29.7.2009   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 197/87


ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 9ης Ιουλίου 2009

για τον καθορισμό οικολογικών κριτηρίων απονομής του κοινοτικού οικολογικού σήματος σε χαρτί υγείας-καθαριότητας

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2009) 4596]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2009/568/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1980/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 2000, περί αναθεωρημένου κοινοτικού συστήματος απονομής οικολογικού σήματος (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο,

Μετά από διαβούλευση με το Συμβούλιο Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1980/2000, το κοινοτικό οικολογικό σήμα είναι δυνατό να απονέμεται σε προϊόντα τα οποία διαθέτουν χαρακτηριστικά που τους επιτρέπουν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση καθοριστικών περιβαλλοντικών παραμέτρων.

(2)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1980/2000 προβλέπει τον καθορισμό ειδικών κριτηρίων απονομής του οικολογικού σήματος ανά κατηγορία προϊόντων, με βάση το σχέδιο κριτηρίων που καταρτίζει το Συμβούλιο Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(3)

Προβλέπει επίσης ότι η αναθεώρηση των κριτηρίων απονομής του οικολογικού σήματος, καθώς και των απαιτήσεων εκτίμησης και εξακρίβωσης που αφορούν τα κριτήρια αυτά, διενεργείται εγκαίρως και, πάντως, πριν λήξει η περίοδος ισχύος των κριτηρίων που έχουν καθοριστεί για την εκάστοτε κατηγορία προϊόντων.

(4)

Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1980/2000, διενεργήθηκε εγκαίρως αναθεώρηση των οικολογικών κριτηρίων, καθώς και των σχετικών απαιτήσεων εκτίμησης και εξακρίβωσης, που καθορίστηκαν με την απόφαση 2001/405/ΕΚ της Επιτροπής, της 4ης Μαΐου 2001, για τον καθορισμό οικολογικών κριτηρίων απονομής του κοινοτικού οικολογικού σήματος σε προϊόντα από χαρτί υγείας (2). Τα εν λόγω οικολογικά κριτήρια και οι σχετικές απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης ισχύουν μέχρι την 4η Ιανουαρίου 2010.

(5)

Με βάση την αναθεώρηση αυτή, ενδείκνυται να τροποποιηθεί ο ορισμός της κατηγορίας προϊόντων και να καθοριστούν νέα οικολογικά κριτήρια για να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις της επιστήμης και της αγοράς.

(6)

Τα οικολογικά κριτήρια, καθώς και οι σχετικές απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης πρέπει να ισχύουν επί τέσσερα έτη από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.

(7)

Επιπλέον, απαιτείται να τροποποιηθεί ο ορισμός της ομάδας προϊόντων που περιλαμβάνεται στην απόφαση 2001/405/ΕΚ, προκειμένου να διευκρινισθεί ότι τα προϊόντα που καλύπτονται από την οδηγία 76/768/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 1976, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των αναφερομένων στα καλλυντικά προϊόντα (3) εξαιρούνται από το πεδίο που αφορά η συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων.

(8)

Συνεπώς, πρέπει να αντικατασταθεί η απόφαση 2001/405/ΕΚ.

(9)

Πρέπει να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος για τους παραγωγούς των οποίων τα προϊόντα έλαβαν οικολογικό σήμα για χαρτί υγείας-καθαριότητας με βάση τα οικολογικά κριτήρια που περιλαμβάνονται στην απόφαση 2001/405/ΕΚ, ώστε να έχουν επαρκή χρόνο για να προσαρμόσουν τα προϊόντα τους στα αναθεωρημένα κριτήρια και απαιτήσεις. Πρέπει επίσης να επιτραπεί στους παραγωγούς να υποβάλλουν αιτήσεις βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στην απόφαση 2001/405/ΕΚ ή των κριτηρίων που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση μέχρις ότου παύσει να ισχύει η απόφαση 2001/405/ΕΚ.

(10)

Τα μέτρα που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1980/2000,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κατηγορία προϊόντων «χαρτί υγείας-καθαριότητας» περιλαμβάνει δεσμίδες ή ρόλους χαρτιού υγείας-καθαριότητας καταλλήλου για την ατομική υγιεινή, την απορρόφηση υγρών ή/και τον καθαρισμό ακάθαρτων επιφανειών. Το προϊόν αυτό κατά κανόνα συνίσταται σε συρρικνωμένο (κρεπ) ή έκτυπο χαρτί σε απλά ή πολλαπλά φύλλα. Η περιεκτικότητα του προϊόντος σε ίνες είναι τουλάχιστον 90 %.

Σε αυτή την κατηγορία προϊόντων δεν περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

α)

τα υγρά πετσετάκια και προϊόντα υγιεινής·

β)

τα πολυστρωματικά προϊόντα από χαρτί υγείας-καθαριότητας που συμπεριλαμβάνουν υλικά διαφορετικά από χαρτί υγείας -καθαριότητας·

γ)

τα προϊόντα που αναφέρονται στην οδηγία 76/768/ΕΟΚ σχετικά με τα καλλυντικά.

Άρθρο 2

Για την απονομή του κοινοτικού οικολογικού σήματος με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1980/2000 σε προϊόντα υπαγόμενα στην κατηγορία «χαρτί υγείας-καθαριότητας», αυτά πληρούν τα κριτήρια που καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 3

Τα οικολογικά κριτήρια για την κατηγορία προϊόντων «χαρτί υγείας-καθαριότητας» καθώς και οι σχετικές απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης ισχύουν επί τέσσερα έτη από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 4

Για διοικητικούς σκοπούς, η κατηγορία προϊόντων «χαρτί υγείας-καθαριότητας» λαμβάνει τον κωδικό αριθμό «004».

