1

Με την προσφυγή του, ο προσφεύγων-ενάγων (στο εξής: προσφεύγων) Ammar Sharif ζητεί, αφενός, βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, την ακύρωση της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2023/1035 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2023, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2023, L 139, σ. 49), και του εκτελεστικού κανονισμού (ΕE) 2023/1027 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2023, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2023, L 139, σ. 1) (στο εξής από κοινού: προσβαλλόμενες πράξεις), στο μέτρο που οι πράξεις αυτές τον αφορούν, και ζητεί, αφετέρου, βάσει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ, αποκατάσταση της ζημίας που προβάλλει ότι υπέστη λόγω της έκδοσης των προσβαλλομένων πράξεων. Παρεμπιπτόντως, ζητεί, βάσει του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, να κηρυχθούν ανεφάρμοστα το άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και παράγραφος 3, το άρθρο 28, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2013, σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2013, L 147, σ. 14), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2015 (ΕΕ 2015, L 266, σ. 75), και το άρθρο 15, παράγραφος 1α, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 36/2012 του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 2012, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία και την κατάργηση του κανονισμού (EE) αριθ. 442/2011 (ΕΕ 2012, L 16, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1828 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2015 (ΕΕ 2015, L 266, σ. 1).

11

Με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2016/1897 του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2016, για την εφαρμογή της απόφασης 2013/255 σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2016, L 293, σ. 36), και με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2016/1893 του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2016, για την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 36/2012 (ΕΕ 2016, L 293, σ. 25) (στο εξής από κοινού: πράξεις του 2016), το όνομα του προσφεύγοντος προστέθηκε στη γραμμή 212 του καταλόγου του παραρτήματος I, τμήμα A (Πρόσωπα), της αποφάσεως 2013/255 και στη γραμμή 212 του καταλόγου του παραρτήματος II, τμήμα A (Πρόσωπα), του κανονισμού 36/2012 (στο εξής από κοινού: επίμαχοι κατάλογοι) για τους ακόλουθους λόγους:

«Εξέχων επιχειρηματίας δραστηριοποιούμενος στη Συρία στους κλάδους των τραπεζών, των ασφαλίσεων και της φιλοξενίας. Εκ των ιδρυτών της Byblos Bank Syria, μεγαλομέτοχος της Unlimited Hospitality Ltd και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Solidarity Alliance Insurance Company και της Al-Aqueelah Takaful Insurance Company.»

[παραλειπόμενα]

13

Στις 29 Μαΐου 2017 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2017/917, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255 (ΕΕ 2017, L 139, σ. 62), η οποία παρέτεινε την εφαρμογή της εν λόγω αποφάσεως έως την 1η Ιουνίου 2018, και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2017/907 για την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 36/2012 (ΕΕ 2017, L 139, σ. 15) (στο εξής από κοινού: πράξεις του 2017).

[παραλειπόμενα]

15

Στις 28 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/778, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255 (ΕΕ 2018, L 131, σ. 16), η οποία παρέτεινε την εφαρμογή της εν λόγω αποφάσεως έως την 1η Ιουνίου 2019, και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/774 για την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 36/2012 (ΕΕ 2018, L 131, σ. 1) (στο εξής από κοινού: πράξεις του 2018).

[παραλειπόμενα]

17

Με την απόφαση της 4ης Απριλίου 2019, Sharif κατά Συμβουλίου (T‑5/17, EU:T:2019:216), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή του προσφεύγοντος κατά των πράξεων του 2016, του 2017 και του 2018, κατά το μέρος που τον αφορούσαν. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 70 της αποφάσεώς του, ότι η καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους επίμαχους καταλόγους δικαιολογείται από το γεγονός ότι το Συμβούλιο προσκόμισε δέσμη συγκεκριμένων, σαφών και συγκλινουσών ενδείξεων δυνάμενων να καταδείξουν ότι ο προσφεύγων ήταν εξέχων επιχειρηματίας δραστηριοποιούμενος στη Συρία. Ο προσφεύγων δεν άσκησε αναίρεση κατά της ανωτέρω αποφάσεως.

