12.6.2004   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 212/60


Διορθωτικό στην απόφαση 2004/478/ΕΚ της Επιτροπής, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με την έγκριση ενός γενικού σχεδίου διαχείρισης κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών

( Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 160 της 30ής Απριλίου 2004 )

Η απόφαση 2004/478/ΕΚ αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 29ης Απριλίου 2004

σχετικά με την έγκριση ενός γενικού σχεδίου διαχείρισης κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών

(2004/478/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 55,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Το άρθρο 55 του εν λόγω κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 προβλέπει ότι η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, αναφερόμενη εφεξής ως «η Αρχή», και με τα κράτη μέλη, θεσπίζει γενικό σχέδιο διαχείρισης κρίσεων στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων και των ζωοτροφών.

(2)

Το γενικό σχέδιο αποτέλεσε το αντικείμενο διαβούλευσης με την Αρχή και συζητήθηκε λεπτομερώς με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το γενικό σχέδιο διαχείρισης κρίσεων στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων και των ζωοτροφών, που προβλέπεται στο άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002, το οποίο περιλαμβάνεται στο παράρτημα.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την πρώτη ημέρα του μήνα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, 29 Απριλίου 2004.

Για την Επιτροπή

David BYRNE

Μέλος της Επιτροπής

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ

1.   Πεδίο εφαρμογής του γενικού σχεδίου διαχείρισης κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών

Το τμήμα 3 του κεφαλαίου IV του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 προβλέπει νέες μεθόδους διαχείρισης του κινδύνου στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών: τη συγκρότηση από την Επιτροπή μιας μονάδας κρίσης στην οποία η Αρχή συμμετέχει και την έγκριση ενός γενικού σχεδίου διαχείρισης κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών που καθορίζει, ειδικότερα, τις πρακτικές διαδικασίες που είναι αναγκαίες για τη διαχείριση μιας κρίσης. Το γενικό σχέδιο διαχείρισης κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών αναφέρεται εφεξής ως το «γενικό σχέδιο».

Τα τρία άρθρα του τμήματος αυτού συνδέονται μεταξύ τους:

Το άρθρο 55 προβλέπει τη θέσπιση από την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με την Αρχή και με τα κράτη μέλη, ενός γενικού σχεδίου διαχείρισης των κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών, το οποίο καθορίζει τις καταστάσεις κρίσης καθώς και τις πρακτικές διαδικασίες που απαιτούνται για τη διαχείριση μιας κρίσης, συμπεριλαμβανομένων των προς εφαρμογή αρχών της διαφάνειας και μιας επικοινωνιακής στρατηγικής.

Το άρθρο 56 προβλέπει τη συγκρότηση μιας μονάδας κρίσης από την Επιτροπή.

Το άρθρο 57 καθορίζει τα καθήκοντα της μονάδας κρίσης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 55, το γενικό σχέδιο καθορίζει τους τύπους των καταστάσεων που ενέχουν άμεσους ή έμμεσους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, οι οποίοι προέρχονται από τρόφιμα ή ζωοτροφές και που εκτιμάται ότι δεν μπορούν να προληφθούν, να εξαλειφθούν ή να μειωθούν σε ένα επιτρεπτό επίπεδο με τις ισχύουσες διατάξεις ή ότι δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν κατάλληλα μόνο με την εφαρμογή των άρθρων 53 και 54.

Επιπλέον, το άρθρο 56 προβλέπει ότι η Επιτροπή συγκροτεί μια μονάδα κρίσης «όταν η Επιτροπή εντοπίζει μια κατάσταση που ενέχει σοβαρό άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, ο οποίος προέρχεται από τρόφιμα και ζωοτροφές, και όταν ο κίνδυνος αυτός δεν μπορεί να εξαλειφθεί ή να μειωθεί με τις ισχύουσες διατάξεις ή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί κατάλληλα μόνο με εφαρμογή των άρθρων 53 και 54».

Συνεπώς, το γενικό σχέδιο καθορίζει:

τις καταστάσεις κρίσης,

τη διαδικασία που οδηγεί στην εφαρμογή του γενικού σχεδίου,

τη δημιουργία ενός δικτύου συντονιστών κρίσεων,

τις πρακτικές διαδικασίες για τη διαχείριση μιας κρίσης,

το ρόλο της μονάδας κρίσης,

την πρακτική λειτουργία μιας μονάδας κρίσης (σύνθεση, μέσα λειτουργίας, ενέργειες),

το δεσμό μεταξύ της μονάδας κρίσης και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων,

τον τερματισμό της κρίσης,

τη διαδικασία διαχείρισης σε περίπτωση πιθανού σοβαρού κινδύνου,

την επικοινωνιακή στρατηγική,

τις αρχές διαφάνειας.

Οι διαδικασίες διαχείρισης που θεσπίζονται από το γενικό σχέδιο αποτελούν κατευθυντήριες γραμμές που είναι εφαρμοστέες στα κράτη μέλη, την Αρχή και την Επιτροπή.

