Υπόθεση T-262/17
Metrans a.s.
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
και
Εκτελεστικού Οργανισμού Καινοτομίας και Δικτύων
Διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα)
της 15ης Μαΐου 2019
«Προσφυγή ακυρώσεως – Απόφαση της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση προτάσεων έργων στον τομέα των μεταφορών στο πλαίσιο του μηχανισμού “Συνδέοντας την Ευρώπη” (CEF) “Multimodal Container Terminal Paskov, Φάση III” και “Intermodal Terminal Mělník, Φάσεις 2 και 3” – Προθεσμία άσκησης προσφυγής – Χρονικό σημείο έναρξης – Εκπρόθεσμο – Απαράδεκτο»
Προσφυγή ακυρώσεως – Προθεσμίες – Έναρξη – Ημερομηνία δημοσιεύσεως ή κοινοποιήσεως – Ημερομηνία κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει γνώση της πράξεως – Επικουρικός χαρακτήρας
(Άρθρο 263, εδ. 6, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 33)
Ένδικη διαδικασία – Προθεσμίες ασκήσεως προσφυγής – Χαρακτήρας δημοσίας τάξεως
(Άρθρο 263, εδ. 6, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 36)
Προσφυγή ακυρώσεως – Προθεσμίες – Έναρξη – Ημερομηνία επελεύσεως του γεγονότος που συνεπάγεται την έναρξη της προθεσμίας – Βάρος αποδείξεως
(Άρθρο 263, εδ. 6, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 37)
Προσφυγή ακυρώσεως – Προθεσμίες – Έναρξη – Ημερομηνία δημοσιεύσεως – Εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση προτάσεων έργων στον τομέα των μεταφορών – Συμβάσεις επιχορηγήσεως – Υποχρέωση δημοσιεύσεως στην Επίσημη Εφημερίδα – Δεν υφίσταται
(Άρθρα 263, εδ. 6, και 297 § 2, εδ. 2 και 3, ΣΛΕΕ· κανονισμός 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 13 § 2 και 3)
(βλ. σκέψεις 39, 41-54)
Προσφυγή ακυρώσεως – Προθεσμίες – Έναρξη – Ημερομηνία κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει γνώση της πράξεως – Επικουρικός χαρακτήρας – Εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση προτάσεων έργων στον τομέα των μεταφορών – Συμβάσεις επιχορηγήσεως – Αίτηση προσβάσεως στα έγγραφα αυτά, υποβληθείσα από την προσφεύγουσα – Εκπρόθεσμο της προσφυγής – Απαράδεκτο
(Άρθρο 263, εδ. 6, ΣΛΕΕ· κανονισμός 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 2 § 1 και 6 § 1)
(βλ. σκέψεις 55-69)
Σύνοψη
Με τη διάταξη Metrans κατά Επιτροπής και INEA (T-262/17), η οποία εκδόθηκε στις 15 Μαΐου 2019, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε ως απαράδεκτη την προσφυγή που άσκησε εταιρία τσεχικού δικαίου η οποία δραστηριοποιείται κυρίως στην εκμετάλλευση τερματικών σταθμών διατροπικών μεταφορών στην Τσεχική Δημοκρατία, ζητώντας, αφενός, την ακύρωση της εκτελεστικής αποφάσεως C(2016) 5047 τελικό της Επιτροπής, της 5ης Αυγούστου 2016, για την κατάρτιση καταλόγου προτάσεων που έχουν επιλεγεί για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) – Τομέας μεταφορών, κατόπιν των προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων, της 5ης Νοεμβρίου 2015, βάσει του πολυετούς προγράμματος εργασιών, καθόσον αφορά δύο προτάσεις με τίτλο «Multimodal Container Terminal Paskov, Φάση III» και «Intermodal Terminal Mělník, Φάσεις 2 και 3», και, αφετέρου, την ακύρωση των δύο σχετιζόμενων με τις δύο αυτές προτάσεις συμβάσεων επιχορηγήσεως τις οποίες συνήψε ο Εκτελεστικός Οργανισμός Καινοτομίας και Δικτύων (INEA) ( 1 ).
