εκδόθηκε με βάση την επιστημονική γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων, της 25ης Οκτωβρίου 2017 (στο εξής: γνώμη της EFSA) (5), και την επιστημονική και τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων, της 21ης Φεβρουαρίου 2017 (6) (στο εξής: επιστημονική και τεχνική βοήθεια της EFSA). Η απόφαση αυτή ισχύει έως τις 20 Απριλίου 2021.

(4)

Η γνώμη της EFSA και η τεχνική βοήθεια της EFSA, καθώς και πιο πρόσφατες επιστημονικές δημοσιεύσεις (7), έχουν επίσης επισημάνει πολλά κενά και αβεβαιότητες στην κατάσταση των γνώσεων όσον αφορά πολλές πτυχές της φύσης του Bsal. Τα διεθνή εμπορικά πρότυπα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (OIE) δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως όσον αφορά τις μεθόδους διάγνωσης για τον Bsal και δεν έχουν αναθεωρηθεί όσον αφορά τις συστάσεις για το διεθνές εμπόριο σαλαμανδρών.

(5)

Ο Bsal περιλαμβάνεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 και, ως εκ τούτου, εμπίπτει στον ορισμό της καταγεγραμμένης νόσου για τους σκοπούς του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429. Ο Bsal εμπίπτει επίσης στον ορισμό της νόσου κατηγορίας Δ, όπως διατυπώνεται στον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/1882 της Επιτροπής (8) για τα ζώα της τάξης Caudata, η οποία περιλαμβάνει τις σαλαμάνδρες. Ωστόσο, οι ενωσιακοί κανόνες σχετικά με τις μετακινήσεις εντός της Ένωσης και την είσοδο στην Ένωση φορτίων χερσαίων ζώων και υδρόβιων ζώων οι οποίοι καθορίζονται σε κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις της Επιτροπής που εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/429 δεν εφαρμόζονται στην Caudata, δεδομένου ότι η Caudata εμπίπτει στον ορισμό των «άλλων ζώων» στον εν λόγω κανονισμό. Δεδομένης της τρέχουσας έλλειψης γνώσεων όσον αφορά πολλές πτυχές της φύσης του Bsal, καθώς και της απουσίας κατάλληλων διεθνών κατευθυντήριων γραμμών και συστάσεων όσον αφορά το εμπόριο των εν λόγω ζώων, δεν έχουν ακόμη εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις της Επιτροπής για την Caudata, ενώ έχουν εκδοθεί αντίστοιχες πράξεις για τα χερσαία και τα υδρόβια ζώα.

(6)

Η Επιτροπή επανεξέτασε την κατάσταση της υγείας των ζώων όσον αφορά τον Bsal στην Ένωση και τα μέτρα προστασίας της υγείας των ζώων που προβλέπονται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/320, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Δεδομένου ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/320 κρίθηκαν κατάλληλα, τα κράτη μέλη δεν έχουν λάβει πρόσθετα εμπορικά μέτρα για την καταπολέμηση του Bsal. Αν και οι εστίες Bsal φαίνεται ότι επί του παρόντος περιορίζονται σε ορισμένες περιφέρειες ορισμένων κρατών μελών, η περαιτέρω εξάπλωση του Bsal από το ενδοενωσιακό εμπόριο συνιστά σημαντικό κίνδυνο.

(7)

Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να ληφθούν μέτρα έκτακτης ανάγκης σε επίπεδο Ένωσης για την πρόληψη της εξάπλωσης του Bsal και την αποφυγή αδικαιολόγητων διαταραχών στο εμπόριο σαλαμανδρών. Λαμβανομένης υπόψη της αποτελεσματικότητας των μέτρων που προβλέπονται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/320, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν παρόμοια μέτρα για τις μετακινήσεις εντός της Ένωσης και για την είσοδο φορτίων σαλαμανδρών στην Ένωση από την 21η Απριλίου 2021, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, εν αναμονή της θέσπισης πιο μόνιμων μέτρων για την υγεία των ζώων, όπως συμβαίνει με τις νόσους που προσβάλλουν χερσαία και υδρόβια ζώα.

(8)