Άρθρο 5

Η απόφαση 2001/405/ΕΚ καταργείται.

Άρθρο 6

1.   Οι αιτήσεις απονομής του οικολογικού σήματος για προϊόντα υπαγόμενα στην κατηγορία «χαρτί υγείας-καθαριότητας» οι οποίες έχουν υποβληθεί πριν από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης αξιολογούνται σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στην απόφαση 2001/405/ΕΚ.

2.   Οι αιτήσεις απονομής του οικολογικού σήματος για προϊόντα υπαγόμενα στην κατηγορία «χαρτί υγείας-καθαριότητας» οι οποίες υποβάλλονται μετά την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης αλλά έως την 4η Ιανουαρίου 2010 το αργότερο επιτρέπεται να βασίζονται στα κριτήρια που καθορίζονται στην απόφαση 2001/405/ΕΚ ή στα κριτήρια που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση

Οι αιτήσεις αυτές αξιολογούνται σύμφωνα με τα κριτήρια στα οποία βασίστηκαν.

3.   Εφόσον το οικολογικό σήμα απονέμεται με βάση αίτηση που αξιολογήθηκε σύμφωνα με τα κριτήρια της απόφασης 2001/405/ΕΚ, αυτό το οικολογικό σήμα επιτρέπεται να χρησιμοποιείται επί δώδεκα μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 7

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2009.

Για την Επιτροπή

Σταύρος ΔΉΜΑΣ

Μέλος της Επιτροπής


(1)  ΕΕ L 237 της 21.9.2000, σ. 1.

(2)  ΕΕ L 142 της 29.5.2001, σ. 10.

(3)  ΕΕ L 262 της 27.9.1976, σ. 169.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΛΑΙΣΙΟ

Στόχοι των κριτηρίων

Οι συγκεκριμένοι στόχοι των κριτηρίων είναι:

η μείωση των απορρίψεων τοξικών ή ευτροφικών ουσιών στα ύδατα,

ο περιορισμός των ζημιών ή των κινδύνων για το περιβάλλον που συνδέονται με τη χρήση ενέργειας (πλανητική αύξηση της θερμοκρασίας, οξίνιση, καταστροφή του όζοντος, εξάντληση των μη ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων) με τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των συνακόλουθων ατμοσφαιρικών εκπομπών,

ο περιορισμός των ζημιών ή των κινδύνων για το περιβάλλον που συνδέονται με τη χρήση επικίνδυνων χημικών ουσιών,

η ενθάρρυνση της χρήσης αειφόρα παραγόμενων ινών,

η εφαρμογή των αρχών της αειφορίας στη διαχείριση, ώστε να προστατεύονται τα δάση.

Τα κριτήρια καθορίζονται σε επίπεδα τα οποία προάγουν την απονομή του σήματος στα προϊόντα από χαρτί υγείας-καθαριότητας που έχουν τις μικρότερες δυνατές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Απαιτήσεις όσον αφορά την εκτίμηση και εξακρίβωση

Οι συγκεκριμένες απαιτήσεις αξιολόγησης και ελέγχου καθορίζονται για κάθε κριτήριο.

Όταν ο αιτών οφείλει να υποβάλει δηλώσεις, τεκμηρίωση, αναλύσεις, εκθέσεις δοκιμών ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει η συμμόρφωση προς τα κριτήρια, εξυπακούεται ότι αυτά επιτρέπεται να προέρχονται από τον αιτούντα ή/και από τον ή τους προμηθευτές του ή/και από τον ή τους προμηθευτές των τελευταίων κ.ο.κ, κατά περίπτωση.

Όπου ενδείκνυται, επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται μέθοδοι δοκιμών διαφορετικές από τις προβλεπόμενες για κάθε κριτήριο, εφόσον γίνονται δεκτές ως ισοδύναμες από τον αρμόδιο φορέα ο οποίος εξετάζει την αίτηση.

Όπου είναι δυνατό, οι δοκιμές διεξάγονται σε δεόντως διαπιστευμένα εργαστήρια που πληρούν τις γενικές απαιτήσεις κατά το πρότυπο EN ISO 17025.

Όπου ενδείκνυται, οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να απαιτούν την υποβολή δικαιολογητικών και να διενεργούν ανεξάρτητες εξακριβώσεις.

Συνιστάται στους αρμόδιους φορείς να λαμβάνουν υπόψη την εφαρμογή αναγνωρισμένων συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, όπως το EMAS (κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και ελέγχου) ή το πρότυπο ISO14001, κατά την εξέταση των αιτήσεων και την παρακολούθηση της συμμόρφωσης προς τα κριτήρια (σημείωση: δεν απαιτείται η εφαρμογή των εν λόγω συστημάτων διαχείρισης).

Οικολογικά κριτήρια

Τα οικολογικά κριτήρια καλύπτουν την παραγωγή του χαρτοπολτού, όπου συμπεριλαμβάνονται όλες οι επιμέρους διεργασίες παραγωγής, από το σημείο που η ινώδης πρώτη ύλη/το ανακυκλωμένο χαρτί εισέρχεται στη βιομηχανική μονάδα μέχρι το σημείο που ο χαρτοπολτός εξέρχεται από τη βιομηχανική μονάδα. Για τις διεργασίες χαρτοποιίας, τα κριτήρια καλύπτουν όλες τις επιμέρους διεργασίες, από την ανάμειξη του χαρτοπολτού (διάσπαση του ανακυκλώμενου χαρτιού) μέχρι την περιέλιξη του χαρτιού σε ρόλους.

