ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2640/00

υποβολή: Claude Turmes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(1 Αυγούστου 2000)

Θέμα: Νέος κώδικας διαγωγής του ΟΟΣΑ

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης επίπουργικού επιπέδου που έλαβε χώρα τον Ιούνιο 2000 στον ΟΟΣΑ, εγκρίθηκε κώδικας διαγωγής για τις κοινωνικές και οικολογικές πτυχές των πολυεθνικών. Η δράση αυτή απηχεί συμφωνία του 1976 η οποία δεν περιέχει κυρώσεις και ήταν, συνεπώς, άχρηστη πάντα οπότε λησμονήθηκε εντελώς. Ούτε, όμως, ο νέος κώδικας περιέχει κυρώσεις.

Θεωρεί η Επιτροπή ότι ο νέος κώδικας θα γίνει περισσότερο σεβαστός από όσο ο προηγούμενος;

Σε ποια βάση θα γίνει κάτι τέτοιο αφού ο νέος κώδικας δεν περιέχει κυρώσεις;

Σκέπτεται η Επιτροπή να συμπεριλάβει αναφορά στον κώδικα αυτό σε όλες τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες;

Τι φρονεί η Επιτροπή για τη συμπεριφορά του Μεξικού στις διαπραγματεύσεις; (Το Μεξικό αντιτάχθηκε ισχυρά στον κώδικα, αλλά χρειάσθηκε να συμφωνήσει λόγω της τήρησης της αρχής της συναίνεσης). Αυτό το γεγονός δεν φωτίζει αρνητικά τη μελλοντική συνεργασία με το Μεξικό; Έχει η Επιτροπή την πρόθεση να θέσει το ζήτημα στην επόμενη κοινή διάσκεψη ΕΕ-Μεξικό, του Συμβουλίου και θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο πρότασης τροπολογίας που θα αφορά τη συμπερίληψη μιας αναφοράς στον κώδικα ΟΟΣΑ στη συμφωνία ΕΕ-Μεξικό με την πρώτη ευκαιρία;

Απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Οκτωβρίου 2000)

Οιπουργοί του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και οιπουργοί της Αργεντινής, Βραζιλίας, Χιλής και Δημοκρατίας της Σλοβακίας ενέκριναν στις 27 Ιουνίου 2000 τις αναθεωρημένες κατευθυντήριες αρχές για τις πολυεθνικές εταιρείες. Αυτές αποτελούν σύνολο συστάσεων που απευθύνονται τόσο στις πολυεθνικές εταιρείες όσο και στις κυβερνήσεις των χωρών μελών του ΟΟΣΑ.

οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες αρχές είναι μη δεσμευτικοί κανόνες και πρότυπα συμπεριφοράς των οποίων την τήρηση συνιστούν οι κυβερνήσεις των χωρών του ΟΟΣΑ στις πολυεθνικές εταιρείες, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων των τελευταίων στην επικράτειά τους ή δραστηριοτήτων που συντονίζουν από την επικράτειά τους, δηλαδή επίσης και δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ. Το κείμενο αυτό έχει σημαντικά τροποποιηθεί και συμπληρωθεί, σε σχέση με τις κατευθυντήριες αρχές που θεσπίστηκαν το 1976, όχι μόνο όσον αφορά το κοινωνικό και οικολογικό σκέλος αλλά επίσης τους τομείς της προστασίας του καταναλωτή και της καταπολέμησης της διαφθοράς και της παράνομης διάδοσης πληροφοριών.

Είναι πράγματι γεγονός ότι οι προηγούμενες κατευθυντήριες αρχές δεν ήταν αρκετά γνωστές, είτε στις πολυεθνικές εταιρείες είτε στα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη με αποτέλεσμα πολλά κράτη που τις είχαν θεσπίσει να μην έχουν εφαρμόσει το σύνολο των προβλεπόμενων μηχανισμών όπως τα εθνικά σημεία επαφής.

Όπως το επισημαίνει σωστά το Αξιότιμο Μέλος, οι νέες βασικές κατευθυντήριες αρχές δεν προβλέπουν κυρώσεις και η προσχώρηση των πολυεθνικών εταιρειών σάυτές είναι προαιρετική. Οι χώρες μέλη του ΟΟΣΑ συμφωνούν στο ότι οι κυρώσεις δεν ενδείκνυνται στην περίπτωση ενός τέτοιου μηχανισμού. Πράγματι, οι εθνικές νομοθεσίες προβλέπουν ήδη κυρώσεις στους περισσότερους τομείς που καλύπτουν οι κατευθυντήριες αρχές, όπως ο ανταγωνισμός ή οι κανόνες για το περιβάλλον. Ένας άλλος λόγος είναι ότι σκοπός των εν λόγω αρχών δεν είναι η αντικατάσταση των εθνικών νομοθεσιών σχετικά με τη λειτουργία των επιχειρήσεων αλλά η συμπλήρωσή τους παρέχοντας στις πολυεθνικές σειρά συστάσεων στις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται από μόνες τους, σε οποιεσδήποτε περιστάσεις. Ο θετικός αντίκτυπος από την καλή συμπεριφορά των εταιρειών στην κοινή γνώμη προτρέπει ολοένα περισσότερο τις πολυεθνικές να τηρήσουν τις συστάσεις αυτές.

