10.9.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 320/24


ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 13ης Ιουλίου 2018

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Εσθονίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας για το 2018

(2018/C 320/06)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Εσθονία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

(2)

Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Εσθονία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις συστάσεις κατωτέρω, και ιδίως στη σύσταση 1.

(3)

Η έκθεση χώρας του 2018 για την Εσθονία δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Εσθονίας όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (4), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις ανά χώρα που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Εσθονίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Εσθονία δεν εμφανίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες.

(4)

Στις 26 Απριλίου 2018, η Εσθονία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

(5)

Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα λήφθηκαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων («ΕΔΕΤ») για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.

(6)

Η Εσθονία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η κυβέρνηση προβλέπει να μεταβεί από έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 0,3 % του ΑΕΠ το 2017 σε πλεόνασμα 0,2 % του ΑΕΠ το 2018, 0,5 % του ΑΕΠ το 2019 και στη συνέχεια να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό της. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος της είναι διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, το εκ νέου υπολογισθέν (6) διαρθρωτικό έλλειμμα προβλέπεται να ανέλθει στο 0,8 % του ΑΕΠ το 2018, στο 0,4 % του ΑΕΠ το 2019 και στη συνέχεια να διατηρηθεί ένα μικρό έλλειμμα. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο χαμηλότερο του 9 % του ΑΕΠ το 2018 και το 2019, και να μειωθεί σε 5,3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2022. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευνοϊκό. Οι κίνδυνοι όσον αφορά τις παραδοχές για την απόδοση των εσόδων αφορούν κυρίως ορισμένα από τα μέτρα που δεν έχουν προσδιοριστεί επακριβώς, και που επηρεάζουν όλα τα έτη της προγραμματικής περιόδου.

(7)

Για το 2018, συνιστάται στην Εσθονία να παραμείνει στον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Αυτό συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (7) ύψους 6,1 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επιτρεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,2 % του ΑΕΠ. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2018, υπάρχει κίνδυνος κάποιας απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2018. Το 2019, λαμβάνοντας υπόψη ότι το προβλεπόμενο κενό παραγωγής της Εσθονίας θα ανέλθει σε 2,7 % του ΑΕΠ και η προβλεπόμενη αύξηση του ΑΕΠ θα είναι χαμηλότερη από τον εκτιμώμενο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 4,1 %, σύμφωνα με την απαιτούμενη διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ που προκύπτει από τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής απαιτήσεων βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, και με την παραδοχή αμετάβλητων πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος κάποιας απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2019, καθώς και για τα έτη 2018 και 2019 λαμβανόμενα από κοινού. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Εσθονία πρέπει να είναι έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση το 2018 και το 2019.

(8)

Η παροχή ενός επαρκούς κοινωνικού διχτυού ασφαλείας μέσω της καλύτερης παροχής υπηρεσιών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για την Εσθονία. Οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας της Εσθονίας (περίπου 16 % του ΑΕΠ) είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (περίπου 28 % του ΑΕΠ). Ο αντίκτυπος των κοινωνικών μεταβιβάσεων στη μείωση της φτώχειας βελτιώνεται αλλά παραμένει χαμηλός και κάτω από το μέσο όρο της Ένωσης. Η Εσθονία έχει ακόμη υψηλό ποσοστό κινδύνου φτώχειας, ειδικά για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, τα νοικοκυριά ανέργων και τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ιδίως για όσα ζουν μόνα. Η εισοδηματική ανισότητα, ανερχόμενη σε 5,6 % το 2016, εξακολουθεί να είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (5,2 % το 2016) παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις. Λαμβάνονται ορισμένα μέτρα για τη χορήγηση επαρκών οικογενειακών παροχών για μεγαλύτερες οικογένειες, γεγονός που οδήγησε σε περαιτέρω μείωση της σχετικής φτώχειας μεταξύ των παιδιών. Το επίπεδο των παροχών ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος αυξήθηκε, ενώ παράλληλα δόθηκαν κίνητρα για επιστροφή στην εργασία. Η καταβολή επιδόματος ύψους 115 EUR σε άτομα με χαμηλές συντάξεις και άτομα που ζουν μόνα ήταν το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του πολύ υψηλού ποσοστού κινδύνου φτώχειας της ομάδας αυτής. Το χάσμα μεταξύ των ατόμων με αναπηρίες που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και εκείνων που δεν έχουν αναπηρίες (20,9 % το 2016) ήταν επίσης υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (10,1 %). Η χρηματοδότηση των υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του γηράσκοντος πληθυσμού. Ο αντίκτυπος της υπό εξέλιξη διοικητικής μεταρρύθμισης για την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, απομένει να αποδειχθεί.