Δεν περιλαμβάνονται η μεταφορά, η μετατροπή και η συσκευασία του χαρτοπολτού, του χαρτιού ή των πρώτων υλών.

Ως «ανακυκλωμένες ίνες» νοούνται ίνες από ανακύκλωση χρησιμοποιημένου χαρτιών και χαρτονιών προερχόμενων από τυπογραφεία και καταναλωτές. Ο ορισμός αυτός δεν συμπεριλαμβάνει αγορασμένα ή από ίδια παραγωγή προερχόμενα κατάλοιπα παρθένων ινών.

1.   Εκπομπές στα ύδατα και στην ατμόσφαιρα

α)   Χημικώς απαιτούμενο οξυγόνο (COD), φωσφόρος (P), θείο (S), οξείδια του αζώτου (NOx)

Για κάθε μία από αυτές τις παραμέτρους, οι εκπομπές στην ατμόσφαιρα ή/και στα ύδατα από την παραγωγή χαρτοπολτού και χαρτιού εκφράζονται σε βαθμούς (PCOD, Pp, PS, PNOx) όπως περιγράφεται κατωτέρω.

Κανένας από τους επιμέρους βαθμούς PCOD, Pp, PS και PNOx δεν υπερβαίνει το 1,5.

Το άθροισμα των βαθμών (Ptotal = PCOD + Pp + PS + PNOx) δεν υπερβαίνει το 4,0.

Η βαθμός PCOD υπολογίζεται ως ακολούθως (οι βαθμοί Pp, PS και PNOx υπολογίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο χρησιμοποιώντας τις αντίστοιχες τιμές αναφοράς).

Για κάθε χρησιμοποιούμενο χαρτοπολτό «i», οι σχετικές μετρηθείσες εκπομπές COD (CODpulp,i εκφραζόμενο σε kg/τόνο αερόξηρου προϊόντος – ADT) σταθμίζονται με την αναλογία του χρησιμοποιούμενου χαρτοπολτού (χαρτοπολτός i ως προς τον τόνο αερόξηρου χαρτιού υγείας-καθαριότητας). Οι σταθμισμένες εκπομπές COD για τους διαφορετικούς χαρτοπολτούς προστίθενται ακολούθως στη μετρηθείσα εκπομπή COD για την παραγωγή χαρτιού, ώστε να υπολογιστεί η συνολική εκπομπή CODtotal·.

Η σταθμισμένη τιμή αναφοράς COD για την παραγωγή χαρτοπολτού υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή ως άθροισμα των σταθμισμένων τιμών αναφοράς για κάθε χρησιμοποιούμενο χαρτοπολτό, και προστίθεται στην τιμή αναφοράς για την παραγωγή χαρτιού, ώστε να υπολογιστεί η συνολική τιμή αναφοράς CODreftotal. Οι τιμές αναφοράς για κάθε είδος χρησιμοποιούμενου χαρτοπολτού και για την παραγωγή χαρτιού δίδονται στον πίνακα 1.

Τέλος, η συνολική εκπομπή COD διαιρείται με τη συνολική τιμή αναφοράς COD σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

Formula

Πίνακας 1

Τιμές αναφοράς για τις εκπομπές που αντιστοιχούν στα διαφορετικά είδη χαρτοπολτού και στην παραγωγή χαρτιού

(kg/ADT).

Ποιότητα χαρτοπολτού/χαρτιού

Εκπομπές

COD reference

P reference

S reference

NOx reference

Χημικός πολτός (χωρίς θειώδες άλας)

18,0

0,045

0,6

1,6

Χημικός πολτός (με θειώδες άλας)

25,0

0,045

0,6

1,6

Αλεύκαστος χημικός πολτός

10,0

0,02

0,6

1,6

CTMP (χημειο-θερμο-μηχανικός πολτός)

15,0

0,01

0,3

0,3

Πολτός ανακυκλωμένων ινών

3,0

0,01

0,03

0,3

Χαρτί υγείας-καθαριότητας

2,0

0,01

0,03

0,5

Σε περίπτωση συμπαραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας στην ίδια βιομηχανική μονάδα, οι εκπομπές NOx και S κατανέμονται και υπολογίζονται σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

Μερίδιο εκπομπών από την ηλεκτροπαραγωγή =

2 x [MWh(ηλεκτρική ενέργεια)]/[2 x MWh(ηλεκτρική ενέργεια) + MWh(παραγωγή θερμότητας)]

Για τον υπολογισμό αυτό λαμβάνεται υπόψη η «καθαρή ηλεκτρική ενέργεια», δηλαδή το μερίδιο της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας από τη μονάδα συμπαραγωγής το οποίο χρησιμεύει για την παραγωγή χαρτοπολτού/χαρτιού, χωρίς να συνυπολογίζεται η ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται στη μονάδα συμπαραγωγής για την παραγωγή ενέργειας.

