1. Προσφυγή λόγω παραβάσεως — Αντικείμενο της διαφοράς — Προσδιορισμός κατά τη διαδικασία πριν από την άσκηση της προσφυγής
(Άρθρα 226 ΕΚ και 228 ΕΚ)
2. Προσφυγή λόγω παραβάσεως — Διαπίστωση της παραβάσεως με απόφαση του Δικαστηρίου — Παράβαση της υποχρεώσεως εκτελέσεως της αποφάσεως — Χρηματικές κυρώσεις
(Άρθρο 228 § 2 ΕΚ)
3. Προσφυγή λόγω παραβάσεως — Διαπίστωση της παραβάσεως με απόφαση του Δικαστηρίου — Παράβαση της υποχρεώσεως εκτελέσεως της αποφάσεως — Χρηματικές κυρώσεις — Χρηματική ποινή
(Άρθρο 228 § 2 ΕΚ)
4. Προσφυγή λόγω παραβάσεως — Διαπίστωση της παραβάσεως με απόφαση του Δικαστηρίου — Παράβαση της υποχρεώσεως εκτελέσεως της αποφάσεως — Χρηματικές κυρώσεις — Χρηματική ποινή
(Άρθρο 228 § 2 ΕΚ)
1. Η επιταγή σύμφωνα με την οποία το αντικείμενο της προσφυγής που ασκείται βάσει του άρθρου 226 ΕΚ πρέπει να οριοθετείται κατά την προβλεπόμενη από το άρθρο αυτό προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία δεν μπορεί να φθάνει μέχρι το σημείο να απαιτείται σε κάθε περίπτωση απόλυτη σύμπτωση του διατακτικού της αιτιολογημένης γνώμης και των αιτημάτων της προσφυγής όταν το αντικείμενο της διαφοράς δεν έχει διευρυνθεί ή τροποποιηθεί, αλλ’ αντιθέτως απλώς περιοριστεί. Όταν επέρχεται νομοθετική μεταβολή κατά τη διάρκεια της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας, η προσφυγή μπορεί να αφορά εθνικές διατάξεις που δεν ταυτίζονται με εκείνες τις οποίες αφορούσε η αιτιολογημένη γνώμη. Το ίδιο όμως ισχύει αναμφίβολα και στην περίπτωση κατά την οποία μια τέτοια νομοθετική μεταβολή επήλθε κατόπιν της ασκήσεως της προσφυγής και η αιτίαση στην οποία ενέμεινε η Επιτροπή κατόπιν της εν λόγω νομοθετικής μεταβολής περιλαμβανόταν ούτως ή άλλως στην αιτίαση της πλήρους ελλείψεως εκτελέσεως μιας αποφάσεως του Δικαστηρίου. Η Επιτροπή, συνεπώς, δικαιούται να περιορίσει την έκταση της παραβάσεως της οποίας ζητεί τη διαπίστωση δυνάμει του άρθρου 228 ΕΚ, προκειμένου να συνεκτιμηθούν τα μέτρα μερικής εκτελέσεως. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δικαιούται να περιορίσει την έκταση της παραβάσεως της οποίας ζητεί τη διαπίστωση δυνάμει του άρθρου 228 ΕΚ, προκειμένου να συνεκτιμηθούν τα μέτρα μερικής εκτελέσεως που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της δεύτερης διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου.
(βλ. σκέψεις 35, 37-38)
2. Η διαδικασία του άρθρου 228, παράγραφος 2, αποσκοπεί στο να παρακινήσει το κράτος μέλος που παρέβη τις υποχρεώσεις του να εκτελέσει απόφαση διαπιστώσεως παραβάσεως και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να διασφαλίσει ότι το κράτος αυτό θα εφαρμόσει πράγματι το κοινοτικό δίκαιο. Τα προβλεπόμενα από τη διάταξη αυτή μέτρα, ήτοι το κατ’ αποκοπήν ποσό και η χρηματική ποινή, αποβλέπουν αμφότερα στον ίδιο αυτό σκοπό. Σκοπός της επιβολής χρηματικής ποινής και/ή καταβολής κατ’ αποκοπήν ποσού δεν είναι η αποκατάσταση τυχόν ζημίας που προκάλεσε το οικείο κράτος μέλος, αλλά η άσκηση σε αυτό οικονομικής πιέσεως ώστε να παύσει τη διαπιστωθείσα παράβαση. Οι επιβαλλόμενες χρηματικές κυρώσεις πρέπει, επομένως, να είναι ανάλογες με τον βαθμό πιέσεως που απαιτείται για να μεταβάλει το καθού κράτος μέλος τη συμπεριφορά του.
(βλ. σκέψεις 59-60)
3. Όταν επιβάλλεται χρηματική ποινή σε ένα κράτος μέλος ως κύρωση για την παράλειψη εκτελέσεως μιας αποφάσεως διαπιστώσεως παραβάσεως, εναπόκειται στο Δικαστήριο, κατά την άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεώς του, να καθορίζει το ύψος της χρηματικής ποινής κατά τρόπον ώστε να είναι ανάλογο, αφενός μεν, προς τις περιστάσεις, αφετέρου δε, προς τη διαπιστωθείσα παράβαση και την ικανότητα πληρωμής του οικείου κράτους μέλους. Προς τούτο, τα βασικά κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να εξασφαλίζεται ο χαρακτήρας της χρηματικής ποινής ως μέτρου εξαναγκασμού, με σκοπό την ομοιόμορφη και αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, είναι, κατ’ αρχήν, η διάρκεια της παραβάσεως, η σοβαρότητά της και η ικανότητα πληρωμής του οικείου κράτους μέλους. Για την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ιδίως οι συνέπειες που έχει η παράλειψη εκτελέσεως επί των ιδιωτικών και δημόσιων συμφερόντων και το επείγον του εξαναγκασμού του οικείου κράτους μέλους σε συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις του.
(βλ. σκέψεις 61-62)
4. Όσον αφορά το κριτήριο της διάρκειας της παραβάσεως, ο σχετικός συντελεστής πρέπει να προσδιορίζεται με βάση τον ακριβή χρόνο κατά τον οποίο το Δικαστήριο εκτιμά τα πραγματικά περιστατικά και όχι εκείνον της ασκήσεως της προσφυγής της Επιτροπής και με βάση κλίμακα που δεν περιορίζεται από τη διαβάθμιση από 1 μέχρι 3 που προτείνει η Επιτροπή.
(βλ. σκέψη 71)