(9)

Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων, που ανέρχεται σε 25,3 %, εξακολουθεί να είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ένωση παρόλο που εμφανίζει μείωση. Η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής βελτιώνεται χάρη στις πρόσφατες αλλαγές του συστήματος γονικής άδειας και επιδομάτων. Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να δώσουν στις γυναίκες κίνητρα να επιστρέψουν στην εργασία τους νωρίτερα, πράγμα που θα συμβάλει στη μείωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων της Εσθονίας. Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν μεταξύ του 2018 και του 2020. Η πρόταση για το δεύτερο στάδιο της μεταρρύθμισης για τη γονική άδεια βρίσκεται σήμερα υπό εξέταση. Σε αυτό το πλαίσιο και εκτός αυτού έχει ιδιαίτερη σημασία η συνέχιση της συνεργασίας με τους κοινωνικούς εταίρους και η ενίσχυση του ρόλου τους, λαμβανομένων υπόψη των πολύ χαμηλών ποσοστών συμμετοχής. Οι τροποποιήσεις του νόμου περί ισότητας των φύλων για τη βελτίωση της μισθολογικής διαφάνειας δεν έχουν ακόμη ψηφιστεί και, μετά την έγκρισή τους θα ισχύουν μόνο για τους οργανισμούς του δημοσίου τομέα. Το εργαλείο για την ανάλυση των μισθολογικών διαφορών μεταξύ των δύο φύλων δεν αναμένεται να έχει αναπτυχθεί πριν από το 2019.

(10)

Η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας της Εσθονίας συνδέεται με τις μέτριες επιδόσεις στον τομέα της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Οι εσθονικές εταιρείες που ανέπτυξαν ερευνητικές δραστηριότητες το 2016 αντιστοιχούσαν σε ποσοστό χαμηλότερο του 0,5 %, με αποτέλεσμα η ένταση της Ε&Α να μην υπερβαίνει το 0,7 % του ΑΕΠ — δηλαδή μόλις το ήμισυ του μέσου όρου της Ένωσης που είναι 1,3 %. Επιπλέον, πολλοί δείκτες που μετρούν την καινοτομία — όπως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δημιουργούν νέα προϊόντα και διαδικασίες ή οι ενδοεπιχειρησιακές καινοτομίες — παρουσιάζουν σημαντική μείωση κατά τα τελευταία έτη. Ενώ η οικονομία διαθέτει ορισμένες δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας και έντασης γνώσης, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες έντασης Ε&Α, οι σχέσεις μεταξύ επιστήμης και επιχειρήσεων, και η καινοτομία και η τεχνολογική ικανότητα των επιχειρήσεων παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Οι δαπάνες του δημόσιου τομέα για έρευνα, τεχνολογία και καινοτομία ήταν κατά κανόνα πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Ωστόσο, η ανεπαρκής ιεράρχηση των προτεραιοτήτων στη δημόσια έρευνα δημιουργεί προκλήσεις. Η Εσθονία έχει θεσπίσει διάφορα μέτρα για την τόνωση των επιδόσεων της οικονομίας στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, αλλά η μεγιστοποίηση του αντίκτυπού τους αποτελεί πρόκληση.

(11)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Εσθονίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Εσθονία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Εσθονία, αλλά και τον βαθμό συμμόρφωσής τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

(12)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη του (8) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Εσθονία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

1.

Να διασφαλίσει ότι, το 2019 ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 4,1 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Να βελτιώσει την επάρκεια του διχτυού κοινωνικής ασφάλειας, ιδίως για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με αναπηρίες. Να λάβει μέτρα για τη μείωση των μισθολογικών διαφορών μεταξύ των φύλων, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της μισθολογικής διαφάνειας.

2.

Να προωθήσει την έρευνα και την καινοτομία, ιδίως μέσω της παροχής αποτελεσματικών κινήτρων για τη διεύρυνση της βάσης καινοτομίας.

Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

H. LÖGER


(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

(3)  ΕΕ C 179 της 25.5.2018, σ. 1.

(4)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

(5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

(6)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

(7)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

(8)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.