ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 28ΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1987. - ΔΑΜΙΑΝΟΣ ΣΟΦ. ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ, ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. Ε. ΚΑΤΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ. - ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ - ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΚΑΤ'ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 130 ΤΗΣ ΠΡΑΞΕΩΣ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ : ΑΜΕΣΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 254/86.
Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 04355
Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
++++
Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες - Ελληνική Δημοκρατία - Μέτρα διασφαλίσεως - Ποσόστωση εισαγωγής - Διαχείριση από τις εθνικές αρχές - Τήρηση των υφιστάμενων εμπορικών ρευμάτων - Χορήγηση ποσοστώσεων στους νέους εισαγωγείς
( Πράξη προσχωρήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, άρθρο 130 : απόφαση 84/64 της Επιτροπής, άρθρα 6 και 7 )
Στο άρθρο 7 της αποφάσεως 84/64 της Επιτροπής, που επιτρέπει στην Ελληνική Δημοκρατία να θεσπίσει μέτρα διασφαλίσεως κατά την εισαγωγή σιγαρέττων και κατά το οποίο τα μερίδια που διατίθενται στους νέους εισαγωγείς δεν μπορούν να υπερβούν το 10% της συνολικής ποσότητας της οποίας επιτρέπεται η εισαγωγή, δεν μπορεί να δοθεί η ερμηνεία ότι το 10% της συνολικής ποσόστωσης πρέπει να χορηγηθεί καθ' ολοκληρία στους νέους εισαγωγείς . 'Εχει απλώς ως σκοπό, σε μια κατάσταση περιορισμού των εισαγωγών, να αποφευχθεί η διατάραξη από την παρέμβαση νέων εισαγωγέων των υφισταμένων εμπορικών ρευμάτων των οποίων το άρθρο 6 επιβάλλει την τήρηση .
Στο πλαίσιο της διαχειρίσεως της ορισθείσας από την προαναφερθείσα απόφαση ποσόστωσης, οι ελληνικές αρχές είχαν, κατά συνέπεια, το δικαίωμα να ορίσουν, υπό την προϋπόθεση της απορροφήσεως της συνολικής ποσόστωσης, στο μόνο νέο εισαγωγέα ποσόστωση κατώτερη από το 10% της συνολικής ποσόστωσης, ίση προς τις ποσοστώσεις που χορηγούνται στους παλαιούς εισαγωγείς που διαθέτουν τη μικρότερη ποσόστωση, εφόσον η μικρότερη αυτή ποσόστωση δεν αφορά ασήμαντες ποσότητες, κατά τρόπο διασφαλίζοντα την τήρηση των υφισταμένων εμπορικών ρευμάτων .
Στην υπόθεση 254/86,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Συμβουλίου της Επικρατείας της Ελλάδος προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
της ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "Δαμιανός Σοφ . Συμεωνίδης - Ανώνυμος Εμπορική Εταιρία Σιγαρέττων και Οικοδομικών Επιχειρήσεων ΑΕ"
και
του Υπουργού Εμπορίου,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία της αποφάσεως 84/38/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 11ης Ιανουαρίου 1984 ( ΕΕ L 23, σ . 37 ), με την οποία δίδεται στην Ελλάδα η άδεια να θεσπίσει μέτρα διασφαλίσεως κατά την εισαγωγή ορισμένων προϊόντων,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )
συγκείμενο από τους J . C . Moitinho de Almeida, πρόεδρο τμήματος, U . Everling και Y . Galmot, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : M . Darmon
γραμματέας : H . A . Roehl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν :
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Ξενοφώντα Γιαταγάνα,
- η ελληνική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Στέλιο Περάκη,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 10ης Ιουνίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του στη συνεδρίαση της 2ας Ιουλίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Με απόφαση της 20ής Ιουνίου 1986, που περιήλθε στο Δικαστήριο την 1η Οκτωβρίου 1986, το Συμβούλιο της Επικρατείας της Ελλάδος υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 6 και 7 των αποφάσεων 84/38 και 84/64 της Επιτροπής, αντιστοίχως της 11ης Ιανουαρίου 1984 και 27ης Ιανουαρίου 1984 ( ΕΕ L 23, σ . 37, και L 36, σ . 29 ).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Υπουργού Εμπορίου και της ανώνυμης εμπορικής εταιρίας σιγαρέττων και οικοδομικών επιχειρήσεων "Δαμιανός Σοφ . Συμεωνίδης ". Η διαφορά έχει ως αντικείμενο την ακύρωση του πίνακα κατανομής σιγαρέττων προελεύσεως ΕΟΚ, στον οποίο η αιτούσα επιχείρηση ενεγράφη ως μοναδικός νέος εισαγωγέας, μαζί με οκτώ παλαιούς εισαγωγείς και το εισαγωγικό δικαίωμά της προσδιορίστηκε σε 34 004 χιλιόγραμμα . Ο πίνακας αυτός έχει καταρτιστεί από την επιτροπή χορηγήσεως αδειών εισαγωγής, όργανο του Υπουργείου Εμπορίου, και αποτελεί τη βάση εκδόσεως των αδειών εισαγωγής .