Για τον υπολογισμό αυτό λαμβάνεται υπόψη η «καθαρή θερμική ενέργεια», δηλαδή το μερίδιο της παροχής θερμικής ενέργειας από τη μονάδα συμπαραγωγής το οποίο χρησιμεύει για την παραγωγή χαρτοπολτού/χαρτιού, χωρίς να συνυπολογίζεται η θερμική ενέργεια που καταναλώνεται στη μονάδα συμπαραγωγής για την παραγωγή ενέργειας.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει λεπτομερείς υπολογισμούς που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με το παρόν κριτήριο, μαζί με τη σχετική τεκμηρίωση που περιλαμβάνει εκθέσεις δοκιμών σύμφωνα με τις ακόλουθες μεθόδους δοκιμών για κάθε παράμετρο ή ισοδύναμες μεθόδους:: COD:

ISO 6060; DIN 38409 μέρος 41, NFT 90101 ASTM D 125283, Dr Lang LCK 114, Hack ή WTW: P:

EN ISO 6878, APAT IRSA CNR 4110 ή Dr Lange LCK 349: NOx:

ISO 11564: S(οξειδωμ.):

EPA αριθ. 8· S(αναχθέν):: EPA αριθ. 8 16A

περιεκτικότητα πετρελαίου σε S:: ISO 8754

περιεκτικότητα άνθρακα σε S:: ISO 351.

Στη σχετική τεκμηρίωση αναφέρεται η συχνότητα μέτρησης και ο υπολογισμός των βαθμών για το COD, τον Ρ, το S και τα NOx. Η σχετική τεκμηρίωση περιλαμβάνει όλες τις εκπομπές S και NOx οι οποίες προκύπτουν κατά την παραγωγή χαρτοπολτού και χαρτιού, καθώς και ατμού εκτός του συγκροτήματος παραγωγής, πλην των εκπομπών που σχετίζονται με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι μετρήσεις καλύπτουν τους λέβητες ανάκτησης, τις ασβεστοκαμίνους, τους ατμολέβητες και τις καμίνους διάσπασης για δύσοσμα αέρια. Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι διάχυτες εκπομπές. Οι αναφερόμενες τιμές εκπομπών θείου στον ατμοσφαιρικό αέρα περιλαμβάνουν τις εκπομπές και του οξειδωμένου και του αναχθέντος θείου (διμεθυλοσουλφίδιο, μεθυλομερκαπτάνη, υδρóθειο κ.λπ.). Οι εκπομπές θείου που σχετίζονται με την παραγωγή θερμότητας από πετρέλαιο, άνθρακα και άλλα εξωτερικά καύσιμα γνωστής περιεκτικότητας σε θείο επιτρέπεται να υπολογίζονται αντί να μετρούνται και λαμβάνονται υπόψη.

Οι εκπομπές στα ύδατα μετρούνται σε δείγματα που δεν έχουν υποβληθεί σε διήθηση ούτε καθίζηση, μετά από επεξεργασία των αποβλήτων είτε στη μονάδα παραγωγής είτε σε δημόσια εγκατάσταση καθαρισμού αποβλήτων. Η περίοδος των μετρήσεων βασίζεται στην παραγωγή δώδεκα μηνών. Σε περίπτωση νέας ή ανακαινισμένης μονάδας παραγωγής, εφόσον δεν είναι διαθέσιμες μετρήσεις εκπομπών δώδεκα μηνών, τα αποτελέσματα βασίζονται σε μετρήσεις εκπομπών μία φορά ανά ημέρα επί 45 συνεχόμενες ημέρες, αφού έχουν σταθεροποιηθεί οι εκπομπές της μονάδας παραγωγής.

β)   AOX (οργανολογονούχες ενώσεις)

Η σταθμισμένη μέση τιμή των AOX οι οποίες εκλύονται κατά την παραγωγή χαρτοπολτών χρησιμοποιούμενων για προϊόν από χαρτί υγείας-καθαριότητας που φέρει οικολογικό σήμα πρέπει να μην υπερβαίνει τα 0,12 kg/ADT χαρτιού. Οι εκπομπές AOX κάθε μεμονωμένου χαρτοπολτού που χρησιμοποιείται για το χαρτί πρέπει να μην υπερβαίνουν τα 0,25 kg/ADT χαρτοπολτού.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει εκθέσεις δοκιμών σύμφωνα με τη μέθοδο AOX ISO 9562 (1989) προερχόμενες από τον προμηθευτή χαρτοπολτού, καθώς και λεπτομερείς υπολογισμούς που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με το παρόν κριτήριο, μαζί με τη σχετική τεκμηρίωση.

Στη σχετική τεκμηρίωση αναφέρεται η συχνότητα μέτρησης. Οι ΑΟΧ μετρούνται μόνο στις διεργασίες όπου χρησιμοποιούνται χλωριούχες ενώσεις για τη λεύκανση του χαρτοπολτού. Οι ΑΟΧ δεν χρειάζεται να μετρούνται στα λύματα της μη καθετοποιημένης παραγωγής χαρτιού ούτε στα λύματα της παραγωγής πολτού χωρίς λεύκανση ή όπου η λεύκανση εκτελείται με ουσίες που δεν περιέχουν χλώριο.

Οι εκπομπές στα ύδατα μετρούνται σε δείγματα που δεν έχουν υποβληθεί σε διήθηση ούτε καθίζηση, μετά από επεξεργασία των αποβλήτων είτε στη μονάδα παραγωγής είτε σε δημόσια εγκατάσταση καθαρισμού αποβλήτων. Η περίοδος των μετρήσεων βασίζεται στην παραγωγή δώδεκα μηνών. Σε περίπτωση νέας ή ανακαινισμένης μονάδας παραγωγής, εφόσον δεν είναι διαθέσιμες μετρήσεις εκπομπών δώδεκα μηνών, τα αποτελέσματα βασίζονται σε μετρήσεις εκπομπών μία φορά ανά ημέρα επί 45 συνεχόμενες ημέρες, αφού έχουν σταθεροποιηθεί οι εκπομπές της μονάδας παραγωγής.

