Υπόθεση C‑142/22

OE

κατά

Minister for Justice and Equality

[αίτηση του Supreme Court (Ανώτατου Δικαστηρίου, Ιρλανδία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

Απόφαση του Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα) της 6ης Ιουλίου 2023

«Προδικαστική παραπομπή – Αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης – Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ – Άρθρο 27 – Δίωξη για αξιόποινη πράξη διαπραχθείσα πριν την παράδοση διαφορετική από εκείνη για την οποία παραδόθηκε ο καταζητούμενος – Αίτηση συγκατάθεσης της δικαστικής αρχής εκτέλεσης – Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που εκδίδεται από την εισαγγελία κράτους μέλους η οποία δεν έχει την ιδιότητα της δικαστικής αρχής έκδοσης – Συνέπειες επί της αίτησης συγκατάθεσης»

1. Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Απόφαση-πλαίσιο για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών – Ενδεχόμενη δίωξη για άλλες αξιόποινες πράξεις – Αίτηση συγκατάθεσης υποβληθείσα στη δικαστική αρχή εκτέλεσης – Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, βάσει του οποίου ελήφθη απόφαση περί παραδόσεως προσώπου, το οποίο δεν έχει εκδοθεί από δικαστική αρχή έκδοσης κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της απόφασης-πλαισίου – Συγκατάθεση που παρασχέθηκε στην εν λόγω αίτηση η οποία υποβλήθηκε από δικαστική αρχή έκδοσης – Επιτρέπεται

   (Απόφαση-πλαίσιο 2002/584 του Συμβουλίου, άρθρo 27 §§ 3, στοιχείο γʹ, και 4)

   (βλ. σκέψεις 33, 34, 41, 45, 48, 49, 52 και διατακ.)

2. Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Απόφαση-πλαίσιο για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών – Κανόνας της ειδικότητας – Αίτηση συγκατάθεσης για τη μη εφαρμογή του κανόνα της ειδικότητας

   (Απόφαση-πλαίσιο 2002/584 του Συμβουλίου, άρθρο 27 § 2)

   (βλ. σκέψεις 39, 40)

3. Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Απόφαση-πλαίσιο για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών – Αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης– Περιεχόμενο – Παρεκκλίσεις – Σκοποί της απόφασης-πλαισίου που συνίστανται στη διευκόλυνση και την επιτάχυνση των παραδόσεων μεταξύ των δικαστικών αρχών των κρατών μελών

   (Απόφαση-πλαίσιο 2002/584 του Συμβουλίου, άρθρα 1 § 2, στοιχείο γʹ, 27 και 28)

   (βλ. σκέψεις 47, 50)

Σύνοψη

Με διάταξη του High Court (ανώτερου δικαστηρίου, Ιρλανδία) για την εκτέλεση τριών ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης που εκδόθηκαν το 2016 από Ολλανδούς εισαγγελείς, διατάχθηκε η παράδοση του OE το 2017 στις Κάτω Χώρες. Στη συνέχεια ο OE καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης.

Το 2019 ανακριτής του Άμστερνταμ (Κάτω Χώρες) υπέβαλε στο High Court, σύμφωνα με τον κανόνα του άρθρου 27, παράγραφος 3, στοιχείο ζʹ, και παράγραφος 4, της απόφασης-πλαισίου 2002/584 ( 1 ), αίτηση συγκατάθεσης στην άσκηση ποινικής δίωξης κατά του OE για αξιόποινες πράξεις διαπραχθείσες πριν από την παράδοσή του, διαφορετικές από εκείνες για τις οποίες είχαν εκδοθεί τα αρχικά ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης. Ο OE αντιτάχθηκε στην εν λόγω αίτηση ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου υποστηρίζοντας ότι τα αρχικά ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης, τα οποία εξέδωσαν εισαγγελικές αρχές, είχαν εκδοθεί από αρχές που δεν μπορούσαν να θεωρηθούν «δικαστικές αρχές έκδοσης» κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της απόφασης-πλαισίου 2002/584. Κατά τον OE, το γεγονός αυτό απέκλειε την αποδοχή της αίτησης συγκατάθεσης. Ωστόσο, με διάταξη της 27ης Ιουλίου 2020, το High Court παρέσχε τη συγκατάθεσή του.

Τον Μάιο του 2021, το Court of Appeal (εφετείο, Ιρλανδία) απέρριψε την έφεση του OE, κρίνοντας ότι έπρεπε να εφαρμοστεί ο εθνικός δικονομικός κανόνας του estoppel, ο οποίος απέκλειε την αμφισβήτηση της διάταξης περί παραδόσεως του 2017 η οποία είχε αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου.

Επιληφθέν αιτήσεως αναιρέσεως ασκηθείσας από τον OE κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως, το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο, Ιρλανδία), που είναι το αιτούν δικαστήριο, διερωτάται ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό της σχέσης που υφίσταται μεταξύ της διαδικασίας παράδοσης και της διαδικασίας παροχής συγκατάθεσης.

