ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2775/01

υποβολή: Chris Davies (ELDR) προς την Επιτροπή

(9 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Χρηματοδότηση δοκιμών χωρίς χρησιμοποίηση ζώων

Η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής Στρατηγική για μια μελλοντική πολιτική για τα χημικά προϊόντα (COM(2001)88 τελικό) καθώς και η επιλογή του Κοινοβουλίου για την προτεινόμενη 7η τροποποίηση της οδηγίας για τα καλλυντικά ζητούν την ανάπτυξη νέων δοκιμαστικών μεθόδων χωρίς χρησιμοποίηση ζώων. Οιποστηρικτές της καλής διαβίωσης των ζώων ισχυρίζονται ότι οι δοκιμές τοξικότητας που γίνονται στα ζώα είναι επιστημονικά ξεπερασμένες, ότι οι νέεςπό εξέλιξη δοκιμές χωρίς χρησιμοποίηση ζώων προσφέρουν επιστημονικά οφέλη και ότι συχνά είναι ταχύτερη και φθηνότερη η πραγματοποίησή τους απ' ότι οι δοκιμές σε ζώα. Η χρήση τους θα απέτρεπε τα βάσανα πουφίστανται εκατομμύρια ζώων.

Το άρθρο 23.1 της οδηγίας 86/609/ΕΟΚ(1) αναφέρει ότι: Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν την έρευνα για την ανάπτυξη και την εξακρίβωση εναλλακτικών τεχνικών οι οποίες μπορούν να παράσχουν το ίδιο επίπεδο πληροφοριών με αυτό που λαμβάνεται από πειράματα στα οποία χρησιμοποιούναι ζώα, χρησιμοποιώντας όμως λιγότερα ζώα ή εφαρμόζοντας λιγότερο επώδυνες διαδικασίες, λαμβάνουν περαιτέρω μέτρα που θα κρίνουν κατάλληλα για να ενθαρρύνουν την έρευνα στον τομέα αυτό.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη παρακολουθούν εκ τού σύνεγγυς την εξέλιξη των πειραματικών μεθόδων.

(1) ΕΕ L 358 της 18.12.1986, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Busquin εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Νοεμβρίου 2001)

Μέχρι σήμερα, στα πλαίσια του τρέχοντος 5ου Προγράμματος-Πλαισίου δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης 1998-2002(1), χρηματοδοτούνται, μέσω του Προγράμματος για την ποιότητα ζωής και τη διαχείριση των έμβιων πόρων, περισσότερα από 30 έργα, τα οποία αφορούν τις in vitro εναλλακτικές μεθόδους, που αποβλέπουν στηνποκατάσταση των πειραμάτων σε ζώα. Για το πρόγραμμα αυτό η Κοινότητα διαθέτει περισσότερα από 27 εκατομμύρια Ευρώ, εκ των οποίων τα 24 εκατομμύρια για την στήριξη εναλλακτικών μεθόδων προςποκατάστασιν των ελέγχων τοξικότητας. Πληροφορίες σχετικά με τις συμβάσεις διατίθενται μέσω τηςπηρεσίας Cordis Web στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.cordis.lu/life.

Σε ό,τι αφορά το νέο Πρόγραμμα Πλαίσιο δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, η Επιτροπή ενέκρινε, στις 30 Μαΐου 2001, προτάσεις για Ειδικά Προγράμματα(2) τα οποία μπορούν να τηλεφορτωθούν από την ιστοσελίδα: http://www.cordis.lu/rtd2002/fp-debate/cec.htm. Στο συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται ρητά η ανάπτυξη νέων in vitro δοκιμασιών προςποκατάστασιν των πειραμάτων σε ζώα, στις προτεραιότητες της έρευνας (ii) της θεματικής προτεραιότητας 1.1.1 Γονιδιωματική και βιοτεχνολογία στηνπηρεσία τηςγείας (βλ. σελίδα 20 του κειμένου). Επίσης περιλαμβάνει γενικές δηλώσεις σχετικά με την προστασία των ζώων, οι οποίες αφορούν όλες τις δραστηριότητες του νέου Προγράμματος-Πλαισίου (βλ.ποσημείωση 14, σελίδα 18 του κειμένου).

