1. Προσφυγή ακυρώσεως — Φυσικά ή νομικά πρόσωπα — Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά
(Άρθρο 230, εδ. 4, ΕΚ· οδηγία 92/43 του Συμβουλίου· απόφαση 2004/798 της Επιτροπής)
2. Ευρωπαϊκές Κοινότητες — Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων
(Άρθρα 230, εδ. 4, ΕΚ, 234 ΕΚ και 241 ΕΚ)
3. Προσφυγή ακυρώσεως — Φυσικά ή νομικά πρόσωπα — Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά
(Άρθρο 230, εδ. 4, ΕΚ· οδηγία 92/43 του Συμβουλίου· απόφαση 2004/798 της Επιτροπής)
1. Για να συντρέχει άμεσος επηρεασμός του προσφεύγοντος, προϋπόθεση για το παραδεκτό της κατά το άρθρο 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ προσφυγής ακυρώσεως, το επίδικο κοινοτικό μέτρο πρέπει να παράγει ευθέως αποτελέσματα επί της νομικής καταστάσεως του προσφεύγοντος και να μην αφήνει καμία εξουσία εκτιμήσεως στους αποδέκτες του μέτρου που είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή του, όταν αυτή έχει αμιγώς αυτόματο χαρακτήρα και απορρέει αποκλειστικώς από την κοινοτική ρύθμιση χωρίς εφαρμογή άλλων παρεμβαλλόμενων κανόνων.
Η απόφαση 2004/798 για τη θέσπιση, κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 92/43 σχετικά με τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, του καταλόγου των τόπων κοινοτικής σημασίας για την ηπειρωτική βιογεωγραφική περιοχή δεν αφορά άμεσα τους ιδιοκτήτες εκτάσεων γης. Πράγματι, το προβλεπόμενο στο άρθρο 6, παράγραφοι 2 έως 4, της οδηγίας καθεστώς προστασίας, στο οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση υπάγει τις εκτάσεις γης των προσφευγόντων, δεν επάγεται άμεσα συνέπειες επί της έννομης καταστάσεώς τους.
Επ’ αυτού, γεγονός μεν είναι ότι το άρθρο 4, παράγραφος 5, της οδηγίας προβλέπει ότι, αφής στιγμής ένας τόπος καταχωρίζεται στον κατά την παράγραφο 2, τρίτο εδάφιο, του ιδίου άρθρου κατάλογο των τόπων κοινοτικής σημασίας, υπόκειται στις διατάξεις του άρθρου 6, παράγραφοι 2 έως 4, της οδηγίας, εντούτοις, οι τελευταίες αυτές διατάξεις αφήνουν περιθώριο ελιγμού στις εθνικές αρχές. Έπεται ότι το γεγονός ότι συγκεκριμένος τόπος συμπεριελήφθη στον κατάλογο των τόπων κοινοτικής σημασίας ουδεμία ακριβή ένδειξη παρέχει ως προς τα μέτρα που πρόκειται να λάβουν οι εθνικές αρχές σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας.
Τέλος, ακόμη και αν υποτεθεί ότι σοβαρές οικονομικές συνέπειες καθώς και μειονεκτήματα από νομικής απόψεως, ήτοι αύξηση των διοικητικών εξόδων και απαξίωση των ιδιοκτήτων εκτάσεων γης των προσφευγόντων είναι το άμεσο αποτέλεσμα της προσβαλλόμενης αποφάσεως, εντούτοις δεν επηρεάζεται από αυτές η έννομη αλλ’ απλώς η πραγματική κατάσταση των εν λόγω ιδιοκτητών εκτάσεων γης, οπότε δεν μπορεί να συναχθεί ότι επηρεάζονται άμεσα οι προσφεύγοντες.
(βλ. σκέψεις 35, 38, 46-47)
2. Η Συνθήκη εγκαθίδρυσε, μέσω των άρθρων 230 ΕΚ και 241 ΕΚ αυτής, αφενός, και μέσω του άρθρου 234 ΕΚ, αφετέρου, πλήρες σύστημα ενδίκων μέσων και διαδικασιών προς διασφάλιση του ελέγχου της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων, αναθέτοντάς τον στον κοινοτικό δικαστή. Στο πλαίσιο του συστήματος αυτού, τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αδυνατούν, λόγω των προβλεπομένων στο άρθρο 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ προϋποθέσεων παραδεκτού, να προσβάλλουν απευθείας κοινοτικές πράξεις κανονιστικού χαρακτήρα, έχουν τη δυνατότητα, αναλόγως της περιπτώσεως, να επικαλούνται την έλλειψη κύρους παρομοίων πράξεων είτε, παρεμπιπτόντως δυνάμει του άρθρου 241 ΕΚ, ενώπιον του κοινοτικού δικαστή είτε ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, και να τα ωθούν, δεδομένου ότι δεν είναι αρμόδια να αναγνωρίζουν τα ίδια την έλλειψη νομιμότητας των ανωτέρω πράξεων να υποβάλλουν συναφώς, ενώπιον του Δικαστηρίου, προδικαστικά ερωτήματα.
(βλ. σκέψη 49)
3. Η απόφαση 2004/798, για τη θέσπιση, κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 92/43 σχετικά με τη διατήρηση των φυσικών οιικοτόπων, του καταλόγου των τόπων κοινοτικής σημασίας για την ηπειρωτική βιογεωγραφική περιοχή, βάσει της οποίας ορίζονται ως τόποι κοινοτικής σημασίας ζώνες της Αυστριακής επικράτειας, δεν αφορά ατομικά τους δήμους, στο έδαφος των οποίων κείνται οι συγκεκριμένοι τόποι.
Πράγματι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι εμπλεκόμενοι δήμοι είναι αρμόδιοι για την εκτέλεση της οδηγίας, η σχετική αρμοδιότητα δεν μπορεί να τους εξατομικεύει κατά την έννοια του άρθρου 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ στο μέτρο που, αφενός, η έννομη κατάστασή τους συναφώς δεν διαφέρει από εκείνη οποιασδήποτε άλλης εθνικής αρχής επιφορτισμένης με την εκτέλεση της οδηγίας και ιδίως του άρθρου 6, παράγραφοι 2 έως 4 αυτής, αφετέρου, ο προσδιορισμός των τόπων κοινοτικής σημασίας με την προσβαλλόμενη απόφαση είναι γενικός και αφηρημένος, οπότε η τυχόν επίδραση των απορρεουσών από την οδηγία υποχρεώσεων επί της ασκήσεως της αρμοδιότητας των εμπλεκομένων δήμων σε σχέση με τη χωροταξία και την προστασία του εδάφους, είναι η ίδια σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο δήμο, τα εδαφικά όρια του οποίου περιλαμβάνουν καταχωρισμένο με την προσβαλλόμενη απόφαση τόπο.
Το γενικό συμφέρον που έχει ενδεχομένως μια περιφερειακή ή τοπική διοικητική οντότητα, υπό την ιδιότητά της ως αρμόδιας για θέματα οικονομικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος στο έδαφός της αρχής προς επίτευξη ευνοϊκού αποτελέσματος για την οικονομική ευημερία της, δεν αρκεί αφ’ εαυτού για να θεωρηθεί ότι πράξεις γενικής ισχύος, κατά την έννοια του άρθρου 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ, την αφορούν.
(βλ. σκέψεις 61-64, 72)