Υπόθεση T‑657/20

Ryanair DAC

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δέκατο πενταμελές τμήμα) της 22ας Ιουνίου 2022

«Κρατικές ενισχύσεις – Φινλανδική αγορά αεροπορικών μεταφορών – Ενίσχυση η οποία χορηγήθηκε από τη Φινλανδία στη Finnair στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Ανακεφαλαιοποίηση αεροπορικής εταιρίας, από τους μετόχους της που προέρχονται από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, κατ’ αναλογίαν προς την προϋπάρχουσα ιδιοκτησιακή διάρθρωση – Απόφαση περί μη προβολής αντιρρήσεων – Προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης – Μέτρο που αποσκοπεί στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους – Παρέκκλιση από ορισμένες απαιτήσεις του προσωρινού πλαισίου – Έλλειψη στάθμισης των ευεργετικών αποτελεσμάτων της ενίσχυσης με τα αρνητικά αποτελέσματά της επί των όρων των εμπορικών συναλλαγών και επί της διατήρησης ανόθευτου ανταγωνισμού – Ίση μεταχείριση – Ελευθερία εγκαταστάσεως – Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Υποχρέωση αιτιολογήσεως»

  1. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Απόφαση με την οποία η Επιτροπή διαπιστώνει το συμβατό κρατικής ενίσχυσης προς την εσωτερική αγορά χωρίς να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας – Προσφυγή των ενδιαφερομένων κατά την έννοια του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ – Προσφυγή με αίτημα τη διασφάλιση των διαδικαστικών δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων – Παραδεκτό

    (Άρθρα 108 § 2, και 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρα 1, στοιχείο ηʹ, 4 § 3, και 6 § 1)

    (βλ. σκέψεις 11-18)

  2. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Προκαταρκτικό στάδιο εξέτασης και στάδιο κατ’ αντιπαράθεση διαδικασίας – Υποχρέωση της Επιτροπής να κινήσει την κατ’ αντιπαράθεση διαδικασία σε περίπτωση σοβαρών δυσχερειών – Περιστάσεις που καταδεικνύουν την ύπαρξη τέτοιων δυσχερειών – Δικαστικός έλεγχος – Βάρος απόδειξης

    (Άρθρα 107 και 108 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 4 §§ 3 και 4)

    (βλ. σκέψεις 20-23)

  3. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις που αποσκοπούν στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους – Εκτίμηση – Μέτρο ενίσχυσης υπέρ μιας σημαντικής για τη φινλανδική οικονομία αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Ανακεφαλαιοποίηση της αεροπορικής εταιρίας, από τους μετόχους της που προέρχονται από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, κατ’ αναλογίαν προς την προϋπάρχουσα ιδιοκτησιακή διάρθρωση – Αναγκαίο μέτρο για την άρση σοβαρής διαταραχής της φινλανδικής οικονομίας

    (Άρθρο 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)

    (βλ. σκέψεις 27-58)

  4. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Ανακοινώσεις εκδοθείσες από την Επιτροπή – Προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Νομική φύση – Ενδεικτικοί κανόνες συμπεριφοράς που συνεπάγονται αυτοπεριορισμό της εξουσίας εκτιμήσεως της Επιτροπής – Δυνατότητα της Επιτροπής να παρεκκλίνει από τους κανόνες αυτούς

    (Άρθρο 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ· ανακοίνωση της Επιτροπής 2020/C 91 I/01)

    (βλ. σκέψεις 61, 62)

  5. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις που αποσκοπούν στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους – Εκτίμηση – Μέτρο ενίσχυσης υπέρ μιας σημαντικής για τη φινλανδική οικονομία αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Απόφαση με την οποία η Επιτροπή διαπιστώνει το συμβατό κρατικής ενίσχυσης προς την εσωτερική αγορά – Απόφαση παρεκκλίνουσα από ορισμένες απαιτήσεις που διαλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής περί του προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Επιτρεπτό

    (Άρθρο 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ· ανακοίνωση της Επιτροπής 2020/C 91 I/01)

    (βλ. σκέψεις 63-102)

  6. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Κριτήρια – Στάθμιση των ευεργετικών αποτελεσμάτων της ενίσχυσης με τα αρνητικά αποτελέσματά της επί των όρων των εμπορικών συναλλαγών και επί της διατήρησης ανόθευτου ανταγωνισμού – Μη αναγκαίο κριτήριο

