(1)

Για την παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων, όπως ορίζει η συμφωνία ΕΟΧ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ χρησιμοποιεί διάφορες παραμέτρους, μεταξύ των οποίων και τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης.

(2)

Τα επιτόκια αυτά χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του ισοδυνάμου επιχορήγησης μιας ενίσχυσης καταβληθείσας σε πολλές δόσεις και για τον υπολογισμό του στοιχείου της ενίσχυσης που προκύπτει από την εφαρμογή καθεστώτων χορήγησης δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο. Χρησιμοποιούνται επίσης κατά την εφαρμογή του κανόνα de minimis, καθώς και για την επιστροφή των παράνομων ενισχύσεων.

(3)

Τα επιτόκια αναφοράς θεωρείται ότι απεικονίζουν το μέσο επίπεδο των επιτοκίων που ισχύουν στα διάφορα κράτη ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στη συμφωνία ΕΟΧ, για τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια (διάρκειας πέντε έως δέκα ετών) τα οποία συνοδεύονται από συνήθεις εγγυήσεις.

(4)

Από την 1η Απριλίου 2000 τα επιτόκια αναφοράς καθορίζονται ως εξής:

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι:

(5)

Τα επιτόκια αναφοράς γνωστοποιούνται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στην ιστοσελίδα: http://www.eftasurv.int

(1)

Το άρθρο 14 του μέρους ΙΙ του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου ορίζει ότι, σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους ΕΖΕΣ λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από το δικαιούχο. Το ποσό που πρέπει να ανακτηθεί περιλαμβάνει και τους σχετικούς τόκους, υπολογιζόμενους με το κατάλληλο επιτόκιο που ορίζει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Οι τόκοι πρέπει να καταβληθούν από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου η παράνομη ενίσχυση μέχρι την ημερομηνία ανάκτησής της.

(2)

Σε επιστολή της 22ας Φεβρουαρίου 1995 προς τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριζε ότι, όταν επιδιώκεται η επαναφορά στην προγενέστερη κατάσταση, τα εμπορικά επιτόκια επιτρέπουν τον ακριβέστερο υπολογισμό του αθέμιτου οφέλους που έχει αποκομίσει ο αποδέκτης μιας παράνομης ενίσχυσης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή ενημέρωνε τα κράτη μέλη ότι στις αποφάσεις που ενδεχομένως θα εξέδιδε διατάσσοντας την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως θα εφάρμοζε ως βάση για το εμπορικό επιτόκιο το επιτόκιο αναφοράς το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του καθαρού ισοδύναμου επιχορήγησης των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Έτσι, για αρκετά χρόνια πάγια πρακτική της Επιτροπής ήταν να περιλαμβάνει στις αποφάσεις της περί ανάκτησης διάταξη με την οποία αξίωνε τον υπολογισμό των τόκων με βάση το επιτόκιο αναφοράς το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του καθαρού ισοδύναμου επιχορήγησης των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Στις 9 Σεπτεμβρίου 1997, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση η οποία αναφέρεται λεπτομερέστερα στα επιτόκια αναφοράς που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των επιστροφών παράνομων ενισχύσεων και για άλλους σκοπούς (3), την οποία εν μέρει ενσωμάτωσε η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις· βλ. το παρόν κεφάλαιο 34.1 (4). Το ερώτημα που έχει ανακύψει είναι κατά πόσον το επιτόκιο αυτό πρέπει να εφαρμόζεται με τη μέθοδο του απλού τοκισμού ή με τη μέθοδο του ανατοκισμού (5).