Στις 5 Νοεμβρίου 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δύο προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων, μία «πρόσκληση στο πλαίσιο της συνοχής» και μία «γενική πρόσκληση», στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος εργασιών για χρηματοδοτική συνδρομή στον τομέα των μεταφορών. Η προσφεύγουσα δεν υπέβαλε πρόταση ανταποκρινόμενη στις δύο προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων Στους συμμετέχοντες στην «πρόσκληση στο πλαίσιο της συνοχής» καταλέγονταν οι εταιρίες Advanced World Transport a.s. (στο εξής: AWT) και České přístavy a.s. Στις 17 Ιουνίου 2016, η Επιτροπή δημοσιοποίησε τον κατάλογο των 195 προτάσεων έργων μεταφορών που επρόκειτο να χρηματοδοτηθούν. Με δελτίο Τύπου της 8ης Ιουλίου 2016, ο INEA ανακοίνωσε ότι η επιτροπή συντονισμού του CEF γνωμοδότησε υπέρ του καταλόγου της Επιτροπής με τις προτάσεις έργων μεταφορών τα οποία επρόκειτο να χρηματοδοτηθούν. Στις 5 Αυγούστου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση C(2016) 5047 τελικό, η οποία περιείχε στο παράρτημά της τον κατάλογο των προτάσεων που είχαν επιλεγεί για την εν λόγω χρηματοδοτική συνδρομή. Η εκτελεστική απόφαση και το παράρτημά της δημοσιεύθηκαν στις 30 Αυγούστου 2015 στον διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης της Επιτροπής. Οι προτάσεις που είχαν υποβληθεί από την České přístavy a.s. (έργο Mělník) και από την AWT (έργο Paskov) μνημονεύονταν στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης και έλαβαν χρηματοδότηση. Ο INEA συνήψε συμβάσεις επιχορήγησης με τις δύο αυτές εταιρίες στις 21 Οκτωβρίου και στις7 Νοεμβρίου 2016, αντιστοίχως. Τα δελτία πληροφοριών για τα έργα Mělník και Paskov δημοσιεύθηκαν στον διαδικτυακό τόπο του INEA στις 7 Νοεμβρίου 2016 και στις 11 Νοεμβρίου 2016, αντιστοίχως.
Με ηλεκτρονικό μήνυμα της 5ης Δεκεμβρίου 2016, το οποίο απηύθυνε στην Επιτροπή, ο εκπρόσωπος της προσφεύγουσας ζήτησε πρόσβαση στις προσβαλλόμενες πράξεις, στο μέτρο που αφορούσαν το έργο Mělník. Στις 22 Δεκεμβρίου 2016, υπέβαλε, μέσω του εντύπου επικοινωνίας που διατίθεται στον διαδικτυακό τόπο του INEA, νέα αίτηση πρόσβασης στις προσβαλλόμενες πράξεις, στο μέτρο που αφορούσαν και το έργο Paskov. Στις 20 Ιανουαρίου 2017, ο INEA έδωσε συνέχεια στις αιτήσεις αυτές, διαβιβάζοντας στον εκπρόσωπο της προσφεύγουσας τις προσβαλλόμενες πράξεις. Η προσφεύγουσα άσκησε την προσφυγή στο πλαίσιο της προκείμενης υπόθεσης στις 30 Απριλίου 2017.
Η Επιτροπή και ο INEA ζήτησαν από το Γενικό Δικαστήριο, βάσει του άρθρου 130, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, να κρίνει επί του απαραδέκτου της προσφυγής, χωρίς να εισέλθει στην ουσία. Προς στήριξη της ενστάσεώς τους απαραδέκτου, προέβαλαν μεταξύ άλλων λόγο απαραδέκτου αντλούμενο από την εκπρόθεσμη άσκηση της προσφυγής.
Όσον αφορά, καταρχάς, την προθεσμία ασκήσεως προσφυγής ακυρώσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, κατά το άρθρο 263, έκτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, η προσφυγή αυτή ασκείται εντός δύο μηνών, υπολογιζομένων, κατά περίπτωση, από τη δημοσίευση της προσβαλλομένης πράξεως, από την κοινοποίησή της στον προσφεύγοντα ή, ελλείψει δημοσιεύσεως ή κοινοποιήσεως, από την ημέρα κατά την οποία ο προσφεύγων έλαβε γνώση της πράξεως. Το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι το κριτήριο της ημερομηνίας κατά την οποία ο προσφεύγων έλαβε γνώση της πράξεως, ως σημείου αφετηρίας της προθεσμίας ασκήσεως προσφυγής, έχει επικουρικό χαρακτήρα σε σχέση με τα κριτήρια της δημοσιεύσεως ή της κοινοποιήσεως της πράξεως. Όταν η προθεσμία ασκήσεως προσφυγής κατά πράξεως θεσμικού οργάνου αρχίζει να τρέχει από τη δημοσίευση της πράξεως αυτής στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η προθεσμία αυτή υπολογίζεται από το τέλος της δεκάτης τετάρτης ημέρας από της δημοσιεύσεως της πράξεως και, επιπλέον, παρεκτείνεται λόγω αποστάσεως κατά δέκα ημέρες κατ’ αποκοπή. Η προθεσμία ασκήσεως προσφυγής είναι δημοσίας τάξεως και απόκειται στον διάδικο που επικαλείται την εκπρόθεσμη, λαμβανομένης υπόψη της καθορισθείσας προθεσμίας, άσκηση της προσφυγής να αποδείξει την ημερομηνία επελεύσεως του γεγονότος που συνεπάγεται την έναρξη της προθεσμίας.
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το κριτήριο της κοινοποιήσεως των προσβαλλομένων πράξεων, ως κριτήριο για τον καθορισμό της ενάρξεως της προθεσμίας ασκήσεως προσφυγής, δεν έχει εφαρμογή, δεδομένου ότι η προσφεύγουσα δεν είναι αποδέκτης των πράξεων αυτών.
Όσον αφορά, στη συνέχεια, τη δημοσίευση των προσβαλλομένων πράξεων, ως κριτήριο για τον καθορισμό του σημείου ενάρξεως της προθεσμίας ασκήσεως προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 263, έκτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η δημοσίευση αυτή πρέπει είτε να επιβάλλεται από διάταξη του πρωτογενούς ή του παράγωγου δικαίου της Ένωσης είτε, τουλάχιστον, να απορρέει από πάγια πρακτική που η προσφεύγουσα μπορούσε θεμιτώς να υπολογίζει ότι επρόκειτο να ακολουθηθεί. Συναφώς, πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, καθόσον η επίμαχη εκτελεστική απόφαση αποτελεί μη νομοθετική πράξη που καθορίζει αποδέκτες κατά την έννοια του άρθρου 297, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, δεν υφίσταται υποχρέωση δημοσιεύσεως της αποφάσεως αυτής στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δυνάμει της παραγράφου 2, δεύτερο εδάφιο, του εν λόγω άρθρου. Το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, περαιτέρω, ότι η δημοσίευση αποφάσεων όπως η επίδικη δεν έχει επιτακτικό χαρακτήρα βάσει του άρθρου 13, παράγραφος 2, του κανονισμού 1049/2001 ( 2 ). Πράγματι, η εν λόγω δημοσίευση δεν προβλέπεται από τον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής ή από εκείνον του INEA, ούτε από τις ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις οι οποίες εφαρμόζονται στον CEF. Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η δημοσίευση αυτή απορρέει από πάγια πρακτική του οικείου θεσμικού οργάνου. Επομένως, η Επιτροπή δεν ήταν υποχρεωμένη να δημοσιοποιήσει την εν λόγω εκτελεστική απόφαση μέσω δημοσίευσης - η διαπίστωση δε αυτή ισχύει επίσης για αμφότερες τις επίμαχες συμβάσεις επιχορηγήσεως. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, ως εκ τούτου, ότι, εν προκειμένω, το κριτήριο της δημοσιεύσεως, ως σημείου ενάρξεως της προθεσμίας ασκήσεως προσφυγής, δεν μπορεί να θεωρηθεί λυσιτελές για τους σκοπούς εφαρμογής του άρθρου 263, έκτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
Τέλος, όσον αφορά το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει γνώση των προσβαλλομένων πράξεων ως επικουρικό κριτήριο για τον καθορισμό του χρονικού σημείου ενάρξεως της προθεσμίας ασκήσεως προσφυγής, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, εν προκειμένω, η προσφεύγουσα έλαβε αναμφίβολα, από τον ΙΝΕΑ, γνώση των προσβαλλομένων πράξεων μέσω του εκπροσώπου της στις 20 Ιανουαρίου 2017 και ότι, ως εκ τούτου, η προσφυγή ασκήθηκε εκπροθέσμως.
( 1 ) Ιδρύθηκε το 2014, με την εκτελεστική απόφαση 2013/801/ΕΕ της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2013, για την ίδρυση του INEA, και για την κατάργηση της απόφασης 2007/60/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2008/593/ΕΚ (ΕΕ 2013, L 352, σ. 65).
( 2 ) Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ 2001, L 145, σ. 43).