    (Άρθρο 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)

    (βλ. σκέψεις 106-110)

  7. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις που αποσκοπούν στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους – Εκτίμηση – Μέτρο ενίσχυσης υπέρ μιας σημαντικής για τη φινλανδική οικονομία αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα της ανακοίνωσης της Επιτροπής περί του προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Διαπίστωση από την Επιτροπή της έλλειψης σημαντικής ισχύος της αεροπορικής εταιρίας στην αγορά – Δεν υφίσταται πλάνη εκτιμήσεως

    (Άρθρο 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ· ανακοίνωση της Επιτροπής 2020/C 91 I/01, σημείο 72)

    (βλ. σκέψεις 114-131)

  8. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις που αποσκοπούν στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους – Εκτίμηση – Μέτρο ενίσχυσης υπέρ μιας σημαντικής για τη φινλανδική οικονομία αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων – Δεν συντρέχει

    (Άρθρο 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)

    (βλ. σκέψεις 134-148)

  9. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις που αποσκοπούν στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους – Εκτίμηση – Μέτρο ενίσχυσης υπέρ μιας σημαντικής για τη φινλανδική οικονομία αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Παραβίαση των αρχών της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και της ελευθερίας εγκαταστάσεως – Δεν συντρέχει

    (Άρθρα 49, 58 § 1, 100 § 2, και 107 § 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)

    (βλ. σκέψεις 152-156)

  10. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απόφαση της Επιτροπής περί μη προβολής αντιρρήσεων έναντι εθνικού μέτρου – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Παράβαση – Δεν συντρέχει

    (Άρθρα 107 § 3 στοιχείο, βʹ, και 296 ΣΛΕΕ)

    (βλ. σκέψεις 160-167)

Σύνοψη

Η προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής με την οποία εγκρίθηκε η χορηγηθείσα από τη Φινλανδία ενίσχυση στην αεροπορική εταιρία Finnair απορρίπτεται στο σύνολό της

Η Επιτροπή μπορούσε να εγκρίνει την ανακεφαλαιοποίηση της Finnair, η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί από τους μετόχους της που προέρχονταν από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα κατ’ αναλογίαν προς την προϋπάρχουσα ιδιοκτησιακή διάρθρωση, χωρίς να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας

Στις 3 Ιουνίου 2020 η Δημοκρατία της Φινλανδίας κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέτρο ενίσχυσης υπέρ της αεροπορικής εταιρίας Finnair, Plc, της οποίας είναι πλειοψηφικός μέτοχος. Σύμφωνα με το κοινοποιηθέν μέτρο, η Φινλανδία επρόκειτο να αναλάβει, κατ’ αναλογίαν προς τα εταιρικά μερίδια που ήδη κατείχε, τις νέες μετοχές που προσφέρονταν σε όλους τους μετόχους της Finnair ενόψει ανακεφαλαιοποίησής της (στο εξής: επίμαχο μέτρο) ( 1 ).

Η Επιτροπή, χωρίς να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, δέχθηκε, με απόφαση της 9ης Ιουνίου 2020 ( 2 ), το επίμαχο μέτρο κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ, βάσει του οποίου μπορούν να κηρυχθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά οι ενισχύσεις που αποσκοπούν στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους.

Η προσφυγή ακυρώσεως την οποία άσκησε η αεροπορική εταιρία Ryanair DAC (στο εξής: προσφεύγουσα) απορρίπτεται από το δέκατο πενταμελές τμήμα του Γενικού Δικαστηρίου. Το Γενικό Δικαστήριο κρίνει, μεταξύ άλλων, ορθή την επιλογή της Επιτροπής να παρεκκλίνει, στο πλαίσιο εξετάσεως της συμβατότητας του επίμαχου μέτρου με την εσωτερική αγορά, από ορισμένες απαιτήσεις που διαλαμβάνονται στην ανακοίνωσή της που φέρει τον τίτλο «Προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID‑19» ( 3 ).

Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου

Προς στήριξη της προσφυγής ακυρώσεως που άσκησε, η προσφεύγουσα προσάπτει, κατ’ ουσίαν, στην Επιτροπή ότι δεν κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας παρά τις αμφιβολίες που όφειλε να έχει κατά την προκαταρκτική εξέταση της συμβατότητας της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά.

