Προσωρινό κείμενο

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

LAILA MEDINA

της 15ης Οκτωβρίου 2026 (1)

Υπόθεση C‑568/25

Verein für Konsumenteninformation

κατά

Universal Versand GmbH

[αίτηση του Oberster Gerichtshof
(Ανωτάτου Δικαστηρίου, Αυστρία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

« Προδικαστική παραπομπή – Προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Πωλήσεις εξ αποστάσεως σε καταναλωτές – Πληρωμή με δόσεις ή επί πιστώσει (“επισφαλής πληρωμή”) – Εκτίμηση της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής – Κατάρτιση προφίλ – Αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων – Ανθρώπινη παρέμβαση »






 Εισαγωγή

1.        Οι παρούσες προτάσεις αφορούν αίτηση προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Oberster Gerichtshof (Ανώτατο Δικαστήριο, Αυστρία) σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (ΕΕ 2016, L 119, σ. 1, στο εξής: ΓΚΠΔ). Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Verein für Konsumenteninformation, αυστριακής ενώσεως καταναλωτών η οποία ασκεί αντιπροσωπευτικές αγωγές (στο εξής: Verein), και της Universal Versand GmbH, εταιρίας πωλήσεων εξ αποστάσεως. Ειδικότερα, η ένδικη διαφορά αφορά εμπορική πρακτική της Universal Versand η οποία συνίσταται στην άρνηση παροχής στους πελάτες της δυνατότητας να επιλέγουν ορισμένους λεγόμενους «επισφαλείς» τρόπους πληρωμής, ήτοι την «τμηματική πληρωμή» και την «πληρωμή επί πιστώσει», αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τους εν λόγω πελάτες.

2.        Στην εποχή της ψηφιοποιήσεως της οικονομίας και της κοινωνίας, η υπό κρίση υπόθεση συνδέεται με τα ευρύτερα προβλήματα που ανακύπτουν από την αυξανόμενη αυτοματοποίηση της λήψεως αποφάσεων στην ενιαία αγορά. Οι κίνδυνοι μιας τέτοιας αυτοματοποιήσεως είναι από μακρού γνωστοί. Ενώ, για παράδειγμα, ο Stanley Kubrick επέλεξε την αλληγορία της μηχανής της συντέλειας του κόσμου για να στηλιτεύσει τους κινδύνους αυτούς (S.O.S Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα, 1964), ο νομοθέτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακολούθησε μια πιο πραγματιστική προσέγγιση κατά τη ρύθμιση του θεμελιώδους αυτού ζητήματος. Ειδικότερα, στον τομέα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ο ΓΚΠΔ αποσκοπεί στην προστασία των υποκειμένων των δεδομένων από τους εγγενείς κινδύνους της αποκλειστικά αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, οι οποίοι συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την ενδεχόμενη έλλειψη αξιοπιστίας των δεδομένων που υποβάλλονται σε αυτήν και με την αδιαφάνεια της εν λόγω επεξεργασίας. Οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να εκδηλωθούν, ιδίως, υπό τη μορφή διακρίσεων ή αποφάσεων που είναι ενίοτε δυσχερές να κατανοηθούν και να αμφισβητηθούν (2).

3.        Εν προκειμένω, στο πλαίσιο των εμπορικών σχέσεων τις οποίες αφορά η διαφορά της κύριας δίκης, το Δικαστήριο καλείται να διευκρινίσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες εφαρμόζεται το προβλεπόμενο στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ δικαίωμα του υποκειμένου των δεδομένων να μην υπόκειται σε ατομική απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, καθώς και την έκταση της προστασίας αυτής υπό το πρίσμα μιας από τις εξαιρέσεις για το εν λόγω δικαίωμα που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, ήτοι της εξαιρέσεως που στηρίζεται στην αναγκαιότητα της αποφάσεως για τη σύναψη ή την εκτέλεση της συμβάσεως.

 Το νομικό πλαίσιο

 Το δίκαιο της Ένωσης

4.        Η αιτιολογική σκέψη 71 του ΓΚΠΔ έχει ως εξής:

«Το υποκείμενο των δεδομένων θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει κάποιο μέτρο, με την οποία αξιολογούνται προσωπικές πτυχές που το αφορούν, λαμβανόμενη αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας και η οποία παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι του προσώπου αυτού ή το επηρεάζει σημαντικά κατά ανάλογο τρόπο, όπως η αυτόματη άρνηση επιγραμμικής αίτησης πίστωσης [...] χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Η επεξεργασία αυτή περιλαμβάνει την “κατάρτιση προφίλ” που αποτελείται από οποιαδήποτε μορφή αυτοματοποιημένης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την αξιολόγηση προσωπικών πτυχών σχετικά με ένα φυσικό πρόσωπο, ιδίως την ανάλυση ή την πρόβλεψη πτυχών που αφορούν [...], την οικονομική κατάσταση, [...], την αξιοπιστία ή τη συμπεριφορά, [...], στον βαθμό που παράγει νομικά αποτελέσματα έναντι του προσώπου αυτού ή το επηρεάζει σημαντικά κατά ανάλογο τρόπο. Ωστόσο, η λήψη απόφασης που βασίζεται σε αυτήν την επεξεργασία, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ, θα πρέπει να επιτρέπεται [...] όταν είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση σύμβασης μεταξύ υποκειμένου των δεδομένων και υπευθύνου επεξεργασίας ή όταν το υποκείμενο των δεδομένων παρέσχε τη ρητή συγκατάθεσή του. Σε κάθε περίπτωση, η επεξεργασία αυτή θα πρέπει να υπόκειται σε κατάλληλες εγγυήσεις, οι οποίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν ειδική ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων και το δικαίωμα εξασφάλισης ανθρώπινης παρέμβασης, το δικαίωμα διατύπωσης της άποψης του, το δικαίωμα να λάβει αιτιολόγηση της απόφασης που ελήφθη στο πλαίσιο της εν λόγω εκτίμησης και το δικαίωμα αμφισβήτησης της απόφασης [...]».

5.        Το άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Ορισμοί», προβλέπει τα εξής:

«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοούνται ως:

[...]

4)      “κατάρτιση προφίλ”: οποιαδήποτε μορφή αυτοματοποιημένης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συνίσταται στη χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την αξιολόγηση ορισμένων προσωπικών πτυχών ενός φυσικού προσώπου, ιδίως για την ανάλυση ή την πρόβλεψη πτυχών που αφορούν [...] την οικονομική κατάσταση, [...] την αξιοπιστία, τη συμπεριφορά [...] του εν λόγω φυσικού προσώπου,

[...]».

6.        Το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Αρχές που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα», ορίζει τα εξής:

«1.      Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα:

α)      υποβάλλονται σε σύννομη και θεμιτή επεξεργασία με διαφανή τρόπο σε σχέση με το υποκείμενο των δεδομένων (“νομιμότητα, αντικειμενικότητα και διαφάνεια”),

[...]

γ)      είναι κατάλληλα, συναφή και περιορίζονται στο αναγκαίο για τους σκοπούς για τους οποίους υποβάλλονται σε επεξεργασία (“ελαχιστοποίηση των δεδομένων”),

[...]

2.      Ο υπεύθυνος επεξεργασίας φέρει την ευθύνη και είναι σε θέση να αποδείξει τη συμμόρφωση με την παράγραφο 1 (“λογοδοσία”).»

7.        Το άρθρο 6 του ίδιου κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Νομιμότητα της επεξεργασίας», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:

«1.      Η επεξεργασία είναι σύννομη μόνο εάν και εφόσον ισχύει τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

[...]

β)      η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση σύμβασης της οποίας το υποκείμενο των δεδομένων είναι συμβαλλόμενο μέρος ή για να ληφθούν μέτρα κατ’ αίτηση του υποκειμένου των δεδομένων πριν από τη σύναψη σύμβασης,

[...]».

8.        Το άρθρο 22 του ΓΚΠΔ, το οποίο επιγράφεται «Αυτοματοποιημένη ατομική λήψη αποφάσεων, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ», προβλέπει τα εξής:

«1.      Το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ, η οποία παράγει έννομα αποτελέσματα που το αφορούν ή το επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο.

2.      Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται όταν η απόφαση:

α)      είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση σύμβασης μεταξύ του υποκειμένου των δεδομένων και του υπευθύνου επεξεργασίας των δεδομένων,

[...]

γ)      βασίζεται στη ρητή συγκατάθεση του υποκειμένου των δεδομένων.

3.      Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και γ), ο υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων εφαρμόζει κατάλληλα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων, των ελευθεριών και των έννομων συμφερόντων του υποκειμένου των δεδομένων, τουλάχιστον του δικαιώματος εξασφάλισης ανθρώπινης παρέμβασης από την πλευρά του υπευθύνου επεξεργασίας, έκφρασης άποψης και αμφισβήτησης της απόφασης.

[...]»

 Το αυστριακό δίκαιο

9.        Το άρθρο 28a του Konsumentenschutzgesetz (νόμου περί προστασίας των καταναλωτών), της 30ής Μαρτίου 1979 (BGBl. 140/1979), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο (BGBl. I, 50/2017), προβλέπει τα εξής:

«Κατά όποιου παραβιάζει νομοθετικώς προβλεπόμενη υποχρέωση ή απαγόρευση που ισχύει [...] στις εμπορικές συναλλαγές με τους καταναλωτές όσον αφορά [...] τις σχέσεις καταναλωτικής πίστεως [...] και με τον τρόπο αυτό θίγει τα γενικά συμφέροντα των καταναλωτών, μπορεί να ασκηθεί αγωγή επί παραλείψει [...]».