2.   Καταστάσεις κρίσης

2.1.   Καταστάσεις κρίσης που ενέχουν σοβαρό άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία

Οι καταστάσεις κρίσης είναι εκείνες στις οποίες ενέχονται κρίσιμοι παράγοντες σε τέτοιο επίπεδο που η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχείριση του εν λόγω κινδύνου που προέρχεται από τρόφιμα ή ζωοτροφές θα έχει τέτοια περιπλοκότητα που δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επαρκούς διαχείρισης με τις υφιστάμενες διατάξεις ή μόνο μέσω της εφαρμογής των άρθρων 53 και 54.

Η αποκτηθείσα εμπειρία δείχνει ότι οι καταστάσεις που ενέχουν κινδύνους αντιμετωπίζονται κατά κανόνα επαρκώς με τις υφιστάμενες διαδικασίες. Οι καταστάσεις που μπορούν να θεωρηθούν ως καταστάσεις κρίσης είναι, κατά συνέπεια, πολύ περιορισμένες αν όχι σπάνιες.

Αυτοί οι κρίσιμοι παράγοντες είναι, ειδικότερα, οι ακόλουθοι:

Η κατάσταση ενέχει σοβαρό άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή/και εκλαμβάνεται ή γίνεται δημόσια γνωστή ως τέτοια ή μπορεί να εκληφθεί ή/και να γίνει δημόσια γνωστή ως τέτοια

και

ο κίνδυνος μεταδίδεται ή μπορεί να μεταδοθεί μέσω ενός σημαντικού τμήματος της τροφικής αλυσίδας

και

η πιθανή έκταση του κινδύνου σε αρκετά κράτη μέλη ή/και τρίτες χώρες είναι σημαντική.

Το γενικό σχέδιο προϋποθέτει τη συγκρότηση μιας μονάδας κρίσης όταν ο άμεσος ή έμμεσος ενεχόμενος κίνδυνος θεωρείται ότι είναι σοβαρός. Συνεπώς, το γενικό σχέδιο θα περιλαμβάνει σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις τη συγκρότηση μιας μονάδας κρίσης.

2.2.   Καταστάσεις κρίσης όπου υπάρχει δυνητικά σοβαρός κίνδυνος

Είναι σημαντικό να προβλεφθούν στο σχέδιο αυτό περιπτώσεις όπου ο κίνδυνος είναι δυνητικός, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό κίνδυνο που εκτιμάται ότι δεν μπορεί να προληφθεί, να εξαλειφθεί ή να μειωθεί με τις υφιστάμενες διατάξεις ή μόνο μέσω της εφαρμογής των άρθρων 53 και 54. Στην περίπτωση αυτή, δεν συγκροτείται μονάδα κρίσης αλλά επαρκείς διατάξεις προβλέπουν την αποτελεσματική διαχείριση αυτών των τύπων των καταστάσεων.

3.   Διαδικασία που έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή του γενικού σχεδίου

Πληροφορίες, που οδηγούν πιθανώς στην εφαρμογή του γενικού σχεδίου για τη διαχείριση κρίσεων στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών και, όταν είναι αναγκαίο, στη συγκρότηση μιας μονάδας κρίσης μπορούν να προέλθουν από:

κοινοποιήσεις έγκαιρης προειδοποίησης (σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές - RASFF),

πληροφορίες από κράτη μέλη (άλλα είδη κοινοποιήσεων, πληροφορίες που δόθηκαν στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κ.λπ.),

πληροφορίες από την Αρχή,

εκθέσεις του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (ΓΤΚΘ),

πληροφορίες από το επιδημιολογικό δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

πληροφορίες από τρίτες χώρες ή διεθνείς φορείς,

κάθε άλλη πηγή (ομάδες καταναλωτών, βιομηχανία, άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, μέσα ενημέρωσης κ.λπ.).

Όταν η ανάλυση των πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους οδηγεί την Επιτροπή στο να θεωρήσει ότι μπορεί να πληρούνται οι όροι που καθορίζονται στα τμήματα 2.1 ή 2.2, η Επιτροπή προβαίνει σε προκαταρκτική επαφή με το (τα) αφορώμενο(-α) κράτος(-η) μέλος(-η) για να εξετάσει την κατάσταση καθώς και με την Αρχή για να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τον εν λόγω κίνδυνο.

Με βάση την αξιολόγηση όλων των σχετικών διαθέσιμων πληροφοριών, η Επιτροπή καθορίζει εάν πληρούνται οι όροι που ορίζονται στο τμήμα 2.1 ή στο τμήμα 2.2.

4.   Δημιουργία ενός δικτυόυ συντονιστών κρίσης

Κάθε κράτος μέλος, η Αρχή και η Επιτροπή ορίζουν έναν συντονιστή κρίσης και τον/την αναπληρωτή/αναπληρώτριά του στο κατάλληλο επίπεδο. Τα ονόματα και τα λεπτομερή στοιχεία επαφής των καθορισμένων συντονιστών και αναπληρωτών κοινοποιούνται στην Επιτροπή.

