Υπόθεση C‑515/14
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
κατά
Κυπριακής Δημοκρατίας
«Παράβαση κράτους μέλους — Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων — Εργαζόμενοι — Άρθρα 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ — Παροχές γήρατος — Διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας — Υπάλληλοι κράτους μέλους κάτω των 45 ετών οι οποίοι αποχωρούν από το εν λόγω κράτος μέλος για να ασκήσουν επαγγελματική δραστηριότητα σε άλλο κράτος μέλος ή σε θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
Περίληψη — Απόφαση του Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα) της 21ης Ιανουαρίου 2016
Προσφυγή λόγω παραβάσεως — Αντικείμενο της διαφοράς — Προσδιορίζεται κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία — Διευκρίνιση των αρχικών αιτιάσεων στο εισαγωγικό δικόγραφο — Επιτρέπεται
(Άρθρο 258 ΣΛΕΕ)
Κοινωνική ασφάλιση — Διακινούμενοι εργαζόμενοι — Διατάξεις της Συνθήκης — Εθνική νομοθεσία καταλήγουσα στη στέρηση των διακινούμενων εργαζομένων από τη δυνατότητα συνεκτιμήσεως, για την κτήση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος, ορισμένων περιόδων εργασίας που έχουν ληφθεί υπόψη ως προς τους άλλους εργαζομένους — Δεν επιτρέπεται
(Άρθρα 45 ΣΛΕΕ έως 48 ΣΛΕΕ)
Κοινωνική ασφάλιση — Διακινούμενοι εργαζόμενοι — Αρμοδιότητα των κρατών μελών να διευθετούν τα συστήματά τους κοινωνικής ασφαλίσεως — Όρια — Τήρηση του δικαίου της Ένωσης — Κανόνες της Συνθήκης αφορώντες την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων — Συνέπειες για τα ευεργετήματα που παρέχονται βάσει της νομοθεσίας μόνον ενός κράτους μέλους
(Άρθρα 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ)
Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων — Εργαζόμενοι — Ίση μεταχείριση — Κοινωνικά πλεονεκτήματα — Εθνική νομοθεσία προβλέπουσα απώλεια των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων ηλικίας κατώτερης των 45 ετών, οι οποίοι αποχωρούν από το κράτος μέλος καταγωγής τους για να ασκήσουν επαγγελματική δραστηριότητα σε άλλο κράτος μέλος, σε θεσμικό όργανο της Ένωσης ή σε άλλο διεθνή οργανισμό — Δεν επιτρέπεται
(Άρθρο 4 § 3 ΣΕΕ· άρθρα 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ)
Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων — Εργαζόμενοι — Ίση μεταχείριση — Κοινωνικά πλεονεκτήματα — Περιορισμός — Δικαιολόγηση — Επιδίωξη σκοπών οικονομικής φύσεως — Δεν επιτρέπεται
(Άρθρα 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ)
Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.
(βλ. σκέψεις 12, 13)
Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.
(βλ. σκέψεις 34, 35)
Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.
(βλ. σκέψεις 38-41)
Παραβαίνει τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ καθώς και το άρθρο 4, παράγραφος 3, ΛΕΕ, το κράτος μέλος το οποίο δεν κατάργησε, με αναδρομική ισχύ από την ημερομηνία εντάξεώς του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εθνική νομοθεσία σύμφωνα με την οποία υπάλληλος ηλικίας κατώτερης των 45 ετών, ο οποίος παραιτείται της θέσεως εργασίας την οποία έχει στην εθνική δημόσια διοίκηση για να ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα σε άλλο κράτος μέλος, σε θεσμικό όργανο της Ένωσης ή σε άλλο διεθνή οργανισμό λαμβάνει αμέσως το εφάπαξ ποσό και χάνει τα μελλοντικά συνταξιοδοτικά του δικαιώματα, ενώ τούτο δεν συμβαίνει στην περίπτωση υπαλλήλου ο οποίος εξακολουθεί να εργάζεται στη θέση αυτή ή αποχωρεί από αυτήν για να ασκήσει άλλα δημόσια καθήκοντα στο έδαφος του πρώτου κράτους μέλους. Συγκεκριμένα, η νομοθεσία αυτή αποθαρρύνει τους εργαζομένους να αποχωρήσουν από το κράτος μέλος καταγωγής τους για να ασκήσουν επαγγελματική δραστηριότητα στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, σε θεσμικό όργανο της Ένωσης ή σε άλλο διεθνή οργανισμό και έχει ως αποτέλεσμα την άνιση μεταχείριση μεταξύ των διακινούμενων εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων αυτών οι οποίοι εργάζονται σε θεσμικά όργανα της Ένωσης ή σε άλλον διεθνή οργανισμό, αφενός, και των υπαλλήλων οι οποίοι άσκησαν τη δραστηριότητά τους στο κράτος μέλος καταγωγής τους, αφετέρου.
