(2004/C 78 E/0040)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-1670/03

υποβολή: María Sornosa Martínez (PSE) προς την Επιτροπή

(19 Μαίου 2003)

Θέμα:   Αδειοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε έργα επιζήμια για το Δίκτυο Φύση 2000

Στα τέλη Απριλίου, στον ισπανικό Τύπο δημοσιεύθηκε εκτεταμένα το θέμα της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αδειοδοτήσει τρία έργα με σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις για οικονομικούς λόγους. Συγκεκριμένα, στα έντυπα δημοσιεύματα γινόταν αναφορά στη διεύρυνση του λιμένα του Ρότερνταμ στην Ολλανδία, σε ένα έργο εκμετάλλευσης μιας ανθρακοφόρας περιοχής στη Βόρεια Ρηνανία στη Γερμανία και στην κατασκευή νέας σιδηροδρομικής γραμμής στην περιοχή της Μποτνίας στη Σουηδία. Φαίνεται ότι και στις τρεις περιπτώσεις οι κοινοτικές αρχές αναγνώρισαν ότι τα έργα επρόκειτο να έχουν «καταστροφικές επιπτώσεις» σε προστατευόμενες περιοχές που περιλαμβάνονται στο Δίκτυο Φύση 2000.

Η απόφαση αυτή δημιούργησε μεγάλη ανησυχία τόσο ανάμεσα στους πολίτες όσο και στους οικολόγους δεδομένου ότι, παρόλο που είναι σοβαρή η επιδείνωση οποιουδήποτε φυσικού χώρου, είναι ακόμη σοβαρότερη η καταστροφή, για οικονομικούς λόγους, των θυλάκων της Φύσης 2000 που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να δημιουργήσει.

Έχοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τους κανονισμούς για τα κοινοτικά κονδύλια, δεν είναι δυνατόν να δίδεται ενίσχυση στα έργα εκείνα τα οποία καταστρέφουν προστατευόμενες περιοχές ή περιβαλλοντικές περιοχές γενικότερα:

Μπορεί να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει η Επιτροπή τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν σχετικά με τα τρία προαναφερθέντα έργα;

Τα έργα αυτά λαμβάνουν κάποιο είδος κοινοτικής χρηματοδότησης;

Είναι η Επιτροπή σε θέση να διαβεβαιώσει ότι τηρήθηκε επαρκώς η αρχή της αναζήτησης εναλλακτικής βιώσιμης λύσης σε κάθε μία από τις προαναφερθείσες περιπτώσεις;

Απάντηση της κας Wallström εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Ιουλίου 2003)

Στις 24 Απριλίου 2003, η Επιτροπή εξέδωσε τέσσερεις γνώμες σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (1) («οδηγία για τα ενδιαιτήματα»). Οι γνώμες αυτές αφορούν ένα επιχειρησιακό ρυθμιστικό σχέδιο για το ανθρακωρυχείο Prosper Haniel κοντά στο Bottrop (Βόρειος Ρηνανία-Βεστφαλία), μια σχεδιαζόμενη βιομηχανική περιοχή κοντά στο Siegen/Freudenberg (Βόρειος Ρηνανία-Βεστφαλία), το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα «Κεντρικός λιμένας του Ρόττερνταμ» και το έργο της σιδηροδρομικής γραμμής της Βοθνίας από το Nordmaling στην Umea (Σουηδία).

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, ένα σχέδιο μπορεί να πραγματοποιηθεί, παρά τις σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για έναν τόπο του Natura 2000, ελλείψει εναλλακτικών λύσεων, εάν συντρέχουν επιτακτικοί λόγοι σημαντικού δημοσίου συμφέροντος, περιλαμβανομένων λόγων κοινωνικής ή οικονομικής φύσεως. Στην περίπτωση αυτή, το κράτος μέλος λαμβάνει κάθε αναγκαίο αντισταθμιστικό μέτρο ώστε να εξασφαλισθεί η προστασία της συνολικής συνοχής του Natura 2000. Όταν ο τόπος που πρόκειται να υποστεί επιπτώσεις είναι τόπος όπου ευρίσκονται ένας τύπος φυσικού ενδιαιτήματος προτεραιότητας ή/και ένα είδος προτεραιότητας, και εάν δεν είναι δυνατόν να προβληθούν επιχειρήματα σχετικά με την υγεία ανθρώπων, τη δημόσια ασφάλεια ή σχετικά με θετικές συνέπειες πρωταρχικής σημασίας για το περιβάλλον, το έργο μπορεί να αιτιολογηθεί, κατόπιν γνωμοδοτήσεως της Επιτροπής, βάσει άλλων επιτακτικών σημαντικών λόγων σημαντικού δημοσίου συμφέροντος.

Η Επιτροπή είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ότι, και για τα τρία αναπτυξιακά έργα τα οποία αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος, διατυπώθηκε θετική γνώμη στις 24 Απριλίου 2003, στην οποία δηλώνεται ότι τα αντίστοιχα αναπτυξιακά έργα μπορούν να εκτελεσθούν βάσει επιτακτικών λόγων σημαντικού δημοσίου συμφέροντος, υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθεί κάθε αναγκαίο αντισταθμιστικό μέτρο ώστε να εξασφαλισθεί η προστασία της συνολικής συνοχής του Natura 2000. Διατυπώθηκε αρνητική γνώμη όσον αφορά τη σχεδιαζόμενη βιομηχανική περιοχή κοντά στο Trupbach/Siegen, καθώς, στην περίπτωση αυτή, δεν αντιμετωπίσθηκε ικανοποιητικά ούτε η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, ούτε η πρόβλεψη αντισταθμιστικών μέτρων. Οι τέσσερεις γνώμες της Επιτροπής περιλαμβάνουν συναφείς πληροφορίες σχετικά με τα έργα και τις επιπτώσεις τους, όπως και σχετικά με την εξέταση των πιθανών εναλλακτικών λύσεων και των προγραμματισμένων αντισταθμιστικών μέτρων. Η Επιτροπή καλεί το Αξιότιμο Μέλος να ανατρέξει στο λεπτομερές κείμενο των γνωμοδοτήσεων για περισσότερες λεπτομέρειες επί αυτών των πλευρών του θέματος.

Και στις τρεις περιπτώσεις τις οποίες αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος, εφαρμόσθηκαν οι διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφος 4 της οδηγίας για τα ενδιαιτήματα προκειμένου να εγκριθούν έργα που ενδέχεται να καταλήξουν σε σημαντική υποβάθμιση ενός τόπου του Natura 2000 και διατυπώθηκε θετική γνώμη από την Επιτροπή. Κατά συνέπεια, και εφόσον τηρούνται άλλες πλευρές της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, δεν υφίσταται νομικό κώλυμα, από αυτή την άποψη, για ενδεχόμενη κοινοτική χρηματοδότηση των εν λόγω έργων. Πάντως, μέχρι στιγμής, η Επιτροπή δεν έχει λάβει κανένα αίτημα για τον σκοπό αυτόν.

(1)  EE L 206 της 22.7.1992.