Διοργανώνονται συνεδριάσεις των συντονιστών από την Επιτροπή λίγο μετά τον ορισμό τους. Στην πρώτη συνεδρίαση διανέμεται ένα εγχειρίδιο που περιλαμβάνει τον πλήρη κατάλογο των συντονιστών και των αναπληρωτών, καθώς και λεπτομερή στοιχεία επαφών από την Επιτροπή. Το εγχειρίδιο περιλαμβάνει επίσης έναν κατάλογο των κοινοτικών εργαστηρίων αναφοράς. Οι πρακτικές διαδικασίες λειτουργίας θα συζητηθούν προκειμένου, παραδείγματος χάρη, να εξασφαλιστεί ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί επαφή με κάθε συντονιστή στην περίπτωση κρίσης εντός πολύ σύντομου χρονικού διαστήματος ή ότι εξασφαλίζεται επαρκής συνεργασία σχετικά με τη στρατηγική ανακοίνωσης του κινδύνου (βλέπε τμήμα 7). Τα ενδιαφερόμενα μέρη διαβουλεύονται σχετικά με τα αποτελέσματα των συνεδριάσεων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για αυτά.

Αυτές οι πρακτικές διαδικασίες πρέπει να εξασφαλίσουν ότι αναλαμβάνεται ταχεία δράση. Εφόσον είναι αναγκαίο αυτές οι πρακτικές διαδικασίες επισυνάπτονται ως παράρτημα στο γενικό σχέδιο.

5.   Πρακτικές διαδικασίες για τη διαχείριση μιας κρίσης συμπεριλαμβανομένου ενός σοβαρού άμεσου ή έμμεσου κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία

5.1.   Δημιουργία μονάδας κρίσης

Όταν η ανάλυση των πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους οδηγεί την Επιτροπή να θεωρήσει ότι μπορεί να πληρούνται οι όροι που αναφέρονται στο τμήμα 2.1, ιδίως ότι ο κίνδυνος πιθανόν να είναι σοβαρός, η Επιτροπή προβαίνει σε προκαταρκτική επαφή με τα αφορώμενα κράτη μέλη για να εξετάσει την κατάσταση, καθώς και με την Αρχή για να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τον ενεχόμενο κίνδυνο.

Με βάση την αξιολόγηση όλων των σχετικών διαθέσιμων πληροφοριών, η Επιτροπή συγκροτεί μια μονάδα κρίσης, εάν θεωρηθεί ότι πληρούνται οι όροι που αναφέρονται στο τμήμα 2.1.

Η Επιτροπή ενημερώνει αμέσως τα κράτη μέλη και την Αρχή για τη δημιουργία μιας μονάδας κρίσης.

Η απόφαση για τη συγκρότηση μιας μονάδας κρίσης θα καταστήσει εφαρμοστέα τα τμήματα 5, 7 και 8 του γενικού σχεδίου από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (Επιτροπή, Αρχή, κράτη μέλη).

5.2.   Ρόλος της μονάδας κρίσης

Η μονάδα κρίσης είναι επιφορτισμένη με τη συλλογή και την αξιολόγηση όλων των σχετικών δεδομένων και με την ταυτοποίηση των διαθέσιμων επιλογών για τη διαχείριση της κρίσης.

Η μονάδα κρίσης έχει επίσης το ρόλο της ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τους εν λόγω κινδύνους και τα μέτρα που ελήφθησαν σχετικά.

Πρόκειται για ένα πρόσθετο μέσο για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση μιας κρίσης μέσω του καλύτερου συντονισμού και των έγκαιρων ενεργειών. Συνεπώς, όλα τα μέλη της ομάδας κρίσης πρέπει να συνεργαστούν για να συλλέξουν και να ανταλλάξουν όλες τις διαθέσιμες σχετικές πληροφορίες· συνεργάζονται επίσης για την αξιολόγηση των δεδομένων που συλλέχθηκαν και για να προσδιορίσουν τις κατάλληλες επιλογές για τη διαχείριση του κινδύνου.

Τα μέλη της ομάδας κρίσης συνεργάζονται επίσης για την επικοινωνία και προσδιορίζουν τους βέλτιστους τρόπους για την ενημέρωση του κοινού κατά διαφανή τρόπο.

Αντίθετα, η μονάδα κρίσης δεν είναι υπεύθυνη ούτε για την έγκριση των αποφάσεων σχετικά με τη διαχείριση των κινδύνων ούτε για τη εφαρμογή της νομοθεσίας (πτυχές που συνδέονται με τον έλεγχο).

Οι τρόποι λειτουργίας της δεν αντικαθιστούν τις εφαρμοστέες διαδικασίες στο πλαίσιο της άσκησης των αρμοδιοτήτων της στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη ή στην Αρχή.

Συνεπώς, οι αποφάσεις διαχείρισης της κρίσης εγκρίνονται σύμφωνα με τις συγκεκριμένες διαδικασίες πού ήδη υπάρχουν (ιδίως διαδικασίες επιτροπολογίας). Κάθε κράτος μέλος παραμένει αρμόδιο για τη διαχείριση των επίσημων ελέγχων στο έδαφός του. Οι συγκεκριμένες διαδικασίες που έχουν καθιερώσει τα κράτη μέλη για το συντονισμό των αναγκαίων ελέγχων έκτακτης ανάγκης σε καταστάσεις κρίσης παραμένουν. Η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών είναι αρμόδια για τη διενέργεια επειγουσών αποστολών από το ΓΤΚΘ, εάν χρειαστεί.

