ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1726/02

υποβολή: Carles-Alfred Gasliba i Bhm (ELDR) προς την Επιτροπή

(7 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Φορολογική απάτη σχετική με τον ΦΠΑ στον τομέα της ανακύκλωσης μετάλλων

Με την εφαρμογή του ΦΠΑ στην Ισπανία, εμφανίστηκαν, στον τομέα της ανακύκλωσης μετάλλων, ορισμένοι οικονομικοί φορείς οι οποίοι ανέπτυξαν μία μεγάλη ποικιλία τεχνικών για την μη καταβολή του ΦΠΑ. Το κύκλωμα της παράνομης ανακύκλωσης μετάλλων, κατά την αγορά του εν λόγωλικού χρησιμοποιούν πλασματικές εταιρείες που τους επιτρέπουν να μην καταβάλλουν τον ΦΠΑ. Με τον τρόπο αυτό, πραγματοποιούν πωλήσεις σε χαλυβουργεία και χυτήρια εκδίδοντας το αντίστοιχο τιμολόγιο και εισπράττοντας 16 % ΦΠΑ, τον οποίο όμως στη συνέχεια δεν αποδίδουν στο δημόσιο.

Οι πρακτικές αυτές όχι μόνον αποτελούν αθέμιτο ανταγωνισμό προς τις επιχειρήσεις που συμμορφώνονται προς τους ισχύοντες νόμους, αλλά και διαβρώνουν το εμπόριο και άλλων κοινοτικών κρατών, όπως της Γαλλίας, της Πορτογαλίας ή της Γερμανίας, με αποτέλεσμα την δημιουργία σοβαρών στρεβλώσεων στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών στον συγκεκριμένο τομέα δραστηριότητας.

Η Επιτροπή, αφού έλαβε γνώση των πρακτικών αυτών πρότεινε στο Συμβούλιο την έγκριση μιας Απόφασης(1), με την οποία έδινε την άδεια στην Ισπανία να λάβει μέτρα κατά παρέκκλιση της Έκτης Οδηγίας 77/388/ΕΟΚ(2), με σκοπό την πάταξη της φορολογικής απάτης. Παρά ταύτα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ίδιου του τομέα, η εν λόγω άδεια για την λήψη μέτρων, η οποία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2003, όχι μόνον δεν λειτούργησε ανασχετικώς ως προς την φορολογική απάτη, αλλά και έχει παρατηρηθεί αύξησή της κατά τα τελευταία έτη. Για τον λόγο αυτό, διάφοροι επιχειρηματικοί όμιλοι που αναπτύσσουν δραστηριότητα στον τομέα της ανακύκλωσης μετάλλων έφεραν επανειλημμένως εις γνώσιν της Επιτροπής την κατάσταση αυτή, χωρίς να έχουν λάβει μέχρι σήμερα καμία ικανοποιητική απάντηση.

Για ποιους λόγους δεν έλαβε η Επιτροπή κανένα επείγον μέτρο για την αντιμετώπιση του θέματος αν και εγνώριζε την σοβαρότητά του· Ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η Επιτροπή για την πρόληψη παρόμοιων πρακτικών στο άμεσο μέλλον, και εν πάση περιπτώσει, προ της 31ης Δεκεμβρίου 2303· Συμφωνεί η Επιτροπή ότι οι πρακτικές αυτές θα μπορούσαν να αντιμετωπισθούν με την εισαγωγή ενός συστήματος είσπραξης του ΦΠΑ στην πηγή, και τούτο άμα τη παραδόσει των απορριμμάτων,πολειμμάτων και λοιπώνλικών ανακύκλωσης σιδηρούχων και μη μετάλλων και των κραμάτων τους, καθώς και του παραδιδόμενου προς ανακύκλωση χαρτιού, χαρτονιού, ή γυαλιού, καθώς και όσον αφορά την επιλογή, κατάτμηση και τη συμπίεση των προϊόντων αυτών·

(1) Απόφαση του Συμβουλίου 2001/243/ΕΚ — ΕΕ L 88 της 28.3.2001, σελ. 15.