18

Στις 17 Μαΐου 2019 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2019/806, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255 (ΕΕ 2019, L 132, σ. 36), η οποία παρέτεινε την εφαρμογή της εν λόγω αποφάσεως έως την 1η Ιουνίου 2020, και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/798, για την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 36/2012 (ΕΕ 2019, L 132, σ. 1) (στο εξής από κοινού: πράξεις του 2019). Οι εν λόγω πράξεις δεν μνημονεύουν το όνομα του προσφεύγοντος ούτε τροποποιούν τους λόγους καταχώρισής του στους επίμαχους καταλόγους.

[παραλειπόμενα]

20

Στις 28 Μαΐου 2020 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2020/719, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255 (ΕΕ 2020, L 168, σ. 66), η οποία παρέτεινε την εφαρμογή της εν λόγω αποφάσεως έως την 1η Ιουνίου 2021, και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2020/716 για την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 36/2012 (ΕΕ 2020, L 168, σ. 1) (στο εξής από κοινού: πράξεις του 2020).

21

Δυνάμει των πράξεων του 2020, οι λόγοι για την καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους επίμαχους καταλόγους, που περιέχονταν στις πράξεις του 2016, του 2017, του 2018 και του 2019, αντικαταστάθηκαν από τον ακόλουθο λόγο:

«Συνδέεται με μέλος της οικογένειας Makhlouf (κουνιάδος του Rami Makhlouf).»

[παραλειπόμενα]

23

Με την απόφαση της 28ης Απριλίου 2021, Sharif κατά Συμβουλίου (T‑540/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:220), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή του προσφεύγοντος κατά των πράξεων του 2019 και του 2020, κατά το μέρος που τον αφορούσαν. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 144 της αποφάσεώς του, ότι οι λόγοι για την καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους επίμαχους καταλόγους, όπως αυτοί προέκυπταν από τις πράξεις του 2019, ήταν επαρκώς τεκμηριωμένοι και επομένως, λαμβανομένου υπόψη του κριτηρίου του εξέχοντος επιχειρηματία που δραστηριοποιείται στη Συρία, η καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους επίμαχους καταλόγους ήταν βάσιμη. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, εξάλλου, στη σκέψη 174 της ίδιας αποφάσεως, ότι και οι λόγοι για την καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους εν λόγω καταλόγους δυνάμει των πράξεων του 2020 ήταν επαρκώς τεκμηριωμένοι, με αποτέλεσμα, λαμβανομένου υπόψη του κριτηρίου της σύνδεσης με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf, η καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους καταλόγους αυτούς να είναι βάσιμη. Ο προσφεύγων δεν άσκησε αναίρεση κατά της ανωτέρω αποφάσεως.

24

Στις 25 Μαΐου 2023 το Συμβούλιο εξέδωσε τις προσβαλλόμενες πράξεις. Οι λόγοι καταχώρισης του ονόματος του προσφεύγοντος παρέμειναν αμετάβλητοι σε σχέση με εκείνους που μνημονεύονταν στις πράξεις του 2020. Με έγγραφο της 26ης Μαΐου 2023, το Συμβούλιο ενημέρωσε τον εκπρόσωπο του προσφεύγοντος ότι το όνομά του θα διατηρηθεί στους επίμαχους καταλόγους.

25

Ο προσφεύγων ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

26

Το Συμβούλιο ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

28

Ο προσφεύγων προβάλλει έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και παράγραφος 3, του άρθρου 28, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, καθώς και του άρθρου 15, παραγράφου 1α, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, κατά το μέρος που, κατ’ ουσίαν, τα άρθρα αυτά παραβιάζουν την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.

29

Το Συμβούλιο αμφισβητεί τα επιχειρήματα του προσφεύγοντος.

30

Κατά το άρθρο 277 ΣΛΕΕ, κάθε διάδικος μπορεί, επ’ ευκαιρία διαφοράς στο πλαίσιο της οποίας τίθεται υπό αμφισβήτηση πράξη γενικής ισχύος που έχει εκδοθεί από θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, να επικαλείται το ανεφάρμοστο της πράξης αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έναν από τους λόγους του άρθρου 263, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ.