Ομοίως, η Αρχή παραμένει αρμόδια για τη διαχείριση των διαδικασιών για την παροχή επιστημονικής γνωμοδότησης στην περίπτωση αιτήματος για επείγουσα επιστημονική γνωμοδότηση της επιστημονικής επιτροπής ή μιας από τις επιστημονικές της ομάδες.

5.3.   Πρακτική λειτουργία της μονάδας κρίσης

Σύνθεση

Η μονάδα κρίσης απαρτίζεται από τους συντονιστές κρίσης (ή τους αναπληρωτές τους) της Επιτροπής και της Αρχής, τον (τους) συντονιστή(-ές) κρίσης των άμεσα αφορωμένων κρατών μελών και άλλους εκπροσώπους της Επιτροπής, της Αρχής και του (των) άμεσα αφορώμενου(-ων) κράτους(-ων) μέλους(-ων). Η Αρχή παρέχει την αναγκαία επιστημονική και τεχνική βοήθεια.

Ο σκοπός της μονάδας κρίσης είναι να διευκολύνει την ταχεία και αποτελεσματική δράση. Τα μέλη της συμμετέχουν σε τακτικές και επείγουσες συνεδριάσεις της μονάδας κρίσης και θα πρέπει να καταδείξουν υψηλό βαθμό εμπειρογνωμοσύνης και δέσμευσης. Θα πρέπει να είναι σε θέση να αναλαμβάνουν ευθύνες και συνεπώς είναι αναγκαίος ο καθορισμός προσώπων με υψηλό επίπεδο ευθύνης στον τομέα των τροφίμων και των ζωοτροφών.

Η μονάδα κρίσης μπορεί να θεωρήσει ότι η εμπειρογνωμοσύνη άλλων δημόσιων ή ιδιωτικών προσώπων είναι αναγκαία για τη διαχείριση της κρίσης και μπορεί να ζητήσει τη μόνιμη ή την ad hoc βοήθεια των εν λόγω προσώπων. Παραδείγματος χάρη, μπορεί να ζητηθεί από εμπειρογνώμονες των κοινοτικών ή των εθνικών εργαστηρίων αναφοράς να συμμετέχουν στη μονάδα κρίσης, όταν η εμπειρογνωμοσύνη τους όσον αφορά τις εργαστηριακές αναλύσεις είναι αναγκαία.

Τα αρμόδια πρόσωπα στην Επιτροπή και στην Αρχή για την επικοινωνία σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών συμμετέχουν στις εργασίες της μονάδας κρίσης.

Πρακτικές διαδικασίες για τη λειτουργία της μονάδας κρίσης

Ο συντονιστής κρίσης της Επιτροπής (ή ο/η αναπληρωτής/αναπληρώτριά του) προεδρεύει της μονάδας κρίσης. Ο πρόεδρος, ειδικότερα, εξασφαλίζει το σύνδεσμο μεταξύ του έργου της μονάδας κρίσης και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Επικουρείται από τον κατάλληλο τεχνικό εμπειρογνώμονα ή εμπειρογνώμονες της αρμόδιας οικείας μονάδας ή μονάδων στην Επιτροπή.

Ο πρόεδρος εξασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της μονάδας κρίσης και την κατανομή των καθηκόντων μεταξύ των μελών, λαμβάνοντας υπόψη τις αρμοδιότητές τους.

Το ταχύτερο δυνατό μετά την απόφαση για τη συγκρότηση μιας μονάδας κρίσης, ο πρόεδρος καλεί το συντονιστή της Αρχής και τους συντονιστές των άμεσα αφορώμενων από την κρίση κρατών μελών σε μια πρώτη συνεδρίαση της μονάδας κρίσης. Οι συντονιστές μπορούν να συνοδεύονται από περιορισμένο αριθμό προσώπων. Ο πρόεδρος μπορεί να καθορίσει το όριο για το μέγιστο αριθμό των ατόμων που συνοδεύουν τους συντονιστές.

Ο συντονιστής της Αρχής και οι συντονιστές των κρατών μελών που συμμετέχουν στη μονάδα κρίσης είναι αρμόδιοι για να εξασφαλιστεί η επαρκής συμμετοχή στις συνεδριάσεις της μονάδας κρίσης όσον αφορά τη διαθεσιμότητα, την εμπειρογνωμοσύνη και το επίπεδο ευθύνης. Συγκεκριμένα αυτό σημαίνει ότι ο συντονιστής της κρίσης ή ο/η αναπληρωτής/αναπληρώτριά του συμμετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις και συνοδεύονται από τα αρμόδια πρόσωπα.

Η Αρχή είναι αρμόδια για την παροχή επιστημονικής και τεχνικής βοήθειας, εφόσον χρειαστεί, ιδίως όσον αφορά την κατάσταση της επιστημονικής γνώσης (συλλογή και αξιολόγηση όλων των επιστημονικών πληροφοριών όσον αφορά τον εν λόγω κίνδυνο).

