ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 4ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1988. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΥΛΕΡΙΚΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 113/86.
Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 00607
Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
++++
1 . Προσφυγή λόγω παραβάσεως - Αντικείμενο της διαφοράς - Προσδιορίζεται κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία - Πραγματικά περιστατικά μεταγενέστερα της διατύπωσης της αιτιολογημένης γνώμης - Προϋποθέσεις για να ληφθούν υπόψη - Περιστατικά της ίδιας φύσεως που συνιστούν την ίδια συμπεριφορά με τα αρχικώς προβληθέντα - Σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας
( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 169 )
2 . Γεωργία - Κοινή οργάνωση αγοράς - Αυγά - Συλλογή και διαβίβαση στοιχείων για τη δομή και τις δραστηριότητες των εκκολαπτηρίων - Υποχρεώσεις των κρατών μελών
( Κανονισμός 2782/85 του Συμβουλίου, άρθρο 10 κανονισμός 1868/77 της Επιτροπής, άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 )
1 . Το αντικείμενο της προσφυγής που ασκείται βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης προσδιορίζεται από τη διαδικασία που προηγείται της ασκήσεως της προσφυγής και την οποία προβλέπει η εν λόγω διάταξη, καθώς και από τα αιτήματα της προσφυγής, τόσο η προσφυγή δε όσο και η αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής πρέπει να στηρίζονται στους ίδιους λόγους και ισχυρισμούς .
'Οταν όμως η προσαπτόμενη παράβαση έγκειται στη συστηματική καθυστέρηση με την οποία το κράτος διαβιβάζει τα στοιχεία που οφείλει να κοινοποιεί περιοδικά στην Επιτροπή, οι καθυστερήσεις που σημειώνονται μετά την αιτιολογημένη γνώμη αποτελούν πράξεις της ίδιας φύσεως με εκείνες στις οποίες αναφέρεται η γνώμη αυτή και συνθέτουν μία και την αυτή συμπεριφορά, ώστε μπορούν να περιληφθούν στο αντικείμενο της διαφοράς, ιδίως στην περίπτωση που το συγκεκριμένο κράτος μέλος, αμυνόμενο, τήρησε τέτοια στάση όσον αφορά τη διαδικασία κοινοποιήσεως γενικώς ώστε δεν θίγονται τα δικαιώματα άμυνάς του .
2 . Οι προθεσμίες που τάσσονται για τη διαβίβαση από τα κράτη μέλη προς την Επιτροπή των στατιστικών στοιχείων σχετικά με τη δομή και τις δραστηριότητες των εκκολαπτηρίων που προβλέπουν το άρθρο 10 του κανονισμού 2782/75 και τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 είναι δεσμευτικές, πλην όμως δεν αποκλείεται κάποια ελαστικότητα σε εξαιρετικές περιπτώσεις .
Οι εθνικές αρχές έχουν το καθήκον να φροντίζουν, με το κατάλληλο σύστημα ελέγχου, για την έγκυρη εκ μέρους των εκκολαπτηρίων διαβίβαση των εν λόγω στοιχείων, ώστε να μπορούν οι ίδιες να τα κοινοποιούν στην Επιτροπή εντός της τασσομένης προθεσμίας και, επομένως, δεν μπορούν να επικαλεστούν τις καθυστερήσεις των εκκολαπτηρίων προκειμένου να δικαιολογήσουν την υπέρβαση των προθεσμιών που τάσσουν οι προαναφερθείσες διατάξεις .
Στην υπόθεση 113/86,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο Gianluigi Campogrande, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet,
προσφεύγουσα,
κατά
Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Luigi Ferrari Bravo, προϊστάμενο της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών του Υπουργείου Εξωτερικών, επικουρούμενο από τον Pier Giorgio Ferri, avvocato dello Stato, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την ιταλική πρεσβεία, 5, rue Marie-Adelaide,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10 του κανονισμού 2782/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί παραγωγής και εμπορίας των αυγών προς επώαση και των νεοσσών πουλερικών ορνιθώνος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/014, σ . 90 ), και από τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 της Επιτροπής, της 29ης Ιουλίου 1977, περί λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού αυτού ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/019, σ . 64 ),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
συγκείμενο από τους G . Bosco, πρόεδρο τμήματος, προεδρεύοντα, O . Due, πρόεδρο τμήματος, U . Everling, K . Bahlmann, R . Joliet, T . F . O' Higgins και F . Schockweiler, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : J . L . da Cruz Vilaca
γραμματέας : Β . Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 16ης Ιουνίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 10ης Νοεμβρίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 29 Μαΐου 1986, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169, δεύτερη παράγραφος, της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη διαβιβάζοντας εντός των προβλεπομένων προθεσμιών τα στατιστικά στοιχεία που προβλέπει :
- το άρθρο 10 του κανονισμού 2782/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί της παραγωγής και εμπορίας των αυγών προς επώαση και των νεοσσών πουλερικών ορνιθώνος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/014, σ . 90 ),
- τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 της Επιτροπής, της 29ης Ιουλίου 1977, περί λεπτομερειών εφαρμογής του προαναφερθέντος κανονισμού 2782/75 ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/019, σ . 64 ),
παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τον κανονισμό αυτό .