31

Το άρθρο 277 ΣΛΕΕ αποτελεί έκφραση γενικής αρχής δυνάμει της οποίας κάθε διάδικος έχει το δικαίωμα, προκειμένου να επιτύχει την ακύρωση πράξεως κατά της οποίας δύναται να ασκήσει προσφυγή, να αμφισβητήσει παρεμπιπτόντως το κύρος προγενέστερων πράξεων θεσμικού οργάνου, οι οποίες συνιστούν τη νομική βάση της προσβαλλομένης πράξεως, αν ο εν λόγω διάδικος δεν εδικαιούτο να ασκήσει, βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, ευθεία προσφυγή κατά των πράξεων αυτών, των οποίων υφίσταται ως εκ τούτου τις συνέπειες χωρίς να έχει μπορέσει να ζητήσει την ακύρωσή τους. Η πράξη γενικής ισχύος της οποίας αμφισβητείται παρεμπιπτόντως η νομιμότητα πρέπει να έχει εφαρμογή, άμεσα ή έμμεσα, στην υπόθεση που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής, πρέπει δε να υφίσταται άμεσος νομικός δεσμός μεταξύ της προσβαλλόμενης ατομικής αποφάσεως και της εν λόγω γενικής πράξεως (πρβλ. απόφαση της 17ης Φεβρουαρίου 2017, Islamic Republic of Iran Shipping Lines κ.λπ. κατά Συμβουλίου, T‑14/14 και T‑87/14, EU:T:2017:102, σκέψη 55 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

32

Όσον αφορά την ένταση του δικαστικού ελέγχου, κατά πάγια νομολογία, τα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης οφείλουν, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί από τη Συνθήκη ΛΕΕ, να διασφαλίζουν τον, κατ’ αρχήν πλήρη, έλεγχο της νομιμότητας όλων των πράξεων της Ένωσης από πλευράς των θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της έννομης τάξης της Ένωσης. Η υποχρέωση αυτή καθιερώνεται ρητώς από το άρθρο 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ (πρβλ. αποφάσεις της 28ης Νοεμβρίου 2013, Συμβούλιο κατά Fulmen και Mahmoudian,C‑280/12 P, EU:C:2013:775, σκέψη 58 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, καθώς και της 28ης Νοεμβρίου 2013, Συμβούλιο κατά Manufacturing Support & Procurement Kala Naft, C‑348/12 P, EU:C:2013:776, σκέψη 65 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

33

Ωστόσο, είναι γεγονός ότι το Συμβούλιο, όπως ορθώς επισήμανε το ίδιο, διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τον γενικό και αφηρημένο καθορισμό των νομικών κριτηρίων και των διαδικασιών θέσπισης περιοριστικών μέτρων (πρβλ. απόφαση της 21ης Απριλίου 2015, Anbouba κατά Συμβουλίου, C‑605/13 P, EU:C:2015:248, σκέψη 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Αντιθέτως δε προς όσα υποστηρίζει ο προσφεύγων, ο προσδιορισμός του εύρους της διακριτικής ευχέρειας του Συμβουλίου έχει σημασία για τον καθορισμό της εκτάσεως του δικαστικού ελέγχου. Πράγματι, δεδομένης της ευρείας διακριτικής ευχέρειας του Συμβουλίου, οι κανόνες γενικής εφαρμογής που καθορίζουν τα εν λόγω κριτήρια και τις διαδικασίες, όπως οι διατάξεις των προσβαλλόμενων πράξεων που προβλέπουν το επίμαχο κριτήριο που αναφέρεται στον εξεταζόμενο λόγο ακυρώσεως, υπόκεινται σε περιορισμένο δικαστικό έλεγχο, ο οποίος εξαντλείται στην εξακρίβωση της τηρήσεως των διαδικαστικών κανόνων και των κανόνων περί αιτιολογίας, του υποστατού των πραγματικών περιστατικών, καθώς και της απουσίας πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως των πραγματικών περιστατικών και καταχρήσεως εξουσίας [πρβλ. αποφάσεις της 9ης Ιουλίου 2009, Melli Bank κατά Συμβουλίου, T‑246/08 και T‑332/08, EU:T:2009:266, σκέψεις 44 και 45, καθώς και της 12ης Φεβρουαρίου 2020, Amisi Kumba κατά Συμβουλίου, T‑163/18, EU:T:2020:57, σκέψη 149 (μη δημοσιευθείσα)].

34

Εν προκειμένω, το όνομα του προσφεύγοντος περιλαμβάνεται στους επίμαχους καταλόγους λόγω της σύνδεσής του με τον Rami Makhlouf, του οποίου είναι κουνιάδος.