Κατά την προσφεύγουσα, η Επιτροπή παραβίασε, μεταξύ άλλων, τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης διότι, στο πλαίσιο της εξέτασης του επίμαχου μέτρου, παρέκκλινε από την εφαρμογή ορισμένων απαιτήσεων που προβλέπονται στο σημείο 3.11 του προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων ενίσχυσης υπό τη μορφή ανακεφαλαιοποίησης, και συγκεκριμένα:

της απαίτησης κατά την οποία τα ατομικά μέτρα ανακεφαλαιοποίησης πρέπει να περιλαμβάνουν μηχανισμό κλιμάκωσης για την αύξηση της αμοιβής του Δημοσίου,

της απαγόρευσης εξαγοράς, από τους δικαιούχους της ενίσχυσης, ποσοστού συμμετοχής άνω του 10 % στο εταιρικό κεφάλαιο ανταγωνιστριών επιχειρήσεων έως ότου επιστραφεί το 75 %, τουλάχιστον, των ποσών που αντιστοιχούν στα μέτρα αυτά,

της απαγόρευσης καταβολής μερισμάτων από τους δικαιούχους μέχρι την πλήρη εξόφληση των ποσών που αντιστοιχούν στα εν λόγω μέτρα.

Κατά την άποψη της προσφεύγουσας, η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που προβλέπει το προσωρινό πλαίσιο εγείρει αμφιβολίες οι οποίες θα έπρεπε να οδηγήσουν την Επιτροπή σε κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας.

Το Γενικό Δικαστήριο επιβεβαιώνει μεν την υποχρέωση που υπέχει η Επιτροπή να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας σε περίπτωση αμφιβολιών ως προς τη συμβατότητα μιας ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά, πλην όμως απορρίπτει τα διάφορα επιχειρήματα που προέβαλε συναφώς η προσφεύγουσα.

Όσον αφορά τη νομική ισχύ του προσωρινού πλαισίου, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει, καταρχάς, ότι η θέσπιση του πλαισίου αυτού συνεπάγεται μεν αυτοπεριορισμό της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει η Επιτροπή κατά την εξέταση της συμβατότητας μέτρων ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά, πλην όμως δεν απαλλάσσει την Επιτροπή από την υποχρέωση να εξετάσει τις ειδικές εξαιρετικές περιστάσεις τις οποίες επικαλείται κράτος μέλος, στο πλαίσιο συγκεκριμένης περίπτωσης, προκειμένου να ζητήσει την άμεση εφαρμογή του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ.

Επιπροσθέτως, το Γενικό Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι το προσωρινό πλαίσιο θεσπίστηκε λίγες ημέρες μετά την εκ μέρους των κρατών μελών λήψη των πρώτων μέτρων περιορισμού της κυκλοφορίας, με σκοπό να παρασχεθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να δράσουν με την ταχύτητα που απαιτούσαν οι περιστάσεις. Το εν λόγω πλαίσιο τροποποιήθηκε επανειλημμένως δεδομένου ότι δεν ήταν δυνατό να συμπεριλάβει όλα τα μέτρα που θα μπορούσαν να λάβουν τα κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανακοίνωση που διαλαμβάνεται συναφώς στην προσβαλλόμενη απόφαση, το προσωρινό πλαίσιο τροποποιήθηκε εκ νέου, είκοσι περίπου ημέρες μετά την έκδοση της εν λόγω απόφασης, με σκοπό να ληφθεί υπόψη το είδος προσωρινών μέτρων ενίσχυσης όπως το επίμαχο εν προκειμένω.

Στη συνέχεια, το Γενικό Δικαστήριο παρατηρεί ότι το επίμαχο μέτρο έχει διάφορα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τα οποία η Επιτροπή δεν είχε λάβει υπόψη κατά τον χρόνο έκδοσης των απαιτήσεων που διαλαμβάνονται στο σημείο 3.11 του προσωρινού πλαισίου, από τις οποίες και παρέκκλινε με την προσβαλλόμενη απόφαση.