 Το ιστορικό της ένδικης διαφοράς, η κύρια δίκη και τα προδικαστικά ερωτήματα

10.      Η Universal Versand δραστηριοποιείται στην αυστριακή αγορά πωλήσεων εξ αποστάσεως, όπου δέχεται αρκετές δεκάδες χιλιάδες παραγγελίες μηνιαίως, εκ των οποίων το 90 % περίπου εξοφλούνται με «επισφαλή» τρόπο πληρωμής. Πριν παράσχει σε πελάτη τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τέτοιο τρόπο πληρωμής, η Universal Versand ελέγχει τη φερεγγυότητά του μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Ειδικότερα, ο εν λόγω τρόπος πληρωμής δύναται να απορριφθεί βάσει εσωτερικής διαδικασίας βαθμολογήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής, για δε τους νέους πελάτες διαβιβάζεται σε τρίτη επιχείρηση αίτημα ελέγχου της φερεγγυότητάς τους. Σε περίπτωση που ο πελάτης είναι άγνωστος στην επιχείρηση αυτή, η χρήση επισφαλούς τρόπου πληρωμής απορρίπτεται. Για πελάτη γνωστό στην εν λόγω επιχείρηση, διακρίνονται τρεις περιπτώσεις, καθεμία από τις οποίες αντιστοιχεί σε διαφορετική χρωματική ένδειξη. Η κόκκινη ένδειξη συνεπάγεται την αυτόματη απόρριψη του «επισφαλούς» τρόπου πληρωμής, ενώ η κίτρινη ένδειξη οδηγεί στη διενέργεια ελέγχου σε βάση δεδομένων από συνεργάτη της Universal Versand. Σε περίπτωση αυτόματης απορρίψεως, ο πελάτης δύναται να ζητήσει την επανεξέταση της αυτοματοποιημένης αποφάσεως από φυσικό πρόσωπο ή να αμφισβητήσει την εν λόγω απόφαση.

11.      Αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης είναι συλλογική αγωγή την οποία άσκησε η Verein, υποστηρίζοντας ότι η πρακτική που περιγράφεται στο προηγούμενο σημείο των παρουσών προτάσεων παραβιάζει συστηματικά το άρθρο 22 του ΓΚΠΔ. Αντιθέτως, η Universal Versand υποστηρίζει ότι το άρθρο 22 του εν λόγω κανονισμού δεν έχει εφαρμογή, διότι η απόφαση να μην επιτραπεί στους οικείους πελάτες η χρήση επισφαλούς τρόπου πληρωμής ούτε παράγει έννομα αποτελέσματα που τους αφορούν ούτε τους επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο. Εν πάση περιπτώσει, ισχυρίζεται ότι μια τέτοια απόφαση είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση της συμβάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού.

12.      Το Landesgericht Salzburg (πρωτοδικείο Σάλτσμπουργκ, Αυστρία) απέρριψε την αγωγή της Verein. Η έφεση που άσκησε η εν λόγω ένωση απορρίφθηκε επίσης από το Oberlandesgericht Linz (εφετείο Λιντς, Αυστρία). Το Oberster Gerichtshof (Ανώτατο Δικαστήριο), ήτοι το αιτούν δικαστήριο, ενώπιον του οποίου η Verein άσκησε αναίρεση, διερωτάται επί της ερμηνείας του άρθρου 22 του ΓΚΠΔ.

13.      Κατά πρώτον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ και, ειδικότερα, ως προς την ερμηνεία της τρίτης προϋποθέσεως που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη, η οποία αφορά την παραγωγή εννόμων αποτελεσμάτων ή τον σημαντικό επηρεασμό, με παρόμοιο τρόπο, του υποκειμένου των δεδομένων από απόφαση λαμβανόμενη βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας. Παρατηρεί ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μια τέτοια απόφαση δεν επηρεάζει τη νομική θέση του οικείου πελάτη και δεν καθορίζει τη σύναψη έννομης σχέσεως με αυτόν. Εντούτοις, θα μπορούσε επίσης να υποστηριχθεί, αφενός, ότι η ίδια απόφαση καθορίζει αν και πώς μπορεί να συναφθεί ή να τροποποιηθεί μια σύμβαση και, αφετέρου, ότι η επιλογή ορισμένων τρόπων πληρωμής μπορεί να επηρεάσει τα οικονομικά ή προσωπικά συμφέροντα του εν λόγω πελάτη κατά την έννοια της αποφάσεως SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring).

14.      Κατά δεύτερον, για την περίπτωση που έχει εφαρμογή το άρθρο 22, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, το αιτούν δικαστήριο παρατηρεί ότι θα πρέπει, συνεπώς, να εξακριβωθεί εάν μπορεί να τύχει εφαρμογής η εξαίρεση που προβλέπεται στην παράγραφο 2, στοιχείο αʹ, του άρθρου αυτού. Διερωτάται αν η εκτίμηση της αναγκαιότητας αποφάσεων όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη πρέπει να εξαρτάται από την ενδεχόμενη ύπαρξη αντικειμενικής συνάφειας μεταξύ της αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της φερεγγυότητας του οικείου πελάτη και του συγκεκριμένου σκοπού της συμβάσεως πωλήσεως.

15.      Κατά τρίτον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το γράμμα του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού δεν είναι σαφές και διερωτάται εάν η επίμαχη διάταξη έχει την έννοια ότι, προκειμένου να δικαιολογείται η μη εφαρμογή της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου, η εκτέλεση της οικείας συμβάσεως πρέπει να εξαρτάται από τη λήψη «αυτοματοποιημένης αποφάσεως» ή απλώς αποφάσεως.

16.      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Oberster Gerichtshof (Ανώτατο Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

«1)      Έχει το άρθρο 22, παράγραφος 1, του [ΓΚΠΔ] την έννοια ότι παράγει “έννομα αποτελέσματα” για τον πελάτη ή “το[ν] επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο” η απόφαση ενός εξ αποστάσεως πωλητή να απορρίψει τον τρόπο πληρωμής “τμηματική πληρωμή” ή “πληρωμή επί πιστώσει” που επιλέγει ο πελάτης κατά την παραγγελία, δεχόμενος όμως να προβεί σε εμπορική συναλλαγή με τον πελάτη εφόσον αυτός επιλέξει είτε τον τρόπο πληρωμής “πιστωτική κάρτα” είτε τον τρόπο πληρωμής “PayPal”, απόφαση η οποία λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον πελάτη, απορρέουσας είτε από το γεγονός ότι, κατόπιν αυτόματης υποβολής ερωτήσεως σε γραφείο οικονομικών πληροφοριών, το γραφείο αυτό δίδει την απάντηση ότι ο πελάτης τού είναι άγνωστος είτε από το γεγονός ότι –σε περίπτωση γνωστού πελάτη– ένα εσωτερικό σύστημα αξιολογήσεως της φερεγγυότητας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο πελάτης δεν διαθέτει επαρκή φερεγγυότητα, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω απόφαση δεν απορρίπτει την παραγγελία αυτή καθ’ εαυτήν, αλλά απλώς περιορίζει τους προκαθορισμένους από τον εξ αποστάσεως πωλητή τρόπους πληρωμής που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο πελάτης;

Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο [πρώτο προδικαστικό ερώτημα]:

2)      α)      Έχει το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ την έννοια ότι, προκειμένου η απόφαση του εξ αποστάσεως πωλητή η οποία λαμβάνεται βάσει αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον δυνητικό πελάτη, όπως εκτίθεται στο [πρώτο προδικαστικό ερώτημα], να είναι “αναγκαία” για τη σύναψη συμβάσεως μεταξύ του πελάτη και του εξ αποστάσεως πωλητή, πρέπει να υπάρχει άμεση αντικειμενική συνάφεια μεταξύ του σκοπού της συμβάσεως που πρόκειται να συναφθεί με τον πελάτη και της εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον πελάτη;

β)      Πρέπει, προκειμένου να γίνει δεκτό ότι συντρέχει το στοιχείο της αναγκαιότητας κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ, οι κατηγορίες των συλλεγόμενων δεδομένων να είναι αντικειμενικώς κατάλληλες, είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά, για την εκτίμηση της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής;

Οφείλει ο εξ αποστάσεως πωλητής ή ο πελάτης να ισχυρισθεί και να αποδείξει ποιες είναι οι κατηγορίες των δεδομένων τα οποία συνελέγησαν ειδικά για την εκτίμηση της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής και ότι οι κατηγορίες αυτές δεδομένων είναι αντικειμενικώς κατάλληλες, είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά, για την εκτίμηση της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής;

Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο [πρώτο προδικαστικό ερώτημα]:

3)      Έχει το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ την έννοια ότι είναι ακριβώς η λήψη αποφάσεως με αυτοματοποιημένα μέσα από τον υπεύθυνο επεξεργασίας που είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση της συμβάσεως;

Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως [στο ερώτημα αυτό]:

α)      Έχει το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του [ΓΚΠΔ] την έννοια ότι, προκειμένου να απαντηθεί το ερώτημα αν η απόφαση ενός εξ αποστάσεως πωλητή, όπως εκτίθεται στο [πρώτο προδικαστικό ερώτημα], είναι αναγκαία για τη σύναψη της συμβάσεως, κρίσιμο είναι το αν η λήψη αποφάσεως με αυτοματοποιημένα μέσα σχετικά με την αποδοχή ή την απόρριψη του επιλεγέντος τρόπου πληρωμής μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί από φυσικά πρόσωπα με εύλογη προσπάθεια; Ποια σημασία έχουν προς τούτο ο αριθμός των παραγγελιών που λαμβάνει ο εξ αποστάσεως πωλητής και η συνήθης προσδοκία των πελατών κατά τη διαδικασία ηλεκτρονικής παραγγελίας να ενημερώνονται πάραυτα περί του αν ο τρόπος πληρωμής τον οποίο επιλέγουν γίνεται δεκτός ή όχι από τον εξ αποστάσεως πωλητή;»

 Εκτίμηση

17.      Το άρθρο 22 του ΓΚΠΔ καθιερώνει, στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου, κατ’ αρχήν απαγόρευση, αναγνωρίζοντας στο υποκείμενο των δεδομένων το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας και η οποία παράγει έννομα αποτελέσματα που το αφορούν ή το επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο. Η απαγόρευση αυτή συνοδεύεται από εξαιρέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του προμνησθέντος άρθρου και εφαρμόζονται τηρουμένων των προϋποθέσεων που καθορίζονται στις παραγράφους 3 και 4 του ίδιου άρθρου. Μολονότι οι κύριοι σκοποί που επιδιώκονται με το άρθρο 22 του εν λόγω κανονισμού είναι ευχερώς κατανοητοί, ο τρόπος εφαρμογής του στην πράξη είναι λιγότερο σαφής, λόγω της αοριστίας ορισμένων από τις έννοιες που χρησιμοποιούνται σε αυτό (3).