35

Από αυτό συνάγεται ότι το όνομα του προσφεύγοντος διατηρήθηκε στους επίμαχους καταλόγους λόγω της σύνδεσής του με μέλος της οικογένειας Makhlouf. Με άλλα λόγια, η καταχώριση του ονόματος αυτού στηρίζεται στο κριτήριο που προβλέπει το άρθρο 27, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, και το άρθρο 28, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, σε συνδυασμό με το κριτήριο που καθορίζεται στην παράγραφο 2, στοιχείο βʹ, καθεμιάς από τις διατάξεις αυτές και επαναλαμβάνεται, όσον αφορά τη δέσμευση κεφαλαίων, στο άρθρο 15, παράγραφος 1α, τελευταίο σκέλος της περιόδου, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, σε συνδυασμό με το κριτήριο που προβλέπει η παράγραφος 1α, στοιχείο βʹ, της εν λόγω διατάξεως, δηλαδή το κριτήριο της σύνδεσης με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf.

36

Προκαταρκτικώς, πρέπει να σημειωθεί ότι ο προσφεύγων προβάλλει έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, του άρθρου 28, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και του άρθρου 15, παράγραφος 1α, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, τα οποία αφορούν το κριτήριο της σύνδεσης με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf. Εντούτοις, από τα δικόγραφα του προσφεύγοντος προκύπτει σαφώς, και τούτο δεν αμφισβητήθηκε από το Συμβούλιο, ότι είχε σκοπό να προσβάλει τη νομιμότητα του κριτηρίου καταχώρισης βάσει του οποίου το όνομά του διατηρήθηκε στους επίμαχους καταλόγους, ήτοι του κριτηρίου της σύνδεσης με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf. Κατά συνέπεια, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας που προβάλλει η προσφεύγουσα πρέπει να θεωρηθεί ότι αφορά, πέραν του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, το άρθρο 27, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, και το άρθρο 28, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, της εν λόγω αποφάσεως, σε συνδυασμό, αντίστοιχα, με την παράγραφο 2, στοιχείο βʹ, καθεμιάς από τις διατάξεις αυτές, και το άρθρο 15, παράγραφος 1α, τελευταίο σκέλος της περιόδου, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, σε συνδυασμό με την παράγραφο 1α, στοιχείο βʹ, της εν λόγω διατάξεως.

37

Ο προσφεύγων προβάλλει παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, καθόσον, σε αντίθεση με τις άλλες κατηγορίες προσώπων που μνημονεύονται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, και στο άρθρο 28, παράγραφος 2, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και στο άρθρο 15, παράγραφος 1α, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, που επωφελούνται από τις διατάξεις του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της εν λόγω αποφάσεως, τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στους επίμαχους καταλόγους λόγω της σύνδεσής τους με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf είναι θεωρητικά και πρακτικά αδύνατον να ανατρέψουν το τεκμήριο της σύνδεσης με το συριακό καθεστώς.

38

Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικαίου, απαγορεύει να αντιμετωπίζονται κατά διαφορετικό τρόπο παρόμοιες καταστάσεις ή να αντιμετωπίζονται καθ’ όμοιο τρόπο διαφορετικές καταστάσεις, εκτός αν αυτού του είδους η αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικώς (απόφαση της 9ης Ιουλίου 2009, Melli Bank κατά Συμβουλίου, T‑246/08 και T‑332/08, EU:T:2009:266, σκέψη 135).

39

Ωστόσο, από το γράμμα του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, προκύπτει ότι οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται σε όλες τις κατηγορίες προσώπων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 των δύο αυτών άρθρων, συμπεριλαμβανομένων, επομένως, εφόσον εμφανίζονται σε αυτές, των προσώπων που έχουν καταχωρισθεί στους επίμαχους καταλόγους λόγω της σύνδεσής τους με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf.

40

Επομένως, το επιχείρημα του προσφεύγοντος σχετικά με τη θεωρητική αδυναμία των προσώπων που περιλαμβάνονται στους επίμαχους καταλόγους, λόγω της σύνδεσής τους με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf, να κάνουν χρήση των διατάξεων του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, πρέπει να απορριφθεί.