2 Για να διευκολυνθεί η προσαρμογή της προσφοράς στις απαιτήσεις της αγοράς, ο προαναφερθείς κανονισμός 2782/75 του Συμβουλίου προβλέπει μέτρα με σκοπό την κατάρτιση βραχυπροθέσμων και μακροπροθέσμων προβλέψεων βάσει της γνώσεως των χρησιμοποιουμένων μέσων παραγωγής . Προς το σκοπό αυτό, το άρθρο 9 του κανονισμού επιβάλλει συγκεκριμένα την υποχρέωση σε κάθε εκκολαπτήριο να ανακοινώνει κάθε μήνα στον αρμόδιο φορέα του κράτους μέλους τον αριθμό των αυγών προς επώαση τα οποία ετέθησαν σε επώαση, τον αριθμό των εκκολαφθέντων νεοσσών και τον αριθμό των νεοσσών που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν στην πραγματικότητα . Κατά το άρθρο 10 του κανονισμού αυτού τα κράτη μέλη κοινοποιούν κάθε μήνα στην Επιτροπή, μετά την παραλαβή και την ανάλυση των στοιχείων που αναφέρονται στο άρθρο 9, ένα συγκεντρωτικό δελτίο συντασσόμενο με βάση τα προαναφερθέντα στοιχεία για τον προηγούμενο μήνα .
3 Ο προαναφερθείς κανονισμός 1868//77 της Επιτροπής προβλέπει εξάλλου, στο άρθρο 4, παράγραφος 1, ότι τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή το εν λόγω συγκεντρωτικό δελτίο για κάθε μήνα του ημερολογιακού έτους το αργότερο τέσσερις εβδομάδες μετά το μήνα στον οποίο αναφέρεται . Τέλος, το άρθρο 6 ορίζει ότι πριν από τις 16 Ιανουαρίου εκάστου έτους τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή στατιστικά στοιχεία που αφορούν τη δομή και τη δραστηριότητα των εκκολαπτηρίων .
4 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .
Επί του αντικειμένου της διαφοράς
5 'Οσον αφορά το αντικείμενο της υπό κρίση διαφοράς πρέπει να σημειωθεί ότι το αντικείμενο της προσφυγής που ασκείται βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης προσδιορίζεται από τη διαδικασία που προηγείται της ασκήσεως της προσφυγής και την οποία προβλέπει η εν λόγω διάταξη, καθώς και από τα αιτήματα της προσφυγής, τόσο η προσφυγή δε όσο και η αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής πρέπει να στηρίζονται στους ίδιους λόγους και ισχυρισμούς ( βλέπε απόφαση της 7ης Φεβρουαρίου 1984, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, 166/82, Συλλογή 1984, σ . 459 ). 'Οπως προκύπτει από τη δικογραφία, ορισμένες από τις προσαπτόμενες με την προσφυγή καθυστερήσεις σημειώθηκαν μετά την αιτιολογημένη γνώμη της 24ης Απριλίου 1985 και αφορούν τη διαβίβαση των στοιχείων που έπρεπε να κοινοποιηθούν μετά την εν λόγω ημερομηνία .
6 Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η Επιτροπή, με το διατακτικό της αιτιολογημένης γνώμης, προσάπτει στην Ιταλική Δημοκρατία γενικώς ότι παρέβη τις υποχρεώσεις "διότι δεν απέστειλε εντός των προβλεπομένων προθεσμιών τα στατιστικά στοιχεία" που αναφέρονται στο άρθρο 10 του κανονισμού 2782/75 του Συμβουλίου, καθώς και στα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 της Επιτροπής . Στην αιτιολογία της γνώμης αυτής η Επιτροπή αναφέρει ότι είχε λάβει μέχρι τότε, ύστερα από ανταλλαγή αλληλογραφίας με την ιταλική κυβέρνηση το 1983, μόνο τα πλήρη μηνιαία στοιχεία του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 1983, καθώς και ορισμένα στοιχεία του Φεβρουαρίου, Μαρτίου και Απριλίου 1984, ενώ τα τελευταία πλήρη ετήσια στατιστικά στοιχεία που είχε λάβει ήταν του έτους 1982 .
