ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 18.5.2026
COM(2026) 1002 final
2026/0120(BUD)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή βοήθειας στη Ρουμανία όσον αφορά τις πλημμύρες στα τέλη Μαΐου του 2025, στην Κύπρο μετά τις δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου του 2025 και στην Ισπανία μετά τις δασικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2025
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Πλαίσιο της πρότασης
Η παρούσα απόφαση καλύπτει την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΤΑΕΕ) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου 1 (στο εξής: κανονισμός για το ΤΑΕΕ) για ποσό ύψους 144 099 756 EUR με σκοπό την παροχή βοήθειας στη Ρουμανία μετά τις πλημμύρες στα τέλη Μαΐου του 2025, στην Κύπρο μετά τις δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου του 2025 και στην Ισπανία μετά τις δασικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2025.
Η κινητοποίηση αυτή συνοδεύεται από τη μεταφορά πιστώσεων αριθ. DEC 8/2026 που προτείνει τη μεταφορά του απαραίτητου ποσού από τη γραμμή αποθεματικού για το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης (στο εξής: ΑΕΑ) στην επιχειρησιακή γραμμή του προϋπολογισμού του ΤΑΕΕ, τόσο σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων όσο και σε πιστώσεις πληρωμών.
2.Πληροφορίες και προϋποθέσεις
2.1Ρουμανία — περιφερειακή φυσική καταστροφή: πλημμύρες που ξεκίνησαν στις 27 Μαΐου 2025
1)Στις 14 Αυγούστου 2025 η Ρουμανία υπέβαλε αίτηση για οικονομική ενίσχυση από το ΤΑΕΕ με σκοπό τη χρηματοδότηση ενεργειών έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης λόγω των πλημμυρών που ξεκίνησαν στις 27 Μαΐου 2025. Στις 26 Σεπτεμβρίου 2025 και στις 24 Μαρτίου 2026 η Ρουμανία υπέβαλε πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με τα στοιχεία και τις πληροφορίες που περιλαμβάνονταν στην αίτηση για το ΤΑΕΕ.
2)Η Ρουμανία υπέβαλε αίτηση για ενίσχυση από το ΤΑΕΕ εντός της προθεσμίας των 12 εβδομάδων μετά την πρώτη ζημία που προκλήθηκε από την καταστροφή στις 27 Μαΐου 2025. Η αίτηση περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
3)Πρόκειται για φυσική καταστροφή και, επομένως, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΤΑΕΕ.
4)Οι ρουμανικές αρχές υπέβαλαν την αίτηση με βάση το κριτήριο «της περιφερειακής φυσικής καταστροφής», όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ, σύμφωνα με το οποίο ως «περιφερειακή φυσική καταστροφή» νοείται κάθε φυσική καταστροφή που προκαλεί άμεση ζημία σε μια περιοχή επιπέδου NUTS 2 σε επιλέξιμο κράτος και η οποία υπερβαίνει το 1,5 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) της εν λόγω περιοχής. Οι ρουμανικές αρχές εκτιμούν ότι η συνολική άμεση ζημία που προκλήθηκε από την καταστροφή ανέρχεται σε 573,59 εκατ. EUR. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 3 τρίτο εδάφιο του κανονισμού για το ΤΑΕΕ, όταν η φυσική καταστροφή αφορά διάφορες περιοχές επιπέδου NUTS 2, το ανώτατο όριο εφαρμόζεται στο μέσο ΑΕΠ των περιοχών αυτών, σταθμισμένο με βάση το μερίδιο της συνολικής ζημίας κάθε περιοχής. Η άμεση ζημία εκφραζόμενη ως ποσοστό του συνολικού σταθμισμένου περιφερειακού ΑΕΠ των περιφερειών Centru, Sud Muntenia και Nord Est είναι 1,8 %. Το ποσό αυτό υπερβαίνει το 1,5 % του συνολικού σταθμισμένου περιφερειακού ΑΕΠ των περιφερειών Centru, Sud Muntenia και Nord Est 2 .
