ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1860/99

υποβολή: Christos Folias (PPE-DE) και Antonios Trakatellis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(14 Οκτωβρίου 1999)

Θέμα: ΜΜΕ και προστασία του περιβάλλοντος

Οι ΜΜΕ ασκούν πολύ συχνά δραστηριότητες οι οποίες ρυπαίνουν το περιβάλλον. Η λήψη μέτρων πρόληψης και προφύλαξης για την άσκηση των δραστηριοτήτων αυτών κατά τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον δημιουργούν κάποιο κόστος για τις ΜΜΕ, το οποίο ενσωματώνεται στην τιμή των προϊόντων ή τωνπηρεσιών τους. τσι, αυτές καθίστανται, ορισμένες φορές, λιγότερο ανταγωνιστικές, με αποτέλεσμα το εξωτερικό κόστος να λειτουργεί ως αντικίνητρο στη διαμόρφωση νοοτροπίας και μεθόδων περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Η εμπειρία από την εφαρμογή του Κανονισμού EMAS (Σύστημα Οικολογικού Ελέγχου και Διαχείρισης) καταδεικνύει ότι οι ΜΜΕ αποφεύγουν να συμμετάσχουν στο σύστημα αυτό, φοβούμενες αύξηση του λειτουργικού τους κόστους και κατ επέκταση της τιμής των προϊόντων ή τωνπηρεσιών τους. Επιβάλλεται έτσι η αναζήτηση νέων κινήτρων (χρηματοοικονομικών ή άλλων, ιδίως στο πλαίσιο του Γ ΚΠΣ) και ενδεχομένως η δημιουργία ενός ειδικού χρηματοδοτικού περιβαλλοντικού μέσου, πέραν του προγράμματος LIFE , το οποίο θα ενισχύσει κατά προτεραιότητα την περιβαλλοντική διάσταση των ΜΜΕ.

Ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

1. Ποιά κίνητραπάρχουν μέχρις στιγμής για το σκοπό αυτό;

2. Ποιά η εμπειρία από την εφαρμογή τους και πώς αξιολογείται;

3. Ποιά νέα μέσα θα προσπαθήσει να λάβει για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Δεκεμβρίου 1999)

Όσον αφορά το σύστημα οικολογικής διαχείρισης και ελέγχου (EMAS), ο σχεδιασμός του προβλέπει τη λειτουργία του ως μέσου της αγοράς. Στηρίζεται σε δυνάμεις της αγοράς, όπως η πίεση προς τους προμηθευτές των επιχειρήσεων και η πίεση στην κατεύθυνση των ανταγωνιστών, για τηνιοθέτησή του από οργανισμούς. Οπωσδήποτε, αυτή είναι η πλέον ισότιμη προσέγγιση όσον αφορά τις μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ), δεδομένου ότι εάν ηιοθέτηση του EMAS απαιτείται για συγκεκριμένη σύμβαση, οι συνθήκες θα είναι οι ίδιες για όλους τους οργανισμούς πουποβάλλουν προσφορές για τη συγκεκριμένη σύμβαση, δημιουργώντας, κατ'αυτό τον τρόπο, ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Η μέχρι τώρα πείρα από το EMAS έχει δείξει ότι μπορούν να συμμετάσχουν οργανισμοί όλων των μεγεθών. Από πρόσφατη μελέτη σχετικά με το EMAS προκύπτει ότι, όσον αφορά τον αριθμό τωνπαλλήλων, περίπου 32 % των συμμετεχόντων στο EMAS είναι ΜΜΕ: την μικρότερη σε μέγεθος συμμετοχή αποτελεί μία επιχείρηση τριών ατόμων, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η εικαζόμενη απροθυμία των ΜΜΕ να συμμετάσχουν στο ΕMAS οφείλεται ενδεχομένως στο γεγονός ότι η μέχρι στιγμής διείσδυση του EMAS στην αγορά είναι ανεπαρκής, όπως επίσης και στο ότι η αγορά δεν έχει ακόμη προσπορίσει αρκετά οφέλη στους οργανισμούς που συμμετέχουν στο EMAS. Η αναθεώρηση του κανονισμού αποβλέπει στην αντιμετώπιση ακριβώς των ζητημάτων αυτών καθώς και στην θέσπιση ειδικών μέτρων για τις ΜΜΕ, από πλευράς πρόσβασης στις πληροφορίες και διαθέσιμων πόρων στήριξης. Επιπλέον, έχουν δρομολογηθεί σε διάφορα κράτη μέλη σχήματα στήριξης, και η Επιτροπή προτίθεται να τα δημοσιοποιήσει στην ιστοσελίδα του EMAS στο Internet.