7 Με το ίδιο πνεύμα, η Επιτροπή καταλήγει στην προσφυγή της ότι η Ιταλική Δημοκρατία, "μη διαβιβάζοντας εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα στατιστικά στοιχεία ... ", παρέβη τις υποχρεώσεις της .
8 Αιτιολογώντας το συμπέρασμα αυτό, η Επιτροπή επικαλείται το γεγονός ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν είχε ακόμα διαβιβάσει τα στατιστικά στοιχεία τα σχετικά με τη δομή και τη δραστηριότητα των εκκολαπτηρίων των ετών 1984 και 1985, που έπρεπε να είχαν διαβιβαστεί πριν από τις 30 Ιανουαρίου 1985 και τις 30 Ιανουαρίου 1986 αντιστοίχως . Εξάλλου, τα μηνιαία στοιχεία εξακολουθούσαν να διαβιβάζονται εκ συστήματος με καθυστέρηση περίπου δύο μηνών σε σχέση με την προθεσμία που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1868/77 .
9 Επομένως, η Επιτροπή αναφέρεται με την προσφυγή της όχι σε συγκεκριμένες ενέργειες, αλλά σε διαρκή παράβαση εκ μέρους της ιταλικής κυβέρνησης της υποχρεώσεώς της να διαβιβάζει εγκαίρως τα εν λόγω στοιχεία .
10 Κατά το χρόνο της ασκήσεως της υπό κρίση προσφυγής, τα στατιστικά στοιχεία των ετών 1984 και 1985 είχαν διαβιβαστεί στην Επιτροπή, όπως ομολογεί η ίδια με το υπόμνημα απαντήσεως, πλην όμως η ιταλική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι τα στατιστικά αυτά στοιχεία, καθώς και τα άλλα στοιχεία τα οποία αφορά η προσφυγή, διαβιβάστηκαν μετά την παρέλευση των εν λόγω προθεσμιών . Εξάλλου, η ιταλική κυβέρνηση δεν αμφισβήτησε την αιτίαση που της προσάπτει η Επιτροπή με την προσφυγή, ότι δηλαδή συνεχίζει να διαβιβάζει με καθυστέρηση τα μηνιαία στοιχεία .
11 Πρέπει επομένως να θεωρηθεί ότι οι συνεχείς καθυστερήσεις στη διαβίβαση που σημειώθηκαν μετά την αιτιολογημένη γνώμη αποτελούν πράξεις της ίδιας φύσεως με εκείνες στις οποίες αναφέρεται η γνώμη αυτή και συνθέτουν μία και την αυτή συμπεριφορά . 'Οπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 22ας Μαρτίου 1983 ( Επιτροπή κατά Γαλλικής Δημοκρατίας, 42/82, Συλλογή 1983, σ . 1013 ), υπό τις συνθήκες αυτές το αντικείμενο της διαφοράς μπορεί να περιλαμβάνει και περιστατικά μεταγενέστερα της αιτιολογημένης γνώμης .
12 Εξάλλου, ούτε τα επιχειρήματα που αναπτύσσει η ιταλική κυβέρνηση για την άμυνά της ενώπιον του Δικαστηρίου αναφέρονται σε συγκεκριμένες διαβιβάσεις, αλλά αφορούν και αυτά γενικώς τη διαδικασία διαβιβάσεως . Επομένως, τα δικαιώματα άμυνας της ιταλικής κυβέρνησης δεν θίγονται με τη στάση της Επιτροπής η οποία επικρίνει γενικώς την εκπρόθεσμη κοινοποίηση των στοιχείων .
13 Πρέπει λοιπόν να θεωρηθεί ότι αντικείμενο της διαφοράς εν προκειμένω είναι η μη τήρηση των εν λόγω προθεσμιών από τις αρχές της Ιταλικής Δημοκρατίας, όπως στοιχειοθετείται με τις συνεχείς καθυστερήσεις, χωρίς να συντρέχει λόγος να εξεταστεί χωριστά κάθε εκπρόθεσμη διαβίβαση και να αποκλειστούν τα μεταγενέστερα της αιτιολογημένης γνώμης περιστατικά .