5)Ο υπολογισμός του ποσού της οικονομικής ενίσχυσης από το ΤΑΕΕ πραγματοποιείται με βάση τη συνολική άμεση ζημία. Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ουσιώδεις ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
6)Η Ρουμανία δεν ζήτησε την πληρωμή προκαταβολής δυνάμει του άρθρου 4α του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
7)Από τις 26 Μαΐου έως τις αρχές Ιουνίου του 2025 η Ρουμανία αντιμετώπισε αρκετές ημέρες έντονων βροχοπτώσεων, οι οποίες στη συνέχεια οδήγησαν σε πλημμύρες στις περιφέρειες Centru, Sud Muntenia και Nord Est. Οι μεγαλύτερες ζημίες καταγράφηκαν στο αλατωρυχείο Praid, όπου στις 27 Μαΐου τα πλημμυρικά ύδατα από τον ποταμό Corund διέλυσαν τμήμα της κοίτης του ποταμού, προκαλώντας σοβαρές ζημίες στην υδροτεχνική υποδομή της περιοχής και διεισδύοντας στο αλατωρυχείο. Ολόκληρο το αλατωρυχείο πλημμύρισε με νερό, γεγονός που έθεσε σε κίνδυνο τη σταθερότητα των πυλώνων στήριξης του αλατωρυχείου και έθεσε σε κίνδυνο τη δομική ακεραιότητά του. Σε άλλα μέρη των προαναφερόμενων περιοχών, το χαλάζι και οι ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν εκτεταμένες ζημίες στις υποδομές. Οι καταιγίδες διατάραξαν επίσης τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και άφησαν χιλιάδες νοικοκυριά χωρίς ηλεκτρική ενέργεια.
8)Οι ρουμανικές αρχές ζήτησαν τη συνδρομή ομάδας εμπειρογνωμόνων σχετικά με τα στατικά προβλήματα του αλατωρυχείου Praid μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια ομάδα 8 εμπειρογνωμόνων από τη Γερμανία, την Ουγγαρία, τις Κάτω Χώρες και την Ισπανία, καθώς και ένας αξιωματικός-σύνδεσμος από το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ εστάλησαν στην περιοχή για μία εβδομάδα για να συμβάλουν στην ανάλυση της κατάστασης που επικρατούσε στο αλατωρυχείο Praid. Τα βασικά πορίσματα των εμπειρογνωμόνων παρουσιάστηκαν στις ρουμανικές αρχές στις 10 Ιουνίου.
9)Η Ρουμανία εκτίμησε ότι το κόστος των ενεργειών που είναι επιλέξιμες κατά το άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ ανέρχεται σε 449,71 εκατ. EUR και υπέβαλε τις δαπάνες κατανεμημένες ανά είδος ενέργειας. Το μεγαλύτερο μέρος του κόστους των ενεργειών έκτακτης ανάγκης αφορά την αποκατάσταση της λειτουργίας των υποδομών και των εγκαταστάσεων στους τομείς της ενέργειας, των υδάτων και των λυμάτων, των τηλεπικοινωνιών, των μεταφορών, της υγείας και της εκπαίδευσης και ανέρχεται σε 227,09 εκατ. EUR. Το δεύτερο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά την εξασφάλιση προληπτικών υποδομών και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και ανέρχεται σε 177,64 εκατ. EUR. Το τρίτο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά τον καθαρισμό των περιοχών που επλήγησαν από τις καταστροφές και ανέρχεται σε 26,04 εκατ. EUR. Το τέταρτο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά τις υπηρεσίες διάσωσης και την παροχή προσωρινής στέγασης και ανέρχεται σε 18,94 εκατ. EUR.
10)Η Ρουμανία μετέφερε στο εθνικό της δίκαιο την οδηγία 2007/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (οδηγία για τις πλημμύρες) κυρίως μέσω της εθνικής στρατηγικής για τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (2010-2035), η οποία εγκρίθηκε με την κυβερνητική απόφαση 846 της 11ης Αυγούστου 2010.