18.      Τα ζητήματα για τα οποία διερωτάται το αιτούν δικαστήριο αφορούν τόσο τις προϋποθέσεις εφαρμογής της απαγορεύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού (πρώτο προδικαστικό ερώτημα) όσο και μία από τις εξαιρέσεις από την απαγόρευση αυτή, ήτοι εκείνη που αφορά την αναγκαιότητα της αποφάσεως για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως, όπως προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού (δεύτερο και τρίτο προδικαστικό ερώτημα).

 Επί της εφαρμογής της απαγορεύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ (πρώτο προδικαστικό ερώτημα)

19.      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο πωλήσεως εξ αποστάσεως, η απόφαση με την οποία αποκλείεται η δυνατότητα του πελάτη να επιλέξει ορισμένους τρόπους πληρωμής και η οποία λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον εν λόγω πελάτη παράγει έννομα αποτελέσματα που τον αφορούν ή τον επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο.

20.      Όπως επισημάνθηκε στο σημείο 17 των παρουσών προτάσεων, από το γράμμα του άρθρου 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ προκύπτει ότι το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της καταρτίσεως προφίλ, η οποία παράγει έννομα αποτελέσματα που το αφορούν ή το επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο. Επομένως, για την εφαρμογή της απαγορεύσεως που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη πρέπει να πληρούνται τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις. Πρώτον, το υποκείμενο των δεδομένων πρέπει να υπόκειται σε «απόφαση». Δεύτερον, η απόφαση αυτή πρέπει να «λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ» και, τρίτον, πρέπει να παράγει «έννομα αποτελέσματα [που αφορούν το υποκείμενο των δεδομένων]» ή να το επηρεάζει «σημαντικά με παρόμοιο τρόπο».

21.      Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται μόνον ως προς την τρίτη από τις προϋποθέσεις αυτές και, ως εκ τούτου, πρέπει να προσδιοριστούν οι περιστάσεις υπό τις οποίες απόφαση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη δύναται να παράγει έννομα αποτελέσματα που αφορούν το υποκείμενο των δεδομένων ή να το επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο. Ελλείψει παραπομπής στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, εκτιμώ ότι πρόκειται για αυτοτελή έννοια του δικαίου της Ένωσης, η οποία πρέπει να ερμηνεύεται με ομοιόμορφο τρόπο σε ολόκληρη την Ένωση, σύμφωνα με τη συνήθη σημασία των επίμαχων όρων στην καθομιλουμένη και λαμβανομένων υπόψη του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η έννοια, καθώς και των σκοπών που επιδιώκονται με την προμνησθείσα διάταξη (4).

22.      Όσον αφορά, πρώτον, τη συνήθη σημασία των χρησιμοποιούμενων όρων, επισημαίνεται ότι η τρίτη προϋπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ αφορά δύο αυτοτελείς περιπτώσεις, οι οποίες διακρίνονται με τον σύνδεσμο «ή». Πρόκειται, συνεπώς, για αποφάσεις δυνάμενες να παράγουν «έννομα αποτελέσματα» για ένα πρόσωπο ή, εναλλακτικώς, να το επηρεάζουν «σημαντικά με παρόμοιο τρόπο». Αρκεί να συντρέχει μία από τις δύο αυτές περιπτώσεις προκειμένου να έχει εφαρμογή η προβλεπόμενη απαγόρευση.

23.      Όσον αφορά την πρώτη περίπτωση, ήτοι εκείνη κατά την οποία μια απόφαση παράγει «έννομα αποτελέσματα», εκτιμώ ότι η εν λόγω προϋπόθεση αφορά το κατά πόσον δύναται η απόφαση αυτή να μεταβάλλει τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις ενός προσώπου, ως προς το περιεχόμενό τους ή ως προς την άσκηση των δικαιωμάτων και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων.

24.      Όσον αφορά τη δεύτερη περίπτωση, απαιτείται κατ’ αρχάς να επηρεάζεται το υποκείμενο των δεδομένων, όπερ προϋποθέτει συγκεκριμένη και όχι απλώς αφηρημένη επίδραση της επίμαχης αποφάσεως στην κατάσταση του εν λόγω προσώπου. Εν συνεχεία, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο «σημαντικός» χαρακτήρας των αποτελεσμάτων αυτών, πέραν της νομικής σφαίρας. Μολονότι το νόημα του γαλλικού όρου «significatif» είναι αμφίσημο, εντούτοις από τις λοιπές γλωσσικές αποδόσεις του ΓΚΠΔ, παραδείγματος χάριν στην αγγλική γλώσσα («significantly»), στην ισπανική γλώσσα («significativamente») ή στη λεττονική γλώσσα («ievērojami»), καθίσταται σαφές ότι ο αντίστοιχος όρος παραπέμπει στη σημασία της έννοιας την οποία προσδιορίζει (5). Επομένως, τα αποτελέσματα της επίμαχης αποφάσεως πρέπει να έχουν έναν ελάχιστο βαθμό σημαντικότητας προκειμένου να ενεργοποιείται η προστασία που παρέχει το άρθρο 22, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, όπερ αποκλείει μια απλώς παρεπόμενη ή οριακή επίδραση. Τέλος, πέραν της ποσοτικής αυτής πτυχής, η επιλεγείσα διατύπωση διευκρινίζει ότι το υποκείμενο των δεδομένων πρέπει να επηρεάζεται «με παρόμοιο τρόπο», εισάγοντας, συνεπώς, ένα στοιχείο συγκρισιμότητας με το κριτήριο των «εννόμων αποτελεσμάτων» ως προς τις συνέπειες μιας τέτοιας αποφάσεως στην κατάσταση του υποκειμένου των δεδομένων. Ως εκ τούτου, η επίδραση της αποφάσεως αυτής πρέπει να είναι τουλάχιστον ανάλογη προς εκείνη που θα προέκυπτε από τη μεταβολή ή την κατάργηση δικαιώματος ή υποχρεώσεως (6).

25.      Όσον αφορά, δεύτερον, το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η έννοια, στην αιτιολογική σκέψη 71 του εν λόγω κανονισμού παρατίθενται συγκεκριμένα παραδείγματα περιπτώσεων στις οποίες πρέπει να θεωρείται ότι μια απόφαση παράγει έννομα αποτελέσματα για ένα πρόσωπο ή το επηρεάζει σημαντικά, χωρίς, ωστόσο, να γίνεται διάκριση μεταξύ των δύο αυτών ειδών αποτελεσμάτων. Οι δύο περιπτώσεις που μνημονεύονται είναι η αυτόματη άρνηση επιγραμμικής αιτήσεως πιστώσεως και οι πρακτικές ηλεκτρονικών προσλήψεων χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

26.      Όσον αφορά, τρίτον και τελευταίον, τους επιδιωκόμενους σκοπούς, ο εν λόγω κανονισμός αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των θεμελιωδών ελευθεριών και δικαιωμάτων των φυσικών προσώπων, ιδίως του δικαιώματός τους στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 16 ΣΛΕΕ και κατοχυρώνεται ως θεμελιώδες δικαίωμα στο άρθρο 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (7). Τα στοιχεία αυτά μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 1 του ΓΚΠΔ.

27.      Υπό το πρίσμα του συνόλου των προεκτεθέντων πρέπει να προσδιοριστεί αν περιστάσεις όπως αυτές που περιγράφει το αιτούν δικαστήριο, ήτοι η άρνηση παροχής σε πελάτη της δυνατότητας να χρησιμοποιήσει ορισμένους τρόπους πληρωμής κατόπιν αυτοματοποιημένου ελέγχου της φερεγγυότητάς του, δύνανται είτε να μεταβάλουν άμεσα τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις του εν λόγω πελάτη είτε να επηρεάσουν την κατάστασή του κατά τρόπο αρκούντως συγκεκριμένο και σημαντικό ώστε η επίδραση αυτή να είναι ανάλογη προς εκείνη μιας τέτοιας μεταβολής. Συναφώς, το Δικαστήριο διευκρίνισε, στην απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring), ότι ένα πρόσωπο επηρεάζεται, κατ’ ελάχιστον, σημαντικά, κατά τρόπο παρόμοιο με την παραγωγή εννόμων αποτελεσμάτων, όταν η αυτοματοποιημένη παραγωγή τιμής πιθανότητας βάσει αναλύσεως των δεδομένων του προσωπικού χαρακτήρα οδηγεί, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, στην άρνηση τράπεζας να του χορηγήσει δάνειο (8).

28.      Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να εξεταστεί αν, εν προκειμένω, η άρνηση παροχής σε καταναλωτή της δυνατότητας να χρησιμοποιήσει ορισμένους τρόπους πληρωμής παράγει για αυτόν αποτελέσματα ανάλογα ή παρεμφερή προς εκείνα που παράγει η άρνηση χορηγήσεως δανείου. Μολονότι εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εκτιμήσει τις συγκεκριμένες συνέπειες μιας τέτοιας αρνήσεως εντός του νομικού και πραγματικού πλαισίου της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιόν του, εντούτοις το Δικαστήριο οφείλει να του παράσχει όλα τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να το καθοδηγήσει στην εκτίμηση αυτή (9).

