23.9.2015   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 315/1


ΨΉΦΙΣΜΑ (1)

για την οικοδόμηση ισχυρότερης εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων της Ανατολικής Ευρώπης μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού γειτονίας για την περίοδο 2014-2020

(2015/C 315/01)

Η ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ EURONEST,

έχοντας υπόψη την καταστατική πράξη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Euronest, της 3ης Μαΐου 2011,

έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της διάσκεψης κορυφής για την Ανατολική Εταιρική Σχέση, που πραγματοποιήθηκε στο Βίλνιους στις 28 και 29 Νοεμβρίου 2013,

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαρτίου 2014 σχετικά με την αξιολόγηση και τον καθορισμό προτεραιοτήτων όσον αφορά τις σχέσεις της ΕΕ με τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης (2),

έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της 20ής Μαρτίου 2013 με τίτλο «Ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας: Προσπάθειες για μια ισχυρότερη εταιρική σχέση»,

έχοντας υπόψη το νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2013 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας (3),

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2013 σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας: προς την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης — Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις εκθέσεις του 2012 (4),

έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας και της ανατολικής διάστασής της, καθώς και τα ψηφίσματα σχετικά με τη Δημοκρατία της Αρμενίας, τη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας, τη Γεωργία, τη Δημοκρατία της Μολδαβίας και την Ουκρανία,

έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, όπως συμφωνήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2013 στο Βίλνιους από την αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και τον υπουργό της Αρμενίας για Θέματα Πολιτικής Ασφαλείας και Εξωτερικής Πολιτικής, Edward Nalbandian,

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ανατολική Εταιρική Σχέση δημιουργήθηκε το 2009 ως κοινή προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών εταίρων της Ανατολικής Ευρώπης με στόχο την επιτάχυνση της πολιτικής σύνδεσης και της οικονομικής ένωσης με γνώμονα τα αμοιβαία συμφέροντα, τις δεσμεύσεις, την υπευθυνότητα και την κοινή ευθύνη·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη που συμμετέχουν στην Ανατολική Εταιρική Σχέση έχουν αναλάβει αμοιβαία δέσμευση επί των θεμελιωδών αξιών, επί της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, της χρηστής διακυβέρνησης και των αρχών της οικονομίας της αγοράς και της βιώσιμης ανάπτυξης·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάσκεψη κορυφής για την Ανατολική Εταιρική Σχέση που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2013 στο Βίλνιους χαρακτηρίστηκε από μια σειρά επιτευγμάτων, νέες συμφωνίες και πρόοδο προς στενότερες σχέσεις, αλλά ομοίως αμαυρώθηκε από τις αποφάσεις ορισμένων χωρών εταίρων να μη συμμετάσχουν στις συμφωνίες σύνδεσης με την ΕΕ, παρά την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση του τότε προέδρου της Ουκρανίας στη διάσκεψη κορυφής στο Βίλνιους πυροδότησε τις μαζικές διαδηλώσεις στην πλατεία Maidan, τις οποίες ακολούθησε μια δραματική αλυσίδα γεγονότων για τη χώρα κατά το 2014 —ιδίως, το κύμα διαδηλώσεων που οδήγησε στον θάνατο εκατοντάδων Ουκρανών τον Φεβρουάριο, η παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία τον Μάρτιο, και, από την άνοιξη και μετά, το ξέσπασμα και η κλιμάκωση νέων συγκρούσεων στην ανατολική Ουκρανία, με την άμεση στρατιωτική παρουσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας και τη στήριξή της στις αποσχιστικές δυνάμεις, που οδήγησαν σε περισσότερους από 6 000 θανάτους·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αφενός και η Γεωργία, η Μολδαβία και η Ουκρανία αφετέρου υπέγραψαν και ακολούθως κύρωσαν διμερείς συμφωνίες σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένων των σφαιρικών και σε βάθος ζωνών ελεύθερων συναλλαγών (DCFTA), παρά την άμεση πολιτική, στρατιωτική και οικονομική πίεση που άσκησε η Ρωσική Ομοσπονδία·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και η Λευκορωσία έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για συμφωνίες για τη διευκόλυνση της χορήγησης θεωρήσεων και την επανεισδοχή, επιτρέποντας έτσι την προώθηση των διαπροσωπικών επαφών· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι η επανέναρξη του πολιτικού και οικονομικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και της Λευκορωσίας εξαρτάται από την άνευ όρων απελευθέρωση όλων των εναπομεινάντων λευκορώσων πολιτικών κρατουμένων και την πλήρη αποκατάσταση των πολιτικών και αστικών δικαιωμάτων τους·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι όλες οι χώρες εταίροι εκτός της Λευκορωσίας αντιμετωπίζουν αποσχιστικές τάσεις και εδαφικές διαφορές, στις οποίες η Ρωσία εμπλέκεται άμεσα ή ασκεί μείζονα επιρροή·