γ)   CO2

Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν υπερβαίνουν τα 1 500 kg ανά ADT παραχθέντος χαρτιού, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (εντός ή εκτός των εγκαταστάσεων παραγωγής, αδιακρίτως).

Τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή χαρτιού υγείας-καθαριότητας σε προϊόν και για τη μεταφορά του προς διανομή προϊόντος, των χαρτοπολτών ή άλλων πρώτων υλών δεν συμπεριλαμβάνονται στους υπολογισμούς.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει λεπτομερείς υπολογισμούς που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με το παρόν κριτήριο, καθώς και σχετική τεκμηρίωση.

Ο αιτών υποβάλλει δεδομένα σχετικά με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Στα δεδομένα αυτά συμπεριλαμβάνονται όλες οι μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά την παραγωγή χαρτοπολτού και χαρτιού καθώς και οι εκπομπές από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (εντός ή εκτός των εγκαταστάσεων παραγωγής, αδιακρίτως).

Για τον υπολογισμό των εκπομπών CO2 από τα καύσιμα, χρησιμοποιούνται οι ακόλουθοι συντελεστές εκπομπών:

Πίνακας 2

Καύσιμο

Εκπομπές CO 2

Μονάδα

Άνθρακας

95

g CO2 fossil/MJ

Αργό πετρέλαιο

73

g CO2 fossil/MJ

Μαζούτ 1

74

g CO2 fossil/MJ

Μαζούτ 2-5

77

g CO2 fossil/MJ

Υγραέριο

62,40

g CO2 fossil/MJ

Φυσικό αέριο

56

g CO2 fossil/MJ

Ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο

400

g CO2 fossil/kWh

Για την προερχόμενη από το δίκτυο ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιείται η τιμή του ανωτέρω πίνακα (ευρωπαϊκός μέσος όρος), εκτός εάν ο αιτών υποβάλει τεκμηρίωση από την οποία προκύπτει ότι χρησιμοποιείται ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σύμφωνα με την οδηγία 2001/77/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), οπότε ο αιτών επιτρέπεται να μην συμπεριλάβει στον υπολογισμό την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές.

2.   Χρήση ενεργειας

Η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή προϊόντος από χαρτί υγείας-καθαριότητας υπολογίζεται ως άθροισμα της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στα στάδια της παραγωγής του χαρτοπολτού και του χαρτιού υγείας-καθαριότητας και δεν υπερβαίνει τις 2 200 kWh ηλεκτρική ενέργεια ανά ADT παραγόμενου χαρτιού.

Ο αιτών υπολογίζει όλες τις εισροές ηλεκτρικής ενέργειας χρησιμοποιούμενης κατά την παραγωγή χαρτοπολτού και χαρτιού υγείας-καθαριότητας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας που αναλώνεται για την απομελάνωση των απορριμμάτων χαρτιού κατά την παραγωγή ανακυκλωμένου χαρτιού.

Στον υπολογισμό της ενέργειας δεν συμπεριλαμβάνεται η ενέργεια που καταναλώνεται για τη μεταφορά πρώτων υλών ή για μετατροπή και συσκευασία.

Ως ηλεκτρική ενέργεια νοείται η καθαρή εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο και η εσωτερικά παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια, μετρούμενες ως ηλεκτρική ισχύς. Δεν χρειάζεται να περιλαμβάνεται η ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία λυμάτων και για τον καθαρισμό του αέρα.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει λεπτομερείς υπολογισμούς που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με το παρόν κριτήριο, καθώς και σχετική τεκμηρίωση. Στα αναφερόμενα λεπτομερή στοιχεία πρέπει συνεπώς να περιλαμβάνεται η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

3.   Ίνες – Αειφόρος διαχείριση δασών

α)

Ο (οι) παραγωγός(-οί) χαρτοπολτού και χαρτιού εφαρμόζει(-ουν) πολιτική προμηθειών ξύλου και ινών από αειφόρο παραγωγή και σύστημα ιχνηλάτησης και εξακρίβωσης της προέλευσης του ξύλου και παρακολούθησης της πορείας από το δάσος υλοτόμησης μέχρι το πρώτο σημείο παραλαβής του.

Τεκμηριώνεται η προέλευση όλων των παρθένων ινών. Ο παραγωγός χαρτοπολτού και χαρτιού πρέπει να εξασφαλίζει ότι όλο το ξύλο και όλες οι ίνες προέρχονται από νόμιμες πηγές. Το ξύλο και οι ίνες δεν προέρχονται από προστατευόμενες περιοχές ή περιοχές υπό επίσημη διαδικασία χαρακτηρισμού ως προστατευόμενες, από υπεραιωνόβια δάση και δάση υψηλής αξίας διατήρησης που καθορίζονται σε εθνικό επίπεδο με διαδικασίες συμμετοχής των άμεσα ενδιαφερομένων, εκτός εάν στις προμήθειες τηρούνται σαφώς οι εθνικές κανονιστικές διατάξεις για τη διατήρηση.

