|
24.10.2022 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
C 408/28 |
Αίτηση προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Sofiyski rayonen sad (Βουλγαρία) στις 4 Ιουλίου 2022 — «Em akaunt BG» ЕООD κατά Zastrahovatelno aktsionerno druzhestvo «Armeets» AD
(Υπόθεση C-438/22)
(2022/C 408/39)
Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική
Αιτούν δικαστήριο
Sofiyski rayonen sad
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης
Ενάγουσα: «Em akaunt BG» ЕООD
Eναγομένη: «Zastrahovatelno aktsionerno druzhestvo Armeets» AD
Προδικαστικά ερωτήματα
|
1. |
Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, ερμηνευόμενο σύμφωνα με την απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2017, CHEZ Elektro Bulgaria και FrontEx International (C-427/16 και C-428/16 (1)), την έννοια ότι τα εθνικά δικαστήρια δύνανται να μην εφαρμόσουν εθνική διάταξη βάσει της οποίας ο δικαστής δεν μπορεί να καταδικάσει τον ηττηθέντα διάδικο στα έξοδα δικηγορικής αμοιβής η οποία υπολείπεται του ελάχιστου ποσού που καθορίζεται με κανονιστική απόφαση εκδοθείσα μόνον από επαγγελματική ένωση δικηγόρων, όπως το Ανώτατο Δικηγορικό Συμβούλιο (Βουλγαρία), εάν η διάταξη αυτή δεν περιορίζεται στην επίτευξη θεμιτών σκοπών και δεν ισχύει μόνον έναντι των συμβαλλομένων, αλλά και έναντι τρίτων οι οποίοι θα μπορούσαν να καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα; |
|
2. |
Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, ερμηνευόμενο σύμφωνα με την απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2017, CHEZ Elektro Bulgaria και FrontEx International (C-427/16 και C-428/16), την έννοια ότι οι θεμιτοί σκοποί που δικαιολογούν την εφαρμογή εθνικής διατάξεως, κατά την οποία το δικαστήριο δεν μπορεί να καταδικάσει τον ηττηθέντα διάδικο στα έξοδα δικηγορικής αμοιβής η οποία υπολείπεται του ελάχιστου ποσού που καθορίζεται με κανονιστική απόφαση εκδοθείσα από επαγγελματική ένωση δικηγόρων, όπως το Ανώτατο Δικηγορικό Συμβούλιο (Βουλγαρία), πρέπει να θεωρούνται ως οριζόμενοι εκ του νόμου και ότι το δικαστήριο δύναται να μην εφαρμόσει την εθνική διάταξη, εάν δεν διαπιστώσει υπέρβαση των σκοπών αυτών στη συγκεκριμένη περίπτωση ή μήπως, αντιθέτως, πρέπει να θεωρηθεί ότι η εθνική νομική ρύθμιση δεν εφαρμόζεται στο μέτρο που δεν διαπιστώνεται η επίτευξη των εν λόγω σκοπών; |
|
3. |
Βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ σε συνδυασμό με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 (2), στο πλαίσιο αστικής διαφοράς στην οποία ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, ποιος διάδικος πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη θεμιτού σκοπού και την αναλογικότητα της επιδιώξεως αυτού μέσω κανονιστικής αποφάσεως σχετικά με το ελάχιστο ύψος δικηγορικής αμοιβής, την οποία εκδίδει επαγγελματική ένωση δικηγόρων, όταν ζητείται μείωση του ποσού της δικηγορικής αμοιβής λόγω υπερβολικού ύψους: ο διάδικος που ζητεί την καταδίκη στα δικαστικά έξοδα ή ο ηττηθείς διάδικος που ζητεί τη μείωση της αμοιβής; |
|
4. |
Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, ερμηνευόμενο σύμφωνα με την απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2017, CHEZ Elektro Bulgaria και FrontEx International (C-427/16 και C-428/16), την έννοια ότι δημόσια αρχή, όπως η Narodnoto sabranie (Εθνικό Κοινοβούλιο, Βουλγαρία), όταν αναθέτει τον καθορισμό ελάχιστων τιμών με κανονιστική απόφαση σε επαγγελματική ένωση δικηγόρων, οφείλει να προσδιορίζει ρητώς συγκεκριμένες μεθόδους βάσει των οποίων πρέπει να διαπιστώνεται η αναλογικότητα του εν λόγω περιορισμού ή να αναθέτει στην επαγγελματική ένωση τη σχετική εξέταση κατά την έκδοση της κανονιστικής αποφάσεως (παραδείγματος χάρη στην αιτιολογική έκθεση του σχεδίου ή σε άλλα προπαρασκευαστικά έγγραφα), και οφείλει το δικαστήριο να αρνηθεί, ενδεχομένως, την εφαρμογή της κανονιστικής αποφάσεως, σε περίπτωση που δεν έχουν ληφθεί υπόψη τέτοιες μέθοδοι, χωρίς να εξετάσει τα συγκεκριμένα ποσά και επαρκεί η ύπαρξη αιτιολογημένης εξετάσεως τέτοιων μεθόδων για να γίνει δεκτό ότι η σχετική ρύθμιση περιορίζεται σε ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των προβλεπόμενων θεμιτών σκοπών; |
|
5. |