H.

λαμβάνοντας υπόψη ότι παράνομα αποσχιστικά καθεστώτα έχουν εγκατασταθεί σε εδάφη της Γεωργίας και της Μολδαβίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χερσόνησος της Κριμαίας στην Ουκρανία έχει προσαρτηθεί από τη Ρωσία και ότι συνεχίζονται οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των αυτονομιστών και των επίσημων δυνάμεων του Κιέβου στη νοτιοανατολική Ουκρανία·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ, καθώς και σε εκείνες των γειτονικών ευρασιατικών χωρών, ιδίως της Ρωσίας, είναι ζωτικής σημασίας για τις χώρες εταίρους και τις οικονομίες τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένοι βιομηχανικοί τομείς των χωρών εταίρων εξαρτώνται ακόμα από αλυσίδες παραγωγής που κληρονομήθηκαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση, χάρη στις οποίες συνδέονται από οικονομική άποψη με τη Ρωσική Ομοσπονδία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επέκταση της τελωνειακής ένωσης Ρωσικής Ομοσπονδίας, Καζαχστάν και Λευκορωσίας με άλλες χώρες εταίρους και η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση δεν πρέπει να θεωρηθούν ανταγωνιστικά σχέδια ως προς την οικονομική συνιστώσα της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, εφόσον στις χώρες εταίρους επιτρέπεται να επιλέξουν ελεύθερα σε ποιον οργανισμό θα συμμετάσχουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να βελτιωθεί η συνεργασία και να καταστούν συμβατές οι δύο οικονομικές ζώνες ώστε οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να μπορούν να εκμεταλλευτούν πλήρως το δυναμικό τους·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ εισήγαγε περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας τον Απρίλιο και τον Ιούλιο του 2014 και τα ενίσχυσε τον Σεπτέμβριο του 2014, προκειμένου να προωθηθεί μια αλλαγή πορείας στις καιροσκοπικές επιθετικές ενέργειες της Ρωσίας που παραβιάζουν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και αποσταθεροποιούν την ανατολική περιοχή της·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Αύγουστο του 2014, σε αντίποινα κατά των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ και της υπογραφής των συμφωνιών σύνδεσης, η Ρωσία αποφάσισε να επιβάλει εμπάργκο στα γεωργικά προϊόντα και είδη διατροφής από την ΕΕ, άλλες δυτικές χώρες και ορισμένες χώρες εταίρους·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2014 ήταν το πρώτο έτος ενός ανανεωμένου προγραμματικού και δημοσιονομικού πλαισίου για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας της ΕΕ, και της συγκεκριμένης ανατολικής διάστασής της, έως το 2020·

Αξιοποίηση των πρώτων επιτευγμάτων της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης για την περίοδο 2014-2020

1.

τονίζει ότι, από τη δημιουργία της το 2009, η Ανατολική Εταιρική Σχέση έχει αποφέρει μια σειρά συγκεκριμένων και απτών επιτευγμάτων τα οποία ήταν αμοιβαία επωφελή για τις κοινωνίες της ΕΕ και των χωρών εταίρων και έχουν αντικατοπτριστεί σε ποικίλες συμφωνίες σε διάφορα επίπεδα πολιτικής, οικονομικής και πολιτιστικής συνεργασίας, που έχουν ευρείες δυνατότητες βελτίωσης εφόσον τους δοθεί επαρκής στήριξη από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη·

2.

