Υπόθεση 46/76
W. J. G. Bauhuis
κατά
Ολλανδικού Δημοσίου
αίτηση του Arrondissementsrechtbank te Den Haag για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως
Περίληψη της αποφάσεως
Δασμοί – Κατάργηση – Επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος – Έννοια
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρα 9, 12, 13 και 16)
Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων – Περιορισμοί – Κατάργηση – Παρέκκλιση κατά την έννοια του άρθρου 36 της Συνθήκης ΕΟΚ – Συσταλτική ερμηνεία
Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων – Περιορισμοί – Κατάργηση – Παρέκκλιση κατά την έννοια του άρθρου 36 της Συνθήκης ΕΟΚ – Υγειονομικοί έλεγχοι – Θεμιτοί – Τέλη – Είσποαξη – Απανοοεύεται
Εξαγωγικοί δασμοί – Επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος – Έννοια – Υγειονομικοί έλεγχοι – Τέλη
Διάθεση στο εσωτερικό εμπόριο και εξαγωγή (άρθρο 95)
Εξαγωγικοί δασμοί – Επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος – Έννοια – Υγειονομικοί έλεγχοι που επιβάλλονται από κοινοτική διάταξη – Τέλη – Είσπραξη από το κράτος μέλος αποστολής – Επιτρέπεται
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 16, οδηγία 64/432)
Ποσοτικοί περιορισμοί – Επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος – Βοοειδή και χοιροειδή – Εξαγωγή σ' άλλο κράτος μέλος – Συμπληρωματικοί υγειονομικοί έλεγχοι στις περιπτώσεις που προβλέπει η οδηγία 64/432/ΕΟΚ – Απαγορεύονται – Τέλη – Είσπραξη – Δεν συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο
Κάθε χρηματική επιβάρυνση, που επιβάλλεται μονομερώς, ανεξαρτήτως της ονομασίας της και της τεχνικής της, η οποία πλήττει τα εμπορεύματα επειδή διέρχονται τα σύνορα, όταν δεν είναι δασμός κατά κυριολεξία, συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος, κατά την έννοια των άρθρων 9, 12, 13 και 16 της Συνθήκης, έστω και αν δεν εισπράττεται υπέρ του κράτους. Άλλως έχουν τα πράγματα όταν η εν λόγω επιβάρυνση συνιστά την αμοιβή για πράγματι παρασχεθείσα υπηρεσία στον εξαγωγέα, αναλόγου ύψους προς την υπηρεσία αυτή ń αν η επιβάρυνση υπάγεται σ' ένα γενικό σύστημα εσωτερικών τελών και επιβάλλεται συστηματικά, με τα ίδια κριτήρια, στα εθνικά προϊόντα και στα εισαγόμενα ή εξαγόμενα προϊόντα.
Το άρθρο 36 είναι στενώς ερμηνευτέο διότι αποτελεί παρέκκλιση από το θεμελιώδη κανόνα της καταργήσεως όλων των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών μελών. Δεν πρέπει να νοηθεί ότι επιτρέπει μέτρα άλλης φύσεως εκτός αυτών που προβλέπονται από τα άρθρα 30 ώς 34.
Το άρθρο 36 δεν εμποδίζει, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει, τη διατήρηση ορισμένων περιορισμών, ιδίως υπό τη μορφή υγειονομικών ελέγχων. Σχετικώς δεν έχει σημασία ότι οι έλεγχοι που διεξάγονται από το κράτος εισαγωγής κατά τη διέλευση των συνόρων αντικαθίστανται με ελέγχους που διενεργούνται κατά την αποστολή από το κράτος μέλος αποστολής. Το άρθρο 36 δεν επιτρέπει όμως την είσπραξη τελών επιβαλλομένων επί των εμπορευμάτων που υποβάλλονται σ' αυτούς τους ελέγχους, διότι η είσπραξή τους δεν είναι αναγκαία για την άσκηση της αρμοδιότητας που προβλέπει το άρθρο 36 και συνεπώς αποτελούν συμπληρωματικό εμπόδιο στο ενδοκοινοτικό εμπόριο.
Τέλη θεσπισθέντα για τους υγειονομικούς ελέγχους, όταν απαιτούνται τόσο για τη διάθεση στο εμπόριο, όσο και για την εξαγωγή, αποτελούν τμήμα γενικού συστήματος εσωτερικών τελών και δεν αποτελούν επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος με εξαγωγικούς δασμούς, αλλά υπάγονται στην απαγόρευση των διακρίσεων που προβλέπει το άρθρο 95 της Συνθήκης.
Τέλη που εισπράττονται επ' ευκαιρία υγειονομικών ελέγχων, οι οποίοι επιβάλλονται από κοινοτική διάταξη, που είναι ενιαίοι και πρέπει να διεξάγονται υποχρεωτικά, πριν από την αποστολή, στο κράτος μέλος αποστολής, δεν συνιστούν επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος με εξαγωγικούς δασμούς, υπό την προϋπόθεση ότι το ύψος τους δεν υπερβαίνει το πραγματικό κόστος του ελέγχου επ' ευκαιρία του οποίου εισπράχτηκαν.
Εκτός από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από την ίδια την οδηγία, κάθε συμπληρωματικός έλεγχος, ο οποίος επιβάλλεται μονομερώς από ένα κράτος μέλος επί των βοοειδών και χοιροειδών που προορίζονται για εξαγωγή σ' άλλο κράτος μέλος, είτε κατόπιν ιδίας πρωτοβουλίας είτε για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις άλλου κράτους μέλους που κατέστησαν αδικαιολόγητες, συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό και κάθε τέλος που εισπράττεται με την ευκαιρία αυτή είναι, για το λόγο αυτό, ασυμβίβαστο με το κοινοτικό δίκαιο.