Η εφαρμογή των αρχών πραγματοποιείταιπέυθύνη των εθνικών σημείων επαφής που θα πρέπει να συσταθούν σε κάθε χώρα που τις αποδέχεται προκειμένου να προωθηθεί η διάδοση των αρχών αυτών μεταξύ των πολυεθνικών εταιρειών και των άλλων ενδιαφερομένων μερών και να επιτευχθεί έλεγχος της ουσιαστικής τους εφαρμογής, ιδίως μέσω παροχής καλώνπηρεσιών ή συνδιαλλαγών και διαμεσολάβησης στις ειδικές περιπτώσεις όπουπάρχουν ισχυρισμοί ότι κάποια εταιρεία παραβίασε τις εν λόγω αρχές. Οι χώρες που θεσπίζουν τις αρχές αυτές (και τα εθνικά τους σημεία επαφής) ευθύνονται σε πολιτικό επίπεδο καιπόκεινται σε αξιολόγηση από τις ομότιμες χώρες στο πλαίσιο της επιτροπής του ΟΟΣΑ για τις διεθνείς επενδύσεις και τις πολυεθνικές εταιρείες.

Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αναφερθεί στις κατευθυντήριες αυτές αρχές όσον αφορά τις εμπορικές συμφωνίες δεδομένου ότι απευθύνονται σε εταιρείες οι οποίες καλούνται να τηρήσουν εθελοντικά ορισμένους ελάχιστους κώδικες διαγωγής, ή οι οποίεςποτίθεται ότι συμμορφώνονται σάυτούς. Η τήρηση των κατευθυντηρίων αρχών δεν πρέπει να επηρεάζει τις έννομεςποχρεώσεις των πολυεθνικών πουπόκεινται στη νομοθεσία ενός κράτους εγκατάστασης. Θα ήταν συνεπώς ανώφελο να δοθεί στις αρχές αυτές κάποιο άλλο νομικό καθεστώς στο πλαίσιο διεθνούς νομοθεσίας.Όσον αφορά τις (δεσμευτικές)ποχρεώσεις σχετικά με την εφαρμογή των αρχών από τις κυβερνήσεις, αυτές περιλαμβάνονται σε απόφαση του Συμβουλίου του ΟΟΣΑ, απόφαση την οποία μπορούν να θεσπίσουν ελεύθερα και άλλες χώρες. Δεν φαίνεται επίσης χρήσιμο να γίνει αναφορά στην εν λόγω απόφαση στις διμερείς συμφωνίες που συνάπτει η Κοινότητα με τρίτες χώρες, στο μέτρο που το σύνολο του μηχανισμού των κατευθυντηρίων αρχών και η εφαρμογή τους βασίζονται στηνποχρέωση την οποία λαμβάνουν ελεύθερα χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ, να συμπληρώσουν και όχι να αντικαταστήσουν την εθνική ή τη διεθνή νομοθεσία. Σε κάθε περίπτωση, η Κοινότητα θα προσπαθήσει να ενθαρρύνει τις ευρωπαϊκές εταιρείες να σεβαστούν τις αρχές αυτές εφόσον αποτελούν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, επιτρέποντάς τους να καταστήσουν περισσότεροπεύθυνους τους επενδυτές σε παγκόσμια κλίμακα και να απαντήσουν στις ανησυχίες που εκφράζει η κοινωνία των πολιτών σε σχέση με τις πρακτικές των διεθνών επενδυτών.

Η θέση του Μεξικού κατά τις διαπραγματεύσεις εξηγείται από ορισμένες παρεξηγήσεις σχετικά με τη λειτουργία του νέου πλαισίου, παρεξηγήσεις οι οποίες άρθηκαν κατά τηνπουργική συνάντηση του ΟΟΣΑ τον Ιουνίου 2000. Η εφαρμογή των βασικών αρχών θα αποτελέσει αντικείμενο διμερών και πολυμερών συζητήσεων σε συνεχή βάση προκειμένου να εξασφαλιστεί η χρησιμότητά τους για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.