Η μονάδα κρίσης είναι αρμόδια για τη διατήρηση στενών επαφών με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδίως όταν είναι αναγκαίο να ανταλλαγούν πληροφορίες.

Μέσα λειτουργίας

Η Επιτροπή παρέχει τη γραμματεία για τις συνεδριάσεις της μονάδας κρίσης (πρακτικά κ.λπ.) και θέτει στη διάθεση της μονάδας κρίσης όλο το ανθρώπινο δυναμικό καθώς και τους υλικούς πόρους που είναι αναγκαία για την ομαλή λειτουργία της (ιδίως αίθουσες συνεδριάσεων, μέσα επικοινωνίας κ.λπ.).

Για τη γνωστοποίηση ή τη διάδοση πληροφοριών, ιδίως αιτημάτων στα κράτη μέλη για την παροχή πληροφοριών και την επιστροφή πληροφοριών από το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη, η μονάδα κρίσης χρησιμοποιεί τα τεχνικά μέσα του δικτύου RASFF.

Ενέργειες της μονάδας κρίσης

Σύμφωνα με το άρθρο 57 που αναφέρθηκε προηγουμένως, οι ενέργειες της μονάδας κρίσης είναι οι ακόλουθες:

Ενέργειες σε σχέση με τη συλλογή των σχετικών επιστημονικών δεδομένων και όλων των επιστημονικών πληροφοριών που καθιστούν δυνατή τη διαχείριση του εν λόγω κινδύνου κατά το δυνατόν αποτελεσματικότερα. Ειδικότερα:

ανταλλαγή των διαθέσιμων επιστημονικών πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων μελών της μονάδας κρίσης,

εφόσον είναι αναγκαίο, ανατίθενται καθήκοντα σε μέλη για τη συλλογή περισσότερων επιστημονικών πληροφοριών,

εφόσον είναι αναγκαίο, συντονισμός των αναγκαίων ενεργειών για την πλήρωση των επιστημονικών κενών,

εφόσον είναι αναγκαίο, ανατίθενται καθήκοντα σε μέλη για την επικοινωνία με διεθνείς οργανισμούς, ενδιαφερόμενα μέρη και τρίτες χώρες για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι συναφείς πληροφορίες καθίστανται διαθέσιμες και ανταλλάσσονται,

εφόσον είναι αναγκαίο, η μονάδα κρίσης μπορεί να ζητήσει την ενίσχυση των κοινοτικών εργαστηρίων αναφοράς.

Η ανάθεση καθηκόντων για τη συλλογή επιστημονικών δεδομένων λαμβάνει υπόψη την ειδική εμπειρογνωμοσύνη της Αρχής και τους μηχανισμούς ανταλλαγής επιστημονικών δεδομένων που έχουν ήδη αναπτυχθεί από την Αρχή σχετικά με τα ζητήματα αυτά (δίκτυα της Αρχής).

Η ανάθεση καθηκόντων σχετικά με τη συλλογή επιστημονικών δεδομένων μπορεί επίσης να περιλαμβάνει, εφόσον είναι αναγκαίο, την ενίσχυση άλλων δικτύων που διαχειρίζεται η Επιτροπή, όπως π.χ. το σύστημα ταχείας ειδοποίησης και απάντησης (EWRS) στον τομέα των ανθρώπινων νόσων ή το ADNS στον τομέα της ζωικής υγείας ή τα δίκτυα που λειτουργούν στον τομέα της έρευνας και τα διαχειρίζεται η ΓΔ Έρευνα.

Ενέργειες όσον αφορά τη συλλογή άλλων συναφών δεδομένων (άλλα δεδομένα πλην των επιστημονικών που αναφέρονται ανωτέρω). Ειδικότερα:

ανταλλαγή όλων των άλλων διαθέσιμων συναφών δεδομένων (αποτελέσματα επίσημων ελέγχων, αποτελέσματα αναλύσεων που διεξήχθησαν από επίσημα εργαστήρια ελέγχου, δεδομένα που αποκτήθηκαν από τρίτες χώρες κ.λπ.),

εφόσον είναι αναγκαίο, ανατίθενται καθήκοντα στα μέλη με σκοπό τη συλλογή περισσότερων δεδομένων,

εφόσον είναι αναγκαίο, ανατίθενται καθήκοντα στα μέλη με σκοπό την επικοινωνία με διεθνείς οργανισμούς, ενδιαφερόμενα μέρη και τρίτες χώρες για να εξασφαλιστεί ότι καθίστανται διαθέσιμες και ανταλλάσσονται όλες οι σχετικές πληροφορίες,

Ενέργειες όσον αφορά την αξιολόγηση των διαθέσιμων πληροφοριών. Ειδικότερα:

ανταλλαγή αξιολογήσεων που ήδη διενεργήθηκαν από τα μέλη, ιδίως την Αρχή, ή αξιολογήσεων που είναι άλλως διαθέσιμες,

οργάνωση της αξιολόγησης του κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τον ειδικό ρόλο της Αρχής όσον αφορά την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης στη μονάδα κρίσης, με την επιφύλαξη της δυνατότητας υποβολής αίτησης για επίσημη επιστημονική γνώμη από την Αρχή,

εφόσον είναι αναγκαίο, χρησιμοποίηση της τεχνικής υποστήριξης των κοινοτικών εργαστηρίων αναφοράς για τις αναλυτικές πτυχές.

