Υπόθεση C‑695/22

Fondee a.s.

κατά

Česká národní banka

(αίτηση του Městský soud v Praze για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

Απόφαση του Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα) της 16ης Μαΐου 2024

«Προδικαστική παραπομπή – Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων – Οδηγία 2014/65/ΕΕ – Άρθρο 3 – Εξαίρεση από την εφαρμογή της οδηγίας 2014/65/ΕΕ – Εξαιρούμενος επενδυτικός διαμεσολαβητής – Ρύθμιση κράτους μέλους η οποία απαγορεύει στον εν λόγω διαμεσολαβητή να διαβιβάζει εντολές πελατών σε επιχείρηση επενδύσεων εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος»

Ελευθερία εγκαταστάσεως – Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων – Οδηγία 2014/65 – Προαιρετικές εξαιρέσεις – Επενδυτικός διαμεσολαβητής – Ρύθμιση κράτους μέλους η οποία απαγορεύει σε εξαιρούμενο διαμεσολαβητή να διαβιβάζει εντολές πελατών σε επιχείρηση επενδύσεων που έχει λάβει άδεια λειτουργίας και είναι εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος – Δεν επιτρέπεται

(Οδηγία 2014/65 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3 § 1, στοιχείο γʹ, σημείο i)

(βλ. σκέψεις 31, 32 και διατακτ.)

Σύνοψη

Κατόπιν αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Městský soud v Praze (περιφερειακό δικαστήριο Πράγας, Τσεχική Δημοκρατία) στο πλαίσιο διαφοράς σχετικής με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών διαμεσολαβητή στις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, το Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι διαμεσολαβητής στον οποίο δεν έχει εφαρμογή η οδηγία 2014/65 ( 1 ) μπορεί να διαβιβάζει χρηματιστηριακές εντολές σε επιχείρηση επενδύσεων εγκατεστημένη σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο του τόπου καταγωγής του.

Η Fondee a.s. ασκεί, στην Τσεχική Δημοκρατία, τη δραστηριότητα επενδυτικού διαμεσολαβητή. Με την ιδιότητα αυτή, και κατ’ εφαρμογήν της ασκηθείσας από την Τσεχική Δημοκρατία ευχέρειας που της παρείχε το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2014/65, η Fondee εξαιρείται από την εφαρμογή της οδηγίας αυτής και, ως εκ τούτου, δεν απολαύει της ελευθερίας παροχής επενδυτικών υπηρεσιών σύμφωνα με την παράγραφο 3 του ως άνω άρθρου.

Στο πλαίσιο της δραστηριότητάς της, η Fondee διαβίβασε, μεταξύ της 7ης Οκτωβρίου και της 27ης Δεκεμβρίου 2019, 407 εντολές αγοράς μεριδίων διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων, τις οποίες είχε λάβει από πελάτες της, σε διαπραγματευτή κινητών αξιών εγκατεστημένο στις Κάτω Χώρες.

Ωστόσο, η εθνική νομοθεσία απαγορεύει στους επενδυτικούς διαμεσολαβητές να διαβιβάζουν εντολές σε επιχειρήσεις επενδύσεων εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη.

Ως εκ τούτου, η Εθνική Τράπεζα της Τσεχίας επέβαλε πρόστιμο στη Fondee λόγω της άσκησης των δραστηριοτήτων της κατά την επίμαχη περίοδο.

Κατόπιν υποβολής, ενώπιον του Συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Τσεχίας, ενστάσεως η οποία απορρίφθηκε, η Fondee προσέφυγε ενώπιον του περιφερειακού δικαστηρίου Πράγας, ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου. Το εν λόγω δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν οι επενδυτικοί διαμεσολαβητές έχουν τη δυνατότητα να επικαλεστούν το δικαίωμα ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στηριζόμενοι στο άρθρο 56 ΣΛΕΕ, προκειμένου να διαβιβάσουν τις εντολές πελάτη σε αλλοδαπό διαπραγματευτή κινητών αξιών.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

Καθόσον η οδηγία 2014/65 προέβη σε πλήρη εναρμόνιση των εθνικών ρυθμίσεων που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη διασυνοριακή λήψη και διαβίβαση εντολών σχετικών με ένα ή περισσότερα χρηματοπιστωτικά μέσα, το Δικαστήριο αποφασίζει, σύμφωνα με τη νομολογία του ( 2 ), να εξετάσει τα προδικαστικά ερωτήματα αποκλειστικά βάσει των διατάξεων της οδηγίας αυτής.

Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο εκτιμά ότι του ζητείται, κατ’ ουσίαν, να διευκρινίσει αν το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, σημείο i, της οδηγίας 2014/65 έχει την έννοια ότι τα πρόσωπα τα οποία ένα κράτος μέλος έχει εξαιρέσει από την εφαρμογή της οδηγίας αυτής επιτρέπεται να διαβιβάζουν προς εκτέλεση τις εντολές που λαμβάνουν από πελάτες οι οποίοι κατοικούν ή είναι εγκατεστημένοι στο εν λόγω κράτος μέλος σε επιχειρήσεις επενδύσεων που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας και είναι εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος και, ως εκ τούτου, αν η εν λόγω διάταξη αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση που απαγορεύει μια τέτοια διαβίβαση.

Το Δικαστήριο απαντά καταφατικά στο ερώτημα αυτό.

Για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2014/65 επιτρέπει σε κράτος μέλος να μην εφαρμόζει την οδηγία αυτή στα πρόσωπα των οποίων είναι το κράτος μέλος καταγωγής, υπό την επιφύλαξη της τηρήσεως ορισμένων προϋποθέσεων. Μεταξύ των προϋποθέσεων αυτών, το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, σημείο i, της οδηγίας προβλέπει ρητώς ότι τα πρόσωπα αυτά επιτρέπεται να διαβιβάζουν τις εντολές που λαμβάνουν σε επιχειρήσεις επενδύσεων στις οποίες έχει χορηγηθεί άδεια.

Πλην όμως, το εν λόγω άρθρο αφορά τη διαβίβαση εντολών σε κάθε επιχείρηση επενδύσεων στην οποία έχει χορηγηθεί άδεια λειτουργίας και όχι μόνον σε εκείνες που είναι εγκατεστημένες και έχουν λάβει άδεια στο κράτος μέλος καταγωγής του προσώπου που εξαιρείται από την εφαρμογή της οδηγίας αυτής.

( 1 ) Οδηγία 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ (ΕΕ 2014, L 173, σ. 349).

( 2 ) Απόφαση της 20ής Απριλίου 2023, Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (Δήμος Ginosa) (C‑348/22, EU:C:2023:301, σκέψη 36 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).