Το Δικαστήριο κρίνει ότι το άρθρο 27, παράγραφος 3, στοιχείο ζʹ, και παράγραφος 4, της απόφασης-πλαισίου 2002/584 έχει την έννοια ότι το γεγονός ότι ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, βάσει του οποίου ελήφθη εις βάρος προσώπου απόφαση περί παραδόσεως, εκδόθηκε από αρχή η οποία δεν αποτελούσε «δικαστική αρχή έκδοσης», κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της εν λόγω απόφασης-πλαισίου, δεν εμποδίζει, μεταγενέστερα, τη δικαστική αρχή εκτέλεσης στην οποία υποβάλλεται σχετική αίτηση από δικαστική αρχή έκδοσης κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου 6, παράγραφος 1, να παράσχει τη συγκατάθεσή της για τη δίωξη, καταδίκη ή στέρηση της ελευθερίας του προσώπου αυτού για αξιόποινη πράξη διαπραχθείσα πριν από την παράδοσή του, διαφορετική από εκείνη για την οποία παραδόθηκε το εν λόγω πρόσωπο.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

Το Δικαστήριο υπενθυμίζει, κατ’ αρχάς, ότι ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης τα οποία έχουν εκδοθεί από εισαγγελέα κράτους μέλους ο οποίος μπορεί να λαμβάνει, στο πλαίσιο της άσκησης της εξουσίας του προς λήψη απόφασης, οδηγίες σε συγκεκριμένη υπόθεση από την εκτελεστική εξουσία, δεν εκδίδονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της απόφασης-πλαισίου 2002/584.

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η απόφαση περί συγκατάθεσης έχει ιδιαίτερο αντικείμενο. Για τον λόγο αυτόν, πρέπει να λαμβάνεται από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης κατόπιν χωριστής και αυτοτελούς εξετάσεως σε σχέση με εκείνη στην οποία βασίστηκε η έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Η εξέταση αυτή πρέπει να διενεργείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27, παράγραφος 4, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584. Επομένως, η δικαστική αρχή εκτέλεσης οφείλει, πρώτον, να εξακριβώσει αν η αίτηση συγκατάθεσης που της υποβάλλεται συνοδεύεται από τις πληροφορίες που απαιτούνται προς τούτο, καθώς και από μετάφραση ( 2 ). Δεύτερον, η εν λόγω αρχή πρέπει επιπλέον να εξακριβώσει εάν για την αξιόποινη πράξη για την οποία ζητείται η συγκατάθεση χωρεί επίσης παράδοση σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης-πλαισίου. Τρίτον, το Δικαστήριο πρέπει να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τους λόγους υποχρεωτικής ή προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπει η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο ( 3 ), αν μπορεί να επιτραπεί η επέκταση της δίωξης και σε αξιόποινες πράξεις διαφορετικές από εκείνες για τις οποίες παραδόθηκε ο ενδιαφερόμενος. Πάντως, από το γράμμα των διατάξεων αυτών δεν προκύπτει ότι πλημμέλεια την οποία ενέχει το αρχικό ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι ικανή να εμποδίσει τη δικαστική αρχή εκτέλεσης να παράσχει τη ζητηθείσα συγκατάθεση.

Εξάλλου, το Δικαστήριο εκτιμά ότι αν γίνει δεκτό ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η παράδοση μπορούν να επανεξεταστούν στο πλαίσιο αίτησης συγκατάθεσης υποβληθείσας βάσει του άρθρου 27, παράγραφος 3, στοιχείο ζʹ, και παράγραφος 4, της απόφασης-πλαισίου 2002/584, τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση της απόφασης περί συγκατάθεσης, για λόγους άσχετους προς τους προβλεπόμενους στην εν λόγω παράγραφο 4, πράγμα που θα αντέβαινε στην επιταγή της ταχείας διεκπεραίωσης που διέπει την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο.

Τέλος, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι, εν προκειμένω, η διάταξη του 2017 περί παραδόσεως κατέστη αμετάκλητη, παρότι εκδόθηκε κατόπιν ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης χαρακτηριζόμενων εκ του ότι εκδόθηκαν από αρχές οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν «αρμόδιες δικαστικές αρχές» κατά την έννοια του άρθρου 6 της απόφασης-πλαισίου 2002/584. Επομένως, θα ήταν παράδοξο να τεθεί υπό αμφισβήτηση, λόγω του ίδιου γεγονότος, η συγκατάθεση για την οποία κινήθηκε η διαφορά της κύριας δίκης και η οποία ζητείται κατόπιν αίτησης που υποβλήθηκε από αρμόδια δικαστική αρχή.

( 1 ) Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (ΕΕ 2002, L 190, σ. 1-20).

( 2 ) Βλ. άρθρο 8, παράγραφοι 1 και 2, της απόφασης-πλαισίου 2002/584.

( 3 ) Βλ. άρθρα 3 και 4 της απόφασης-πλαισίου 2002/584.