29.      Συνεπώς, τίθεται, μεταξύ άλλων, το ζήτημα αν οι νομικές περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως προσομοιάζουν προς εκείνες της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring), όπερ θα δικαιολογούσε την εφαρμογή των συμπερασμάτων που συνάγονται από την εν λόγω απόφαση σε συμβάσεις όπως αυτές τις οποίες αφορά η κύρια δίκη. Συναφώς, στο επίπεδο της Ένωσης, η οδηγία 2008/48/ΕΚ (10) αφορά ακριβώς τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστεως. Εντούτοις, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 2, στοιχείο στʹ (11), της εν λόγω οδηγίας και λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων της δικογραφίας που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο, συμβάσεις όπως οι επίμαχες στην υπόθεση της κύριας δίκης ενδέχεται να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η συναγωγή άμεσης αναλογίας μεταξύ των επίμαχων συμβάσεων και συμβάσεων καταναλωτικής πίστεως παρεμφερών προς εκείνες τις οποίες αφορούσε η απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring).

30.      Ωστόσο, πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι η οδηγία (ΕΕ) 2023/2225 (12), η οποία δεν έχει εφαρμογή ratione temporis στη διαφορά της κύριας δίκης (13), διευκρινίζει, στην αιτιολογική σκέψη 15, ότι, υπό το καθεστώς της οδηγίας 2008/48, ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν να εφαρμόσουν την εν λόγω οδηγία και σε τομείς που δεν καλύπτονταν από το πεδίο εφαρμογής της, με σκοπό τη βελτίωση του επιπέδου προστασίας των καταναλωτών. Επομένως, η Δημοκρατία της Αυστρίας είχε τη δυνατότητα, κατά τον κρίσιμο χρόνο, να θεωρήσει ότι συμβάσεις όπως αυτές τις οποίες αφορά η κύρια δίκη καλύπτονταν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2008/48 και προσομοίαζαν προς συμβάσεις πιστώσεως όπως οι επίμαχες στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring). Εν πάση περιπτώσει, τίποτε δεν εμπόδιζε τη Δημοκρατία της Αυστρίας να χαρακτηρίσει ως συμβάσεις πιστώσεως τις συμβάσεις που προέβλεπαν επισφαλείς τρόπους πληρωμής. Στην περίπτωση αυτή, τα συμπεράσματα που συνάγονται από την απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring) θα είχαν εφαρμογή mutatis mutandis.

31.      Ακόμη και αν δεν συνέβαινε τούτο, η αδυναμία χρησιμοποιήσεως ορισμένων τρόπων πληρωμής λόγω αποφάσεως λαμβανόμενης βάσει πλήρως αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της φερεγγυότητας δυνητικών πελατών μπορεί να τους στερήσει τη δυνατότητα να συνάψουν σύμβαση πωλήσεως, εφόσον δεν είναι σε θέση να καταβάλουν το τίμημα ήδη κατά τη σύναψη της συμβάσεως, χρησιμοποιώντας τους τρόπους πληρωμής που θα τους επιβάλλονταν εκ των πραγμάτων. Στην περίπτωση αυτή, οι εν λόγω πελάτες θα βρίσκονταν σε κατάσταση ανάλογη προς εκείνη των πελατών της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring), καθόσον η κατάσταση αυτή προσομοιάζει προς απόρριψη αιτήσεως χορηγήσεως δανείου και ενδέχεται να έχει ως συνέπεια την αδυναμία συνάψεως συμβάσεως.

32.      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο πωλήσεως εξ αποστάσεως, η απόφαση με την οποία αποκλείεται η δυνατότητα πελάτη να επιλέξει ορισμένους τρόπους πληρωμής και η οποία λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον εν λόγω πελάτη παράγει έννομα αποτελέσματα που τον αφορούν ή, κατ’ ελάχιστον, τον επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο, εφόσον ενδέχεται να καταστήσει αδύνατη τη σύναψη της οικείας συμβάσεως πωλήσεως.

 Επί της εφαρμογής της εξαιρέσεως που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ (δεύτερο και τρίτο προδικαστικό ερώτημα)

33.      Το δεύτερο και το τρίτο προδικαστικό ερώτημα αφορούν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατή η λήψη ατομικής αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, δυνάμει της εξαιρέσεως που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ και η οποία στηρίζεται στην αναγκαιότητα της αποφάσεως για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως. Ειδικότερα, το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα αφορά την εκτίμηση του κατά πόσον μια τέτοια απόφαση είναι «αναγκαία», ενώ με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα ζητείται να διευκρινιστεί αν πρέπει να εκτιμάται ως «αναγκαία» η λήψη αποφάσεως καθ’ εαυτήν ή αποκλειστικά η λήψη αποφάσεως που βασίζεται σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

34.      Προκαταρκτικώς, είναι χρήσιμο να υπομνησθεί, κατά πρώτον, το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται τα εν λόγω προδικαστικά ερωτήματα. Η απαγόρευση που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού συμβάλλει στην επίτευξη του γενικού σκοπού προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των φυσικών προσώπων τον οποίο επιδιώκει ο κανονισμός και τον οποίο υπενθύμισα στο σημείο 26 των παρουσών προτάσεων. Η δυνατότητα λήψεως τέτοιας αποφάσεως βάσει του άρθρου 22, παράγραφος 2, του ίδιου κανονισμού συνιστά κατ’ ουσίαν εξαίρεση από την απαγόρευση αυτή και, ως εκ τούτου, όπως κάθε εξαίρεση, πρέπει να ερμηνεύεται στενά (14).

35.      Κατά δεύτερον, η Universal Versand υποστηρίζει ότι, εν προκειμένω, η χρήση αυτοματοποιημένων αποφάσεων ωφελεί πρωτίστως τους καταναλωτές, οι οποίοι δύνανται με τον τρόπο αυτό να λαμβάνουν σχεδόν αμέσως απάντηση ως προς τους τρόπους πληρωμής που έχουν στη διάθεσή τους, στους οποίους ενδέχεται να περιλαμβάνονται και επισφαλείς τρόποι πληρωμής. Εντούτοις, μολονότι αντιλαμβάνομαι το πλεονέκτημα που παρέχει μια θετική απόφαση, το πλεονέκτημα αυτό είναι λιγότερο προφανές όταν η απόφαση είναι αρνητική. Η υπό κρίση υπόθεση εγείρει, συνεπώς, το ζήτημα του συμβιβασμού των εμπορικών συμφερόντων των επιχειρήσεων, ακόμη δε και ορισμένων καταναλωτών, με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

 Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος

36.      Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ έχει την έννοια ότι, όταν εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως συνάπτει σύμβαση με πελάτη, απαιτείται, αφενός, να αποδεικνύεται ότι υπάρχει αντικειμενική συνάφεια μεταξύ του σκοπού της εν λόγω συμβάσεως και της αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον πελάτη, προκειμένου να μπορεί να συναχθεί ότι η εν λόγω αυτοματοποιημένη εκτίμηση είναι αναγκαία για την εκτέλεση της συμβάσεως, και, αφετέρου, τα συλλεγόμενα δεδομένα να είναι αντικειμενικώς κατάλληλα για τη διενέργεια της εκτιμήσεως αυτής, καθώς και να διευκρινίζεται ποια ήταν τα εν λόγω δεδομένα και για ποιον λόγο συνελέγησαν. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν το βάρος αποδείξεως φέρει η εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως ή ο πελάτης.

–       Επί του ζητήματος αν η αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων είναι «αναγκαία για την εκτέλεση συμβάσεως»

37.      Το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ προβλέπει μία από τις εξαιρέσεις από την εφαρμογή της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου, δυνάμει της οποίας μπορεί να επιτρέπεται η λήψη ατομικής αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η αναγκαιότητα της λήψεως της αποφάσεως για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως είναι εκείνη που δικαιολογεί την εξαίρεση αυτή, το δε αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η εκτίμηση της αναγκαιότητας αυτής εξαρτάται από την ύπαρξη αντικειμενικής συνάφειας μεταξύ της εν λόγω αποφάσεως και του σκοπού της οικείας συμβάσεως.

38.      Ο εν λόγω κανονισμός δεν παραπέμπει στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών για τον προσδιορισμό της έννοιας της αυτοματοποιημένης αποφάσεως που είναι «αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως». Επομένως, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που μνημονεύεται στο σημείο 21 των παρουσών προτάσεων, πρέπει, αφενός, να γίνει δεκτό ότι πρόκειται για αυτοτελή έννοια του δικαίου της Ένωσης και, αφετέρου, να προσδιοριστεί το περιεχόμενό της κατ’ εφαρμογήν της ίδιας μεθόδου.

39.      Πρώτον, όσον αφορά τη συνήθη σημασία της επίμαχης έννοιας, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι το επίθετο «απαραίτητος» παραπέμπει σε αυτό που απαιτείται ή είναι αναγκαίο για την επίτευξη συγκεκριμένου σκοπού (15).

40.      Δεύτερον, όσον αφορά το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, το κεφάλαιο II του ΓΚΠΔ, το οποίο επιγράφεται «Αρχές», προβλέπει υποχρεώσεις με τις οποίες οφείλουν να συμμορφώνονται όλοι οι αποδέκτες του εν λόγω κανονισμού. Στο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνεται το άρθρο 6, το οποίο επιγράφεται «Νομιμότητα της επεξεργασίας» και του οποίου η παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, ορίζει ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα είναι σύννομη εφόσον είναι «απαραίτητη για την εκτέλεση σύμβασης της οποίας το υποκείμενο των δεδομένων είναι συμβαλλόμενο μέρος». Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, για να πληρούται η προϋπόθεση αυτή, η επίμαχη επεξεργασία δεδομένων πρέπει να είναι αντικειμενικώς αναγκαία για την επίτευξη σκοπού που είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τη συμβατική παροχή η οποία προορίζεται για το υποκείμενο των δεδομένων, όπερ συνεπάγεται ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει για ποιον λόγο το κύριο αντικείμενο της συμβάσεως δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί ελλείψει της επίμαχης επεξεργασίας. Όπως έχει διευκρινίσει το Δικαστήριο, η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να είναι ουσιώδης για την ορθή εκτέλεση της συμβάσεως και δεν πρέπει, επομένως, να υφίστανται άλλες εφικτές και λιγότερο επεμβατικές λύσεις (16).