11)Κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης δεν είχε κινηθεί κατά της Ρουμανίας διαδικασία επί παραβάσει σχετικά με την ενωσιακή νομοθεσία που αφορά τον χαρακτήρα της καταστροφής.
2.2Κύπρος — μείζων φυσική καταστροφή: δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου του 2025
1)Στις 14 Οκτωβρίου 2025 η Κύπρος υπέβαλε αίτηση για οικονομική ενίσχυση από το ΤΑΕΕ με σκοπό τη χρηματοδότηση ενεργειών έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης λόγω των δασικών πυρκαγιών του Ιουλίου του 2025.
2)Η Κύπρος υπέβαλε αίτηση για ενίσχυση από το ΤΑΕΕ εντός της προθεσμίας των 12 εβδομάδων μετά την πρώτη ζημία που προκλήθηκε από την καταστροφή στις 23 Ιουλίου 2025. Η αίτηση περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
3)Πρόκειται για φυσική καταστροφή και, επομένως, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΤΑΕΕ.
4)Οι κυπριακές αρχές εκτιμούν ότι η συνολική άμεση ζημία που προκλήθηκε από την καταστροφή ανέρχεται σε 253,69 εκατ. EUR. Η Επιτροπή αποδέχθηκε ως εύλογη συνολική άμεση ζημία το ποσό των 252,68 εκατ. EUR. Το ποσό αυτό υπερβαίνει το όριο «μείζονος φυσικής καταστροφής» για την Κύπρο που ισούται με το 0,6 % του οικείου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος, δηλαδή 170,05 εκατ. EUR το 2025 3 . Κατά συνέπεια, η καταστροφή μπορεί να χαρακτηριστεί ως «μείζων φυσική καταστροφή» σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
5)Ο υπολογισμός του ποσού της οικονομικής ενίσχυσης από το ΤΑΕΕ πραγματοποιείται με βάση τη συνολική άμεση ζημία. Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ουσιώδεις ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
6)Η Κύπρος ζήτησε την πληρωμή προκαταβολής δυνάμει του άρθρου 4α του κανονισμού για το ΤΑΕΕ. Με βάση την προκαταρκτική αξιολόγηση, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την πληρωμή προκαταβολής από το ΤΑΕΕ. Ως εκ τούτου, χορηγήθηκε προκαταβολή ύψους 2 317 465 EUR με την εκτελεστική απόφαση C(2025) 8276 της Επιτροπής της 3ης Δεκεμβρίου 2025. Η προκαταβολή καταβλήθηκε στην Κύπρο στις 29 Δεκεμβρίου 2025.
7)Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025 η Κύπρος βίωσε έναν συνδυασμό παρατεταμένης ξηρασίας, ακραίων κυμάτων καύσωνα και ισχυρών ανέμων, ο οποίος δημιούργησε τις συνθήκες για δύο πρωτοφανείς δασικές πυρκαγιές στις περιοχές της Λεμεσού και της Πάφου τον Ιούλιο. Χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιοχές τους λόγω των δασικών πυρκαγιών στη Λεμεσό. Αρκετά σχολεία και ιδρύματα υγείας αναγκάστηκαν να μειώσουν τις υπηρεσίες τους και σχεδόν 900 ιδιωτικές ιδιοκτησίες καταστράφηκαν. Παράλληλα, η δασική πυρκαγιά στην Πάφο προκάλεσε σοβαρές οικονομικές απώλειες στον γεωργικό τομέα και στο περιβάλλον και απείλησε την κοινωνικοοικονομική σταθερότητα των αγροτικών κοινοτήτων. Οι δασικές πυρκαγιές είχαν επίσης ως αποτέλεσμα τον θάνατο 2 ανθρώπων.
8)Οι κυπριακές αρχές ζήτησαν ενίσχυση για τις πυρκαγιές στη Λεμεσό μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ εξέφρασαν την προθυμία τους να προσφέρουν στήριξη. Στις 24 Ιουλίου 2025 η Κύπρος αποδέχτηκε την προσφορά της Ελλάδας, η οποία παρείχε ταχέως μια χερσαία μονάδα αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών.