β)

Οι ίνες ως πρώτη ύλη για το χαρτί πρέπει να είναι προϊόν ανακύκλωσης ή παρθένες. Ωστόσο, το 50 % των παρθένων ινών πρέπει να προέρχεται από δάση αειφόρου διαχείρισης, πιστοποιημένα από ανεξάρτητα συστήματα τρίτων, τα οποία πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στην παράγραφο 15 του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με τη δασοκομική στρατηγική της ΕΕ, με την περαιτέρω εξέλιξη των εν λόγω κριτηρίων.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει κατάλληλη τεκμηρίωση από τον προμηθευτή του χαρτιού σχετικά με τα είδη, τις ποσότητες και την καταγωγή των ινών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του χαρτοπολτού και του χαρτιού. Εφόσον χρησιμοποιούνται παρθένες ίνες δασικής προέλευσης, ο αιτών υποβάλλει κατάλληλο πιστοποιητικό (πιστοποιητικά) από τον προμηθευτή του χαρτιού/χαρτοπολτού το οποίο βεβαιώνει ότι το σύστημα πιστοποίησης πληροί τις απαιτήσεις που ορίζονται στην παράγραφο 15 του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με τη δασοκομική στρατηγική της ΕΕ.

4.   Επικίνδυνες χημικές ουσίες

α)   Χλώριο

Δεν χρησιμοποιείται αέριο χλώριο ως λευκαντικό. Η απαίτηση αυτή δεν ισχύει για το αέριο χλώριο στο πλαίσιο της παραγωγής και της χρήσης διοξειδίου του χλωρίου.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει δήλωση από τον ή τους παραγωγούς χαρτοπολτού ότι δεν έχει χρησιμοποιηθεί αέριο χλώριο ως λευκαντικό. Σημείωση: αν και η απαίτηση αυτή εφαρμόζεται και στη λεύκανση των ανακυκλωμένων ινών, είναι αποδεκτή ενδεχόμενη λεύκανση των ινών με αέριο χλώριο κατά τον προηγούμενο κύκλο ζωής τους.

β)   APEO (αλκυλοφαινολαιθοξυλικά άλατα)

Δεν επιτρέπεται η προσθήκη αιθοξυαλκυλοφαινολών ή άλλων παραγώγων αλκυλοφαινολών σε χημικές ουσίες καθαρισμού και απομελάνωσης, σε αναστολείς αφρού, σε πρόσθετα διασποράς και σε επιχρίσματα. Ως παράγωγα αλκυλοφαινολών νοούνται οι ουσίες οι οποίες διασπώμενες παράγουν αλκυλοφαινόλες.

Εκτίμηση και εξακρίβωση : Ο αιτών υποβάλλει δήλωση του ή των προμηθευτών του ότι σε αυτά τα προϊόντα δεν έχουν προστεθεί αιθοξυαλκυλοφαινόλες ή άλλα παράγωγα αλκυλοφαινολών.

γ)   Επιφανειοδραστικές ουσίες χρησιμοποιούμενες σε διαλύματα απομελάνωσης ανακυκλούμενων ινών

Όταν η ποσότητα των χρησιμοποιούμενων επιφανειοδραστικών ουσιών υπερβαίνει τα 100 g/ADT (άθροισμα όλων των επιφανειοδραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε όλα τα διαλύματα για την απομελάνωση ανακυκλωμένων ινών), κάθε επιφανειοδραστική ουσία πρέπει να βιοαποδομείται ευχερώς. Όταν η συνολική ποσότητα των επιφανειοδραστικών ουσιών είναι κατώτερη από 100 g/ADT, κάθε επιφανειοδραστική ουσία πρέπει είτε να βιοαποδομείται ευχερώς είτε να βιοαποδομείται τελικά (βλέπε μεθόδους δοκιμών και επίπεδα επιτυχίας στη συνέχεια).

Εκτίμηση και εξακρίβωση : Ο αιτών ή ο οικείος προμηθευτής (ή οι προμηθευτές) των χημικών ουσιών υποβάλλει (υποβάλλουν) δήλωση συμμόρφωσης με το παρόν κριτήριο, μαζί με δελτία δεδομένων ασφαλείας ή εκθέσεις δοκιμών για κάθε επιφανειοδραστική ουσία, όπου αναφέρονται η μέθοδος δοκιμών, το κατώφλι επιτυχίας και το συμπέρασμα που συνήχθη, χρησιμοποιώντας μία από τις ακόλουθες μεθόδους δοκιμών και επίπεδα επιτυχίας: για την ευχερή βιοαποδομησιμότητα OECD 301 A-F (ή ισοδύναμα πρότυπα), με ποσοστό αποδόμησης εντός 28 ημερών τουλάχιστον 70 % για τις μεθόδους 301 A και E και τουλάχιστον 60 % για τις μεθόδους 301 B, C, D και F· για την τελική βιοαποδομησιμότητα OECD 302 A-C (ή ισοδύναμα πρότυπα ISO (3), με ποσοστό αποδόμησης (συμπεριλαμβανόμενης της προσρόφησης) εντός 28 ημερών τουλάχιστον 70 % για τις μεθόδους 302 A και B και τουλάχιστον 60 % για τη μέθοδο 302 C.

δ)   Βιοκτόνα

Οι δραστικές ουσίες των βιοκτόνων και των βιοστατικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των οργανισμών οι οποίοι σχηματίζουν γλοιό στα συστήματα κυκλοφορίας νερού που περιέχουν ίνες δεν είναι βιοσυσσωρεύσιμες.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών ή ο οικείος προμηθευτής (ή οι προμηθευτές) των χημικών ουσιών υποβάλλει (υποβάλλουν) δήλωση συμμόρφωσης με το παρόν κριτήριο, μαζί με δελτία δεδομένων ασφαλείας ή έκθεση δοκιμών όπου αναφέρεται η μέθοδος δοκιμών, το κατώφλι επιτυχίας και το συμπέρασμα που συνήχθη, χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες μεθόδους: OECD 107, 117 ή 305 A-E.