41.      Συνεπώς, ο νομικός έλεγχος βάσει του οποίου προσδιορίζεται κατά πόσον μια επεξεργασία δεδομένων είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως συνίσταται στην εξακρίβωση του αν η εν λόγω επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκπλήρωση του κυρίου σκοπού της συμβατικής παροχής, υπό την έννοια ότι οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις δεν θα μπορούσαν να εκπληρωθούν ελλείψει της επεξεργασίας αυτής. Προς τούτο, πρέπει να εξακριβώνεται ότι δεν υφίστανται άλλες εφικτές λύσεις, λιγότερο επεμβατικές από απόψεως προστασίας των δεδομένων, οι οποίες θα μπορούσαν να καταστήσουν δυνατή την εκπλήρωση αυτή.

42.      Φρονώ ότι οι ανωτέρω σκέψεις μπορούν να εφαρμοστούν και στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ, διότι το γεγονός ότι η διατύπωσή του είναι σχεδόν πανομοιότυπη με εκείνη του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ίδιου κανονισμού δικαιολογεί την κατά τον ίδιο τρόπο ερμηνεία της έννοιας της «αναγκαιότητας για την εκτέλεση της συμβάσεως», η οποία μνημονεύεται σε αμφότερες τις διατάξεις. Πράγματι, ελλείψει οποιασδήποτε σχετικής ενδείξεως στον εν λόγω κανονισμό, θα ήταν αντίθετη προς την οικονομία του η διαφορετική ερμηνεία εννοιών που διατυπώνονται σε αυτόν κατά πανομοιότυπο τρόπο (17). Εξάλλου, η λογική του ΓΚΠΔ ενισχύει την ερμηνεία αυτή, καθόσον το κριτήριο της «αναγκαιότητας για την εκτέλεση συμβάσεως» δεν μπορεί να εκτιμάται βάσει διαφορετικού επιπέδου απαιτήσεων αναλόγως του εάν αποσκοπεί στη δικαιολόγηση της νομιμότητας επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΓΚΠΔ) ή της νομιμότητας της λήψεως αυτοματοποιημένης ατομικής αποφάσεως (άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού), ενώ το πρόβλημα που δημιουργεί η λήψη τέτοιας αποφάσεως υπό το πρίσμα του ΓΚΠΔ έγκειται ακριβώς στο ότι αυτή στηρίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (18).

43.      Τρίτον, οι σκοποί που επιδιώκει ο ΓΚΠΔ, οι οποίοι υπομνήσθηκαν στο σημείο 26 των παρουσών προτάσεων, επιρρωννύουν τη συγκεκριμένη ερμηνεία, η οποία καθιστά δυνατή την αυστηρή οριοθέτηση της δυνατότητας παρεκκλίσεως από την προβλεπόμενη στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ απαγόρευση λήψεως αυτοματοποιημένης ατομικής αποφάσεως.

44.      Λαμβανομένων υπόψη των σκέψεων που εκτίθενται στα σημεία 38 έως 43 των παρουσών προτάσεων, η λήψη ατομικής αποφάσεως αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας δεδομένων δύναται να δικαιολογηθεί βάσει του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ μόνον εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις νομικού ελέγχου ανάλογου προς εκείνον που περιγράφεται στο σημείο 41 των παρουσών προτάσεων. Το πρώτο στάδιο του ελέγχου αυτού συνίσταται στην εξακρίβωση του εάν η λήψη τέτοιας αποφάσεως είναι αντικειμενικώς αναγκαία για την επίτευξη του κυρίου σκοπού της οικείας συμβάσεως. Επομένως, το στάδιο αυτό συνίσταται ακριβώς στην αναζήτηση σχέσεως αναγκαιότητας μεταξύ της εν λόγω αποφάσεως και της επιτεύξεως του σκοπού της συμβάσεως. Ως εκ τούτου, η απόδειξη της υπάρξεως άμεσης αντικειμενικής συνάφειας μεταξύ του σκοπού συμβάσεως που πρόκειται να συναφθεί και της λήψεως αυτοματοποιημένης ατομικής αποφάσεως αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να μπορεί να συναχθεί ότι η συγκεκριμένη απόφαση είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση της συμβάσεως. Εντούτοις, η προϋπόθεση αυτή είναι αναγκαία αλλά όχι επαρκής, καθόσον πρέπει επίσης να πληρούνται οι απαιτήσεις του δεύτερου σταδίου του οικείου ελέγχου, το οποίο συνίσταται στην απόδειξη του ότι δεν είναι δυνατή άλλη, λιγότερο επεμβατική για την επίτευξη του ίδιου αποτελέσματος λύση.

45.      Εν προκειμένω, από τις διευκρινίσεις του αιτούντος δικαστηρίου προκύπτει ότι οι επίμαχες στην κύρια δίκη συμβάσεις έχουν ως αντικείμενο τη μεταβίβαση της κυριότητας καταναλωτικών αγαθών από εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως σε πελάτες, έναντι καταβολής του τιμήματος των εν λόγω αγαθών. Με τη χρήση αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιδιώκεται η εξακρίβωση της φερεγγυότητας των εν λόγω πελατών, προκειμένου να τους προταθεί κατάλληλος τρόπος πληρωμής.

46.      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι η λήψη αποφάσεως αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αποσκοπεί στην επίτευξη του σκοπού συμβάσεων όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη. Εντούτοις, προκειμένου να εξακριβωθεί αν τούτο ισχύει, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η παροχή κατάλληλου τρόπου πληρωμής αποσκοπεί στη διασφάλιση της ορθής εκπληρώσεως της εν λόγω συμβατικής παροχής (19) και ότι η εκτίμηση της καταλληλότητας αυτής εξαρτάται πράγματι από την αυτοματοποιημένη εκτίμηση της φερεγγυότητας του οικείου πελάτη, η οποία δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με λιγότερο επεμβατική λύση. Τούτο θα σήμαινε, πράγματι, ότι η σύναψη ή η εκτέλεση τέτοιας συμβάσεως και, επομένως, η επίτευξη του σκοπού της θα εξαρτώνταν στην πράξη από την εκτίμηση αυτή. Εντούτοις, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει, αφενός, ότι όντως συμβαίνει τούτο και, αφετέρου, ότι η εν λόγω αυτοματοποιημένη επεξεργασία αποτελεί κατάλληλο μέσο για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει, ιδίως, να στηρίξει την εκτίμησή του στα στοιχεία που αποτελούν αντικείμενο του δεύτερου σκέλους του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος.

–       Επί της φύσεως των συλλεγόμενων δεδομένων και της κατανομής του βάρους αποδείξεως

47.      Το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί εάν, κατά τη λήψη αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ, η εν λόγω επεξεργασία πρέπει να περιορίζεται σε δεδομένα αντικειμενικώς κατάλληλα ώστε να καθίσταται δυνατή η επίτευξη του σκοπού της συμβάσεως και αν το βάρος αποδείξεως της καταλληλότητας αυτής φέρει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή το υποκείμενο των δεδομένων.

48.      Κατά πρώτον, όσον αφορά την καταλληλότητα των δεδομένων που επιλέγονται προκειμένου να υποβληθούν σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως, το προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο φαίνεται, κατά τη γνώμη μου, να επιδέχεται δύο ερμηνείες, λαμβανομένων υπόψη των εκτιμήσεων επί των οποίων στηρίζεται. Αφενός, το αιτούν δικαστήριο φαίνεται να διερωτάται ως προς την ποσότητα των δεδομένων που μπορούν να υποβληθούν σε τέτοια επεξεργασία. Αφετέρου, οι προβληματισμοί του αιτούντος δικαστηρίου θα μπορούσαν επίσης να θεωρηθεί ότι αφορούν, σε ένα ουσιαστικότερο επίπεδο, το κατά πόσον τα δεδομένα αυτά είναι κατάλληλα για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με την εν λόγω επεξεργασία σκοπού.

49.      Πρώτον, όσον αφορά την ποσότητα των δεδομένων που μπορούν να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της λήψεως αυτοματοποιημένων αποφάσεων όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη, υπογραμμίζεται ότι οι αποφάσεις αυτές πρέπει να συνάδουν με τις αρχές που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 5 του ΓΚΠΔ και εφαρμόζονται σωρευτικώς. Μεταξύ των αρχών αυτών περιλαμβάνεται η λεγόμενη αρχή της «ελαχιστοποιήσεως των δεδομένων», από την οποία προκύπτει ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να είναι «κατάλληλα, συναφή και [να] περιορίζονται στο αναγκαίο για τους σκοπούς για τους οποίους υποβάλλονται σε επεξεργασία» (20). Επομένως, «ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν μπορεί να προβαίνει, γενικώς και αδιακρίτως, στη συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και οφείλει να απέχει από τη συλλογή δεδομένων που δεν είναι απολύτως απαραίτητα για τους σκοπούς της επεξεργασίας». Επιπλέον, από το άρθρο 25 του εν λόγω κανονισμού προκύπτει ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει να εφαρμόζει τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίζει ότι, εξ ορισμού, υφίστανται επεξεργασία μόνον τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για τον εκάστοτε σκοπό της επεξεργασίας (21).

50.      Από τη νομολογία του Δικαστηρίου μπορεί, συνεπώς, να συναχθεί ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει να συλλέγει και να χρησιμοποιεί μόνον τα δεδομένα που είναι αντικειμενικώς κατάλληλα και απολύτως αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σκοπού. Επομένως, στην υπόθεση της κύριας δίκης, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει ότι όλα τα δεδομένα που συλλέγονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία είναι αναγκαία για την εκτίμηση της φερεγγυότητας των οικείων πελατών.