9)Η Κύπρος εκτίμησε το κόστος των ενεργειών που είναι επιλέξιμες κατά το άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ σε 84,25 εκατ. EUR και υπέβαλε τις δαπάνες κατανεμημένες ανά είδος ενέργειας. Το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά την αποκατάσταση της λειτουργίας των υποδομών και των εγκαταστάσεων στους τομείς της ενέργειας, των υδάτων, των λυμάτων, των τηλεπικοινωνιών και των μεταφορών και ανέρχεται σε 66,9 εκατ. EUR. Το δεύτερο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά προσωρινά μέτρα στέγασης και υπηρεσίες διάσωσης και ανέρχεται σε 8,77 εκατ. EUR. Το τρίτο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά τον καθαρισμό των περιοχών που επλήγησαν από τις καταστροφές και ανέρχεται σε 5,88 εκατ. EUR. Το τέταρτο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά την εξασφάλιση προληπτικών υποδομών και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και ανέρχεται σε 2,7 εκατ. EUR.
10)Κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης δεν είχε κινηθεί κατά της Κύπρου διαδικασία επί παραβάσει σχετικά με την ενωσιακή νομοθεσία που αφορά τον χαρακτήρα της καταστροφής.
2.3 Ισπανία — μείζων φυσική καταστροφή: δασικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2025
1)Στις 30 Οκτωβρίου 2025 η Ισπανία υπέβαλε αίτηση για οικονομική ενίσχυση από το ΤΑΕΕ με σκοπό τη χρηματοδότηση ενεργειών έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης λόγω των δασικών πυρκαγιών του Αυγούστου του 2025.
2)Η Ισπανία υπέβαλε αίτηση για ενίσχυση από το ΤΑΕΕ εντός της προθεσμίας των 12 εβδομάδων μετά την πρώτη ζημία που προκλήθηκε από την καταστροφή στις 8 Αυγούστου 2025. Η αίτηση περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
3)Πρόκειται για φυσική καταστροφή και, επομένως, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΤΑΕΕ.
4)Οι ισπανικές αρχές εκτιμούν ότι η συνολική άμεση ζημία που προκλήθηκε από την καταστροφή ανέρχεται σε 4 318,27 εκατ. EUR. Το ποσό αυτό υπερβαίνει το όριο «μείζονος φυσικής καταστροφής» για την Ισπανία, το οποίο ήταν 3 958,44 εκατ. EUR το 2025 4 (3 δισ. EUR σε τιμές 2011). Κατά συνέπεια, η καταστροφή μπορεί να χαρακτηριστεί ως «μείζων φυσική καταστροφή» σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
5)Ο υπολογισμός του ποσού της οικονομικής ενίσχυσης από το ΤΑΕΕ πραγματοποιείται με βάση τη συνολική άμεση ζημία. Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ουσιώδεις ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ.
6)Η Ισπανία ζήτησε την πληρωμή προκαταβολής δυνάμει του άρθρου 4α του κανονισμού για το ΤΑΕΕ. Με βάση την προκαταρκτική αξιολόγηση, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την πληρωμή προκαταβολής από το ΤΑΕΕ. Ως εκ τούτου, με την εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής που βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της έκδοσης θα χορηγηθεί προκαταβολή ύψους 30 137 714 EUR.
7)Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025 η Ισπανία βίωσε έναν συνδυασμό παρατεταμένης ξηρασίας, ακραίων κυμάτων καύσωνα και τριών κυμάτων σοβαρών δασικών πυρκαγιών. Καταγράφηκαν τουλάχιστον 243 δασικές πυρκαγιές, σε 16 αυτόνομες κοινότητες. Οι πυρκαγιές προκάλεσαν σημαντικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές ζημίες, καταστρέφοντας τα μέσα διαβίωσης πολλών πολιτών, ιδίως στις αγροτικές περιοχές. Πολλοί άνθρωποι χρειάστηκε να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι δασικές πυρκαγιές είχαν επίσης ως αποτέλεσμα τον θάνατο 8 ανθρώπων. Η παρούσα αίτηση αφορά τις ζημίες του τρίτου και πλέον καταστροφικού κύματος πυρκαγιών, που ξεκίνησε στις 8 Αυγούστου.