χαιρετίζει το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής στο Βίλνιους επιβεβαίωσαν την ιδρυτική δέσμευσή τους στις αρχές της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, ήτοι, κατά κύριο λόγο, στο κράτος δικαίου, στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, και στη δημοκρατία· τονίζει ότι οι αρχές αυτές πρέπει να τηρούνται·

3.

συμμερίζεται την άποψη των συμμετεχόντων στη διάσκεψη κορυφής στο Βίλνιους ότι κάθε εταίρος πρέπει να ασκεί ελεύθερα την κυρίαρχη επιλογή του όσον αφορά τις φιλοδοξίες και τους στόχους που επιθυμεί να επιτύχει στις σχέσεις του με την ΕΕ και εντός της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, σύμφωνα με την αρχή της διαφοροποίησης· υπενθυμίζει ως προς τούτο ότι η Ανατολική Εταιρική Σχέση αποτελεί ένα εθελοντικό σχέδιο που σέβεται τις κυρίαρχες επιλογές των συμμετεχόντων κρατών και εντείνει τις σχέσεις τους, και ότι τούτο αποφέρει οφέλη σε αυτά, καθώς και σε ολόκληρη την Ευρώπη, όσον αφορά τη σταθερότητα και την ευημερία·

4.

χαιρετίζει την υπογραφή των συμφωνιών σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένων των DCFTA, μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και της Γεωργίας· ζητεί την ταχεία κύρωση των εν λόγω συμφωνιών από τα κράτη μέλη της ΕΕ· τονίζει τη σημασία της εφαρμογής όλων των μερών των συμφωνιών και της υιοθέτησης των σχετικών μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς, προκειμένου να αποφευχθεί το κοινωνικό και περιβαλλοντικό ντάμπινγκ· καλεί όλες τις πλευρές να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις σύμφωνα με την ατζέντα σύνδεσης και ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ να παράσχουν συνδρομή στην υλοποίηση των εν λόγω μεταρρυθμίσεων· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη της ΕΕ να μοιραστούν τις πλούσιες εμπειρίες τους στη διαδικασία εγκαθίδρυσης δημοκρατικών καθεστώτων και μεταρρυθμίσεων που βασίζονται στον σεβασμό των θεμελιωδών αξιών και του κράτους δικαίου, ιδίως τα κράτη μέλη που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τόσο την εμπειρία τους από την ένταξη στην ΕΕ όσο και τις στενές σχέσεις τους με τις χώρες εταίρους· καλεί τις κυβερνήσεις των χωρών εταίρων που έχουν κυρώσει τις συμφωνίες σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένων των DCFTA, με την ΕΕ να οργανώσουν δημόσιες συζητήσεις και εκστρατείες ενημέρωσης, ακόμα και σε τοπικό επίπεδο, με ενεργή συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών πλατφορμών του φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών, δεδομένου ότι η λεπτομερής κατανόηση του περιεχομένου και αντικτύπου των συμφωνιών είναι ύψιστης σημασίας για την επιτυχία τους·

5.