41

Όσον αφορά την προβαλλόμενη πρακτική αδυναμία, είναι ορθό, όπως υποστηρίζει ο προσφεύγων και δέχεται το Συμβούλιο, ότι ένας οικογενειακός δεσμός δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να λυθεί. Ωστόσο, αφενός, δεν προκύπτει από το γράμμα του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, ότι αναμένεται από τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στους επίμαχους καταλόγους λόγω των οικογενειακών τους δεσμών με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf να προσκομίσουν απαραιτήτως αποδεικτικά στοιχεία για τη διακοπή των εν λόγω οικογενειακών δεσμών προκειμένου να αποδείξουν ότι δεν συνδέονται ή δεν συνδέονται πλέον με το συριακό καθεστώς ή δεν ασκούν επιρροή ή δεν παρουσιάζουν πραγματικό κίνδυνο καταστρατήγησης.

42

Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι, αν συνέβαινε αυτό, τα μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf δεν θα μπορούσαν να επωφεληθούν καθόλου από το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836. Τούτο θα ισοδυναμούσε, συνεπώς, με τη θέσπιση αμάχητου τεκμηρίου σύνδεσης των προσώπων αυτών με το συριακό καθεστώς. Έχει κριθεί όμως ότι η απόφαση 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, δεν δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο υποστήριξης του συριακού καθεστώτος ή σύνδεσης με αυτό εις βάρος των μελών των οικογενειών Assad ή Makhlouf, στο μέτρο που τα ονόματα των προσώπων που ανήκουν στις οικογένειες αυτές δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο των προσώπων και οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, εφόσον αποδεικνύεται ότι τα πρόσωπα αυτά δεν συνδέονται ή δεν συνδέονται πλέον με το εν λόγω καθεστώς (απόφαση της 1ης Οκτωβρίου 2020, Makhlouf κατά Συμβουλίου, C‑157/19 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:777, σκέψη 98). Συνεπώς, αν τα πρόσωπα αυτά μπορούν να επωφεληθούν από το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, το ίδιο μπορούν να κάνουν και τα πρόσωπα που συνδέονται με αυτά.

43

Αφετέρου, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι το τεκμήριο σύνδεσης με το συριακό καθεστώς πρέπει να θεωρηθεί ότι έχει ανατραπεί, εφόσον ο προσφεύγων προβάλλει επιχειρήματα δυνάμενα να κλονίσουν σοβαρά την αξιοπιστία των αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε το Συμβούλιο ή την εκ μέρους του γενόμενη εκτίμηση, ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, ή εφόσον προβάλλει ενώπιον του δικαιοδοτικού οργάνου της Ένωσης δέσμη στοιχείων περί του ότι δεν υφίσταται ή δεν υφίσταται πλέον σύνδεση με το εν λόγω καθεστώς, δεν ασκείται επιρροή επί του καθεστώτος αυτού ή περί του ότι ο προσφεύγων δεν παρουσιάζει πραγματικό κίνδυνο καταστρατηγήσεως των περιοριστικών μέτρων, κατά το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως αυτής (απόφαση της 8ης Ιουλίου 2020, Zubedi κατά Συμβουλίου, T‑186/19, EU:T:2020:317, σκέψη 71).

44

Επομένως, ο προσφεύγων έχει στη διάθεσή του διάφορα μέσα για να ανατρέψει το τεκμήριο σύνδεσης με το συριακό καθεστώς χωρίς, ως εκ τούτου, να υπόκειται στον περιορισμό να αποδείξει διακοπή του οικογενειακού δεσμού με τον Rami Makhlouf ή να αναμένει τη διαγραφή του ονόματος του ανωτέρω από τους επίμαχους καταλόγους.

45

Εξάλλου, αντιθέτως προς τον ισχυρισμό του προσφεύγοντος, τα πρόσωπα που συνδέονται με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf μπορούν να αποστασιοποιηθούν από το συριακό καθεστώς διά της ατομικής συμπεριφοράς τους και έτσι να αποδείξουν ότι δεν συνδέονται πλέον με αυτό. Το ίδιο ισχύει και για πρόσωπα, όπως ο προσφεύγων, που συνδέονται με τα μέλη αυτά με γάμο. Πράγματι, το γεγονός ότι είναι κουνιάδος του Rami Makhlouf δεν εμποδίζει σε καμία περίπτωση τον προσφεύγοντα να αποδείξει ότι έχει διακόψει κάθε δεσμό με το συριακό καθεστώς, παραδείγματος χάρη καταγγέλλοντας δημοσίως τις ενέργειές του, δρώντας κατά των ενεργειών αυτών ή αρνούμενος να ενεργήσει σύμφωνα με τυχόν οδηγίες που έχει λάβει, ή ότι δεν παρουσιάζει πραγματικό κίνδυνο καταστρατήγησης, προσκομίζοντας στοιχεία που αποδεικνύουν ότι δεν έχει πλέον καμία επαφή με πρόσωπο προσκείμενο στο συριακό καθεστώς και, εν προκειμένω, με τον Rami Makhlouf.