Η θέσπιση του EMAS συγχρηματοδοτείται από την δράση 3.2.6 του μέτρου 3.2 «Εκσυγχρονισμός των επιχειρήσεων» του επιχειρησιακού προγράμματος (ΕΠ) «Βιομηχανία», δυνάμει του κοινοτικού πλαισίου στήριξης (ΚΠΣ) για την Ελλάδα, στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 1994-1999. Η εν λόγω δράση αποβλέπει στην ανάπτυξη της πιστοποίησης συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, κατά την έννοια του EMAS και του προτύπου (ISO) 14001 του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης, στις βιομηχανίες και στις ΜΜΕ βιομηχανικού χαρακτήρα. Το ίδιο μέτρο προβλέπει εξάλλου την στήριξη επιχειρήσεων για την θέσπιση του «οικολογικού σήματος» μέσω της δράσεως 3.2.7. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανωτέρω μέτρου ανέρχεται σε 702408 ευρώ, με συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης ύψους 193809 ευρώ.

Στο πλαίσιο του ΕΠ «Περιβάλλον», του ίδιου ΚΠΣ, χρηματοδοτείται σειρά μελετών για την θέσπιση του EMAS σε ορισμένες βιομηχανικές επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα. Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης αυτής ανέρχεται σε 354000 ευρώ. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, ιδίως όσον αφορά τον αριθμό των εταιρειών που θα έχουν αποσπάσει την πιστοποίηση, θα πραγματοποιηθεί με την λήξη του προγράμματος, που προβλέπεται για τα τέλη του 2001.

Δεδομένου ότι το ελληνικό σχέδιο ΚΠΣ για την προσεχή περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 μόλις περιήλθε στην Επιτροπή, είναι ακόμη νωρίς να διατυπωθούν απόψεις σχετικά με τα ενδεχόμενα έργα που θαπαχθούν σε αυτό.

Τα διαρθρωτικά ταμεία για την περίοδο 2000-2006 μπορούν να παράσχουν κίνητρα στις ΜΜΕ ώστε ναπαχθούν στο EMAS (ή άλλα μέτρα ώστε ναπερκαλυφθεί το απαιτούμενο κανονιστικό μίνιμουμ). Τα κίνητρα αυτά μπορούν να είναι άμεσα ή έμμεσα. Από τη μία πλευρά, τα διαρθρωτικά ταμεία μπορούν να παράσχουν χρηματοδοτική στήριξη στις ΜΜΕ πουιοθετούν το EMAS. Από την άλλη, ηπαγωγή στο ΕΜAS θα μπορούσε να παράσχει στις ΜΜΕ προτεραιότητα σε άλλα σχήματα χρηματοδοτικής στήριξης, ανεξαρτήτως στόχου. Η ανακοίνωση της Επιτροπής για τα διαρθρωτικά ταμεία και τον συντονισμό τους με το ταμείο συνοχής κατευθυντήριες γραμμές για προγράμματα στην περίοδο 2000-2006(1) συνέστησε στα κράτη μέλη να ακολουθήσουν την κατεύθυνση αυτή. Εναπόκειται τώρα στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν, στην κατάρτιση των σχεδίων και προγραμμάτων τους για την περίοδο 2000-2006, τις δυνατότητες που παρέχονται από τα διαρθρωτικά ταμεία για την προαγωγή του EMAS στις ΜΜΕ.

Σημειωτέον επίσης ότι, με πρωτοβουλία του Κοινοβουλίου, θεσπίστηκε, το 1995, το σχήμα Ανάπτυξη και Περιβάλλον. Η διαχείρισή του εξασφαλίζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, με χρηματοδοτική στήριξη από την Επιτροπή. Στο πλαίσιο του σχήματος αυτού παρέχεται εγγύηση για τα δάνεια προς τις ΜΜΕ, από ενδιάμεσες τράπεζες στα κράτη μέλη, για επενδύσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον, προμηθεύοντας, κατ'αυτό τον τρόπο, στις ΜΜΕ φθηνότερα δάνεια.

(1) COM(1999)344 τελικό.