καταδικάζει την άμεση και έμμεση στρατιωτική επιθετικότητα της Ρωσίας στην ανατολική Ουκρανία και την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας ως αντίδραση στην κυρίαρχη επιλογή της Ουκρανίας να προχωρήσει στην ευρωπαϊκή προοπτική της· καλεί τη Ρωσική Ομοσπονδία να σεβαστεί τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυριαρχία της Ουκρανίας, να αποσύρει τις δυνάμεις της, να σταματήσει να στηρίζει τις αποσχιστικές δυνάμεις στην ανατολική Ουκρανία και να σεβαστεί τις πολυάριθμες διεθνείς, πολυμερείς και διμερείς συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι και του μνημονίου της Βουδαπέστης του 1994, οι οποίες απαιτούν διπλωματικές λύσεις σε όλες τις κρίσεις, καθώς και αποφυγή όλων των μορφών ένοπλης επιθετικότητας ή επέμβασης σε άλλα κράτη· ζητεί από τη Ρωσία να σταματήσει τον πόλεμο πληροφοριών που στοχεύει στην υποκίνηση εθνικού μίσους μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών· ζητεί πλήρη συνεργασία όλων των μερών στη διερεύνηση της κατάρριψης της πτήσης ΜΗ17 και τονίζει ότι οι υπαίτιοι θα πρέπει να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης· καταδικάζει, επιπλέον, τους εμπορικούς περιορισμούς που έχει επιβάλει η Ρωσία στην ΕΕ και σε αρκετές χώρες εταίρους· στηρίζει τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά της Ρωσίας και εμμένει ότι αυτά πρέπει να διατηρηθούν για όσο διάστημα η Ρωσία δεν συμμορφώνεται με τις συμφωνίες του Μινσκ ή δεν υιοθετεί μια εποικοδομητική στάση όσον αφορά την επίτευξη ειρηνικής διευθέτησης της σύγκρουσης στην ανατολική Ουκρανία· καταδικάζει τις παράνομες, μη συνταγματικές και μη νομιμοποιημένες εκλογές που διεξήχθησαν στις υπό τον έλεγχο των αυτονομιστών περιοχές του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ και που αναγνώρισε η Ρωσία, οι οποίες συνιστούν απειλή για την ενότητα της Ουκρανίας και εμπόδιο στην ειρηνευτική διαδικασία· παροτρύνει τις ρωσικές αρχές να απελευθερώσουν άμεσα τη Nadia Savchnenko, η οποία απήχθη και κρατείται παράνομα στη Ρωσία·

6.

καταδικάζει την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Αμπχαζίας στις 24 Νοεμβρίου 2014 περί συμμαχίας και στρατηγικής εταιρικής σχέσης, καθώς και την πρόθεση της Ρωσίας να υπογράψει Συνθήκη για στενότερες σχέσεις με την αποσχισθείσα περιφέρεια του Τσχινβάλι μέσα στο 2015· τονίζει οι ενέργειες αυτές συνιστούν σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα και ασφάλεια στην περιοχή, δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους που επηρεάζουν τις προσπάθειες ομαλοποίησης των σχέσεων μεταξύ της Γεωργίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, και υπονομεύουν τις διεθνείς συζητήσεις της Γενεύης· καλεί τη Ρωσική Ομοσπονδία να σεβαστεί τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου και την εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας και να συμμορφωθεί με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του 2008 μεταξύ Γεωργίας και Ρωσίας·

7.

τονίζει ότι η ΕΕ φέρει την ευθύνη σαφούς καθορισμού των προοπτικών που επιθυμεί να προσφέρει σε απάντηση στις φιλοδοξίες και στην ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών εταίρων· εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ρωσία έχει μέχρι στιγμής εκλάβει τις εν λόγω φιλοδοξίες και την Ανατολική Εταιρική Σχέση ως απειλή για τη γεωπολιτική σφαίρα επιρροής της· σημειώνει ότι η τελωνειακή ένωση και η συμφωνία ευρασιατικής οικονομικής ένωσης, οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2015, περιέχουν ένα σχέδιο οικονομικής ένωσης μεταξύ των μελών τους το οποίο δεν είναι συμβατό με τις συμφωνίες σύνδεσης και τις εμπορικές συνιστώσες τους (τις DCFTA)· καλεί τη Ρωσία να μην ασκεί οικονομική πίεση και να μη διατυπώνει απειλές για την ασφάλεια και τον ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς και να σεβαστεί το δικαίωμα των γειτόνων της να επιλέξουν ελεύθερα το πολιτικό και οικονομικό πεπρωμένο τους· επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς τη Ρωσική Ομοσπονδία να επιτύχει ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων·

8.