Ο Bsal μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ ειδών σαλαμάνδρας που είναι ιθαγενή σε διαφορετικές περιοχές και η διασταυρούμενη μόλυνση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε διάφορες εγκαταστάσεις τις οποίες διαχειρίζονται υπεύθυνοι επιχειρήσεων που διατηρούν και ανταλλάσσουν σαλαμάνδρες. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης του Bsal από σαλαμάνδρες που διακινούνται στο εμπόριο, ανεξάρτητα από το υγειονομικό καθεστώς του τόπου καταγωγής τους και την υγειονομική τους κατάσταση στη φύση. Ως εκ τούτου, τα φορτία σαλαμανδρών που προορίζονται για μετακινήσεις μεταξύ κρατών μελών ή για είσοδο στην Ένωση θα πρέπει να υπόκεινται σε μέτρα μετριασμού του εν λόγω κινδύνου. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται στις μη εμπορικού χαρακτήρα μετακινήσεις σαλαμανδρών ως ζώων συντροφιάς, δεδομένου ότι οι εν λόγω μη εμπορικού χαρακτήρα μετακινήσεις καλύπτονται από τους κανόνες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 576/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9). Οι εν λόγω μη εμπορικού χαρακτήρα μετακινήσεις αφορούν και περιορίζονται στα ζώα που τελούν υπό τη φροντίδα και συνοδεύουν τους ιδιοκτήτες τους ή εξουσιοδοτημένα πρόσωπα και δεν συνεπάγονται μεταβίβαση της κυριότητας. Ως εκ τούτου, οι μη εμπορικού χαρακτήρα μετακινήσεις σαλαμανδρών ως ζώων συντροφιάς αντιπροσωπεύουν αμελητέο κίνδυνο εξάπλωσης του Bsal είτε σε σαλαμάνδρες που διακινούνται στο εμπόριο είτε σε σαλαμάνδρες που ζουν σε άγρια κατάσταση.

(9)

Σαλαμάνδρες που ανταλλάσσονται μόνο μεταξύ εγκαταστάσεων υπό περιορισμό εγκεκριμένων από την αρμόδια αρχή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/429 δεν θα πρέπει να υποβάλλονται σε καραντίνα ή σε δοκιμές, καθώς τα μέτρα βιοπροφύλαξης που εφαρμόζονται στις εν λόγω εγκαταστάσεις υπό περιορισμό είναι κατάλληλα για τον μετριασμό του κινδύνου εξάπλωσης του Bsal.

(10)

Φορτία σαλαμανδρών που έχουν εισέλθει στην Ένωση και έχουν ήδη υποβληθεί σε καραντίνα με δοκιμές με αρνητικά αποτελέσματα, ή που έχουν υποβληθεί σε ικανοποιητική θεραπεία στην Ένωση σε κατάλληλη εγκατάσταση μετά την είσοδό τους στην Ένωση, δεν θα πρέπει να υποβάλλονται σε επανάληψη της καραντίνας ή των δοκιμών, εάν πρόκειται να μετακινηθούν σε άλλο κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση ότι παρέμειναν απομονωμένες από σαλαμάνδρες διαφορετικού υγειονομικού καθεστώτος.

(11)

Υπάρχει έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τις τεχνικές ικανότητες των κτηνιατρικών υπηρεσιών και εργαστηρίων ανά τον κόσμο για τη διενέργεια δοκιμών για Bsal, ενώ διάφοροι φορείς στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της προόδου όσον αφορά τη διάγνωση και τη θεραπεία του Bsal. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο τα φορτία σαλαμανδρών που εισέρχονται στην Ένωση να τίθενται σε καραντίνα σε κατάλληλη εγκατάσταση και να υποβάλλονται σε δοκιμή και επεξεργασία μετά την είσοδό τους στην Ένωση.

(12)

Οι τρίτες χώρες και τα εδάφη που έχουν εγκριθεί για την έκδοση πιστοποιητικών υγείας των ζώων για την είσοδο στην Ένωση φορτίων σαλαμανδρών θα πρέπει να περιορίζονται στα μέλη του OIE, που, κατ’ αυτό τον τρόπο, υποχρεούνται να τηρούν τα διεθνή πρότυπα για την έκδοση πιστοποιητικών υγείας των ζώων.

(13)

Οι θεραπείες θα πρέπει να προσδιορίζονται και να είναι σύμφωνες με τα πρωτόκολλα που έχουν ήδη περιγραφεί στην επιστημονική βιβλιογραφία που έχει αξιολογηθεί από ομοτίμους, όπως επισημαίνεται από την επιστημονική και τεχνική βοήθεια της EFSA, ή με παρόμοια πρωτόκολλα.

(14)

Τα φορτία σαλαμανδρών θα πρέπει να επιτρέπεται να εισέρχονται στην Ένωση από την αρμόδια αρχή του συνοριακού σταθμού ελέγχου άφιξης στην Ένωση μόνον εάν η εν λόγω αρχή λάβει βεβαίωση από το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για την εγκατάσταση προορισμού η οποία να επιβεβαιώνει ότι τα φορτία θα γίνουν δεκτά.

(15)

Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση θα πρέπει να εφαρμοστούν από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 και θα πρέπει να επανεξεταστούν με βάση τη σοβαρότητα της επιδημιολογικής κατάστασης λόγω των νέων εξελίξεων και την υποβολή ετήσιων εκθέσεων από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.

(16)

Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,

α)

«σαλαμάνδρες»: όλα τα αμφίβια της τάξης Caudata·

β)

«Bsal»: λοίμωξη από τον μύκητα Batrachochytrium salamandrivorans (βασίλειο μυκήτων, συνομοταξία Chytridiomycota, τάξη Rhizophydiales)·

γ)

«κατάλληλη εγκατάσταση»: εγκαταστάσεις:

δ)

«κατάλληλη διαγνωστική δοκιμή»: μέθοδος ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (qPCR) σε πραγματικό χρόνο με χρήση εκκινητών STerF και STerR ειδικών για συγκεκριμένο είδος, οι οποίοι ενισχύουν ένα τμήμα του DNA του Bsal μήκους 119 νουκλεοτιδίων.