46

Ωστόσο, τέτοια επιχειρήματα και αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία ενδέχεται να επιτρέψουν στα πρόσωπα που έχουν καταχωρισθεί στους επίμαχους καταλόγους να επωφεληθούν από το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, μπορούν να προβληθούν από όλα τα πρόσωπα που εμπίπτουν στις διάφορες κατηγορίες που αναφέρονται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, και στο άρθρο 28, παράγραφος 2, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και στο άρθρο 15, παράγραφος 1α, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828.

47

Ως εκ τούτου, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει ο προσφεύγων, τα πρόσωπα που συνδέονται με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf δεν βρίσκονται σε πρακτική αδυναμία να κάνουν χρήση του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836.

48

Συναφώς, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο προσφεύγων προέβαλε στο πλαίσιο της παρούσας προσφυγής επιχειρήματα τα οποία, κατά την άποψή του, ανέτρεπαν το τεκμήριο σύνδεσης με τα μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf. Τα επιχειρήματα αυτά θα εξεταστούν στο πλαίσιο της ανάλυσης του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά την έλλειψη επαρκούς πραγματικής βάσης και την πλάνη εκτιμήσεως.

49

Υπό τις συνθήκες αυτές, τα πρόσωπα που συνδέονται με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf υπόκεινται στην ίδια νομική μεταχείριση με τα πρόσωπα που ανήκουν στις άλλες κατηγορίες οι οποίες μνημονεύονται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, και στο άρθρο 28, παράγραφος 2, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και στο άρθρο 15, παράγραφος 1α, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828.

50

Κατά συνέπεια, ο προσφεύγων δεν απέδειξε ότι το άρθρο 27, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, το άρθρο 28, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, σε συνδυασμό, αντιστοίχως, με την παράγραφο 2, στοιχείο βʹ, καθεμιάς από τις διατάξεις αυτές, το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της πρώτης αποφάσεως και το άρθρο 15, παράγραφος 1α, τελευταίο σκέλος της περιόδου, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, σε συνδυασμό με την παράγραφο 1α, στοιχείο βʹ, της εν λόγω διατάξεως, αντέβαιναν την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.

[παραλειπόμενα]

63

Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας και, ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν.

82

Ο προσφεύγων προβάλλει ότι, λόγω της καταχώρισης του ονόματός του στους επίμαχους καταλόγους, η τύχη του εξαρτάται αναπόφευκτα από την κατάσταση του Rami Makhlouf. Ωστόσο, η κατάσταση του τελευταίου δεν έπαψε να εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να μην ανήκει πλέον στον κύκλο της εξουσίας, αλλά να βρίσκεται εντελώς εκτός του οικονομικού, πολιτικού ή χρηματοπιστωτικού κόσμου της Συρίας. Συναφώς, ο προσφεύγων τόνισε στην απάντησή του ότι κάθε νέο πραγματικό στοιχείο που επηρεάζει την κατάσταση του Rami Makhlouf πρέπει να έχει αντίκτυπο και στη δική του κατάσταση.

83

Ο προσφεύγων υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι οι μεταβολές στην κατάσταση του Rami Makhlouf συνιστούν παγκοίνως γνωστά γεγονότα τα οποία το Συμβούλιο δεν μπορούσε να μη γνωρίζει, ιδίως καθόσον αναφέρονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία συστηματικά και τακτικά χρησιμεύουν ως σημείο αναφοράς για το Συμβούλιο κατά την τεκμηρίωση των φακέλων του όταν το όνομα ενός προσώπου καταχωρίζεται ή διατηρείται στους επίμαχους καταλόγους.

84

Το Συμβούλιο αμφισβητεί τα επιχειρήματα του προσφεύγοντος.