(3)

Σύμφωνα με μεγάλο πλήθος αποφάσεων των κοινοτικών δικαστηρίων (6), η ανάκτηση αποτελεί λογικό επακόλουθο του παράνομου χαρακτήρα της ενίσχυσης. Σκοπός της ανάκτησης είναι η επαναφορά στην κατάσταση που ίσχυε προηγουμένως. Με την επιστροφή της ενίσχυσης, ο αποδέκτης αποστερείται το αθέμιτο πλεονέκτημα που απολάμβανε έναντι των ανταγωνιστών του στην αγορά και αποκαθίστανται οι συνθήκες ανταγωνισμού οι οποίες ίσχυαν πριν από την καταβολή της ενίσχυσης. Βάσει της συναλλακτικής πρακτικής, οι τόκοι υπολογίζονται κατά κανόνα με τη μέθοδο του απλού τοκισμού, όταν ο αποδέκτης των χρημάτων δεν μπορεί να κάνει χρήση του ποσού των τόκων πριν από τη λήξη της κρίσιμης χρονικής περιόδου, παραδείγματος χάρη όταν οι τόκοι καταβάλλονται στο τέλος της περιόδου. Οι τόκοι υπολογίζονται κατά κανόνα με τη μέθοδο του ανατοκισμού σε περίπτωση που μπορεί να θεωρηθεί ότι το ποσό των τόκων καταβάλλεται στο δικαιούχο κάθε χρόνο (ή κάθε κρίσιμη χρονική περίοδο), με αποτέλεσμα να προσαυξάνεται αντιστοίχως το ποσό του αρχικού κεφαλαίου. Στην περίπτωση αυτή, ο δικαιούχος αποκομίζει τόκο από τον τόκο που καταβάλλεται για κάθε περίοδο.

(4)

Στην πράξη, το είδος της ενίσχυσης που έχει χορηγηθεί και η κατάσταση του συγκεκριμένου δικαιούχου μπορεί να διαφέρουν. Εάν η ενίσχυση συνίσταται στην καταβολή υπερβολικά μεγάλης αποζημίωσης, το όφελος που η αποδέκτρια επιχείρηση έχει αποκομίσει από αυτήν μπορεί να εξομοιωθεί με κατάθεση, η οποία υπό κανονικές συνθήκες προσπορίζει τόκους από ανατοκισμό. Εάν η ενίσχυση ήταν επενδυτική ενίσχυση για συγκεκριμένη επιλέξιμη δαπάνη, τότε είναι πιθανό να έχει υποκαταστήσει μία εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης που, υπό κανονικές συνθήκες, θα προσπόριζε ομοίως τόκους από ανατοκισμό με βάση τα εμπορικά επιτόκια. Εάν η ενίσχυση ήταν ενίσχυση λειτουργίας, θα είχε άμεσες συνέπειες για τους λογαριασμούς κερδών και ζημιών και, κατ’ επέκταση, για τον ισολογισμό, με αποτέλεσμα να είναι διαθέσιμα κεφάλαια για κατάθεση. Επομένως, ανεξάρτητα από τις ανομοιότητες των διαφόρων περιπτώσεων, προκύπτει ότι μία παράνομη ενίσχυση έχει ως αποτέλεσμα την παροχή χρηματοδότησης στον αποδέκτη υπό όρους παρόμοιους με εκείνους ενός μεσοπρόθεσμου άτοκου δανείου. Κατά συνέπεια, κρίνεται σκόπιμο να λαμβάνονται υπόψη οι τόκοι από ανατοκισμό, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι εξουδετερώνονται πλήρως τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν από την κατάσταση αυτή.

(5)

Με βάση τα ανωτέρω, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επιθυμεί να ενημερώσει τα κράτη της ΕΖΕΣ και κάθε ενδιαφερόμενο ότι στις αποφάσεις που ενδεχομένως θα εκδίδει μελλοντικώς διατάσσοντας την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως θα εφαρμόζει μεν το επιτόκιο αναφοράς το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του καθαρού ισοδύναμου επιχορήγησης των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα, αλλά με βάση τη μέθοδο του ανατοκισμού. Σύμφωνα με τη συνήθη συναλλακτική πρακτική, ο ανατοκισμός είναι ετήσιος. Αντιστοίχως, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αναμένει από τα κράτη ΕΖΕΣ να εφαρμόζουν τη μέθοδο του ανατοκισμού για την εκτέλεση αποφάσεων ανάκτησης που εκκρεμούν, εκτός αν αυτό αντιβαίνει σε μία από τις γενικές αρχές του δικαίου ΕΟΧ.»