51.      Δεύτερον, όσον αφορά την καταλληλότητα των δεδομένων που υποβλήθηκαν σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με την επεξεργασία αυτή σκοπού, μπορεί να τεθεί το ζήτημα εάν η μη συνεκτίμηση ενός δεδομένου ή η χρήση ενός δεδομένου αντί άλλου ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά και, ενδεχομένως, κατά τρόπο προβληματικό, μια εκτίμηση που βασίζεται στην εν λόγω επεξεργασία. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό απορρέει επίσης από την ερμηνεία της αρχής της «ελαχιστοποιήσεως των δεδομένων», καθόσον η αρχή αυτή έχει ποιοτική διάσταση, η οποία συνδέεται με την καταλληλότητα και τη συνάφεια των δεδομένων που υποβάλλονται σε επεξεργασία, ήτοι, ακριβώς, με την καταλληλότητά τους για την επίτευξη των σκοπών που δικαιολόγησαν την εν λόγω επεξεργασία.

52.      Πέραν των γενικών αυτών σκέψεων, παρατηρώ, ωστόσο, ότι ο ΓΚΠΔ δεν παρέχει ενδείξεις ως προς τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορεί να εκτιμηθεί εάν ένα δεδομένο είναι «κατάλληλο» και «συναφές». Επ’ αυτού, το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει μόνον ότι, όταν τα δεδομένα ικανοποιούν τις δύο αυτές απαιτήσεις, αρκούν για την επίτευξη των σκοπών και, κατά μείζονα λόγο, του στόχου της οικείας επεξεργασίας (22). Τούτο εξηγείται, κατά τη γνώμη μου, ευλόγως από την πολύ μεγάλη ποικιλία των καλυπτόμενων περιπτώσεων και από το αναγκαίο περιθώριο χειρισμών που πρέπει να διαθέτουν τα κράτη μέλη για την εφαρμογή των ως άνω αρχών. Επιπλέον, μολονότι ο εν λόγω κανονισμός αποσκοπεί στη ρύθμιση των ζητημάτων που συνδέονται άμεσα με την επεξεργασία των δεδομένων, εντούτοις ο έλεγχος της τηρήσεως των απαιτήσεων καταλληλότητας και συνάφειας σε σχέση με τον σκοπό της επεξεργασίας εξαρτάται από την εξέταση άλλων τομεακών ρυθμίσεων, οι οποίες μπορούν να εξηγήσουν ή να διευκρινίσουν τη σχέση μεταξύ των δεδομένων που υποβάλλονται σε επεξεργασία και του επιδιωκόμενου σκοπού.

53.      Συνεπώς, σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, το ζήτημα της εκτιμήσεως της φερεγγυότητας πελάτη και των στοιχείων που πρέπει –ή δεν πρέπει– να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση αυτή θα μπορούσε, παραδείγματος χάριν, να διέπεται είτε από τη νομοθεσία της Ένωσης για τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστεως είτε από το εθνικό δίκαιο, ενώ η γενική εκτίμηση του κατά πόσον είναι θεμιτή η επίκληση του σκοπού αυτού θα υπέκειτο σε έλεγχο αναλογικότητας βάσει του εν λόγω κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών ειδικών ρυθμίσεων (23). Εν προκειμένω, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται, λαμβανομένου υπόψη του πραγματικού πλαισίου της διαφοράς της κύριας δίκης, να προσδιορίσει κατά πόσον τα δεδομένα που αποτέλεσαν αντικείμενο αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως ήταν πράγματι κατάλληλα και πρόσφορα για την τεκμηρίωση της φερεγγυότητας των οικείων πελατών, εξετάζοντας προς τούτο την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία περί των επίμαχων συμβάσεων και περί προστασίας των καταναλωτών (24).

54.      Κατά δεύτερον, όσον αφορά το βάρος αποδείξεως, από το απολύτως σαφές γράμμα του άρθρου 5, παράγραφος 2, του ίδιου κανονισμού προκύπτει ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας φέρει την ευθύνη για την τήρηση των αρχών που προβλέπονται υπό τη μορφή υποχρεώσεων στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου και ότι πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει ότι οι αρχές αυτές τηρούνται. Επιπλέον, στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΓΚΠΔ, του οποίου την ομοιότητα με το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού επισήμανα στο σημείο 42 των παρουσών προτάσεων, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας είναι εκείνος που πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει για ποιον λόγο το κύριο αντικείμενο της οικείας συμβάσεως δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί ελλείψει της επίμαχης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (25).

55.      Επομένως, στον υπεύθυνο επεξεργασίας εναπόκειται να προσδιορίσει ποια δεδομένα συνελέγησαν και υποβλήθηκαν σε επεξεργασία, καθώς και να αποδείξει ότι ήταν αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με την επίμαχη επεξεργασία σκοπού.

56.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα ως εξής: το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ έχει την έννοια ότι, όταν εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως συνάπτει σύμβαση με πελάτη, απαιτείται, αφενός, να αποδεικνύεται η ύπαρξη αντικειμενικής συνάφειας μεταξύ του σκοπού της εν λόγω συμβάσεως και της αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον πελάτη, προκειμένου να μπορεί να συναχθεί ότι η εν λόγω αυτοματοποιημένη εκτίμηση είναι αναγκαία για την εκτέλεση της συμβάσεως, και, αφετέρου, τα δεδομένα που συλλέγονται προς τούτο να είναι αντικειμενικώς κατάλληλα για τη διενέργεια της εκτιμήσεως αυτής, καθώς και να διευκρινίζεται ποια ήταν τα εν λόγω δεδομένα και για ποιον λόγο συνελέγησαν. Συναφώς, το βάρος αποδείξεως φέρει η εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως.

 Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος

57.      Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί, αφενός, εάν, προκειμένου να έχει εφαρμογή η προβλεπόμενη στο άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ εξαίρεση από την απαγόρευση λήψεως αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, εκείνο που πρέπει να είναι αναγκαίο για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως μεταξύ του υποκειμένου των δεδομένων και υπευθύνου επεξεργασίας είναι η λήψη μιας «αποφάσεως» ή η λήψη μιας «αυτοματοποιημένης αποφάσεως» και, αφετέρου, αν στοιχεία όπως η εξοικονόμηση χρόνου για τους πελάτες και η εξοικονόμηση δαπανών για την επιχείρηση που χρησιμοποιεί μια τέτοια αυτοματοποιημένη επεξεργασία είναι κρίσιμα για την εκτίμηση της αναγκαιότητας της εν λόγω επεξεργασίας, όπως επίσης και η δυνατότητα αντικαταστάσεώς της από επεξεργασία διενεργούμενη από φυσικό πρόσωπο με την καταβολή εύλογης προσπάθειας.

58.      Κατά πρώτον, τα ζητήματα για τα οποία διερωτάται το αιτούν δικαστήριο συνδέονται κυρίως με το γράμμα της επίμαχης διατάξεως, η οποία κάνει λόγο μόνον για «απόφαση» αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως. Για λόγους ανάλογους προς εκείνους που εξέθεσα στα σημεία 21 και 38 των παρουσών προτάσεων, πρέπει να εξετασθεί η συνήθης σημασία της συγκεκριμένης έννοιας, λαμβανομένων υπόψη του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται και των σκοπών που επιδιώκει η εν λόγω διάταξη.

59.      Πρώτον, το γράμμα του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ αναφέρεται μόνον στον όρο «απόφαση», χωρίς να διευκρινίζει ότι αυτή πρέπει να είναι αυτοματοποιημένη, όπερ θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι δεν απαιτείται να έχει τέτοιο χαρακτήρα. Εντούτοις, του όρου αυτού προηγείται το οριστικό άρθρο «η» και όχι το αόριστο άρθρο «μια», γεγονός από το οποίο συνάγεται ότι η απόφαση στην οποία αναφέρεται η συγκεκριμένη διάταξη έχει ήδη προσδιοριστεί. Επομένως, η ονοματική φράση «η απόφαση» μπορεί εν προκειμένω να παραπέμπει μόνο στην «απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ», η οποία μνημονεύεται στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου. Συνεπώς, από το γράμμα του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ προκύπτει ότι η εν λόγω διάταξη αφορά τις αυτοματοποιημένες αποφάσεις (26).

60.      Δεύτερον, η ως άνω ερμηνεία ενισχύεται και από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η συγκεκριμένη διάταξη. Πράγματι, κατά το γράμμα της αιτιολογικής σκέψεως 71 του εν λόγω κανονισμού, η οποία κατ’ ουσίαν δύναται να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο του άρθρου 22 του ίδιου κανονισμού (27), «η λήψη απόφασης που βασίζεται σε αυτήν την επεξεργασία, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ» είναι ακριβώς εκείνη που «θα πρέπει να επιτρέπεται [...] όταν είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση σύμβασης μεταξύ υποκειμένου των δεδομένων και υπευθύνου επεξεργασίας» (28).

61.      Τρίτον, όσον αφορά τους σκοπούς που επιδιώκει ο ΓΚΠΔ και οι οποίοι υπομνήσθηκαν στα σημεία 26 και 43 των παρουσών προτάσεων, επισημαίνω ότι η ερμηνεία του όρου «απόφαση» την οποία προτείνω στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού οδηγεί σε περιορισμό του πεδίου εφαρμογής της προβλεπόμενης στη διάταξη αυτή εξαιρέσεως από την απαγόρευση λήψεως αυτοματοποιημένων ατομικών αποφάσεων. Σε αντίθετη περίπτωση, θα αρκούσε να είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως η λήψη αποφάσεως, αυτοματοποιημένης ή μη, προκειμένου να μπορεί η απόφαση αυτή να βασιστεί σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων. Οι προεκτεθείσες σκέψεις έχουν, κατά τη γνώμη μου, ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό το πρίσμα όσων υπομνήσθηκαν στο σημείο 34 των παρουσών προτάσεων, από τα οποία προκύπτει ότι η εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού πρέπει να ερμηνεύεται στενά.