θεωρεί ότι η δημιουργία της τελωνειακής ένωσης και της Συνθήκης της ευρασιατικής οικονομικής ένωσης, οι οποίες είχαν ως πηγή έμπνευσης τα ιδεώδη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τέθηκαν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2015, μπορούν να αποφέρουν μόνο οφέλη για τις συμμετέχουσες χώρες, εφόσον η Ρωσική Ομοσπονδία δεν εξαναγκάσει τις χώρες να συμμετάσχουν μέσω οικονομικής πίεσης και απειλών για την ασφάλεια και τον ενεργειακό εφοδιασμό και επιτρέψει στους γείτονές της να επιλέξουν ελεύθερα το πολιτικό και οικονομικό πεπρωμένο τους· σημειώνει ότι οι νέες δομές δεν είναι συμβατές με τις συμφωνίες σύνδεσης και τις DCFTA και υπογραμμίζει την ανάγκη εύρεσης διαύλων συνεργασίας και επικοινωνίας στο μέλλον καθώς, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να διασφαλιστούν το εμπόριο και οι καλές σχέσεις μεταξύ των χωρών σε αμφότερες τις πλευρές·

9.

σημειώνει τις δυνατότητες του ΕΜΓ ως κινήτρου για μεγαλύτερη συνεργασία με τις χώρες που πρέπει να υπογράψουν συμφωνίες σύνδεσης με την ΕΕ και ζητεί να καταβληθούν νέες προσπάθειες για την επίτευξη αυτών·

10.

θεωρεί ότι η σύνοδος κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης που πρόκειται να διεξαχθεί τον Μάιο του 2015 στη Ρίγα πρέπει να σηματοδοτήσει μια ενίσχυση της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, η οποία να χαρακτηρίζεται από ενισχυμένους πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων και βαθύτερες και βελτιωμένες διμερείς καθώς και πολυμερείς σχέσεις μεταξύ όλων των εταίρων· καλεί την ΕΕ και τις χώρες εταίρους να παραμείνουν συνεπείς στην επιδίωξη του αρχικού οράματος της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, εστιάζοντας συγχρόνως στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που θα επιφέρουν αλλαγές στις κοινωνίες και θα ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ των λαών τους·

11.

αναγνωρίζει την πολιτική σύνδεσης, τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, την ενδυνάμωση της θεσμικής ικανότητας του δημόσιου τομέα και την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και των διαπροσωπικών επαφών, και τη συνεργασία στην εκπαίδευση ως βασικούς τομείς προτεραιότητας επί των οποίων η ΕΕ και οι εταίροι της πρέπει να καταβάλουν περαιτέρω προσπάθειες και να διασφαλίσουν την επίτευξη αποτελεσμάτων κατά τη σύνοδο κορυφής στη Ρίγα·

12.

καλεί την ΕΕ να θεσπίσει, χωρίς καθυστέρηση, καθεστώτα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για μικρής διάρκειας ταξίδια με τις χώρες εταίρους που έχουν δεσμευτεί και έχουν καταρτίσει σχέδια δράσης για την ελευθέρωση του καθεστώτος των θεωρήσεων, υπό τον όρο ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις· τονίζει τη σημασία δρομολόγησης σχεδίων δράσης για την ελευθέρωση του καθεστώτος των θεωρήσεων με τις χώρες εταίρους που έχουν καταγράψει πρόοδο στην υλοποίηση των συμφωνιών διευκόλυνσης της χορήγησης θεώρησης εισόδου και επανεισδοχής με την ΕΕ· υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας στον τομέα των καθεστώτων θεώρησης και των εταιρικών σχέσεων κινητικότητας, ως όχημα για να έλθουν οι κοινωνίες πιο κοντά και να διαδοθεί στους πολίτες η αίσθηση ότι ανήκουν στην ίδια κοινότητα αξιών·

13.