Συναφώς, καίτοι είναι αληθές ότι η εν λόγω νομοθεσία εφαρμόζεται τόσο στους εθνικούς υπαλλήλους που επιλέγουν να παραιτηθούν από την υπηρεσία τους για να εργασθούν στον ιδιωτικό τομέα, στο κράτος μέλος καταγωγής τους, όσο και σε αυτούς που παραιτούνται και αποχωρούν από το εν λόγω κράτος μέλος για να εργασθούν σε άλλο κράτος μέλος, σε θεσμικό όργανο της Ένωσης ή σε άλλο διεθνή οργανισμό, εντούτοις η νομοθεσία αυτή περιορίζει άμεσα την πρόσβαση της τελευταίας αυτής κατηγορίας υπαλλήλων στην αγορά εργασίας κρατών μελών άλλων από το κράτος μέλος καταγωγής τους και, επομένως, μπορεί να εμποδίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων.
Για να περιορίζει ένα μέτρο την ελεύθερη κυκλοφορία, δεν χρειάζεται να στηρίζεται στην ιθαγένεια των ενδιαφερομένων ούτε καν να έχει ως αποτέλεσμα το να ευνοεί το σύνολο των ημεδαπών εργαζομένων ή να περιάγει σε δυσμενή θέση αποκλειστικά και μόνο τους υπηκόους των άλλων κρατών μελών χωρίς να θίγει τους ημεδαπούς εργαζομένους. Αρκεί το εισάγον ευμενή μεταχείριση μέτρο να ευνοεί ορισμένες κατηγορίες προσώπων που ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα στο εν λόγω κράτος μέλος.
(βλ. σκέψεις 43, 45-47, 58 και διατακτ.)
Εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων δεν δικαιολογείται από το επιχείρημα απλώς ότι οι διαφοροποιήσεις στις προϋποθέσεις χορηγήσεως των ωφελημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ισορροπία του συστήματος και η επίμαχη νομοθεσία αποσκοπεί στη διασφάλιση της ως άνω ισορροπίας, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας. Συγκεκριμένα, καίτοι δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι κίνδυνος σοβαρής διαταράξεως της οικονομικής ισορροπίας του συστήματος κοινωνικής ασφαλίσεως μπορεί να συνιστά επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος δυνάμενο να δικαιολογήσει παραβίαση των διατάξεων της Συνθήκης περί του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, απόκειται εντούτοις στις αρμόδιες εθνικές αρχές, όταν λαμβάνουν μέτρο κατά παρέκκλιση αρχής την οποία κατοχυρώνει το δίκαιο της Ένωσης, να αποδείξουν, σε κάθε περίπτωση, ότι το εν λόγω μέτρο είναι κατάλληλο για την επίτευξη του προβαλλόμενου σκοπού και ότι δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού όρια. Επομένως, οι δικαιολογητικοί λόγοι που μπορούν να προβληθούν από ένα κράτος μέλος πρέπει να συνοδεύονται από ανάλυση της καταλληλότητας και της αναλογικότητας του περιοριστικού μέτρου που λαμβάνει το κράτος αυτό, καθώς και των συγκεκριμένων στοιχείων που μπορούν να στηρίξουν την επιχειρηματολογία του. Πρέπει βάσει τέτοιου είδους αντικειμενικής, λεπτομερούς και αριθμητικής αναλύσεως να αποδειχτεί με τη χρήση αξιόπιστων και συγκλινόντων δεδομένων με αποδεικτική ισχύ ότι υφίστανται πράγματι κίνδυνοι για την ισορροπία του συστήματος κοινωνικής ασφαλίσεως.
(βλ. σκέψεις 53, 54)