8)Οι ισπανικές αρχές ζήτησαν ενίσχυση μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εννέα κράτη μέλη παρείχαν στήριξη με τη μορφή πυροσβεστικών αεροσκαφών, ελικοπτέρων, πυροσβεστών, οχημάτων, εργαλείων και βαρέων μηχανημάτων σε διάφορες ισπανικές περιφέρειες.
9)Η Ισπανία εκτίμησε ότι το κόστος των ενεργειών που είναι επιλέξιμες δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ ανέρχεται σε 121,1 εκατ. EUR και υπέβαλε τις δαπάνες κατανεμημένες ανά είδος ενέργειας. Το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά τον καθαρισμό των περιοχών που επλήγησαν από τις καταστροφές και ανέρχεται σε 52,61 εκατ. EUR. Το δεύτερο μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά την αποκατάσταση της λειτουργίας των υποδομών και των εγκαταστάσεων στους τομείς των υδάτων, των λυμάτων, των τηλεπικοινωνιών, της εκπαίδευσης και των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής κληρονομιάς, και ανέρχεται σε 29,44 εκατ. EUR. Το τρίτο μέρος του κόστους αφορά προσωρινά μέτρα στέγασης και υπηρεσίες διάσωσης και ανέρχεται σε 39,05 εκατ. EUR.
10)Κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης δεν είχε κινηθεί κατά της Ισπανίας διαδικασία επί παραβάσει σχετικά με την ενωσιακή νομοθεσία που αφορά τον χαρακτήρα της καταστροφής.
2.4Συμπέρασμα
Με βάση τις ανωτέρω εκτιμήσεις και μετά από αξιολόγηση των πληροφοριών που υποβλήθηκαν, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι οι καταστροφές που αναφέρονται στις αιτήσεις που υπέβαλαν η Ρουμανία, η Κύπρος και η Ισπανία πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον κανονισμό για το ΤΑΕΕ για την κινητοποίηση του ταμείου.
3.Χρηματοδότηση
Το ΤΑΕΕ ιδρύθηκε με βάση την αρχή της αλληλεγγύης και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή εφαρμόζει μια σταδιακή προσέγγιση όσον αφορά την κατανομή της βοήθειας. Κατά συνέπεια, το μέρος των ζημιών που υπερβαίνει το όριο για την κινητοποίηση του ΤΑΕΕ για μια «μείζων φυσική καταστροφή» (δηλαδή, το 0,6 % του ΑΕΕ ή 3 δισ. EUR σε τιμές 2011, ανάλογα με το ποιο είναι το χαμηλότερο ποσό, πρβλ. άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ) θα πρέπει να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ένταση ενίσχυσης από το μέρος των ζημιών που δεν υπερβαίνουν το όριο. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό της ενίσχυσης για μια χώρα που πλήττεται από καταστροφή η οποία πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί «μείζων φυσική καταστροφή» υπολογίζεται με την άθροιση δύο ποσών: 2,5 % της συνολικής άμεσης ζημίας που δεν υπερβαίνει το όριο και 6 % για το μέρος της συνολικής άμεσης ζημίας που υπερβαίνει το όριο. Το ποσοστό που εφαρμόζεται για τον καθορισμό των ποσών ενίσχυσης για μια «περιφερειακή φυσική καταστροφή», που παραμένει κάτω από το εθνικό όριο, ανέρχεται στο 2,5 % της συνολικής άμεσης ζημίας.
Αυτή η μεθοδολογία για τον υπολογισμό της ενίσχυσης από το ΤΑΕΕ καθορίστηκε στην ετήσια έκθεση 2002-2003 για το ΤΑΕΕ και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η συνεισφορά του ΤΑΕΕ δεν μπορεί να υπερβαίνει το εκτιμώμενο συνολικό κόστος των επιλέξιμων ενεργειών.