τονίζει ότι οι στενότερες σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων θα εξαρτώνται από τα απτά αποτελέσματα των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων και την ποιότητα του κράτους δικαίου, καθώς και από θετικές εξελίξεις στη διακυβέρνηση των κρατικών θεσμικών οργάνων και στις σφαίρες του πολιτικού βίου και του δικαστικού συστήματος· σημειώνει ως προς τούτο ότι σε ορισμένες από τις χώρες εταίρους υφίστανται λυπηρές τάσεις αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης· παροτρύνει τις κυβερνήσεις να αποφύγουν τον πολιτικό εκφοβισμό και την επιλεκτική δικαιοσύνη και να αντιμετωπίσουν δεόντως τις ιδιαίτερες ανησυχίες που έχουν εκφράσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΑΣΕ και άλλοι διεθνείς οργανισμοί·

14.

συστήνει στην ΕΕ και στις χώρες εταίρους να αναπτύξουν μια πιο ολοκληρωμένη στρατηγική και περισσότερο προσανατολισμένη στα αποτελέσματα προσέγγιση στα προγράμματα που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν από κοινού· θεωρεί ότι οι στρατηγικές τομεακής συνεργασίας θα πρέπει να συζητούνται στις υπουργικές συναντήσεις και ότι οι πλατφόρμες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και οι ομάδες εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να είναι πιο ενεργές στην υποβολή προτάσεων, τον σχεδιασμό και την επανεξέταση των εν λόγω στρατηγικών·

15.

τονίζει τη σημασία ενίσχυσης των προγραμμάτων συνεργασίας και ανταλλαγών που απευθύνονται σε νέους, φοιτητές, επιστήμονες και ερευνητές εντός της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης· σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα νέα προγράμματα της ΕΕ στους τομείς αυτούς, ιδίως το πρόγραμμα Erasmus+ και οι δράσεις «Μαρία Κιουρί» εντός του ερευνητικού προγράμματος-πλαίσιο «Ορίζοντας 2020» προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες για την ενίσχυση της κινητικότητας των ερευνητών και υποτροφίες για νέους στις χώρες εταίρους· χαιρετίζει τις επιτυχίες των πρώτων συνεδριάσεων του Euronest Scola και του φόρουμ νέων ηγετών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης που διεξήχθησαν το 2013 και το 2014 και συστήνει να διοργανώνονται σε τακτική βάση συνεδριάσεις τέτοιου τύπου· ενθαρρύνει, επίσης, τη θέσπιση κοινών προγραμμάτων επιχορήγησης για πολιτιστική ανάπτυξη και κοινών πολιτιστικών εκδηλώσεων, και προτείνει να υπάρξει ένα μηνιαίο κοινό ενημερωτικό φυλλάδιο, στην αγγλική γλώσσα και στις γλώσσες των χωρών εταίρων, το οποίο θα ενημερώνει απευθείας τους κατοίκους των χωρών εταίρων για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωπαϊκή σκέψη και θα παρέχει σαφείς πληροφορίες για τις σχέσεις αυτών των χωρών εταίρων με την ΕΕ·

Επίτευξη των στόχων της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης μέσω της εφαρμογής του νέου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας για την περίοδο 2014-2020

16.

χαιρετίζει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας (ΕΜΓ) για την περίοδο 2014-2020, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη την ανατολική διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, ο οποίος θα επιφέρει συγκεκριμένες και ορατές βελτιώσεις στους πληθυσμούς που αφορά·

17.

εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός του ΕΜΓ μειώθηκε αρκετά σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής· ζητεί να υπάρξει στενός διάλογος με τον επίτροπο που είναι υπεύθυνος για την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας προκειμένου να διασφαλιστεί βέλτιστη χρήση των περιορισμένων πόρων· θεωρεί ότι πρέπει να διατηρηθεί η ισορροπία μεταξύ ανατολικών και νότιων μερών του ΕΜΓ, με το 40 % των συνολικών κονδυλίων συνεργασίας να πηγαίνει στην ανατολική περιφέρεια· καλεί την Επιτροπή να συνδράμει τις χώρες εταίρους στην ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων τους προκειμένου να εκμεταλλευτούν πλήρως τις δυνατότητες χρηματοδότησης βάσει του ΕΜΓ·

18.

