ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3689/01

υποβολή: Mara Sornosa Martnez (PSE) προς την Επιτροπή

(17 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Καταστροφή της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Η περίπτωση του Μανίσες στην Βαλένθια (Ισπανία)

Ο δήμαρχος του δήμου Μανίσες (Βαλένθια) διέταξε, χωρίς καμία αιτιολόγηση πολεοδομικού χαρακτήρα, την κατεδάφιση του τοίχου που περιβάλλει το Σπίτι Πολιτισμού και Νεότητας και το οποίο αποτελεί αρχιτεκτονικό στοιχείο ενσωματωμένο στο ιστορικό σύνολο του μοναστηριού των Καρμελιτών που χτίστηκε το 1925. Ενώσεις και πολιτικά κόμματα προέβησαν σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά της εν λόγω κατεδάφισης, με τηνποστήριξη των περιοίκων του μοναστηριού. Οι πολίτες του Μανίσες θεωρούν την εξαφάνιση του ιστορικού τοίχου ως άρνηση της ιστορίας μας και καταστροφή του παρελθόντος και της κληρονομιάς μας. Η κατεδάφιση αυτή αποτελεί μία νέα πράξη καταστροφής στην οποία προέβη, εντός ολίγων μηνών, ο εν λόγω δήμαρχος. Τον παρελθόντα Αύγουστο κατέστρεψε την περίφραξη του βιομηχανικού αρχαιολογικού συγκροτήματος αποστράγγισης τωνδάτων (Los Filtros) και λίγο μετά κατέστρεψε έναν κήπο που λειτουργούσε ως πράσινος φράκτης για την προστασία από τον θόρυβο του αεροδρομίου και όπου σήμερα κτίζεται μία πολυκατοικία.

Μολονότιφίστανται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ορισμένα όργανα για την προστασία της ιστορικής, καλλιτεχνικής και πολιτιστικής κληρονομιάς — όπως λ.χ. το άρθρο 151 της Συνθήκης ΕΕ και η Σύσταση 75/65/ΕΟΚ(1) — η διαχείριση των στοιχείων αυτών εξακολουθεί να εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα κρατών μελών, με αποτέλεσμα η προστασία ή μη των στοιχείων που θα μπορούσαν να αποτελούν ευρωπαϊκή κοινοτική κληρονομιά μας να αφήνεται στο έλεος της αυθαίρετης δράσης συγκεκριμένων κυβερνήσεων, οι οποίες, όπως στην περίπτωση του Μανίσες, δεν διάκεινται πάντοτε ευνοϊκά όσον αφορά την διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών που προσδιορίζουν την ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Από την άλλη πλευρά, και όπως έχει αναγνωρίσει η Επιτροπή απαντώντας προς τηνποφαινόμενη επί των ερωτήσεων Ε-2416/00, Ε-2417/00, Ε-2418/00(2) και Ε-3846/00(3) -οι οποίες αναφέρονται στην καταστροφή των ιστορικών κτιρίων της συνοικίας Cabanyal-Canyamelar της Βαλένθια-, κάθε ενέργεια ή έργο που προσβάλλει την πολιτιστική κληρονομιά εμπίπτει στο πλαίσιο της Οδηγίας 97/11/ΕΚ(4) και, ως εκ τούτου, οι αρμόδιες τοπικές κυβερνήσεις οφείλουν να ταποβάλλουν σε αξιολόγηση των επιπτώσεων, ενώ είναι ευθύνη των κρατών μελών να επιβλέπουν ώστε να εφαρμόζεται η ανωτέρω οδηγία.

Κατόπιν των ανωτέρω με ποιον τρόπο μπορεί η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, να παρέμβει ώστε τα αιτήματα των πολιτών για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς -όπως συμβαίνει στο Μανίσες καθώς και σε άλλες περιπτώσεις που διαπιστώνονται σε διάφορα σημεία του κοινοτικού εδάφους- να λαμβάνονταιπόψη από τις εθνικές, τοπικές και περιφερειακές διοικήσεις, ώστε να εφαρμόζονται οι προβλέψεις του άρθρου 151 της Συνθήκης καθώς και η Σύσταση 75/65/ΕΟΚ·

Τι σκοπεύει να πράξει η Επιτροπή προκειμένου να επιτύχει ώστε η ισπανική κυβέρνηση να ζητήσει από τις τοπικές αρχές την ορθή εφαρμογή της Οδηγίας σχετικά με την αξιολόγηση των επιπτώσεων όσον αφορά την πολιτιστική κληρονομιά·

(1) ΕΕ L 21 της 28.1.1975, σελ. 22.

(2) ΕΕ C 136 E της 8.5.2001, σελ. 31.

(3) ΕΕ C 187 E της 3.7.2001, σελ. 61.

(4) ΕΕ L 73 της 14.3.1997, σελ. 5.

Απάντηση της κ. Reding Εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Απριλίου 2002)

Τόσο οι διατάξεις του άρθρου 151 της συνθήκης ΕΚ όσο και η σύσταση 75/65/ΕΟΚ της Επιτροπής της 20ης Δεκεμβρίου 1974 προς τα κράτη μέλη περί της προστασίας της αρχιτεκτονικής και φυσικής κληρονομιάς(1), δεν επιτρέπουν στην Επιτροπή να παρέμβει με την έννοια που αναφέρει ο κ. βουλευτής.

Σε ό,τι αφορά την μελέτη του περιβαλλοντικού αντίκτυπου, η Επιτροπή επισημαίνει στον κ. βουλευτή το περιεχόμενο της απάντησης στην ερώτησή του E-3846/00(2). Στην προκείμενη περίπτωση, η απόφαση για τη διεξαγωγή ή όχι αξιολόγησης του αντίκτυπου στο περιβάλλον εναπόκειται στο κράτος μέλος, με την εφαρμογή ορίων ή κριτηρίων ή με τη λήψη απόφασης κατά περίπτωση, και σε κάθε περίπτωση, με την εφαρμογή των κριτηρίων που προβλέπονται στο παράρτημα III της οδηγίας 97/11/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 3ης Μαρτίου 1997(3), για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ.

(1) ΕΕ L 21 της 28.1.1975.

(2) ΕΕ C 187 E της 3.7.2001.

(3) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.