Απόφαση του Δικαστηρίου (έβδομο τμήμα) της 3ης Ιουνίου 2021 – Επιτροπή κατά Γερμανίας (Οριακές τιμές – NO2)

(Υπόθεση C‑635/18) ( 1 )

«Παράβαση κράτους μέλους – Περιβάλλον – Οδηγία 2008/50/ΕΚ – Ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα – Άρθρο 13, παράγραφος 1, και παράρτημα XI – Συστηματική και συνεχής υπέρβαση των οριακών τιμών για το διοξείδιο του αζώτου (NO2) σε ορισμένες περιοχές και αστικές περιφέρειες της Γερμανίας – Άρθρο 23, παράγραφος 1 – Παράρτημα XV – Περίοδος υπέρβασης “όσο το δυνατόν συντομότερη” – Κατάλληλα μέτρα»

1. 

Προσφυγή λόγω παραβάσεως – Αντικείμενο της διαφοράς – Προσδιορίζεται κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία – Διευκρίνιση στο εισαγωγικό δικόγραφο της δίκης των αρχικών αιτιάσεων – Επιτρέπεται

(Άρθρο 258 ΣΛΕΕ)

(βλ. σκέψη 47)

2. 

Προσφυγή λόγω παραβάσεως – Αντικείμενο της διαφοράς – Προσδιορίζεται κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία – Συνεκτίμηση πραγματικών περιστατικών μεταγενεστέρων της διατυπώσεως της αιτιολογημένης γνώμης – Προϋποθέσεις – Περιστατικά της ίδιας φύσεως που συνιστούν την ίδια συμπεριφορά σε σχέση με τα αρχικώς προβληθέντα

(Άρθρο 258 ΣΛΕΕ)

(βλ. σκέψεις 53-58)

3. 

Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα – Οδηγία 2008/50 – Οριακές τιμές για την προστασία της υγείας του ανθρώπου – Συστηματική και συνεχής υπέρβαση – Παράβαση

(Οδηγία 2008/50 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 13 § 1, και παράρτημα XI)

(βλ. σκέψεις 77-84, 89, 90, διατακτ. 1)

4. 

Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα – Οδηγία 2008/50 – Οριακές τιμές για την προστασία της υγείας του ανθρώπου – Διοξείδιο του αζώτου – Υπέρβαση – Κριτήρια αξιολογήσεως – Υπέρβαση οριακής τιμής μετρηθείσα σε ένα και μόνο σημείο δειγματοληψίας – Επιτρέπεται

(Οδηγία 2008/50 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 13 § 1 και 23 § 1, και παράρτημα XI)

(βλ. σκέψεις 86, 87)

5. 

Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα – Οδηγία 2008/50 – Οριακές τιμές για την προστασία της υγείας του ανθρώπου Διοξείδιο του αζώτου – Υπέρβαση – Συνέπειες – Υποχρέωση του κράτους μέλους να εκπονήσει σχέδιο αποκαταστάσεως – Προθεσμία – Μη λήψη κατάλληλων και αποτελεσματικών μέτρων που να εξασφαλίζουν ότι η περίοδος υπέρβασης θα είναι όσο το δυνατόν συντομότερη – Παράβαση

(Οδηγία 2008/50 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 13 § 1 και 23 § 1, και παραρτήματα XI και XV)

(βλ. σκέψεις 138-152, διατακτ. 1)

Διατακτικό

Το Δικαστήριο αποφασίζει:

1)

Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας,

–

λόγω της συστηματικής και συνεχούς υπερβάσεως, από την 1η Ιανουαρίου 2010 μέχρι και το έτος 2016, αφενός, της ετήσιας οριακής τιμής που είχε καθοριστεί για το διοξείδιο του αζώτου (NO2) σε 26 περιοχές και αστικές περιφέρειες στη γερμανική επικράτεια, ήτοι στις περιοχές DEZBXX0001A (αστική περιφέρεια Βερολίνου), DEZCXX0007A (αστική περιφέρεια Στουτγάρδης), DEZCXX0043S (διοικητικό διαμέρισμα Tübingen), DEZCXX0063S [διοικητικό διαμέρισμα Στουτγάρδης (χωρίς την αστική περιφέρεια)], DEZCXX0004A (αστική περιφέρεια Freiburg), DEZCXX0041S [διοικητικό διαμέρισμα Καρλσρούης (χωρίς τις αστικές περιφέρειες)], DEZCXX0006A (αστική περιφέρεια Mannheim/Χαϊδελβέργης), DEZDXX0001A (αστική περιφέρεια Μονάχου), DEZDXX0003A (αστική περιφέρεια Νυρεμβέργης/Fürth/Erlangen), DEZFXX0005S (ζώνη ΙΙΙ Κεντρική και Βόρεια Έσση), DEZFXX0001A [αστική περιφέρεια I (Rhein-Main)], DEZFXX0002A [αστική περιφέρεια II (Kassel)], DEZGLX0001A (αστική περιφέρεια Αμβούργου), DEZJXX0015A [Grevenbroich (λεκάνη ανθρακωρυχείων της περιοχής του Ρήνου)], DEZJXX0004A (Κολωνία), DEZJXX0009A (Düsseldorf), DEZJXX0006A (Essen), DEZJXX0017A (Duisbourg, Oberhausen, Mülheim), DEZJXX0005A (Hagen), DEZJXX0008A (Dortmund), DEZJXX0002A (Wuppertal), DEZJXX0011A (Aachen), DEZJXX0016S (αστικές και αγροτικές περιοχές του ομόσπονδου κράτους της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας), DEZKXX0006S (Mainz), DEZKXX0007S (Worms/Frankenthal/Ludwigshafen), DEZKXX0004S (Koblenz/Neuwied), και, αφετέρου, της ωριαίας οριακής τιμής που είχε καθοριστεί για το NO2 για δύο από τις περιοχές αυτές, ήτοι στις αστικές περιφέρειες DEZCXX0007A (αστική περιφέρεια Στουτγάρδης) καθώς και DEZFXX0001A [αστική περιφέρεια I (Rhein-Main)], παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις διατάξεις του άρθρου 13, παράγραφος 1, και του παραρτήματος XI της οδηγίας 2008/50/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2008, για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη,

και

–

παραλείποντας να λάβει, από τις 11 Ιουνίου 2010, κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης προς τις οριακές τιμές για το ΝΟ2 στο σύνολο των επίμαχων περιοχών παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει τις διατάξεις του άρθρου 23, παράγραφος 1, εξεταζόμενου μεμονωμένα και σε συνδυασμό με το παράρτημα XV, τμήμα A, της οδηγίας 2008/50, και, ειδικότερα, την προβλεπόμενη στο άρθρο 23, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, τη οδηγίας αυτής υποχρέωση να μεριμνά ώστε τα σχετικά με την ποιότητα του αέρα σχέδια να προβλέπουν κατάλληλα μέτρα ώστε η περίοδος υπέρβασης των οριακών τιμών να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη.

2)

Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, τα έξοδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

3)

Το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας φέρει τα δικά του δικαστικά έξοδα.

( 1 ) ΕΕ C 436 της 13.12.2013.