85

Εν προκειμένω, τα επιχειρήματα του προσφεύγοντος σκοπούν να αναγνωριστεί ότι το Συμβούλιο δεν εξέτασε δεόντως την κατάσταση του Rami Makhlouf, μολονότι είχε την υποχρέωση να το πράξει. Αν το Συμβούλιο είχε προβεί στην επανεξέταση αυτή, θα είχε διαπιστώσει ότι η κατάστασή του είχε μεταβληθεί και τούτο θα είχε αντίκτυπο στην κατάσταση του προσφεύγοντος.

86

Συναφώς, υπενθυμίζεται, όπως επισημαίνει και το Συμβούλιο, ότι ο έλεγχος που ασκεί το Γενικό Δικαστήριο στην υπό κρίση υπόθεση δύναται να αφορά μόνον το βάσιμο της καταχώρισης του ονόματος του προσφεύγοντος στους επίμαχους καταλόγους και, επομένως, δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα των αποφάσεων με τις οποίες το Συμβούλιο καταχώρισε το όνομα του Rami Makhlouf στους επίμαχους καταλόγους (πρβλ. αποφάσεις της 11ης Μαΐου 2017, Barqawi κατά Συμβουλίου, T‑303/15, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2017:328, σκέψη 42, και της 18ης Μαΐου 2022, Foz κατά Συμβουλίου, T‑296/20, EU:T:2022:298, σκέψη 115).

87

Το γεγονός, το οποίο επικαλείται ο προσφεύγων, ότι η τύχη του συνδέεται με εκείνη του Rami Makhlouf δεν μπορεί να δικαιολογήσει διαφορετική προσέγγιση, ούτε και το επιχείρημά του ότι δεν μπορεί να του ζητηθεί να αναμείνει την άσκηση προσφυγής από τον Rami Makhlouf, με κίνδυνο να καταστεί η δική του προσφυγή άνευ ουσίας.

88

Κατά πάγια νομολογία, το τεκμήριο νομιμότητας των πράξεων των οργάνων της Ένωσης σημαίνει ότι οι πράξεις αυτές παράγουν έννομα αποτελέσματα, εφόσον δεν έχουν ανακληθεί, ακυρωθεί κατόπιν προσφυγής ακυρώσεως ή κριθεί ανίσχυρες κατόπιν προδικαστικής παραπομπής ή κατόπιν ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας (πρβλ. απόφαση της 18ης Μαΐου 2022, Foz κατά Συμβουλίου, T‑296/20, EU:T:2022:298, σκέψη 116 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

89

Αφενός, ο προσφεύγων δεν ισχυρίζεται ότι είναι αποδέκτης των πράξεων με τις οποίες το όνομα του Rami Makhlouf καταχωρίστηκε στους επίμαχους καταλόγους ούτε ζητεί την ακύρωσή τους με την παρούσα προσφυγή. Συνεπώς, δεν μπορεί να προβάλλει στην παρούσα διαδικασία παράβαση εκ μέρους του Συμβουλίου της υποχρεώσεως επανεξέτασης της κατάστασης του Rami Makhlouf ή εσφαλμένη ερμηνεία εκ μέρους του Συμβουλίου του περιεχομένου των παραρτημάτων που προσκόμισε για να αποδείξει ότι ο Rami Makhlouf δεν είχε πλέον δεσμούς με το συριακό καθεστώς.

90

Αφετέρου, ο προσφεύγων προέβαλε όντως ένσταση ελλείψεως νομιμότητας όσον αφορά το άρθρο 27, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, το άρθρο 28, παράγραφος 2, τελευταίο σκέλος της περιόδου, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, σε συνδυασμό, αντιστοίχως, με την παράγραφο 2, στοιχείο βʹ, καθεμίας από τις διατάξεις αυτές, το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε, και το άρθρο 15, παράγραφος 1α, τελευταίο σκέλος της περιόδου, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, σε συνδυασμό με την παράγραφο 1α, στοιχείο βʹ, του εν λόγω άρθρου. Ωστόσο, έπραξε τούτο υποστηρίζοντας ότι τα άρθρα αυτά παραβιάζουν την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, καθόσον η κατηγορία των προσώπων που συνδέονται με μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf δεν θα μπορούσε, τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά, να επωφεληθεί από το άρθρο 27, παράγραφος 3, και το άρθρο 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε. Βεβαίως, ο προσφεύγων υποστήριξε επίσης ότι το κριτήριο των μελών των οικογενειών Assad ή Makhlouf δεν ήταν πλέον κρίσιμο. Εντούτοις, το επιχείρημα τούτο, που αναπτύχθηκε κατά το στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως, απορρίφθηκε ως απαράδεκτο, δεδομένου ότι κρίθηκε, στις προηγηθείσες σκέψεις 59 και 62, ως νέο. Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να επισημανθεί ότι η κρισιμότητα και η νομιμότητα του εν λόγω κριτηρίου καταχώρισης, το οποίο αφορά όλα τα εξέχοντα μέλη των δύο αυτών οικογενειών, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί μόνον από την κατάσταση του Rami Makhlouf.