62.      Εξάλλου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόταση κανονισμού με σκοπό, μεταξύ άλλων, την τροποποίηση του ΓΚΠΔ (29), η οποία θα μπορούσε να άρει κάθε αμφιβολία ως προς την ερμηνεία της έννοιας της «αποφάσεως» κατά το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού, καθόσον από την πρόταση αυτή θα προέκυπτε ρητώς ότι, προκειμένου να είναι δυνατή η επίκληση της εξαιρέσεως που προβλέπει η εν λόγω διάταξη, δεν θα απαιτείτο να αποτελεί η αποκλειστικά αυτοματοποιημένη επεξεργασία τον μόνο δυνατό τρόπο λήψεως της αποφάσεως. Εντούτοις, δεδομένου ότι η επίμαχη πρόταση κανονισμού δεν έχει τεθεί σε ισχύ και δεν έχει καν εγκριθεί, ως έχει, από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, δεν μπορεί να ασκήσει οποιαδήποτε επιρροή στην ερμηνεία της επίμαχης έννοιας.

63.      Κατά δεύτερον, όσον αφορά τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της αναγκαιότητας της χρήσεως αυτοματοποιημένης αποφάσεως και, ιδίως, εν προκειμένω, τον αριθμό των παραγγελιών που πρέπει να διαχειρίζονται επιχειρήσεις όπως η Universal Versand και τις προσδοκίες των πελατών ως προς την ταχύτητα της παρεχόμενης υπηρεσίας, το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει, υπό το πρίσμα του νομικού ελέγχου που περιγράφεται στο σημείο 41, καθώς και των εκτιμήσεων που υπομνήσθηκαν στα σημεία 49 έως 55 των παρουσών προτάσεων, να εξακριβώσει εάν τέτοια πραγματικά στοιχεία δύνανται να τεκμηριώσουν την αναγκαιότητα της χρήσεως αυτοματοποιημένης αποφάσεως, υπό την έννοια, αφενός, ότι η αυτοματοποιημένη εκτίμηση της φερεγγυότητας των πελατών είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ορθής εκτελέσεως των οικείων συμβάσεων και, αφετέρου, ότι δεν μπορεί να αντικατασταθεί από ανθρώπινη παρέμβαση η οποία θα αποτελούσε λιγότερο επεμβατική εναλλακτική λύση, κατά την έννοια του δεύτερου σταδίου του εν λόγω ελέγχου και σύμφωνα, ιδίως, με την αιτιολογική σκέψη 39 του ΓΚΠΔ.

64.      Κατά τη γνώμη μου, ορθώς επισημαίνεται στις κατευθυντήριες γραμμές για την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων και την κατάρτιση προφίλ για τους σκοπούς του κανονισμού (EE) 2016/679, οι οποίες εκδόθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 2017, ότι ένα εθνικό δικαστήριο θα μπορούσε, παραδείγματος χάριν, να καταλήξει σε τέτοιο συμπέρασμα εφόσον διαπιστώσει ότι η ανθρώπινη παρέμβαση θα ήταν μη πρακτική ή ανέφικτη λόγω της ποσότητας των δεδομένων που υποβάλλονται σε επεξεργασία. Τούτο θα σήμαινε ότι η χρήση αυτοματοποιημένης αποφάσεως είναι απαραίτητη, καθόσον πληρούνται οι απαιτήσεις του δεύτερου σταδίου του νομικού ελέγχου που περιγράφεται στο σημείο 41 των παρουσών προτάσεων. Εντούτοις, στην οικεία επιχείρηση εναπόκειται να το αποδείξει, το δε γεγονός ότι μια τέτοια επεξεργασία είναι απλώς χρήσιμη για την εκτέλεση της οικείας συμβάσεως δεν αρκεί συναφώς (30).

65.      Ειδικότερα, όσον αφορά, πρώτον, τον όγκο των παραγγελιών που διεκπεραιώνονται και την ταχύτητα της απαντήσεως που δίδεται στον πελάτη ως προς τον τρόπο πληρωμής που θα μπορεί να χρησιμοποιήσει, θα έπρεπε να αποδειχθεί, βάσει αντικειμενικών στοιχείων (31), αφενός, για ποιον λόγο η ποσότητα των δεδομένων που πρέπει να υποβληθούν σε επεξεργασία λόγω του όγκου των παραγγελιών αυτών καθιστά αναγκαία την αυτοματοποιημένη επεξεργασία τους, χωρίς να είναι δυνατή η χρήση λιγότερο επεμβατικής εναλλακτικής λύσεως, και, αφετέρου, ότι η λήψη άμεσης απαντήσεως ως προς τον τρόπο πληρωμής αποτελεί παράγοντα από τον οποίο εξαρτάται η επιλογή του πελάτη να συνάψει την επίμαχη σύμβαση με την οικεία επιχείρηση.

66.      Δεύτερον, παρατηρώ επίσης ότι, εάν το αιτούν δικαστήριο κρίνει ότι οι επίμαχοι στην κύρια δίκη τρόποι πληρωμής εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2008/48 δυνάμει της αυστριακής νομοθεσίας, η φερεγγυότητα των πελατών θα πρέπει να εκτιμάται πριν από τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 8 της εν λόγω οδηγίας. Όπως και στην περίπτωση των ζητημάτων που εκτέθηκαν στο προηγούμενο σημείο των παρουσών προτάσεων, στην οικεία επιχείρηση θα εναπόκειται τότε να αποδείξει, βάσει αντικειμενικών αποδεικτικών στοιχείων, για ποιον λόγο η αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεν μπορεί να αντικατασταθεί από άλλη εφικτή και λιγότερο επεμβατική λύση για την εκπλήρωση της υποχρεώσεως αυτής.

67.      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, φρονώ ότι στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του ΓΚΠΔ έχει την έννοια, αφενός, ότι, προκειμένου να έχει εφαρμογή η προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή εξαίρεση από την απαγόρευση λήψεως αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, πρέπει η αυτοματοποιημένη απόφαση να είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως μεταξύ του υποκειμένου των δεδομένων και υπευθύνου επεξεργασίας, υπό την έννοια, ιδίως, ότι δεν είναι δυνατή η χρήση λιγότερο επεμβατικής εναλλακτικής λύσεως, και, αφετέρου, ότι στοιχεία όπως η εξοικονόμηση χρόνου για τους πελάτες και η εξοικονόμηση δαπανών για την επιχείρηση που χρησιμοποιεί τέτοια αυτοματοποιημένη επεξεργασία μπορούν να είναι κρίσιμα για την εκτίμηση της αναγκαιότητας της εν λόγω αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, εφόσον, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της υποθέσεως, δύνανται να τεκμηριώσουν αντικειμενικώς την αναγκαιότητα αυτή, ιδίως υπό την έννοια ότι δεν είναι δυνατή η χρήση λιγότερο επεμβατικής εναλλακτικής λύσεως.

 Πρόταση

68.      Λαμβανομένης υπόψη της αναλύσεως που εκτίθεται στις παρούσες προτάσεις, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Oberster Gerichtshof (Ανώτατο Δικαστήριο, Αυστρία) ως εξής:

1)      Το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων)

έχει την έννοια ότι:

στο πλαίσιο πωλήσεως εξ αποστάσεως, η απόφαση με την οποία αποκλείεται η δυνατότητα πελάτη να επιλέξει ορισμένους τρόπους πληρωμής και η οποία λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον εν λόγω πελάτη παράγει έννομα αποτελέσματα που τον αφορούν ή, κατ’ ελάχιστον, τον επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο, εφόσον ενδέχεται να καταστήσει αδύνατη τη σύναψη της επίμαχης συμβάσεως πωλήσεως.

2)      Το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2016/679

έχει την έννοια ότι:

όταν εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως συνάπτει σύμβαση με πελάτη, απαιτείται, αφενός, να αποδεικνύεται η ύπαρξη αντικειμενικής συνάφειας μεταξύ του σκοπού της εν λόγω συμβάσεως και της αυτοματοποιημένης εκτιμήσεως της πιθανότητας αθετήσεως της υποχρεώσεως πληρωμής από τον πελάτη, προκειμένου να μπορεί να συναχθεί ότι η εν λόγω αυτοματοποιημένη εκτίμηση είναι αναγκαία για την εκτέλεση της συμβάσεως, και, αφετέρου, τα δεδομένα που συλλέγονται προς τούτο να είναι αντικειμενικώς κατάλληλα για τη διενέργεια της εκτιμήσεως αυτής, καθώς και να διευκρινίζεται ποια ήταν τα εν λόγω δεδομένα και για ποιον λόγο συνελέγησαν. Συναφώς, το βάρος αποδείξεως φέρει η εταιρία πωλήσεων εξ αποστάσεως.

3)      Το άρθρο 22, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 2016/679

έχει την έννοια ότι:

αφενός, προκειμένου να έχει εφαρμογή η προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή εξαίρεση από την απαγόρευση λήψεως αποφάσεως που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, πρέπει η αυτοματοποιημένη απόφαση να είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση συμβάσεως μεταξύ του υποκειμένου των δεδομένων και υπευθύνου επεξεργασίας, υπό την έννοια, ιδίως, ότι δεν είναι δυνατή η χρήση λιγότερο επεμβατικής εναλλακτικής λύσεως, και, αφετέρου, ότι στοιχεία όπως η εξοικονόμηση χρόνου για τους πελάτες και η εξοικονόμηση δαπανών για την επιχείρηση που χρησιμοποιεί τέτοια αυτοματοποιημένη επεξεργασία μπορούν να είναι κρίσιμα για την εκτίμηση της αναγκαιότητας της εν λόγω αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, εφόσον, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της υποθέσεως, δύνανται να τεκμηριώσουν αντικειμενικώς την αναγκαιότητα αυτή, ιδίως υπό την έννοια ότι δεν είναι δυνατή η χρήση λιγότερο επεμβατικής εναλλακτικής λύσεως.


1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.


2      Πρβλ. απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2023, SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring) [C‑634/21, στο εξής: απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring), EU:C:2023:957, σκέψεις 57 έως 59].


3      Πρβλ. Poullet, Y., «Cinq ans après: le RGPD et les défis du profilage à l’heure de l’intelligence artificielle», Revue des affaires européennes, 2021/I, σ. 97 και 98.