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο τέταρτο ερώτημα: Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, ερμηνευόμενο σύμφωνα με την απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2017, CHEZ Elektro Bulgaria και FrontEx International (C-427/16 και C-428/16), την έννοια ότι το δικαστήριο οφείλει να εξετάζει τους θεμιτούς σκοπούς που δικαιολογούν την εφαρμογή εθνικής διατάξεως, βάσει της οποίας το δικαστήριο δεν μπορεί να καταδικάσει τον ηττηθέντα διάδικο στα έξοδα δικηγορικής αμοιβής η οποία υπολείπεται του ελάχιστου ποσού που καθορίζεται με κανονιστική απόφαση εκδοθείσα από επαγγελματική ένωση δικηγόρων, όπως το Ανώτατο Δικηγορικό Συμβούλιο (Βουλγαρία), και πρέπει να ελέγχει την αναλογικότητά τους υπό το πρίσμα των επιπτώσεων επί του ποσού που προβλέπεται για τη συγκεκριμένη υπόθεση και να αρνείται την επιβολή του εν λόγω ποσού, εφόσον αυτό υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη των σκοπών ή μήπως οφείλει, κατ’ αρχήν, το δικαστήριο να εξετάσει το είδος και τα χαρακτηριστικά των κριτηρίων καθορισμού του ποσού που προβλέπει η κανονιστική απόφαση και, όταν διαπιστώνει ότι αυτά ενδέχεται να υπερβαίνουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, το μέτρο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών, να απέχει οπωσδήποτε από την εφαρμογή των σχετικών κανόνων; |
|
6. |
Εάν ως θεμιτός σκοπός της ελάχιστης αμοιβής θεωρείται η εγγύηση νομικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, επιτρέπει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ τον καθορισμό ελάχιστων ποσών αποκλειστικώς βάσει της φύσεως της υποθέσεως (αντικείμενο της διαφοράς), αξία του αντικειμένου της υποθέσεως και, εν μέρει, του αριθμού των συνεδριάσεων που πραγματοποιήθηκαν, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλα κριτήρια, όπως η περιπλοκότητα των πραγματικών περιστατικών, οι εφαρμοστέοι εθνικοί και διεθνείς κανόνες κ.λπ.; |
|
7. |
Σε περίπτωση που η απάντηση στο πέμπτο ερώτημα είναι ότι το εθνικό δικαστήριο πρέπει να εξετάζει χωριστά για κάθε δίκη εάν οι θεμιτοί σκοποί της εξασφαλίσεως αποτελεσματικής νομικής αρωγής μπορούν να δικαιολογήσουν την εφαρμογή της νομικού ρυθμίσεως περί του ελάχιστου ποσού αμοιβής, ποια είναι τα κριτήρια βάσει των οποίων το δικαστήριο πρέπει να εκτιμήσει την αναλογικότητα του ελάχιστου ποσού αμοιβής στη συγκεκριμένη υπόθεση, εάν θεωρεί ότι ο καθορισμός ελάχιστου ποσού σκοπεί στην εξασφάλιση αποτελεσματικής νομικής αρωγής σε εθνικό επίπεδο; |
|
8. |
Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ σε συνδυασμό με το άρθρο 47, τρίτο εδάφιο, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων την έννοια ότι, κατά την εξέταση του έβδομου ερωτήματος, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ρυθμίσεις που έχει εγκρίνει η εκτελεστική εξουσία όσον αφορά την αμοιβή που οφείλει το Κράτος στους αυτεπαγγέλτως διορισθέντες δικηγόρους η οποία –βάσει παραπομπής στον νόμο– αντιπροσωπεύει το ανώτατο ποσό επιστροφής προς τον νικήσαντα διάδικο που εκπροσωπήθηκε από νομικό σύμβουλο; |
|
9. |
Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων την έννοια ότι, κατά την εξέταση του έβδομου ερωτήματος, το εθνικό δικαστήριο πρέπει να ορίσει ύψος αμοιβής επαρκές για την επίτευξη του σκοπού της εξασφαλίσεως νομικής αρωγής υψηλής ποιότητας το οποίο πρέπει να συγκρίνεται με εκείνο που προκύπτει από τη νομική ρύθμιση και οφείλει να εκθέσει τους λόγους για τον καθορισμό του συγκεκριμένου ποσού βάσει της διακριτικής του ευχέρειας; |
|
10. |
Έχει το άρθρο 101, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με τις αρχές της αποτελεσματικότητας των εθνικών δικονομικών μέσων και της απαγορεύσεως της καταχρήσεως δικαιώματος, την έννοια ότι εθνικό δικαστήριο, όταν διαπιστώνει ότι απόφαση επαγγελματικής ενώσεως παραβιάζει τις απαγορεύσεις περιορισμού του ανταγωνισμού καθορίζοντας ελάχιστα όρια αμοιβών για τα μέλη της, χωρίς να συντρέχουν σοβαροί λόγοι για να επιτραπεί τοιαύτη παρέμβαση, υποχρεούται να εφαρμόσει τις ελάχιστες αμοιβές που καθορίζει η εν λόγω απόφαση, δεδομένου ότι αυτές αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές τιμές της αγοράς υπηρεσιών τις οποίες αφορά η απόφαση, καθόσον όλα τα πρόσωπα που παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες υποχρεούνται να είναι μέλη της ενώσεως αυτής; |
(1) ECLI:EU:C:2017:890
(2) Κανονισμός (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (ΕΕ 2003, L 1, σ. 1).