σημειώνει την ανάγκη για μια πιο ισορροπημένη κατανομή των κονδυλίων μεταξύ των χωρών εταίρων, αναγνωρίζοντας συγχρόνως την ανάγκη για καλύτερες προτάσεις έργων από τους ανατολικούς εταίρους· θεωρεί ζωτικής σημασίας η Επιτροπή και οι κυβερνήσεις εταίροι να ενθαρρύνουν και να στηρίξουν περισσότερο τους τοπικούς φορείς όσον αφορά την υποβολή αιτήσεων και τη λήψη στήριξης από τον ΕΜΓ για τα έργα τους·

19.

υπογραμμίζει τη σημασία των αρχών της κυριότητας και της αμοιβαίας λογοδοσίας στον προγραμματισμό και την εφαρμογή προγραμμάτων χωρών βάσει του ΕΜΓ· θεωρεί ότι η επιτυχία συνδέεται εν μέρει με τις συμφωνηθείσες και αμοιβαία δεσμευτικές δεσμεύσεις μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων·

20.

συστήνει να καταβληθούν, σε αντίθεση με την περίοδο 2007-2013, μεγαλύτερες προσπάθειες για την παροχή βοήθειας στις χώρες εταίρους ώστε να εφαρμόσουν νεοθεσπισθείσες νομοθετικές διατάξεις και να εδραιώσουν τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου σύμφωνα με τη νομοθεσία και τα πρότυπα της ΕΕ· υπενθυμίζει την ανάγκη δημιουργίας αξιόπιστου ιστορικού για την εν λόγω εφαρμογή προτού ενισχυθεί η παροχή βοήθειας από την ΕΕ·

21.

καλεί την Επιτροπή και τις χώρες εταίρους να καθορίσουν έναν περιορισμένο αριθμό προτεραιοτήτων στη βάση εθνικών σχεδίων δράσης και πολυεθνικών περιφερειακών προγραμμάτων για την περίοδο 2014-2015, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους και να επιτευχθούν απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα·

22.

παροτρύνει την Επιτροπή να καταρτίσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τις σχέσεις με τη Λευκορωσία, με σκοπό την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης και του εκσυγχρονισμού και εκδημοκρατισμού της χώρας· θεωρεί ότι μια τέτοια στρατηγική πρέπει να περιλαμβάνει τομείς προτεραιότητας για μεταρρυθμίσεις στη Λευκορωσία με σκοπό τη βελτίωση των σχέσεων και την αποτελεσματική συνεργασία εντός του πλαισίου της ΕΠΓ, και πρέπει να βασίζεται στην αρχή των «αναλογικών κερδών»·

23.

αναγνωρίζει θετικά τις διατάξεις που εφαρμόζονται στην υλοποίηση του ΕΜΓ, οι οποίες στηρίζονται σε μια εξατομικευμένη και βασισμένη σε κίνητρα προσέγγιση· θεωρεί ότι εμπνέονται ορθώς από την αρχή των αναλογικών κερδών, η οποία είχε έως τώρα υλοποιηθεί σε περιορισμένο βαθμό· τονίζει ότι η αρχή των «αναλογικών κερδών» συνεπάγεται και την αρχή «λιγότερα για λιγότερα», η οποία πρέπει να εφαρμόζεται δεόντως σε περίπτωση που οι σχετικές χώρες δεν προτίθενται να προβούν στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις· είναι, ωστόσο, της άποψης ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η περιφερειακή προοπτική, ιδίως ενισχύοντας τις πολυμερείς επαφές καθώς και τα έργα και τις πλατφόρμες διασυνοριακής συνεργασίας· χαιρετίζει, ως προς τούτο, το γεγονός ότι το 10 % του προϋπολογισμού του ΕΜΓ πρόκειται να κατανεμηθεί, μέσω «πολυεθνικών προγραμμάτων-πλαίσιο» στις χώρες εταίρους που δείχνουν πρόοδο στην εγκαθίδρυση και εδραίωση μιας βαθιάς και βιώσιμης δημοκρατίας και στην εφαρμογή συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων που συμβάλλουν στον στόχο αυτό·

24.

σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα χρηματοδοτικά κονδύλια του ΕΜΓ για μεμονωμένα εθνικά σχέδια δράσης θα υπόκεινται σε διακύμανση έως 20 %, κάτι που επίσης αφήνει περιθώρια για την εφαρμογή μεγαλύτερης διαφοροποίησης κατά την υλοποίηση του ΕΜΓ·

25.

συστήνει οι προσπάθειες των χωρών εταίρων για προσέγγιση της νομοθεσίας και των προτύπων της ΕΕ να συνοδευτούν από ανάλογη τεχνική βοήθεια εκ μέρους της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή και σταδιακή απορρόφηση όλων των σχετικών μερών του κεκτημένου της ΕΕ και να επιτευχθούν συγκεκριμένα και ορατά οφέλη για τις οικονομίες και τους πληθυσμούς·

26.

τονίζει την ανάγκη να εστιάσει η βοήθεια της ΕΕ και στην αντιμετώπιση των περιφερειακών οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων εντός των χωρών εταίρων, καθώς τα έργα πολύ συχνά επικεντρώνονται σε μία περιοχή ή στην πρωτεύουσα, ενώ οι άνθρωποι στις πιο απομακρυσμένες περιοχές δεν απολαμβάνουν τα οφέλη αυτών των έργων και παραμένουν σε μεγάλο βαθμό μη εξοικειωμένοι με τα πλεονεκτήματα της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ·

27.

καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να εφαρμόσουν πολιτικές συνεργασίας και υποστήριξης προς τις χώρες εταίρους με συνεκτικό και αποτελεσματικό τρόπο και σε συντονισμό με άλλους διεθνείς και εθνικούς χορηγούς· τα ενθαρρύνει σθεναρά να προγραμματίσουν από κοινού δράσεις και έργα στις χώρες εταίρους· ζητεί ενισχυμένο συντονισμό και συνέργειες μεταξύ έργων που χρηματοδοτούνται από τον ΕΜΓ και άλλων μηχανισμών που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και προγραμμάτων της ΕΕ που είναι ανοικτά στη συμμετοχή ανατολικών χωρών εταίρων, τονίζοντας συγχρόνως ότι οι καθιερωμένες μορφές όπως οι συνεδριάσεις χορηγών/επενδυτών, οι ομάδες εργασίας, η επιτόπου επικοινωνία μεταξύ αντιπροσωπειών της ΕΕ και πρεσβειών των κρατών μελών κ.λπ. δεν πρέπει να παραβλέπουν τους συμφωνηθέντες στόχους πολιτικής·

28.

τονίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η κοινωνία των πολιτών στη συμβολή στον πολιτικό διάλογο και τις διαδικασίες δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων στις χώρες εταίρους· συστήνει η πολιτική δέσμευση της ΕΕ στην κοινωνία των πολιτών στις χώρες εταίρους να αντικατοπτριστεί σε ολόκληρο τον προγραμματισμό του ΕΜΓ·

29.

καλεί τα κοινοβούλια των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να συμβάλουν στις συζητήσεις και να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τις εν εξελίξει διαδικασίες και τα κύρια επιτεύγματα στο πλαίσιο του νέου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας για την περίοδο 2014-2020, όσον αφορά τη βελτίωση της προβολής των προγραμμάτων της ΕΕ στις αντίστοιχες χώρες τους·

30.

αναθέτει στους συμπροέδρους της να διαβιβάσουν το παρόν ψήφισμα στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, στον αρμόδιο επίτροπο για την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας και τις διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνση, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών εταίρων της Ανατολικής Ευρώπης.


(1)  Εγκρίθηκε στις 17 Μαρτίου 2015 στο Ερεβάν της Αρμενίας.

(2)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0229.

(3)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0567.

(4)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0446.