ε)   Ενισχυτικά αντοχής μετά από διαβροχή

Τα ενισχυτικά αντοχής μετά από διαβροχή δεν επιτρέπεται να περιέχουν τις οργανοχλωριούχες ενώσεις επιχλωρυδρίνη (ECH), 1,3-διχλωρο-προπανόλη-2 (DCP) και 3-χλωρο-προπανοδιόλη-1,2 (MCPD) σε ποσοστό μεγαλύτερο από 0,7 %, το οποίο υπολογίζεται ως άθροισμα των τριών συστατικών ως προς την επί ξηρού περιεκτικότητα σε ενισχυτικά αντοχής μετά από διαβροχή.

Για την παραγωγή προϊόντων από χαρτί υγείας-καθαριότητας με οικολογικό σήμα δεν χρησιμοποιούνται ενισχυτικά αντοχής μετά από διαβροχή τα οποία περιέχουν γλυοξάλη.

Εκτίμηση και εξακρίβωση : Ο αιτών ή ο οικείος προμηθευτής (ή οι προμηθευτές) των χημικών ουσιών υποβάλλει (υποβάλλουν) δήλωση ότι η περιεκτικότητα σε επιχλωρυδρίνη (ECH), 1,3-διχλωρο-προπανόλη-2 (DCP) και 3-χλωρο-προπανοδιόλη-1,2 (MCPD) δεν υπερβαίνει το 0,7 %, υπολογιζόμενη ως άθροισμα των τριών συστατικών ως προς την επί ξηρού περιεκτικότητα σε ενισχυτικά αντοχής μετά από διαβροχή.

στ)   Μαλακτικά, λοσιόν, αρώματα και πρόσθετα φυσικής προέλευσης

Κανένα από τα συστατικά ή τα παρασκευάσματα/μείγματα των μαλακτικών, των λοσιόν, των αρωμάτων και των προσθέτων φυσικής προέλευσης δεν επιτρέπεται να ταξινομείται ως επικίνδυνο για το περιβάλλον, ευαισθητοποιητικό, καρκινογόνο ή μεταλλαξιογόνο με τις ακόλουθες φράσεις κινδύνου (ή συνδυασμούς αυτών) R42, R43, R45, R46, R50, R51, R52 ή R53, σύμφωνα με την οδηγία 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου (4) ή την οδηγία 1999/45/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και τις τροποποιήσεις τους. Δεν χρησιμοποιούνται σε προϊόντα με οικολογικό σήμα (όριο συγκέντρωσης 0,01 %) ουσίες/αρώματα που, σύμφωνα με την οδηγία 2003/15/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) (7η τροποποίηση της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ παράρτημα ΙΙΙ μέρος Ι) απαιτείται να επισημαίνονται επί του προϊόντος/της συσκευασίας.

Η παρασκευή, ο χειρισμός και η χρήση των συστατικών που προστίθενται στο προϊόν ως αρώματα πρέπει να ακολουθούν τον κώδικα πρακτικής της International Fragrance Association (Διεθνής Ένωση Αρωματοποιίας).

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλει κατάλογο των μαλακτικών, των λοσιόν, των αρωμάτων και των προσθέτων φυσικής προέλευσης που έχουν προστεθεί στο προϊόν από χαρτί υγείας-καθαριότητας, μαζί με δήλωση τήρησης του παρόντος κριτηρίου για κάθε πρόσθετο παρασκεύασμα.

Ο παραγωγός των αρωμάτων υποβάλει στον αρμόδιο οργανισμό δήλωση συμμόρφωσης με κάθε μέρος του παρόντος κριτηρίου.

5.   Ασφάλεια προϊοντων

Προϊόντα από ανακυκλωμένες ίνες ή μείγματα ανακυκλωμένων και παρθένων ινών πληρούν τις ακόλουθες απαιτήσεις υγιεινής:

 

Το χαρτί υγείας-καθαριότητας δεν περιέχει περισσότερο από:

Φορμαλδεΰδη: 1 mg/dm2 σύμφωνα με τη μέθοδο δοκιμών EN 1541

Γλυοξάλη: 1.5 mg/dm2 σύμφωνα με τη μέθοδο DIN 54603

PCP: 2 mg/kg σύμφωνα με τη μέθοδο δοκιμών EN ISO 15320.

 

Όλα τα προϊόντα από χαρτί υγείας-καθαριότητας πληρούν τις παρακάτω απαιτήσεις:

Γλοικτόνα και αντιμικροβιακές ουσίες: απουσία επιβράδυνσης της ανάπτυξης μικροοργανισμών σύμφωνα με τη μέθοδο δοκιμών EN 1104

Χρώματα και οπτικά λευκαντικά: απουσία αποχρωματισμού (εξίδρωσης) σύμφωνα με τη μέθοδο δοκιμών EN 646/648 (απαιτείται επίπεδο 4)

Χρώματα και μελάνες:

Στην παραγωγή χαρτιού υγείας-καθαριότητας δεν χρησιμοποιούνται χρώματα και μελάνες που περιέχουν αζωενώσεις οι οποίες ενδέχεται να διασπαστούν σε αμίνες απαριθμούμενες στον πίνακα 3.

Στην παραγωγή χαρτιού υγείας-καθαριότητας δεν χρησιμοποιούνται χρώματα και μελάνες με Cd ή Mn.

