Υπόθεση T‑527/16
Margarita Tàpias
κατά
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (όγδοο τμήμα) της 12ης Δεκεμβρίου 2019
«Υπαλληλική υπόθεση – Μεταρρύθμιση του ΚΥΚ και του ΚΛΠ, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2014 – Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 1023/2013 – Εισφορά αλληλεγγύης εφαρμοζόμενη από 1ης Ιανουαρίου 2014 – Αναστολή της εφαρμογής της μεθόδου επικαιροποιήσεως των αποδοχών για τα έτη 2013 και 2014»
Υπαλληλικές προσφυγές – Βλαπτική πράξη – Έννοια – Εκκαθαριστικό σημείωμα μισθοδοσίας – Εμπίπτει γενικώς στην έννοια βλαπτικής πράξης για τους σκοπούς της ασκήσεως προσφυγής
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 και 91 § 1)
(βλ. σκέψεις 33-36)
Υπαλληλικές προσφυγές – Προηγούμενη διοικητική ένσταση – Προθεσμίες – Έναρξη – Προσφυγή κατά τροποποιήσεων δικαιωμάτων οικονομικής φύσεως που επέρχονται σε μηνιαία βάση και αντικατοπτρίζονται σε όλα τα εκκαθαριστικά σημειώματα μισθοδοσίας – Προθεσμία η οποία αρχίζει να τρέχει από την παραλαβή του πρώτου εκκαθαριστικού σημειώματος μισθοδοσίας το οποίο αποτελεί συνέπεια της εφαρμογής των τροποποιήσεων
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 και 91)
(βλ. σκέψεις 37, 38, 43-46)
Υπαλληλικές προσφυγές – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Πράξεις των οποίων μπορεί να προβληθεί η έλλειψη νομιμότητας – Πράξη γενικού χαρακτήρα στην οποία στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση – Παραδεκτό – Προϋποθέσεις
(Άρθρα 263, εδ.2, 270 και 277 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 49-53)
Υπάλληλοι – ΚΥΚ – Κανονισμός περί τροποποιήσεως του ΚΥΚ – Έκδοση κατά τη συνήθη νομοθετική διαδικασία – Δικαίωμα διαπραγματεύσεως και συλλογικής δράσεως – Έννοια – Δικαίωμα των συνδικαλιστικών ή επαγγελματικών οργανώσεων να διαπραγματεύονται το περιεχόμενο των διατάξεων του ΚΥΚ – Δεν υφίσταται
(Άρθρα 294 § 2 και 336 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 28)
(βλ. σκέψεις 68-71)
Υπάλληλοι – ΚΥΚ – Κανονισμός περί τροποποιήσεως του ΚΥΚ – Προπαρασκευαστική διαδικασία – Διαβούλευση με την επιτροπή ΚΥΚ – Εκ νέου διαβούλευση σε περίπτωση ουσιώδους τροποποιήσεως της αρχικής προτάσεως – Περιεχόμενο της σχετικής υποχρεώσεως
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 12 και 27· Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 10)
(βλ. σκέψεις 74-84)
Υπάλληλοι – ΚΥΚ – Κανονισμός περί τροποποιήσεως του ΚΥΚ – Προπαρασκευαστική διαδικασία – Εφαρμογή της διαδικασίας συνεννοήσεως – Περιεχόμενο
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 12 και 27)
(βλ. σκέψεις 91-100)
Ευρωπαϊκή Ένωση – Θεσμική ισορροπία – Συνέπειες – Τήρηση της κατανομής των αρμοδιοτήτων – Αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και νομοθετική εξουσία της οποίας φορείς είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο
(Άρθρα 13 § 2, 14 § 1, 15 § 1 και 16 § 1 ΣΕΕ· άρθρα 296, εδ. 3, και 336 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 108-117)
Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Περιεχόμενο – Πράξεις των οποίων μπορεί να προβληθεί η έλλειψη νομιμότητας – Πράξη γενικού χαρακτήρα στην οποία στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση – Αναγκαιότητα υπάρξεως νομικού δεσμού μεταξύ της προσβαλλόμενης πράξεως και της επίμαχης πράξεως γενικού χαρακτήρα
(Άρθρα 263, εδ. 2, 270 και 277 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 119, 120)
Πράξεις των θεσμικών οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο
(Άρθρο 296 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 124, 125)
Υπάλληλοι – Αποδοχές – Εισφορά αλληλεγγύης – Επιβολή της εισφοράς αλληλεγγύης κατά τη διάρκεια περιόδου αναστολής της εφαρμογής της μεθόδου αναπροσαρμογής των αποδοχών – Εξουσία εκτιμήσεως του νομοθέτη – Δικαστικός έλεγχος – Όρια
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 65 § 4 και 66α· κανονισμός 1023/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 135, 136, 142, 149, 173)
Υπάλληλοι – ΚΥΚ – Κανονισμός περί τροποποιήσεως του ΚΥΚ – Καθιέρωση εισφοράς αλληλεγγύης με την εισαγωγή νέας διατάξεως – Παραβίαση αρχής που θέτει ο ΚΥΚ – Δεν συντρέχει
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 66α· κανονισμός 1023/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψη 150)
Υπάλληλοι – Αποδοχές – Εισφορά αλληλεγγύης – Επιβολή της εισφοράς αλληλεγγύης κατά τη διάρκεια περιόδου αναστολής της εφαρμογής της μεθόδου αναπροσαρμογής των αποδοχών – Εξουσία εκτιμήσεως του νομοθέτη – Δικαστικός έλεγχος της τηρήσεως της αρχής της αναλογικότητας – Όρια – Παραβίαση της εν λόγω αρχής – Δεν συντρέχει
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 65 § 4 και 66α· κανονισμός 1023/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 162-165)
Υπάλληλοι – Αρχές – Προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Προϋποθέσεις
(βλ. σκέψεις 173, 174)
Σύνοψη
Με την απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Tàpias κατά Συμβουλίου (T‑527/16), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή που άσκησε υπάλληλος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της αποφάσεως περί καθορισμού των αποδοχών της και επιβολής επ’ αυτών εισφοράς αλληλεγγύης 6 %.
Η προσφεύγουσα είχε υποβάλει διοικητική ένσταση κατά του εκκαθαριστικού σημειώματος μισθοδοσίας της για τον μήνα Ιανουάριο του 2014 με το αιτιολογικό ότι το εν λόγω εκκαθαριστικό σημείωμα καθιστούσε γνωστές, αφενός, τη ρητή απόφαση περί επιβολής στην προσφεύγουσα εισφοράς αλληλεγγύης 6 % από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως 30 Ιουνίου 2015, ενώ η εφαρμογή της μεθόδου αναπροσαρμογής των αποδοχών είχε ανασταλεί κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου και, αφετέρου, τη σιωπηρή απόφαση περί μη εφαρμογής επί των αποδοχών της ετήσιας αναπροσαρμογής για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως 30 Ιουνίου 2015. Οι αποφάσεις αυτές βασίστηκαν στον κανονισμό 1023/2013 για την τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ένωσης (στο εξής: ΚΥΚ) ( 1 ).
Κατόπιν απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεώς της, η προσφεύγουσα άσκησε προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Πρώτον, όσον αφορά το πάγωμα των αποδοχών για δύο έτη, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το εκκαθαριστικό σημείωμα μισθοδοσίας της προσφεύγουσας για τον μήνα Ιανουάριο του 2014 είναι πράξη απλώς βεβαιωτική εκείνης που καθόρισε τις αποδοχές της για τον μήνα Δεκέμβριο του 2013. Η τελευταία αυτή απόφαση, η οποία εφάρμοσε για πρώτη φορά τη βάσει του κανονισμού 1023/2013 θεσπισθείσα αναστολή της εφαρμογής της μεθόδου επικαιροποιήσεως, δεν προσεβλήθη από την προσφεύγουσα και, ως εκ τούτου, κατέστη απρόσβλητη, λόγος για τον οποίο το Γενικό Δικαστήριο κήρυξε την προσφυγή απαράδεκτη όσον αφορά την αναστολή της εφαρμογής της μεθόδου επικαιροποιήσεως των αποδοχών για τα έτη 2013 και 2014. Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η προσφυγή ήταν παραδεκτή κατά το μέρος που αποσκοπούσε στην ακύρωση της αποφάσεως με την οποία καθορίστηκαν οι αποδοχές της προσφεύγουσας για τον μήνα Ιανουάριο του 2014 η οποία εφάρμοσε για πρώτη φορά ως προς την προσφεύγουσα την εισφορά αλληλεγγύης.
Όσον αφορά την ουσία της υποθέσεως, η προσφεύγουσα προέβαλε ένσταση ελλείψεως νομιμότητας κατά της τροποποιήσεως του ΚΥΚ που εισήγαγε την εισφορά αλληλεγγύης. Η ένσταση αυτή βασιζόταν σε επτά λόγους με τους οποίους προβάλλονταν, αντιστοίχως, παραβίαση της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και προσβολή των δικαιωμάτων ενημερώσεως, διαβουλεύσεως και συλλογικής διαπραγματεύσεως, παράβαση της νομοθετικής διαδικασίας, παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, ρήξη του συνδέσμου μεταξύ της εφαρμογής της μεθόδου αυτόματης αναπροσαρμογής των αποδοχών που προβλέπει το παράρτημα XI του ΚΥΚ και της εισφοράς αλληλεγγύης και παραβίαση της αρχής του παραλληλισμού, προσβολή των κεκτημένων δικαιωμάτων, παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης καθόσον ο νομοθέτης δεν προέβλεψε μεταβατικά μέτρα.
Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε όλους τους λόγους που προέβαλε η προσφεύγουσα. Όσον αφορά την υποχρέωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διαβουλευθεί με την επιτροπή ΚΥΚ επί της πρώτης προτάσεως τροποποιήσεως του ΚΥΚ που εξέδωσε στις 29 Ιουνίου 2011, η οποία περιλάμβανε εισφορά αλληλεγγύης 5,5 %, και όχι επί της δεύτερης προτάσεως τροποποιήσεως του ΚΥΚ, που προέβλεπε εισφορά αλληλεγγύης 6 %, την οποία υπέβαλε στην επιτροπή ΚΥΚ στις 21 Νοεμβρίου 2011, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, αφενός, ότι από τη δικογραφία προέκυπτε ότι το κείμενο που εξέδωσε η Επιτροπή στις 29 Ιουνίου 2011 δεν ήταν τυπικώς πρόταση τροποποιήσεως του ΚΥΚ, αλλά σχέδιο προτάσεως τροποποιήσεως του ΚΥΚ που προοριζόταν να αποτελέσει το αντικείμενο διαβουλεύσεως με τις συνδικαλιστικές ή επαγγελματικές οργανώσεις πριν από την υποβολή επίσημης προτάσεως τροποποιήσεως του ΚΥΚ στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αφετέρου, το κείμενο που υπέβαλε η Επιτροπή στην επιτροπή ΚΥΚ στις 21 Νοεμβρίου 2011 είχε διαβιβασθεί στη συνέχεια από την Επιτροπή στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ως νομοθετική πρόταση στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, η οποία διέπει την έκδοση και την τροποποίηση του ΚΥΚ από τα θεσμικά αυτά όργανα.
Στο πλαίσιο του λόγου που αντλείται από παράβαση της νομοθετικής διαδικασίας, η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε προσβάλει τη νομιμότητα της νομοθετικής διαδικασίας, με την έκδοση των συμπερασμάτων του της 7ης και 8ης Φεβρουαρίου 2013, τα οποία προέβλεπαν, σε αντίθεση με τη νομοθετική πρόταση της Επιτροπής, την αναστολή της εφαρμογής της μεθόδου επικαιροποιήσεως των αποδοχών για τα έτη 2013 και 2014 και την εφαρμογή της εισφοράς αλληλεγγύης κατά την ίδια περίοδο. Καταρχάς, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε ότι, εν προκειμένω, είχε τηρηθεί η συνήθης νομοθετική διαδικασία. Εν συνεχεία, επισήμανε ότι η κατανομή αρμοδιοτήτων δεν απαγορεύει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να λάβει θέση επί ζητήματος που αποτελεί αντικείμενο νομοθετικής διαδικασίας. Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η «πολιτικής» φύσεως επιρροή των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επί της νομοθετικής εξουσίας του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο ακυρώσεως της προσβαλλομένης στην παρούσα υπόθεση αποφάσεως από το Γενικό Δικαστήριο.
Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας σχετικά με την αρχή του δικαίου της Ένωσης σύμφωνα με την οποία η εισφορά αλληλεγγύης μπορεί να εφαρμόζεται μόνον συγχρόνως με την εφαρμογή της μεθόδου αναπροσαρμογής των αποδοχών, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι η ύπαρξη μιας τέτοιας αρχής δεν προέκυπτε ούτε από τη νομολογία ούτε από τις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού 1023/2013 ούτε από τη σχέση μεταξύ των επίμαχων μέτρων. Το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι ο νομοθέτης, εντός των ορίων της ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, ήταν ελεύθερος να προβλέψει ρητώς, με τον κανονισμό 1023/2013, ότι η εισφορά αλληλεγγύης θα εφαρμοζόταν κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατά την οποία η εφαρμογή της μεθόδου αναπροσαρμογής των αποδοχών είχε ανασταλεί. Υπενθύμισε ότι ο νομοθέτης δικαιολόγησε αυτή την επιλογή με την επιδίωξη να ληφθούν υπόψη όχι μόνον τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 7ης και 8ης Φεβρουαρίου 2013, αλλά και «οι μελλοντικοί δημοσιονομικοί περιορισμοί», «οι ιδιαίτερα δύσκολες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες στα κράτη μέλη και στην Ένωση συνολικά», καθώς και να επιδειχθεί «η αλληλεγγύη της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης προς τα δραστικά μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη ως αποτέλεσμα της πρωτόγνωρης χρηματοπιστωτικής κρίσης». Το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η επιλογή αυτή συνιστούσε πρόδηλη πλάνη ή κατάχρηση εξουσίας.
Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή.
( 1 ) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 1023/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2013, L 287, σ. 15).