Όσον αφορά, πρώτον, την απαίτηση πρόβλεψης ενός μηχανισμού κλιμάκωσης για την αύξηση της αμοιβής σε σχέση με τις μετοχές που απέκτησε το Δημόσιο, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο σκοπός του εν λόγω μηχανισμού έγκειται στην παροχή κινήτρου στον δικαιούχο της ενίσχυσης για να επαναγοράσει τις μετοχές που ανέλαβε το Δημόσιο και, κατά συνέπεια, στη διασφάλιση της επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση. Ωστόσο, στον βαθμό που η Φινλανδία σχεδίαζε να αγοράσει νέες μετοχές κατ’ αναλογίαν προς το προηγούμενο ποσοστό συμμετοχής της στο κεφάλαιο της Finnair, η εφαρμογή του μηχανισμού κλιμάκωσης για την αύξηση της αμοιβής της θα έτεινε, εν προκειμένω, σε μεταβολή της κεφαλαιακής διάρθρωσης της Finnair, η οποία θα έβαινε πέραν του σκοπού που επιδιώκει η εν λόγω απαίτηση.

Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι οι νέες μετοχές προσφέρονταν σε μειωμένη τιμή, η μείωση της οποίας ήταν αρκούντως υψηλή ώστε να θεωρηθεί ότι η Φινλανδία αμείφθηκε ικανοποιητικώς.

Δεύτερον, όσον αφορά την προβλεπόμενη στο προσωρινό πλαίσιο απαγόρευση εξαγορών, η προσφεύγουσα βάλλει κατά της απόφασης της Επιτροπής να μην απαγορεύσει στη Finnair την απόκτηση μεριδίου συμμετοχής άνω του 10 % σε ανταγωνίστριες επιχειρήσεις έως ότου εξοφληθεί το 75 %, τουλάχιστον, της ενίσχυσης και να δεχθεί, αντιθέτως, την απαγόρευση που επέβαλε η Φινλανδία στη Finnair να μην προβεί σε εξαγορά μεριδίων για τρία έτη από την ημερομηνία εισφοράς κεφαλαίων.

Ωστόσο, δεδομένου ότι η εφαρμογή της απαγόρευσης εξαγοράς μεριδίων με τον προβλεπόμενο στο προσωρινό πλαίσιο τρόπο θα είχε, επίσης, ως σκοπό τον εξαναγκασμό της Φινλανδίας να μειώσει το μερίδιο συμμετοχής της στο κεφάλαιο της Finnair σε ποσοστό μικρότερο από εκείνο που κατείχε πριν από την πανδημία της COVID‑19, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η Επιτροπή μπορούσε να παρεκκλίνει από την εφαρμογή της.

Τρίτον, όσον αφορά τη μη επιβολή στη Finnair απαγόρευσης καταβολής μερισμάτων έως την πλήρη εξόφληση του ποσού του επίμαχου μέτρου, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι τούτο δικαιολογείται από το γεγονός ότι η Φινλανδία δεν αυξάνει το ποσοστό συμμετοχής της στο κεφάλαιο της Finnair λόγω της ταυτόχρονης συμμετοχής ιδιωτών μετόχων και επενδυτών στην ανακεφαλαιοποίηση της αεροπορικής εταιρίας, όπερ μειώνει το ποσό της ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, τα μερίσματα που καταβάλλονται στους ιδιώτες μετόχους και επενδυτές αποτελούν απλώς την αμοιβή για τη σημαντική επένδυσή τους στη Finnair υπό συνθήκες κρίσης και με δυσμενές επενδυτικό κλίμα.

Δεδομένου ότι το επίμαχο μέτρο διαφέρει, επομένως, από τις περιπτώσεις τις οποίες αφορά το σημείο 3.11 του προσωρινού πλαισίου, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, η Επιτροπή δεν παραβίασε τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Το γεγονός και μόνον ότι η Επιτροπή παρέκκλινε από την εφαρμογή ορισμένων προβλεπόμενων στο σημείο 3.11 απαιτήσεων για να λάβει υπόψη τις ειδικές περιστάσεις του επίμαχου μέτρου δεν αρκεί, ως εκ τούτου, για να αποδειχθεί ότι όφειλε να έχει αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα του εν λόγω μέτρου με την εσωτερική αγορά.

Επιπροσθέτως, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η Επιτροπή παρέβη τον προβλεπόμενο στο προσωρινό πλαίσιο κανόνα, κατά τον οποίο, όταν ο δικαιούχος μέτρου ανακεφαλαιοποίησης ύψους άνω των 250000000 ευρώ είναι επιχείρηση με σημαντική ισχύ σε μία, τουλάχιστον, από τις επίμαχες αγορές στις οποίες ασκεί τις δραστηριότητές του, τα κράτη μέλη πρέπει να προτείνουν επιπρόσθετα μέτρα για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του ανταγωνισμού στις εν λόγω αγορές. Στο πλαίσιο αυτό, η προσφεύγουσα προσάπτει, ειδικότερα, στην Επιτροπή ότι υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως κρίνοντας ότι η Finnair δεν διέθετε σημαντική ισχύ στην αγορά.

Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι, δεδομένου ότι το επίμαχο μέτρο αποσκοπεί στη διατήρηση, στο μέτρο του δυνατού, του συνόλου των δραστηριοτήτων της Finnair και δεν αφορά συγκεκριμένα δρομολόγια, η Επιτροπή μπορούσε να εξετάσει αν τυχόν ασκούνταν ανταγωνιστικές πιέσεις στην εν λόγω αεροπορική εταιρία εντός των αερολιμένων στους οποίους αυτή διέθετε χρονοθυρίδες (slots/διαθέσιμο χρόνο χρήσης). Εν προκειμένω, η Επιτροπή προέβη στην εκτίμηση αυτή βάσει, μεταξύ άλλων, του βαθμού συμφόρησης του αερολιμένα του Ελσίνκι, ο οποίος αποτελεί την κεντρική βάση και τον κεντρικό κόμβο ανταποκρίσεων (hub) της Finnair, καθώς και του μεριδίου χρονοθυρίδων που διέθετε η Finnair στον εν λόγω αερολιμένα. Πάντως, το μερίδιο αυτό ήταν μικρότερο του 25 % του συνόλου των χρονοθυρίδων του αερολιμένα το 2019. Υπάρχουν δε, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, διαθέσιμες χρονοθυρίδες για τους νεοεισερχομένους, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων που επιθυμούν να ανταγωνιστούν τη Finnair σε ένα ή περισσότερα δρομολόγια. Κατά συνέπεια, το μερίδιο χρονοθυρίδων που διαθέτει η Finnair δεν καθιστά δυνατή την εκ μέρους της διατάραξη των διαφόρων αγορών υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών επιβατών από και προς τον αερολιμένα του Ελσίνκι.

Κατόπιν των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι η προσφεύγουσα δεν προσκόμισε επίσης κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει την ύπαρξη αμφιβολιών ως προς τη συμβατότητα του επίμαχου μέτρου με την εσωτερική αγορά με γνώμονα την εκ μέρους της Επιτροπής εκτίμηση της ισχύος της Finnair στις επίμαχες αγορές.

Αφού απέρριψε επίσης όλες τις λοιπές αιτιάσεις που αφορούν την απόδειξη της ύπαρξης αμφιβολιών οι οποίες θα έπρεπε να οδηγήσουν την Επιτροπή στην κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τον λόγο ακυρώσεως που αφορά την έλλειψη αιτιολογίας και, ως εκ τούτου, την προσφυγή στο σύνολό της.


( 1 ) Το εν λόγω μέτρο ελήφθη μετά την εκ μέρους του Δημοσίου παροχή εγγύησης υπέρ της Finnair, η οποία κάλυπτε το 90 % δανείου, ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ, που είχε λάβει η Finnair από συνταξιοδοτικό ταμείο και χαρακτηρίστηκε από την Επιτροπή ως κρατική ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά, με την απόφασή της C(2020) 3387 final, της 18ης Μαΐου 2020, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.56809 (2020/N) – Φινλανδία COVID‑19: Εγγύηση του Δημοσίου υπέρ της Finnair. Με την απόφαση της 14ης Απριλίου 2021, Ryanair κατά Επιτροπής (Finnair I· Covid-19) (T‑388/20, κατά της οποίας εκκρεμεί αίτηση αναιρέσεως, EU:T:2021:196), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της Ryanair DAC κατά της ως άνω απόφασης της Επιτροπής.

( 2 ) Απόφαση C(2020) 3970 final της Επιτροπής, της 9ης Ιουνίου 2020, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.57410 (2020/N) – Φινλανδία COVID‑19: Ανακεφαλαιοποίηση της Finnair (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).

( 3 ) Ανακοίνωση της Επιτροπής περί του προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID‑19 (ΕΕ 2020, C 91 I, σ. 1), η οποία τροποποιήθηκε στις 3 Απριλίου και στις 8 Μαΐου 2020 (στο εξής: προσωρινό πλαίσιο).