Πίνακας 3

Δεν χρησιμοποιούνται χρώματα που ενδέχεται να σχηματίσουν τις ακόλουθες αρωματικές αμίνες σύμφωνα με την οδηγία 2002/61/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (7)

Αμίνη

Αριθμός CAS CASnumber

4-αμινοδιφαινύλιο

92-67-1

βενζιδίνη

92-87-5

4-χλωρο-ο-τολουϊδίνη

95-69-2

ναφθυλαμίνη-2

91-59-8

ο-αμινο-αζωτολουόλιο

97-56-3

2-αμινο-4-νιτροτολουόλιο

99-55-8

π-χλωροανιλίνη'

106-47-8

2,4-διαμινοανισόλη

615-05-4

4,4'-διαμινο-διφαινυλο-μεθάνιο

101-77-9

3,3'-διχλωροβενζιδίνη

91-94-1

3,3'-διμεθοξυβενζιδίνη

119-90-4

3,3'-διμεθυλοβενζιδίνη

119-93-7

3,3'-διμεθυλο-4,4-διαμινο-διφαινυλο-μεθάνιο

838-88-0

π-κρεσιδίνη

120-71-8

4,4'-μεθυλενο-δις-(2-χλωρανιλίνη)

101-14-4

4,4'-οξυδιανιλίνη

101-80-4

4,4'-θειοδιανιλίνη

139-65-1

ο-τολουϊδίνη

95-53-4

2,4-διαμινοτολουόλιο

95-80-7

2,4,5-τριμεθυλανιλίνη

137-17-7

ο-ανισιδίνο-2-μεθοξυανιλίνη

90-04-0

2,4-ξυλιδίνη

95-68-1

4,6-ξυλιδίνη

87-62-7

4-αμινοαζωβενζόλιο

60-09-3

Εκτίμηση και εξακρίβωση : Ο αιτών ή ο (οι) οικείος(-οι) προμηθευτής(-ές) των χημικών ουσιών υποβάλλει(-ουν) δήλωση συμμόρφωσης με το παρόν κριτήριο.

6.   Διαχείριση αποβλήτων

Οι παραγωγοί χαρτοπολτού, χαρτιού και μεταποιημένων προϊόντων χαρτιού υγείας-καθαριότητας διαθέτουν σύστημα διαχείρισης αποβλήτων και καταλοίπων προερχομένων από τις εγκαταστάσεις παραγωγής. Το σύστημα τεκμηριώνεται ή περιγράφεται στην αίτηση και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής στοιχεία:

διαδικασίες διαχωρισμού και ανακύκλωσης υλικών της ροής αποβλήτων,

διαδικασίες ανάκτησης υλικών για άλλες χρήσεις, όπως καύση για την παραγωγή ατμού προς αξιοποίηση στην παραγωγή ή στη γεωργία,

διαδικασίες διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων.

Εκτίμηση και εξακρίβωση: Ο αιτών υποβάλλει περιγραφή της διαχείρισης των αποβλήτων των σχετικών τόπων παραγωγής και δήλωση συμμόρφωσης με το παρόν κριτήριο.

7.   Καταλληλότητα προς χρήση

Το προϊόν είναι κατάλληλο προς χρήση.

8.   Ενημέρωση των καταναλωτών

Το τετραγωνίδιο 2 του οικολογικού σήματος περιλαμβάνει το ακόλουθο κείμενο:

χρησιμοποιήθηκαν αειφόρα παραγόμενες ίνες,

χαμηλά επίπεδα ρύπανσης του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων,

χαμηλά επίπεδα εκπομπών θερμοκηπικών αερίων και κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιπλέον, δίπλα στο οικολογικό σήμα, ο παραγωγός δηλώνει το ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένων ινών ή/και το ποσοστό των πιστοποιημένων ινών.


(1)  ADT (Air dry tonne = τόνος αερόξηρου βάρους) νοείται περιεκτικότητα του χαρτοπολτού σε ξηρά ουσία 90 %. Η πραγματική περιεκτικότητα του χαρτιού σε ξηρά ουσία συνήθως είναι περίπου 95 %. Κατά τους υπολογισμούς, προσαρμόζονται οι τιμές αναφοράς για τους χαρτοπολτούς ώστε να ανταποκρίνονται στην περιεκτικότητα του χαρτιού σε ξηρές ίνες, η οποία συχνότατα υπερβαίνει το 90 %.

(2)  ΕΕ L 283 της 27.10.2001, σ. 33.

(3)  Π.χ. πρότυπο ΕΝ ISO 14593:1999 — Ποιότητα νερού — Αξιολόγηση της τελικής αερόβιας βιοδιασπασιμότητας οργανικών ενώσεων σε υδάτινο περιβάλλον — Μέθοδος με ανάλυση ανόργανου άνθρακα σε σφραγισμένα δοχεία (δοκιμή υπερκείμενης φάσης CO2). Να μην χρησιμοποιείται το προεγκλιματισμένο εμβόλιο. Η αρχή του δεκαημέρου δεν εφαρμόζεται. (μέθοδος αναφοράς), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 907/2006 της Επιτροπής, της 20ής Ιουνίου 2006, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 648/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα απορρυπαντικά, με σκοπό την προσαρμογή των παραρτημάτων ΙΙΙ και VII (ΕΕ L 168 της 21.6.2006, σ. 5).

(4)  ΕΕ 196 της 16.8.1967, σ. 1.

(5)  ΕΕ L 200 της 30.7.1999, σ. 1.

(6)  ΕΕ L 66 της 11.3.2003, σ. 26.

(7)  ΕΕ L 243 της 11.9.2002, σ. 15.