α)

οι σαλαμάνδρες πρέπει να προέρχονται από πληθυσμό στον οποίο:

β)

οι σαλαμάνδρες δεν πρέπει να παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα του Bsal· ειδικότερα δε, δεν πρέπει να παρουσιάζουν βλάβες του δέρματος ή έλκη κατά την εξέταση από τον επίσημο κτηνίατρο· η εξέταση αυτή πρέπει να διενεργείται εντός 48 ωρών πριν από τον χρόνο αποστολής του φορτίου προς το κράτος μέλος προορισμού·

γ)

το φορτίο πρέπει να αποτελείται από σαλαμάνδρες που πληρούν τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα σύνολα απαιτήσεων:

δ)

τα φορτία πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικό υγείας των ζώων το οποίο συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα πιστοποιητικού υγείας των ζώων που παρατίθεται στο μέρος Α του παραρτήματος I.

α)

πρέπει να προέρχονται από τρίτη χώρα ή έδαφος καταγωγής που είναι μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (OIE)·

β)

οι σαλαμάνδρες στο φορτίο δεν πρέπει να παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα Bsal· ειδικότερα δε, δεν πρέπει να υπάρχουν ενδείξεις βλάβης του δέρματος ή έλκη κατά την εξέταση από τον επίσημο κτηνίατρο για τον σκοπό της έκδοσης του πιστοποιητικού υγείας των ζώων που αναφέρεται στο στοιχείο δ)· επιπλέον, η εν λόγω κλινική εξέταση πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί εντός 48 ωρών πριν από τον χρόνο φόρτωσης του φορτίου για αποστολή στην Ένωση·

γ)

πριν από την έκδοση του πιστοποιητικού υγείας των ζώων που αναφέρεται στο στοιχείο δ), η επιδημιολογική μονάδα που περιλαμβάνει τις σαλαμάνδρες του φορτίου πρέπει να έχει απομονωθεί από άλλες σαλαμάνδρες, το αργότερο κατά τη στιγμή της κλινικής εξέτασης για τον σκοπό της έκδοσης του πιστοποιητικού υγείας των ζώων που αναφέρεται στο στοιχείο δ) και οι σαλαμάνδρες δεν πρέπει να έχουν έλθει σε επαφή με άλλες σαλαμάνδρες έκτοτε·

δ)

πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικό υγείας των ζώων το οποίο συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα πιστοποιητικού που παρατίθεται στο μέρος Β του παραρτήματος Ι.

α)

η επωνυμία, η διεύθυνση και ο αριθμός μητρώου της εγκατάστασης προορισμού ή ο αριθμός έγκρισης σε περίπτωση εγκατάστασης υπό περιορισμό·

β)

στην περίπτωση κατάλληλης εγκατάστασης προορισμού, ότι συμμορφώνεται με τις ελάχιστες προϋποθέσεις που ορίζονται στο παράρτημα II·

γ)

ότι το φορτίο σαλαμανδρών θα γίνει δεκτό για καραντίνα στην εγκατάσταση προορισμού ή στην εγκατάσταση υπό περιορισμό.

α)

ο υπεύθυνος επιχείρησης διατηρεί το φορτίο σαλαμανδρών σε καραντίνα στην κατάλληλη εγκατάσταση προορισμού έως ότου ο επίσημος κτηνίατρος το απελευθερώσει από την εν λόγω εγκατάσταση·

β)

ο επίσημος κτηνίατρος επιθεωρεί τις συνθήκες καραντίνας στην κατάλληλη εγκατάσταση προορισμού για κάθε φορτίο σαλαμανδρών, συμπεριλαμβανομένων της εξέτασης των αρχείων θνησιμότητας και της κλινικής εξέτασης των σαλαμανδρών, ελέγχοντας ιδίως για βλάβες του δέρματος και έλκη·

γ)

ο επίσημος κτηνίατρος διενεργεί τις διαδικασίες εξέτασης, δειγματοληψίας, δοκιμών και θεραπείας για τον Bsal σύμφωνα με τις διαδικασίες που αναφέρονται στα σημεία 1 και 2 του παραρτήματος III·

δ)

ο επίσημος κτηνίατρος απελευθερώνει το φορτίο σαλαμανδρών από την εν λόγω εγκατάσταση μόνο με γραπτή άδεια:

α)

τον αριθμό των επιδημιολογικών μονάδων με εστία Bsal·

β)

τον αριθμό των επιδημιολογικών μονάδων που υποβλήθηκαν σε θεραπεία χωρίς εστία Bsal·

γ)

κάθε περαιτέρω πληροφορία που θεωρούν χρήσιμη για τη δοκιμή, την επεξεργασία ή τον χειρισμό φορτίων σαλαμανδρών και την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.