Ενέργειες όσον αφορά τον προσδιορισμό των διαθέσιμων επιλογών για την πρόληψη, την εξάλειψη ή τη μείωση σε αποδεκτό επίπεδο του κινδύνου για τη δημόσια υγεία και επικαιροποίηση αυτών των επιλογών με βάση τις νέες διαθέσιμες πληροφορίες και την εξέλιξη της κατάστασης. Ειδικότερα:

τα μέλη της μονάδας κρίσης συνεργάζονται για να προσδιορίσουν τις διαθέσιμες επιλογές,

παράγουν ένα κοινό έγγραφο σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές. Το έγγραφο αυτό πρέπει να περιλάβει για κάθε επιλογή, αιτιολόγηση για τον προσδιορισμό της επιλογής, ιδίως τα κύρια αποτελέσματα της αξιολόγησης των διαθέσιμων δεδομένων.

Ενέργειες όσον αφορά την οργάνωση της επικοινωνίας προς το ευρύ κοινό σχετικά με τους ενεχόμενους κινδύνους και τα μέτρα που ελήφθησαν.

Το ζήτημα αυτό αναπτύσσεται στο τμήμα 7.

Πρέπει να σημειωθεί ότι για όλες αυτές τις ενέργειες, η μονάδα κρίσης μπορεί να ζητήσει τη μόνιμη ή την ειδική βοήθεια συγκεκριμένων προσώπων όταν κρίνεται αναγκαία η εμπειρογνωμοσύνη τους.

5.4.   Σύνδεσμος μεταξύ της μονάδας κρίσης και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων

Ενέργειες για τη διαχείριση κρίσεων

Οι ενέργειες για τη διαχείριση κρίσεων περιλαμβάνουν όλες τις αναγκαίες ενέργειες ώστε να προληφθεί, μειωθεί και εξαλειφθεί ο ενεχόμενος κίνδυνος: ορισμένες θα είναι αρμοδιότητα της μονάδας κρίσης, ενώ άλλες εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής ή/και των κρατών μελών. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ενέργειες αυτές αναλαμβάνονται με την επιφύλαξη της δυνατότητας που δίνεται στο άρθρο 53 παράγραφος 2 στην Επιτροπή να εγκρίνει προσωρινά μέτρα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ύστερα από διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και ενημέρωση των λοιπών κρατών μελών.

Βήμα 1

Η Επιτροπή συγκαλεί τη μονάδα κρίσης το ταχύτερο δυνατό μετά τη δημιουργία της.

Η μονάδα κρίσης λειτουργεί όπως προβλέπεται στα τμήματα 5, 7 και 8.

Βήμα 2

Οι επιλογές που προσδιορίζονται από τη μονάδα κρίσης διαβιβάζονται στην Επιτροπή η οποία τις διαβιβάζει αμέσως στα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή εκπονεί τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, εφόσον είναι αναγκαίο. Μπορεί επίσης να ζητήσει από την Αρχή επείγουσα επιστημονική γνώμη, εάν κρίνεται αναγκαία μια επίσημη επιστημονική γνώμη της Αρχής.

Βήμα 3

Συνεδρίαση της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων για να εξετάσει και να γνωμοδοτήσει σχετικά με τα προτεινόμενα μέτρα, εφόσον είναι αναγκαίο.

Εφόσον είναι αναγκαίο, έγκριση των μέτρων έκτακτης ανάγκης, ειδικότερα με βάση τις διαδικασίες που προβλέπονται στα άρθρα 53 και 54 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002.

Στην περίπτωση αιτήματος για επείγουσα επιστημονική γνωμοδότηση, η Αρχή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει ότι η γνώμη δίδεται το ταχύτερο δυνατόν.

Μόνιμες ενέργειες που πρέπει να γίνονται σε όλη τη διάρκεια της κρίσης

Σε όλη της διάρκεια της κρίσης, η μονάδα κρίσης συλλέγει και αξιολογεί μονίμως τα σχετικά δεδομένα και επανεξετάζει τις διαθέσιμες επιλογές. Οι επικαιροποιημένες επιλογές διαβιβάζονται στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή μπορεί να καταρτίσει τροποποιημένα μέτρα και να τα υποβάλει προς εξέταση στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων.

Σε όλη τη διάρκεια της κρίσης, η μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και για την υγεία των ζώων πραγματοποιεί τακτικές και έκτακτες συνεδριάσεις για να εξασφαλίσει ότι ανταλλάσσονται όλες οι σχετικές πληροφορίες, ιδίως όσον αφορά την έγκριση όλων των αναγκαίων μέτρων και τη συνέχεια που δίνεται στην εφαρμογή των μέτρων διαχείρισης της κρίσης (εκθέσεις από τα αφορώμενα κράτη μέλη υποβάλλονται και συζητούνται στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων).