91

Άλλωστε, οι πράξεις που αφορούν τον Rami Makhlouf δεν έχουν ανακληθεί και, επιπλέον, δεν έχουν ανασταλεί τα αποτελέσματά τους κατόπιν αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων. Κατά συνέπεια, οι πράξεις με τις οποίες το όνομα του Rami Makhlouf καταχωρίστηκε στους επίμαχους καταλόγους εξακολουθούν να παράγουν έννομα αποτελέσματα.

92

Επιπλέον, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ο προσφεύγων προέβαλε το επιχείρημα ότι, στο πλαίσιο του παρόντος σκέλους, το Γενικό Δικαστήριο δεν απαιτείται να ελέγξει τη διατήρηση της σχέσης μεταξύ του Rami Makhlouf και του συριακού καθεστώτος, αλλά μόνον το κατά πόσον η κατάστασή του είχε αλλάξει. Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, αφενός, φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με την επιχειρηματολογία που ανέπτυξε ο προσφεύγων στα δικόγραφά του, όπου καλεί, εν τέλει, το Γενικό Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι ο Rami Makhlouf δεν ανήκει πλέον στον κύκλο εξουσίας, αναφερόμενος κατ’ αυτόν τον τρόπο στη σύνδεσή του με το συριακό καθεστώς, στη συνέχεια, επικρίνει το Συμβούλιο ότι δεν μετέβαλε τον λόγο για τον οποίο ο Rami Makhlouf περιλαμβάνεται στον κατάλογο και, τέλος, αναφέρει ρητώς την υποχρέωση του Συμβουλίου να επανεξετάσει την κατάσταση του Rami Makhlouf. Αφετέρου, η διαπίστωση και μόνον περί μεταβολής της καταστάσεως του Rami Makhlouf ενδέχεται να έχει συνέπειες, έστω και μόνον από την άποψη του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας και της ασφάλειας δικαίου, στον βαθμό που το Γενικό Δικαστήριο θα πρέπει, εν πάση περιπτώσει, να εκτιμήσει την κατάσταση ενός τρίτου στο πλαίσιο της παρούσας διαφοράς.

93

Επίσης, πρέπει να προστεθεί ότι, μολονότι δεν απόκειται στο Γενικό Δικαστήριο να αποφανθεί, στο πλαίσιο της παρούσας προσφυγής, επί του βασίμου της καταχώρισης του ονόματος του Rami Makhlouf στους επίμαχους καταλόγους, ουδέν εμπόδιζε τον προσφεύγοντα να απευθυνθεί στο Συμβούλιο πριν από την έκδοση των προσβαλλόμενων πράξεων, προκειμένου να το καλέσει να επανεξετάσει τη δική του κατάσταση υπό το πρίσμα της καταστάσεως του Rami Makhlouf, υποβάλλοντάς του τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας. Όπως προκύπτει από το άρθρο 32, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 36/2012, ο προσφεύγων μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να υποβάλει αίτηση επανεξέτασης ή να υποβάλει παρατηρήσεις (πρβλ. απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2021, Al-Imam κατά Συμβουλίου, T‑203/20, EU:T:2021:605, σκέψη 95). Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως υποστηρίζει το Συμβούλιο χωρίς να αμφισβητείται από τον προσφεύγοντα, ο τελευταίος δεν επωφελήθηκε της ευκαιρίας αυτής.

94

Κατόπιν όλων των ανωτέρω, το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.

[παραλειπόμενα]

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα)

αποφασίζει: