Υπόθεση T-600/15

Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) κ.λπ.

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής

«Προσφυγή ακυρώσεως — Φυτοπροστατευτικά προϊόντα — Δραστική ουσία sulfoxaflor — Εγγραφή στο παράρτημα του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 540/2011 — Απουσία άμεσου επηρεασμού — Απαράδεκτο»

Περίληψη – Διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα) της 28ης Σεπτεμβρίου 2016

1. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Άμεσος επηρεασμός – Κριτήρια – Κανονισμός της Επιτροπής για την έγκριση φυτοπροστατευτικού προϊόντος το οποίο περιέχει τη δραστική ουσία sulfoxaflor – Προσφυγή ασκηθείσα από ένωση μελισσοκόμων και περιβαλλοντικές οργανώσεις – Πράξη που δεν αφορά άμεσα τον προσφεύγοντα – Απαράδεκτο

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου· κανονισμοί της Επιτροπής 540/2011 και 2015/1295)

2. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Κριτήρια – Συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων – Δεν αρκεί για τη διαπίστωση του άμεσου επηρεασμού

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου· κανονισμοί της Επιτροπής 540/2011 και 2015/1295)

3. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Άμεσος επηρεασμός – Κριτήρια – Δυνατότητα να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι προϋποθέσεις παραδεκτού με την επίκληση της αρχής της προστασίας του περιβάλλοντος και του δικαιώματος σε αποτελεσματική δικαστική προστασία – Δεν υφίσταται

   (Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 37 και 47)

4. Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Άμεσος επηρεασμός – Κριτήρια – Δυνατότητα να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι προϋποθέσεις παραδεκτού με την επίκληση της σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (Σύμβαση Århus) – Δεν υφίσταται

   (Άρθρα 216 § 2 ΣΛΕΕ και 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· Σύμβαση του Århus, άρθρο 9 § 3)

1.  Ο κανονισμός 2015/1295 για την έγκριση της δραστικής ουσίας sulfoxaflor, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 1107/2009 σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά, και για την τροποποίηση του παραρτήματος του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 540/2011 δεν αφορά άμεσα ένωση μελισσοκόμων και περιβαλλοντικές οργανώσεις, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, και, ως εκ τούτου, δεν προσβάλλεται παραδεκτώς με την ασκηθείσα από τους ως άνω προσφυγή ακυρώσεως.

   Συγκεκριμένα, ο κανονισμός 2015/1295, αντικείμενο του οποίου είναι η έγκριση, υπό ορισμένους όρους, της εν λόγω δραστικής ουσίας ως συστατικού φυτοπροστατευτικών προϊόντων βάσει του κανονισμού 1107/2009 και η εγγραφή της ουσίας αυτής στο παράρτημα του εκτελεστικού κανονισμού 540/2011 όσον αφορά τον κατάλογο των εγκεκριμένων δραστικών ουσιών, παράγει ευθέως αποτελέσματα για τη νομική κατάσταση των κρατών μελών, τα οποία δύνανται να εγκρίνουν τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων που περιέχουν την ουσία sulfoxaflor, εφόσον υποβληθεί σχετική αίτηση, καθώς και για τη νομική κατάσταση των δυνητικών αιτούντων την έγκριση διάθεσης στην αγορά τέτοιων προϊόντων αλλά όχι για τη νομική κατάσταση της εν λόγω ένωσης και των περιβαλλοντικών οργανώσεων.

   Όσον αφορά τις έννομες συνέπειες του κανονισμού αυτού επί του δικαιώματος ιδιοκτησίας και του δικαιώματος προς άσκηση εμπορικής δραστηριότητας των οποίων απολαύουν τα μέλη της εν λόγω ένωσης μελισσοκόμων, αφενός, αν υποτεθεί ότι η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων που περιέχουν την ουσία sulfoxaflor ενδέχεται πράγματι να θέσει σε κίνδυνο τις εμπορικές δραστηριότητες των μελών της ένωσης αυτής, αυτές οι οικονομικές συνέπειες δεν αφορούν τη νομική κατάστασή τους αλλά μόνον την πραγματική κατάσταση στην οποία τελούν. Αφετέρου, αυτή η φερόμενη απειλή προϋποθέτει περαιτέρω την έγκριση από κράτος μέλος φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει την ουσία sulfoxaflor. Η χορήγηση, ωστόσο, μιας τέτοιας έγκρισης δεν συνιστά αυτόματη συνέπεια της έγκρισης της ουσίας sulfoxaflor αλλά εξαρτάται από την άσκηση, εκ μέρους των κρατών μελών, σημαντικής εξουσίας εκτίμησης και ευρέος περιθωρίου χειρισμών.

   Ομοίως, όσον αφορά τους σκοπούς της εκστρατείας τους οποίους επιδιώκουν περιβαλλοντικές οργανώσεις, στον βαθμό που η προσβαλλόμενη πράξη έχει συνέπειες επ' αυτής, πρόκειται για συνέπειες πραγματικές και όχι έννομες.

   (βλ. σκέψεις 24-26, 31-33, 40-42, διατακτ. 1)

2.  Στο πλαίσιο της εκτίμησης της ενεργητικής νομιμοποίησης προσφεύγοντος προς άσκηση προσφυγής ακυρώσεως κατά πράξης της Ένωσης, καίτοι σε ορισμένες περιπτώσεις, εκ του ότι ο προσφεύγων έχει μετάσχει στη διοικητική διαδικασία που προηγήθηκε της έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης δύναται να συναχθεί, σε συνδυασμό με άλλες περιστάσεις, ότι η πράξη αυτή τον αφορά ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, εντούτοις, από τη συμμετοχή αυτή δεν είναι δυνατό να συναχθεί ότι η επίμαχη πράξη αφορά άμεσα τον προσφεύγοντα.

   (βλ. σκέψη 44)

3.  Τα άρθρα 37 και 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων δεν αμφισβητούν την ερμηνεία του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ και δη της προϋποθέσεως του άμεσου επηρεασμού, όπως απορρέει από την πάγια νομολογία των δικαστηρίων της Ένωσης.

   Συγκεκριμένα, όσον αφορά το άρθρο 37 του Χάρτη, το άρθρο αυτό περιέχει απλώς μια αρχή η οποία καθιερώνει γενική υποχρέωση της Ένωσης όσον αφορά τους σκοπούς που οφείλει να επιδιώκει στο πλαίσιο των πολιτικών της, και όχι δικαίωμα άσκησης προσφυγής ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης σε θέματα περιβάλλοντος. Όσον αφορά το άρθρο 47 του Χάρτη, αντικείμενο της διάταξης αυτής δεν είναι η τροποποίηση του συστήματος δικαστικού ελέγχου που προβλέπουν οι Συνθήκες, και δη οι κανόνες περί παραδεκτού των ευθειών προσφυγών που ασκούνται ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης.

   (βλ. σκέψεις 47, 49, 52)

4.  Οι διεθνείς συμφωνίες που συνάπτει η Ένωση, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Σύμβαση του Århus, για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος, δεν κατισχύουν των πράξεων του πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης, οπότε δεν μπορεί να γίνει δεκτή απόκλιση από το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, με βάση την εν λόγω Σύμβαση.

   Επιπλέον, το άρθρο 9, παράγραφος 3, της Σύμβασης του Århus δεν περιλαμβάνει καμία άνευ αιρέσεων και αρκούντως σαφή υποχρέωση προς άμεση ρύθμιση της νομικής κατάστασης ιδιωτών. Κατά συνέπεια, οι πολίτες δεν μπορούν να επικαλούνται ευθέως το άρθρο 9, παράγραφος 3, της Σύμβασης του Århus ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης.

   Τέλος, το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, όπως έχει ερμηνευθεί από τα δικαστήρια της Ένωσης, δεν είναι ασύμβατο με το άρθρο 9, παράγραφος 3, της Σύμβασης του Århus. Πράγματι, η ίδια η Σύμβαση του Århus, με τη διατύπωση «τα μέλη του κοινού τα οποία πληρούν τα τυχόν προβλεπόμενα από [το] εθνικό δίκαιο κριτήρια», είναι εκείνη η οποία εξαρτά τα δικαιώματα τα οποία το άρθρο της 9, παράγραφος 3, λογίζεται ότι απονέμει στα μέλη του κοινού από την προϋπόθεση ότι τα μέλη αυτά πληρούν τα απορρέοντα από το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, κριτήρια του παραδεκτού.

   (βλ. σκέψεις 56, 58-60)