Σε όλη τη διάρκεια της κρίσης, η μονάδα κρίσης ενημερώνει το ευρύ κοινό και τους ενδιαφερομένους με βάση την επικοινωνιακή στρατηγική που προσδιορίζεται στο τμήμα 7 και σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας που αναφέρονται στο τμήμα 8.

Σύνδεσμος μεταξύ της μονάδας κρίσης και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων

Πρακτικοί μηχανισμοί θα εξασφαλίζουν ότι το έργο της μονάδας κρίσης και η διαδικασία λήψης αποφάσεων συνδέονται επαρκώς. Ειδικότερα, η μόνιμη επιτροπή ενημερώνεται τακτικά σχετικά με το έργο της μονάδας κρίσης, ενώ η Αρχή καλείται στις συνεδριάσεις της μόνιμης επιτροπής. Η μονάδα κρίσης ενημερώνεται μόνιμα για τα μέτρα που λαμβάνονται μέσω της διαδικασίας λήψης αποφάσεων έτσι ώστε να συντονίζει την ενημέρωση για το ζήτημα αυτό.

5.5.   Τερματισμός της κρίσης

Οι ανωτέρω διαδικασίες θα συνεχιστούν έως ότου η μονάδα κρίσης καταργηθεί. Όταν η Επιτροπή θεωρήσει, ύστερα από διαβούλευση με τη μονάδα κρίσης και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη μέσω της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζωών, ότι το έργο της μονάδας κρίσης ολοκληρώθηκε, εφόσον ο κίνδυνος βρίσκεται υπό έλεγχο, μπορεί να καταργήσει τη μονάδα κρίσης.

5.6.   Αξιολόγηση μετά την κρίση

Πραγματοποιείται συνολική αξιολόγηση μετά την κρίση, με τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών. Πραγματοποιείται συνεδρίαση των συντονιστών κρίσης μετά τον τερματισμό της κρίσης, προκειμένου να βελτιωθούν οι διαδικασίες λειτουργίας των διαφόρων μέσων που χρησιμοποιήθηκαν στη διαχείριση της κρίσης, υπό το πρίσμα της αξιολόγησης μετά την κρίση και με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία.

6.   Διαδικασίες διαχείρισης στην περίπτωση δυνητικού σοβαρού κινδυνου

Όταν η ανάλυση των πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους οδηγήσει στην εκτίμηση ότι μπορεί να πληρούνται οι όροι που θεσπίζονται στο τμήμα 2.2, η Επιτροπή προβαίνει σε προκαταρτική επαφή με το (τα) αφορώμενο(-α) κράτος(-η) μέλος(-η) για να εξετάσει την κατάσταση καθώς και με την Αρχή για να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τον ενεχόμενο κίνδυνο.

Με βάση την αξιολόγηση όλων των σχετικών διαθέσιμων πληροφοριών, εάν η Επιτροπή θεωρήσει ότι πληρούνται οι όροι που θεσπίζονται στο τμήμα 2.2, η Επιτροπή ενημερώνει αμέσως τα κράτη μέλη και την Αρχή ότι ισχύουν τα τμήματα 6, 7 και 8 του γενικού σχεδίου.

Το ταχύτερο δυνατό μετά την απόφαση και την εφαρμογή του τμήματος αυτού του γενικού σχεδίου, η Επιτροπή προβαίνει στις ακόλουθες ενέργειες:

κατάλληλες επαφές με το ή τα άμεσα αφορώμενα κράτη μέλη και την Αρχή για να ζητηθεί η ενεργοποίηση του εσωτερικού τους συστήματος διαχείρισης των κρίσεων. Όταν είναι αναγκαίο, πρέπει αν ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί για την ανταλλαγή επιστημονικών δεδομένων που έχει αναπτύξει η Αρχή σε περίπτωση έκτακτων αναγκών (δίκτυα της Αρχής),

όταν είναι αναγκαίο, αίτημα για ενεργοποίηση των αρμόδιων εργαστηρίων και ανταλλαγή των αναλυτικών τους αποτελεσμάτων,

κατάλληλες επαφές και συνεδριάσεις με το ή τα άμεσα αφορώμενα κράτη μέλη και την Αρχή έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι ανταλλάσσονται όλες οι σχετικές πληροφορίες (επιστημονικά δεδομένα, δεδομένα ελέγχου κ.λπ.),

ενέργειες σχετικά με την επικοινωνία (βλέπε τμήμα 7). Εφαρμόζονται οι αρχές διαφάνειας που αναφέρονται στο τμήμα 8.

Οι ενέργειες αυτές θα συνεχιστούν έως ότου έχει αξιολογηθεί πληρέστερα ο κίνδυνος. Εάν ο κίνδυνος θεωρηθεί σοβαρός και η Επιτροπή θεωρήσει ότι πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στο τμήμα 2.1, συγκροτείται μονάδα κρίσης και εφαρμόζονται οι διαδικασίες που προβλέπονται στα τμήματα 5, 7 και 8.

Εάν ο κίνδυνος δεν εξελίσσεται ώστε να θεωρηθεί σοβαρός, εφαρμόζονται οι κανονικές υφιστάμενες διατάξεις για τη διαχείριση του κινδύνου.