Επιπλέον, προσδίδεται ευελιξία στην έρευνα που σχετίζεται με την χάραξη πολιτικής, στο κεφάλαιο Πρόβλεψη των επιστημονικών και τεχνολογικών αναγκών της Κοινότητας, όπου καλύπτεται το θέμα της έρευνας με γνώμονα τις πολιτικές, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει πειράματα που δεν πραγματοποιούνται σε ζώα.

Πολλές μέθοδοι όπου δεν χρησιμοποιούνται ζώα τελούνπό ανάπτυξιν. Ωστόσο, τέτοιες μέθοδοι οφείλουν ναποβάλλονται σε ανεξάρτητη αξιολόγηση πριν την επίσημη ένταξή τους στην ρυθμιστική διαδικασία. Προκειμένου η Επιτροπή να εκπληρώσει τιςποχρεώσεις πουπέχει βάσει της Οδηγίας 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 1986 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους σκοπούς(3), συνέστησε, το 1991, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τον έλεγχο καταλληλότητας των εναλλακτικών μεθόδων, ως μονάδα του Κοινού Κέντρο Έρευνών της, το οποίο βρίσκεται στην Ίσπρα, στην Ιταλία. Η βασική αποστολή του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τον έλεγχο καταλληλότητας των εναλλακτικών μεθόδων συνίσταται, συγκεκριμένα, στον συντονισμό και έλεγχο, σε κοινοτικό επίπεδο, της καταλληλότητας των προηγμένων μη ζωϊκών μεθόδων.

Το 2000, οι πρώτες τρεις εγκεκριμένες in vitro μέθοδοι ενεγράφησαν(4) στο Παράρτημα V της Οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1967 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί ταξινομήσεως, συσκευασίας και επισημάνσεως των επικινδύνων ουσιών(5). Η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη σημασία στο έργο αυτό και προάγει ενεργά την εισαγωγή τέτοιων μεθόδων στο πλαίσιο του Προγράμματος κατευθυντηρίων γραμμών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η εφαρμογή τους διεθνώς. Βραχυπρόθεσμα, θαποβληθούν και άλλες επιστημονικά έγκυρες μέθοδοι, για ρυθμιστική αποδοχή.

Επιπλέον, σε συνεννόηση με άλλεςπηρεσίες της Επιτροπής καθώς και με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τον έλεγχο καταλληλότητας των εναλλακτικών μεθόδων ετοιμάζει μια συνολική αναθεώρηση του ισχύοντος καθεστώτος όσον αφορά τις μεθόδους δοκιμασιών όπου δεν χρησιμοποιούνται ζώα καθώς και του πιθανού μέλλοντος αυτών των μεθόδων,πό το φως των προκλήσεων και των ευκαιριών που προσφέρει η Λευκή Βίβλος σχετικά με την μελλοντική πολιτική στον τομέα των χημικών προϊόντων. Ετοιμάζει επίσης μια αναλυτική αναθεώρηση του ισχύοντος καθεστώτος των μεθόδων δοκιμασιών όπου δεν χρησιμοποιούνται ζώα, για τα συστατικά και τα προϊόντα των καλλυντικών.

Η συνολική ενίσχυση του 5ου Προγράμματος-Πλαισίου για το Ευρωπαϊκό Κέντρο καταλληλότητας των εναλλακτικών μεθόδων ανέρχεται σε 26,5 εκατομμύρια Ευρώ.

Στην Επιτροπή δεν έχουν περιέλθει πληροφορίες σχετικά με οικονομικές ενισχύσεις εκ μέρους κρατών μελών γιαποκατάσταση από εναλλακτικές μεθόδους δοκιμασιών.

(1) ΕΕ L 26 της 1.2.1999.

(2) ΕΕ C 240 E της 28.8.2001.

(3) ΕΕ L 358 της 18.12.1986.

(4) ΕΕ L 136 της 8.6.2000.

(5) ΕΕ B 196 της 16.8.1967.