4      Βλ. απόφαση της 14ης Απριλίου 2026, Pelham (Έννοια του όρου «μίμηση») (C‑590/23, EU:C:2026:290, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


5      Συναφώς, εκτιμώ, αντιθέτως, ότι από τις σκέψεις αυτές δεν συνάγεται κατ’ ανάγκην ότι τα αποτελέσματα της επίμαχης αποφάσεως πρέπει να ενέχουν ορισμένη βαρύτητα, σε αντίθεση με όσα εκθέτει η ομάδα για την προστασία των προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία συστάθηκε με το άρθρο 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (ΕΕ 1995, L 281, σ. 31), στις κατευθυντήριες γραμμές για την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων και την κατάρτιση προφίλ για τους σκοπούς του κανονισμού 2016/679, οι οποίες εκδόθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 2017, όπως αναθεωρήθηκαν και εγκρίθηκαν στις 6 Φεβρουαρίου 2018 (βλ. σ. 25 της αποδόσεώς τους στην ελληνική γλώσσα). Τα αποτελέσματα μιας αποφάσεως μπορούν να θεωρηθούν σημαντικά, υπό την έννοια ότι έχουν ορισμένη σημασία για το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση, από οικονομικής, κοινωνικής, επαγγελματικής ή άλλης απόψεως, χωρίς ωστόσο να χαρακτηρίζονται από «βαρύτητα», καθόσον η τελευταία αυτή έννοια έχει αρνητική χροιά και υποδηλώνει δυσμενή συνέπεια ή κάποια μορφή προσβολής (ζημία, κίνδυνο κ.λπ.).


6      Από τη διατύπωση αυτή προκύπτει, κατά τη γνώμη μου, ότι στη δεύτερη περίπτωση που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ θα μπορούσαν να εμπίπτουν καταστάσεις όπως η αξιολόγηση αιτήσεως χορηγήσεως πιστώσεως, ο καθορισμός του ύψους ασφαλίστρου ή η κάλυψη ή μη ιατρικών δαπανών κ.λπ.


7      Βλ. απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2025, Dun & Bradstreet Austria κ.λπ. (C‑203/22, EU:C:2025:117, σκέψη 51).


8      Πρβλ. απόφαση SCHUFA Holding κ.λπ. (Scoring) (σκέψεις 48 και 49).


9      Πρβλ. απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Perle (C‑14/23, EU:C:2024:647, σκέψη 49 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


10      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2008, για τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης και την κατάργηση της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2008, L 133, σ. 66, και διορθωτικά ΕΕ 2009, L 207, σ. 14, ΕΕ 2010, L 199, σ. 40, και ΕΕ 2011, L 234, σ. 46).


11      «Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις: [...] συμβάσεις πίστωσης οι οποίες είναι άτοκες και χωρίς άλλες επιβαρύνσεις καθώς και συμβάσεις πίστωσης δυνάμει των οποίων η πίστωση πρέπει να εξοφληθεί εντός τριών μηνών και για τις οποίες η καταβλητέα επιβάρυνση είναι ασήμαντη.»


12      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Οκτωβρίου 2023, σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές και την κατάργηση της οδηγίας 2008/48/ΕΚ (ΕΕ L, 2023/2225).


13      Η εν λόγω οδηγία περιλαμβάνει διατάξεις οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν ουσιωδώς τη χρήση αυτοματοποιημένων αποφάσεων, την οποία ρυθμίζει ειδικώς στο πλαίσιο της υποχρεωτικής αξιολογήσεως της πιστοληπτικής ικανότητας των καταναλωτών, στο άρθρο 18 και, ιδίως, στην παράγραφο 8 του άρθρου αυτού. Εντούτοις, από το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο ηʹ, της ίδιας οδηγίας προκύπτει ότι η προμνησθείσα οδηγία ενδέχεται να μην έχει εφαρμογή σε συμβάσεις όπως οι επίμαχες στη διαφορά της κύριας δίκης.


14      Πρβλ., στο πλαίσιο της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και των παρεκκλίσεων από την προστασία αυτή, οι οποίες πρέπει να μην υπερβαίνουν τα όρια του απολύτως αναγκαίου, αποφάσεις της 6ης Οκτωβρίου 2020, La Quadrature du Net κ.λπ. (C‑511/18, C‑512/18 και C‑520/18, EU:C:2020:791, σκέψη 210 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), και της 4ης Ιουλίου 2023, Meta Platforms κ.λπ. (Γενικοί όροι χρήσης κοινωνικού δικτύου) (C‑252/21, EU:C:2023:537, σκέψη 93 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


15      Απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2017, EBMA κατά Giant (China) (C‑61/16 P, EU:C:2017:968, σκέψη 47). Στην απόφαση αυτή, το Δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν ότι μόνον οι πληροφορίες άνευ των οποίων δεν μπορεί να ολοκληρωθεί η έρευνα αντιντάμπινγκ μπορούν να θεωρηθούν «απαραίτητες», κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1225/2009 του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΕ 2009, L 343, σ. 51, και διορθωτικό ΕΕ 2010, L 7, σ. 22).


16      Απόφαση της 4ης Ιουλίου 2023, Meta Platforms κ.λπ. (Γενικοί όροι χρήσης κοινωνικού δικτύου) (C‑252/21, EU:C:2023:537, σκέψεις 98 και 99).


17      Λαμβανομένων υπόψη των απαιτήσεων για ενότητα και συνοχή της έννομης τάξεως της Ένωσης, στις έννοιες που χρησιμοποιούνται σε πράξεις εκδοθείσες στον ίδιο τομέα πρέπει να αποδίδεται η ίδια σημασία, εκτός αν ο νομοθέτης της Ένωσης έχει εκφράσει διαφορετική βούληση [βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 17ης Μαρτίου 2021, Wellcome Trust (C‑459/19, EU:C:2021:209, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία)].


18      Σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι η απόφαση αυτή περιλαμβάνει την εν λόγω επεξεργασία δεδομένων.


19      Σε αντιδιαστολή, παραδείγματος χάριν, προς τη συλλογιστική που ακολουθήθηκε στις σκέψεις 39 έως 42 της αποφάσεως της 9ης Ιανουαρίου 2025, Mousse (C‑394/23, EU:C:2025:2), στις οποίες το Δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν ότι η εξατομίκευση της εμπορικής επικοινωνίας βάσει της ταυτότητας φύλου του οικείου πελάτη δεν ήταν αναγκαία για την παροχή σε αυτόν υπηρεσίας σιδηροδρομικής μεταφοράς, καθόσον η οικεία επιχείρηση μπορούσε, επί παραδείγματι, να επιλέξει να χρησιμοποιεί για τις ανάγκες της επικοινωνίας αόριστους τύπους ευγενείας. Αντιθέτως, εν προκειμένω, η ικανότητα του πελάτη να καταβάλει τα ποσά που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της οικείας συμβατικής παροχής ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα την ορθή εκπλήρωσή της.


20      Απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, Schrems (Δημοσιοποίηση δεδομένων στο ευρύ κοινό) (C‑446/21, EU:C:2024:834, σκέψεις 47 έως 49 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


21      Απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, Schrems (Δημοσιοποίηση δεδομένων στο ευρύ κοινό) (C‑446/21, EU:C:2024:834, σκέψεις 59 και 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


22      Απόφαση της 18ης Ιουνίου 2026, NTH Haustechnik (C‑484/24, EU:C:2026:496, σκέψη 97).


23      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2023, SCHUFA Holding (Πτωχευτική απαλλαγή) (C‑26/22 και C‑64/22, EU:C:2023:958, σκέψεις 82 έως 86).


24      Για την εκτίμηση αυτή θα ήταν κρίσιμο, μεταξύ άλλων, να διαπιστωθεί αν τα επίμαχα δεδομένα έχουν άμεση και αντικειμενική συνάφεια με την αξιολόγηση της φερεγγυότητας του οικείου πελάτη και αν είναι απαραίτητα –μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλα δεδομένα– για την εν λόγω αξιολόγηση, με παράλληλη εξέταση των κινδύνων που αυτή συνεπάγεται για το υποκείμενο των δεδομένων.


25      Απόφαση της 4ης Ιουλίου 2023, Meta Platforms κ.λπ. (Γενικοί όροι χρήσης κοινωνικού δικτύου) (C‑252/21, EU:C:2023:537, σκέψη 98).


26      Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται, εξάλλου, από άλλες γλωσσικές αποδόσεις της διατάξεως. Ειδικότερα, στην απόδοση στη γερμανική γλώσσα χρησιμοποιείται η φράση «die Entscheidung», ενώ στην απόδοση στην αγγλική γλώσσα χρησιμοποιείται η φράση «the decision».


27      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Μαρτίου 2024, Kočner κατά Ευρωπόλ (C‑755/21 P, EU:C:2024:202, σκέψη 59 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


28      Η υπογράμμιση δική μου.


29      Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2016/679, (ΕΕ) 2018/1724, (ΕΕ) 2018/1725, (ΕΕ) 2023/2854 και των οδηγιών 2002/58/ΕΚ, (ΕΕ) 2022/2555 και (ΕΕ) 2022/2557 όσον αφορά την απλούστευση του νομοθετικού πλαισίου για τον ψηφιακό τομέα, και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) 2018/1807, (ΕΕ) 2019/1150, (ΕΕ) 2022/868 και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024 (δέσμη μέτρων Omnibus για τον ψηφιακό τομέα) [COM(2025) 837 final].


30      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 4ης Ιουλίου 2023, Meta Platforms κ.λπ. (Γενικοί όροι χρήσης κοινωνικού δικτύου) (C‑252/21, EU:C:2023:537, σκέψη 99).


31      Εννοώ, ιδίως, μελέτες κόστους και οφέλους με αριθμητικά στοιχεία, καθώς και τις οικονομικές επιπτώσεις των διαφόρων εξεταζόμενων μέτρων στην οικεία επιχείρηση και, παραδείγματος χάριν, στατιστικές μελέτες.