7.   Επικοινωνιακή στρατηγική

Η μονάδα κρίσης αναπτύσσει την επικοινωνιακή της στρατηγική ανάλογα με την περίπτωση που εμφανίζεται, έτσι ώστε να τηρεί το κοινό ενήμερο σχετικά με τον κίνδυνο και τα μέτρα που ελήφθησαν.

Αυτή η επικοινωνιακή στρατηγική αφορά το περιεχόμενο του μηνύματος και την κατάλληλη χρονική στιγμή της επικοινωνίας σχετικά με τον ενεχόμενο κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων διαδικασιών για τη διάδοσή του.

Η στρατηγική λαμβάνει υπόψη την ειδική εμπειρογνωμοσύνη και αρμοδιότητες κάθε ενός από τα μέλη της μονάδας για την οργάνωση συντονισμένης, συνεκτικής και διαφανούς επικοινωνίας προς το κοινό. Για το σκοπό αυτό, προβλέπονται κυρίως οι ακόλουθες πρακτικές διαδικασίες:

το αρμόδιο πρόσωπο στην Επιτροπή για την επικοινωνία σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών και το αρμόδιο πρόσωπο στο πλαίσιο της Αρχής για την επικοινωνία συνεργάζονται στα πλαίσια του έργου της μονάδας κρίσης,

τα κράτη μέλη που συνδέονται άμεσα με την κρίση και, στο πλαίσιο αυτό, αποτελούν μέλη της μονάδας κρίσης, καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλιστεί ότι η επικοινωνία τους είναι συνεπής με την επικοινωνιακή στρατηγική που συντονίζει η μονάδα κρίσης,

με τον ίδιο τρόπο τα κράτη μέλη που δεν είναι μέλη της μονάδας κρίσης συνδέονται με τη στρατηγική που συντονίζει η ομάδα κρίσης μέσω των συντονιστών τους διαχείρισης της κρίσης για να εξασφαλίσουν τη συνεκτικότητα όσον αφορά την ανακοίνωση για τον κίνδυνο.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής της ομάδας κρίσης περιλαμβάνονται οι κατάλληλοι δίαυλοι επικοινωνίας που πρέπει να αναπτυχθούν ανάλογα με τη διακυβευόμενη περίπτωση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η επικοινωνία που αναπτύσσει η μονάδα κρίσης περιλαμβάνει κατάλληλες προκαταρκτικές επαφές με τα ενδιαφερόμενα μέρη, όταν χρειάζεται, και, ειδικότερα, όταν ανακοινώνονται πληροφορίες όσον αφορά μια συγκεκριμένη εμπορική μάρκα ή επωνυμία.

Στην επικοινωνιακή στρατηγική λαμβάνεται υπόψη ο ειδικός ρόλος των οργανώσεων που αντιπροσωπεύουν ενδιαφερόμενα μέρη σε ευρωπαϊκά επίπεδα, όσον αφορά την αναμετάδοση πληροφοριών.

Η επικοινωνιακή στρατηγική περιλαμβάνει την ανάπτυξη κατάλληλων συντονισμένων επαφών με ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες ώστε να τους παρασχεθούν σαφείς, ακριβείς και συνεκτικές πληροφορίες. Η επικοινωνιακή στρατηγική περιλαμβάνει επίσης την κατάλληλη επικοινωνία για να ενημερωθούν τρίτες χώρες για τον τερματισμό της κρίσης.

Η εφαρμοζόμενη επικοινωνιακή στρατηγική εγγυάται τη διαφάνεια της επικοινωνίας σύμφωνα με τις αρχές που αναφέρονται στο τμήμα 8.

Όταν διενεργείται επικοινωνία δυνάμει του τμήματος 6 του γενικού σχεδίου, πρέπει επίσης να εξασφαλιστεί η αναγκαία συνεκτικότητα της επικοινωνίας. Οι επαφές και οι συνεδριάσεις που προβλέπονται στο παρόν τμήμα καλύπτουν, εφόσον χρειάζεται, μια επικοινωνιακή στρατηγική που αναπτύσσεται σύμφωνα με το παρόν τμήμα.

8.   Αρχές διαφάνειας

Όταν η μονάδα κρίσης προβεί σε επικοινωνία, λαμβάνει ιδιαίτερη μέριμνα για να εξασφαλίσει τη διαφάνεια στο πλαίσιο των αρχών ενημέρωσης του κοινού που προβλέπεται στο άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002.

Οι γενικοί κανόνες εμπιστευτικότητας παραμένουν εφαρμοστέοι. Περαιτέρω, οι ειδικοί κανόνες εμπιστευτικότητας που προβλέπονται στο άρθρο 52 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 είναι εφαρμοστέοι για την ανταλλαγή πληροφοριών που πραγματοποιείται δυνάμει του συστήματος Rasff.

Όταν η μονάδα κρίσης ανακοινώνει τα αποτελέσματα του έργου που πραγματοποίησε η Αρχή για τη μονάδα κρίσης, εφαρμόζονται οι αρχές διαφάνειας και εμπιστευτικότητας που προβλέπονται στα άρθρα 38 και 39 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 όσον αφορά τα αποτελέσματα των εργασιών της Αρχής.


(1)  ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1642/2003 (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 4).