Επί της προσαπτόμενης παράβασης
14 Κατά της προσφυγής λόγω παραβάσεως της υποχρεώσεως διαβιβάσεως των επίδικων στατιστικών στοιχείων εντός της προθεσμίας που προβλέπουν τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 όπως οριοθετήθηκε, η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι προθεσμίες αυτές δεν είναι επιτακτικές και αυστηρές, αλλ' απλώς ενδεικτικές του χρονικού διαστήματος που μπορεί να θεωρηθεί ως επαρκές, αν τα εκκολαπτήρια κοινοποιούν εγκαίρως τα εν λόγω στοιχεία στις εθνικές αρχές . Εξάλλου, η Επιτροπή συγχέει την υποχρέωση ταχείας διαβίβασης των στοιχείων που παρέχουν τα εκκολαπτήρια, η οποία και αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής, με την υποχρέωση των κρατών μελών να φροντίζουν για την τήρηση από τα εκκολαπτήρια της δικής τους υποχρέωσης εκ του κανονισμού, να κοινοποιούν δηλαδή εγκαίρως τα στοιχεία στον αρμόδιο φορέα .
15 Ο συλλογισμός αυτός δεν μπορεί να γίνει δεκτός . 'Οσον αφορά το δεσμευτικό χαρακτήρα των επίδικων προθεσμιών, πρέπει να σημειωθεί ότι το Συμβούλιο, με το άρθρο 17 του κανονισμού 2782/75, εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να θεσπίσει τα της εφαρμογής του κανονισμού αυτού, και ότι η Επιτροπή έκανε χρήση της εξουσιοδότησης αυτής με τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 που εξέδωσε . Οι διατάξεις αυτές διατυπώνονται κατά τρόπο σαφή και μη επιδεχόμενο αμφισβήτηση . Δεδομένου ότι το σύστημα προβλέψεως της εξέλιξης της αγοράς των προϊόντων για τα οποία πρόκειται, όπως καταρτίστηκε με τον κανονισμό 2782/75, δεν μπορεί να λειτουργήσει παρά μόνο εφόσον τα σχετικά στοιχεία για ολόκληρη την Κοινότητα είναι πλήρη και ενημερώνονται τακτικά, οι προθεσμίες πρέπει να θεωρηθούν δεσμευτικές .
16 Ενδέχεται όμως να επιβάλλεται κάποια ελαστικότητα στην εφαρμογή των προθεσμιών λόγω εξαιρετικών περιστάσεων . Λαμβάνοντας υπόψη τέτοιες περιστάσεις η Επιτροπή ανέχθηκε κατά το παρελθόν, όπως δήλωσε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, κάποιες σποραδικές και περιορισμένης εκτάσεως υπερβάσεις των τασσομένων προθεσμιών . Δεν είναι δυνατόν όμως να δικαιολογηθούν κατ' αυτό τον τρόπο οι συνεχείς και παρατεταμένες καθυστερήσεις, όπως οι επίδικες, που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο το σύστημα προβλέψεων της εξέλιξης της αγοράς .
17 Βεβαίως τα εν λόγω στοιχεία προέρχονται από τα εκκολαπτήρια και δεν μπορούν να διαβιβαστούν στην Επιτροπή εμπροθέσμως παρά μόνο αν τα εκκολαπτήρια τα κοινοποιούν εγκαίρως στις εθνικές αρχές, δυνάμει του άρθρου 9 του κανονισμού 2782/75 του Συμβουλίου . Οι εθνικές αρχές όμως έχουν το καθήκον να φροντίζουν, με το κατάλληλο σύστημα ελέγχου, για την έγκυρη εκ μέρους των εκκολαπτηρίων διαβίβαση των εν λόγω στοιχείων, ώστε να μπορούν οι ίδιες να τα κοινοποιούν στην Επιτροπή εντός της τασσομένης προθεσμίας . Πράγματι, το άρθρο 16 του κανονισμού αυτού, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 1975, προβλέπει ρητά ότι ο έλεγχος της τηρήσεως των διατάξεων αυτών διενεργείται από τους φορείς που ορίζει κάθε κράτος μέλος .
18 Πρέπει λοιπόν να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ, καθότι δεν διαβίβασε εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα στατιστικά στοιχεία που προβλέπει το άρθρο 10 του κανονισμού 2782/75 του Συμβουλίου, καθώς και τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 της Επιτροπής .
Επί των δικαστικών εξόδων
19 Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Επειδή η Ιταλική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα .
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει :
1 ) Η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ, καθότι δεν διαβίβασε εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα στατιστικά στοιχεία που προβλέπει το άρθρο 10 του κανονισμού 2782/75 του Συμβουλίου, καθώς και τα άρθρα 4, παράγραφος 1, και 6 του κανονισμού 1868/77 της Επιτροπής .
2 ) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα .