(2004/C 78 E/0162)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-2732/03

υποβολή: Herbert Bösch (PSE) προς την Επιτροπή

(11 Σεπτεμβρίου 2003)

Θέμα:   Ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων στη ΓΔ Ανταγωνισμός

Η ΓΔ Ανταγωνισμός είναι επιφορτισμένη με μια σειρά ευαίσθητων καθηκόντων, όπως με το καθήκον να κρίνει το συμβιβάσιμο, το υπό όρους συμβιβάσιμο ή το ασυμβίβαστο συγκεντρώσεων επιχειρήσεων με την κοινή αγορά. Στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, οι υπάλληλοι της ΓΔ Ανταγωνισμός λαμβάνουν γνώση πληθώρας εμπιστευτικών πληροφοριών, οι οποίες, μόλις γνωστοποιηθούν, επηρεάζουν σημαντικά τις τιμές των μετοχών των εκάστοτε επιχειρήσεων στα χρηματιστήρια της Ευρώπης.

Ισχύει στη ΓΔ Ανταγωνισμός και στις υπηρεσίες της Επιτροπής που λαμβάνουν γνώση ευαίσθητων πληροφοριών, κάποιος Κώδικας Δεοντολογίας, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, στην περίπτωση των επενδυτικών τραπεζών, προκειμένου να αποτρέπεται η κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών; Υπάρχει στην Επιτροπή κάποιος αρμόδιος για την παρακολούθηση της τήρησης των εν λόγω υποχρεώσεων υπάλληλος;

Υποχρεούνται οι υπάλληλοι που λαμβάνουν γνώση τέτοιων πληροφοριών να δηλώνουν τις αγοραπωλησίες μετοχών στις οποίες προβαίνουν; Τηρείται κάποιος κατάλογος στον οποίο να αναφέρονται οι επιχειρήσεις για τις οποίες έχουν παραληφθεί ευαίσθητες πληροφορίες και ο οποίος να ορίζει ότι οι μετοχές των εν λόγω επιχειρήσεων τελούν υπό παρακολούθηση και/ή ότι απαγορεύεται στους παραλήπτες των ανωτέρω πληροφοριών να διενεργούν συναλλαγές επί των εν λόγω μετοχών; Υποχρεούνται οι υπάλληλοι της Επιτροπής που λαμβάνουν γνώση εμπιστευτικών πληροφοριών να γνωστοποιούν τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους μέσω των οποίων διενεργούν συναλλαγές επί αξιόγραφων;

Πόσους εσωτερικούς ελέγχους έχει πραγματοποιήσει έως σήμερα η Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλίσει ότι δεν γίνεται κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών;

Δημιουργήθηκαν κατά τους εν λόγω ελέγχους υπόνοιες ότι έλαβε πράγματι χώρα κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Νοεμβρίου 2003)

Το 1999, η Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) Ανταγωνισμού συνέταξε κώδικα δεοντολογίας επί τη βάσει του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης για τους μόνιμους, έκτακτους και επικουρικούς υπαλλήλους της, τους ασκούμένους και τους αποσπασμένους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, αποσκοπώντας στον έλεγχο των κινδύνων όσον αφορά τις συγκρούσεις συμφερόντων και την κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών. Αυτός ο κώδικας συμπληρώνει τη βελγική ποινική νομοθεσία, η οποία καταδικάζει την κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών, και στην οποία επισύρεται η προσοχή του προσωπικού.

Σκοπός του κώδικα δεοντολογίας είναι, αφενός, η πρόληψη και η επίλυση των συγκρούσεων συμφερόντων και, αφετέρου, η πρόληψη χρηματιστηριακών πράξεων επί τη βάσει εμπιστευτικών πληροφοριών των οποίων λαμβάνουν γνώση οι απασχολούμενοι στη ΓΔ Ανταγωνισμού.

Όσον αφορά τις συγκρούσεις συμφερόντων, ο κώδικας ορίζει ότι «απαγορεύεται στον υπάλληλο να κατέχει μετοχές ή τίτλους αξιών παράγωγους αυτών (δικαιώματα προαγοράς ή προπώλησης, δελτία αποθεμάτων, κλπ.) που συνδέονται με τις μετοχές, στην εν λόγω επιχείρηση». Σε περίπτωση που μια πιθανή ή έκδηλη σύγκρουση συμφερόντων (π.χ. αν ο χειριστής μιας υπόθεσης ή ένα μέλος του στενού οικογενειακού περιβάλλοντός του κατέχει μετοχές σε μια από τις επιχειρήσεις οι οποίες εμπλέκονται σε αυτή την υπόθεση) εμφανίζεται σε μια δεδομένη υπόθεση, τότε ο υπάλληλος οφείλει, μόλις λάβει γνώση αυτού του στοιχείου, να το αναφέρει στον ιεραρχικά ανώτερό του. Εν συνεχεία, είναι δυνατό να ληφθούν από την ιεραρχία κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης, αν χρειαστεί, της ανάθεσης της αρμοδιότητας της εν λόγω υπόθεσης σε κάποιον άλλο υπάλληλο.

Όσον αφορά κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών, ο κωδικός ορίζει ότι «οι υπάλληλοι δεν πρέπει ποτέ να συναλλάσσονται, ούτε να καθοδηγούν ή να συμβουλεύουν άλλους να συναλλάσσονται σχετικά με χρεόγραφα του χρηματιστηρίου επί τη βάσει» επαρκώς επακριβών εμπιστευτικών πληροφοριών «(έκφραση που χρησιμοποιείται στη βελγική νομοθεσία) οι οποίες είναι» πιθανό να επηρεάσουν αισθητά την τιμή «(έκφραση που χρησιμοποιείται στη βελγική νομοθεσία)».

Οι κανόνες αυτοί ισχύουν από το 1999. Παρόλο που δεν υφίσταται κανένας ειδικός «κατάλογος επιτήρησης» ή «μαύρη λίστα», όλο το προσωπικό οφείλει να υπογράψει μια γραπτή δήλωση σύμφωνα με την οποία αποδέχεται και είναι διατεθειμένο να εφαρμόσει αυτούς τους συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με τη σύγκρουση συμφερόντων και την κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών, καθώς επίσης και τις γενικότερες οδηγίες ασφάλειας για τους «χειρισμούς σχετικά με πληροφορίες καταχωρημένες στη ΓΔ Ανταγωνισμού». Η ΓΔ Ανταγωνισμού ζητά να υπογράψουν τις ίδιες δηλώσεις οι υπάλληλοι των υπολοίπων ΓΔ οι οποίοι συμμετέχουν στη διαχείριση υποθέσεων συγχώνευσης μέσω διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων.

Σύμφωνα με τους κανόνες εσωτερικού ελέγχου που έχει υιοθετήσει η Επιτροπή (και συγκεκριμένα τον κανόνα ελέγχου αριθ. 1 ο οποίος αφορά «την ηθική και την ακεραιότητα»), η ΓΔ Ανταγωνισμού έχει γνωστοποιήσει στο προσωπικό έναν αριθμό εγγράφων (συμπεριλαμβανομένου του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, του κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς, τον οδηγό για τον έλεγχο της ευπάθειας έναντι της απάτης). Τα έγγραφα αυτά, συμπεριλαμβανομένου του ως άνω ηθικού κώδικα για το προσωπικό της ΓΔ Ανταγωνισμού που εκπονήθηκε το 1999, διατίθενται στον δικτυακό τόπο intracom της ΓΔ Ανταγωνισμού και, κατά συνέπεια, όλο το προσωπικό της ΓΔ Ανταγωνισμού έχει εύκολη πρόσβαση σ' αυτά.

Επιπλέον, η ΓΔ Ανταγωνισμού έχει διαμορφώσει ειδικούς κανόνες και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα καθήκοντα και τις εξωτερικές δραστηριότητες των υπαλλήλων και των πρώην υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης κατά την οποία οι υπάλληλοι υποβάλουν αίτηση για «άδεια για προσωπικούς λόγους».

Η εφαρμογή αυτών των κανόνων επιβλέπεται από την ιεραρχία των διευθύνσεων και από τον υπεύθυνο ασφάλειας στη διεύθυνση «πόρων» της ΓΔ Ανταγωνισμού. Επιπλέον, ένας αναπληρωτής γενικός διευθυντής έχει συγκεκριμένη αρμοδιότητα για ζητήματα ασφάλειας και ηθικής.

Αυτά τα θέματα συζητούνται τακτικά κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της ιεραρχίας και επαναλαμβάνονται στις ανακοινώσεις προς το προσωπικό, έτσι ώστε να αυξάνεται ο βαθμός επίγνωσης, διαρκούς επαγρύπνησης και ευαισθητοποίησης του προσωπικού. Η ιεραρχία της ΓΔ Ανταγωνισμού δεν έχει εντοπίσει καμία περίπτωση υπόνοιας κατάχρησης εμπιστευτικών πληροφοριών, ούτε της έχουν κοινοποιηθεί τέτοιες υπόνοιες από καμία χρηματιστηριακή αρχή.