3 Κατ' εφαρμογή του άρθρου 130 της πράξεως προσχωρήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, η Επιτροπή, όσον αφορά τα σιγαρέττα της διακρίσεως 24.02 Α του κοινού δασμολογίου, επέτρεψε, με την απόφαση 84/38, σ' αυτό το κράτος μέλος να θεσπίσει καθεστώς επίβλεψης ( άρθρο 2, παράγραφος 6, και άρθρο 4 ). Αυτό το καθεστώς τροποποιήθηκε με την απόφαση 84/64, η οποία επέτρεψε την επιβολή συστήματος περιορισμών στις εισαγωγές, καθορίζοντας σε 1 100 τόνους το μέγεθος της ποσοστώσεως ( άρθρο 2 ). Κατά τη διαχείριση αυτής της ποσόστωσης, οι ελληνικές αρχές όφειλαν να λαμβάνουν υπόψη τα υφιστάμενα εμπορικά ρεύματα ( άρθρο 6 της ίδιας απόφασης ), ενώ τα μερίδια που διατίθενται στους νέους εισαγωγείς δεν δύνανται να υπερβούν το 10% της προαναφερθείσας ποσόστωσης . Αυτό το σύστημα, πιο περιοριστικό, αντικατέστησε το προηγούμενο και είναι το μόνο που έχει εφαρμογή στα πραγματικά περιστατικά που προκάλεσαν τη διαφορά στην κύρια δίκη .
4 Κατ' εφαρμογή της αποφάσεως 84/64, το Υπουργείο Εμπορίου εξέδωσε αποφάσεις θεσπίζουσες κυρίως τον κανόνα κατά τον οποίο η ποσότητα, την οποία οι νέοι εισαγωγείς δικαιούνται να εισαγάγουν, δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα του παλαιού εισαγωγέα που διαθέτει τη μικρότερη ποσόστωση . Βάσει αυτών των αποφάσεων, καταρτίστηκε πίνακας κατατάξεως των σιγαρέττων ( της διακρίσεως 24.02 Α ) προελεύσεως κρατών μελών, στον οποίο η αιτούσα επιχείρηση στην κύρια δίκη ενεγράφη ως μοναδικός νέος εισαγωγέας, μαζί με οκτώ παλαιούς εισαγωγείς, και το εισαγωγικό της δικαίωμα προσδιορίστηκε σε 34 004 χιλιόγραμμα .
5 Η αιτούσα στην κύρια δίκη αποβλέπει στην ακύρωση αυτού του πίνακα καθώς και κάθε άλλης σχετικής διοικητικής πράξεως, υποστηρίζουσα ότι είχε το δικαίωμα να εισαγάγει ποσότητα σιγαρέττων ίση προς το 10% της προαναφερθείσας ποσόστωσης .
6 Το Συμβούλιο της Επικρατείας της Ελλάδος ανέβαλε την έκδοση οριστικής αποφάσεως και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα ερωτήματα :
"α ) Η εκδοθείσα κατ' εφαρμογή του άρθρου 130 της πράξεως προσχωρήσεως της Ελλάδος απόφαση 84/38/ΕΟΚ της Επιτροπής και ειδικότερα οι διατάξεις των άρθρων 6 και 7 αυτής έχουν την έννοια ότι, σε περίπτωση μοναδικού νέου εισαγωγέα σιγαρέττων, δημιουργείται συγκεκριμένη υποχρέωση για τις αρμόδιες ελληνικές αρχές και αντίστοιχο δικαίωμα του νέου εισαγωγέα να προσδιορισθεί το εισαγωγικό του δικαίωμα σε ποσοστό 10% της συνολικής ποσοστώσεως των 1 100 τόνων, ή το εν λόγω ποσοστό έχει θεσπισθεί ως ανώτατο όριο, προς αποτροπή του κινδύνου διαταράξεως των υφισταμένων εμπορικών ροών, οπότε η αρμόδια ελληνική αρχή δύναται να καθορίσει το εισαγωγικό δικαίωμα του μοναδικού νέου εισαγωγέα σε ύψος κατώτερο του 10% προς το σκοπό εξισώσεως με το μικρότερο παλαιό εισαγωγέα, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι απορροφάται η συνολική ποσόστωση των 1 100 τόνων;
β ) Αναλόγως της απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα και κατά συνεκτίμηση της φύσεως των μέτρων διασφαλίσεως που λαμβάνονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 130 της πράξεως προσχωρήσεως της Ελλάδος, δύναται ο ιδιώτης εισαγωγέας να επικαλεστεί ευθέως τις προαναφερόμενες διατάξεις ενώπιον εθνικών δικαστηρίων επιδιώκοντας την ακύρωση ατομικής διοικητικής πράξεως;"
7 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, τα προηγηθέντα της διαφοράς στην κύρια δίκη, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν η Επιτροπή και η ελληνική κυβέρνηση .
Επί του πρώτου ερωτήματος
8 Παρατηρείται ότι το άρθρο 7 της αποφάσεως 84/64 προβλέπει ότι "τα μερίδια που διατίθενται στους νέους εισαγωγείς δεν δύνανται να υπερβούν το 10% της συνολικής ποσότητας ". Σ' αυτή τη διάταξη δεν μπορεί να δοθεί η ερμηνεία ότι η συνολική ποσόστωση πρέπει να χορηγηθεί καθ' ολοκληρία στους νέους εισαγωγείς . Πράγματι, έχει απλώς ως σκοπό να αποφευχθεί ώστε, σε μια κατάσταση περιορισμού των εισαγωγών, τα υφιστάμενα εμπορικά ρεύματα να διαταραχθούν από την παρέμβαση νέων εισαγωγέων .
9 Χορηγώντας άδειες εισαγωγής σε νέους εισαγωγείς, η Ελληνική Δημοκρατία όφειλε να λαμβάνει υπόψη, σύμφωνα με το άρθρο 6 της προαναφερθείσας απόφασης, τα υφιστάμενα εμπορικά ρεύματα . Αν η ποσόστωση των 110 τόνων είχε χορηγηθεί στην αιτούσα στην κύρια δίκη, ως μοναδική νέα εισαγωγέα, αυτή θα είχε ευνοηθεί σε σχέση με τους παλαιούς εισαγωγείς των οποίων οι μικρότεροι δικαιούντο της ίδιας ποσόστωσης που χορηγήθηκε στην αιτούσα στην κύρια δίκη .
10 Η ερμηνεία των επίμαχων διατάξεων από τις ελληνικές αρχές, κατά την οποία η ποσότητα που οι νέοι εισαγωγείς είχαν το δικαίωμα να εισαγάγουν δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα του παλαιού εισαγωγέα που διέθετε τη μικρότερη ποσόστωση, ανταποκρίνεται, επομένως, στους επιδιωκόμενους από την κοινοτική νομοθεσία στόχους εφόσον η μικρότερη αυτή ποσόστωση δεν αφορά ασήμαντες ποσότητες .
11 Κατά συνέπεια, στο πρώτο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι τα άρθρα 6 και 7 της αποφάσεως 84/64, έχουν την έννοια ότι οι ελληνικές αρχές μπορούν, υπό την προϋπόθεση της απορροφήσεως της συνολικής ποσόστωσης των 1 100 τόνων, να χορηγήσουν σε νέο εισαγωγέα ποσόστωση κατώτερη από το 10% της συνολικής αυτής ποσόστωσης, ίση προς τις ποσοστώσεις που χορηγούνται στους παλαιούς εισαγωγείς που διαθέτουν τη μικρότερη ποσόστωση, κατά τρόπο διασφαλίζοντα την τήρηση των υφισταμένων εμπορικών ρευμάτων .
12 Λαμβανομένης υπόψη της διδομένης απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, δεν παρίσταται ανάγκη απαντήσεως στο δεύτερο .
Επί των δικαστικών εξόδων
13 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η ελληνική κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα ),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε, με απόφαση της 20ής Ιουνίου 1986, το Συμβούλιο της Επικρατείας της Ελλάδος,
αποφαίνεται :
Τα άρθρα 6 και 7 της αποφάσεως 84/64 έχουν την έννοια ότι οι ελληνικές αρχές μπορούν, υπό την προϋπόθεση της απορροφήσεως της συνολικής ποσόστωσης των 1 100 τόνων, να χορηγήσουν σε νέο εισαγωγέα ποσόστωση κατώτερη από το 10% της συνολικής αυτής ποσόστωσης, ίση προς τις ποσοστώσεις που χορηγούνται στους παλαιούς εισαγωγείς που διαθέτουν τη μικρότερη ποσόστωση, κατά τρόπο διασφαλίζοντα την τήρηση των υφισταμένων εμπορικών ρευμάτων .