(2) ΕΕ L 145 της 13.6.1977, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Ιουλίου 2002)

Το Συμβούλιο επέτρεψε πράγματι στην Ισπανία, με απόφαση του Συμβουλίου(1), να εφαρμόσει ειδικό φορολογικό καθεστώς στον τομέα της ανάκτησης και της ανακύκλωσης. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 27 της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με το φόρο κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας ομοιόμορφη φορολογική βάση(2), όπου προβλέπεται η δυνατότητα εφαρμογής ειδικών μέτρων για την απλούστευση της είσπραξης του φόρου και την αποφυγή ορισμένων φορολογικών απατών ή φοροδιαφυγών. Εκτός από την Ισπανία, τέσσερα άλλα κράτη μέλη εφαρμόζουν ειδικό φορολογικό καθεστώς αντίστοιχου χαρακτήρα στον συγκεκριμένο τομέα. Ταπόλοιπα κράτη μέλη εφαρμόζουν κανονικό φορολογικό καθεστώς ΦΠΑ στονπό εξέταση τομέα.

Από τις επαφές της Επιτροπής με τις εθνικές διοικήσεις και τους αντιπροσώπους του τομέα προκύπτει ότι το ειδικό καθεστώς δεν λειτουργεί ικανοποιητικά σε ορισμένα κράτη μέλη. Γενικά, ζητούν την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος.

Ωστόσο, κάθε νομοθετική πρωτοβουλία της Επιτροπής πρέπει να σέβεται το κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο όπως αυτό διαμορφώθηκε ιδίως μέσω της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με την αναλογικότητα των ειδικών μέτρων με στόχο την καταπολέμηση της απάτης και της φοροδιαφυγής, που βασίζονται στο άρθρο 27.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι το εν λόγω κοινοτικό νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την επέκταση του πεδίου εφαρμογής τουπόψη ειδικού καθεστώτος βάσει εξαίρεσης που χορηγείται σύμφωνα με το άρθρο 27 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ.

Παρά ταύτα, στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο της 7ης Ιουνίου 2000(3) σχετικά με μία στρατηγική με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προβεί σε πλέον ορθολογική διαχείριση του μεγάλου αριθμού εξαιρέσεων που ισχύουν προς το παρόν. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η πλέον ορθολογική διαχείριση θα μπορούσε να συνίσταται σε επέκταση, για όλα τα κράτη μέλη των εξαιρέσεων που θα είχαν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές.

Η Επιτροπή επεσήμανε ήδη ότι στο πλαίσιο της παραπάνω προσπάθειας για πλέον ορθολογική διαχείριση, θα εξετάσει τη δυνατότητα εισαγωγής στην ίδια την έκτη οδηγία, ειδικού καθεστώτος για τονπόψη τομέα, με το οποίο θαπάρχει δυνατότηταπέρβασης των ορίων τα οποία επιτρέπονται από το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 27 της έκτης οδηγίας. Η Επιτροπή θα αρχίσει τις προκαταρκτικές εργασίες κανονικά πριν το τέλος του τρέχοντος έτους κατά τρόπο ώστε το Συμβούλιο να είναι σε θέση να αποφασίσει πριν τη λήξη, στις 31 Δεκεμβρίου 2003, της άδειας που χορηγήθηκε στην Ισπανία.

Η Επιτροπή επιθυμεί να διαβεβαιώσει το Αξιότιμο Μέλος ότι έχει ενημερώσει πλήρως τους αντιπροσώπους του τομέα καθώς και τις ενδιαφερόμενες εθνικές διοικήσεις, όσον αφορά τις προθέσεις της επί του θέματος και ότι θα συνεχίσει να τις κρατά ενήμερες σχετικά με την εξέταση του θέματος στο μέλλον.

(1) Απόφαση 1999/81/ΕΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1999 — ΕΕ L 27 της 2.2.1999.

(2) ΕΕ L 145 της 13.6.1977.

(3) COM(2000)348 τελικό.