Κατ’ εφαρμογή της μεθοδολογίας που περιγράφεται ανωτέρω, η Επιτροπή αξιολόγησε την ενίσχυση από το ΤΑΕΕ ως απάντηση στις τρεις αιτήσεις που υπέβαλαν η Ρουμανία, η Κύπρος και η Ισπανία σχετικά με τις πλημμύρες και τις δασικές πυρκαγιές που σημειώθηκαν το 2025.
Συνεπώς, η Επιτροπή προτείνει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να κινητοποιήσει τα ακόλουθα ποσά:
|
Καταστροφή |
Σύνολο άμεσων ζημιών |
Ισχύον όριο |
2,5 % των συνολικών άμεσων ζημιών [έως το όριο για τις μείζονες καταστροφές] |
6 % των συνολικών άμεσων ζημιών [πάνω από το όριο για τις μείζονες καταστροφές] |
Προτεινόμενη ενίσχυση από το ΤΑΕΕ |
Προκαταβολές |
Υπόλοιπο προς καταβολή |
|
(σε EUR) |
(σε EUR) |
(σε EUR) |
(σε EUR) |
(σε EUR) |
(σε EUR) |
(σε EUR) |
|
|
Ρουμανία — πλημμύρες |
573 587 000 |
477 819 000 |
14 339 675 |
ά.ά. |
14 339 675 |
δεν ζητήθηκε |
14 339 675 |
|
περιφερειακή καταστροφή |
|||||||
|
Κύπρος — δασικές πυρκαγιές |
252 680 561 |
170 046 000 |
4 251 150 |
4 958 074 |
9 209 223 |
2 317 465 |
6 891 758 |
|
μείζων καταστροφή |
|||||||
|
Ισπανία — δασικές πυρκαγιές |
4 318 268 632 |
3 958 436 000 |
98 960 900 |
21 589 958 |
120 550 858 |
30 137 714 |
90 413 144 |
|
μείζων καταστροφή |
|||||||
|
ΣΥΝΟΛΟ |
|
|
|
|
144 099 756 |
32 455 179 |
111 644 577 |
Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 5 (στο εξής: κανονισμός για το ΠΔΠ) επιτρέπει την κινητοποίηση του ΤΑΕΕ στο πλαίσιο του Αποθεματικού Αλληλεγγύης και Επείγουσας Βοήθειας (στο εξής: SEAR). Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/765 του Συμβουλίου 6 (στο εξής: τροποποιημένος κανονισμός για το ΠΔΠ) διαίρεσε το SEAR σε δύο χωριστά μέσα: το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης και το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας.
Το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης με ετήσιο ποσό ύψους 1 016 εκατ. EUR σε τιμές 2018 (που αντιστοιχεί σε 1 190,4 εκατ. EUR σε τιμές 2026) θα χρησιμοποιηθεί με σκοπό τη συνδρομή για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης οι οποίες καλύπτονται από το ΤΑΕΕ. Στο σημείο 10 της διοργανικής συμφωνίας, της 16ης Δεκεμβρίου 2020, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων 7 , καθορίζονται οι λεπτομέρειες για την κινητοποίηση του ΤΑΕΕ στο πλαίσιο του SEAR.
Προκειμένου να αποφευχθεί η πρόωρη εξάντληση των ετήσιων κονδυλίων, το άρθρο 3 παράγραφος 7 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ και το άρθρο 9 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του τροποποιημένου κανονισμού για το ΠΔΠ ορίζουν ότι το 25 % των ετήσιων κονδυλίων του ΤΑΕΕ πρέπει να παραμένει διαθέσιμο την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους (αποθεματικό στα τέλη του έτους). Το 2026 το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 297,6 εκατ. EUR.
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 4α παράγραφος 4 του κανονισμού για το ΤΑΕΕ, το ποσό των 50 εκατ. EUR έχει ήδη εγγραφεί στον γενικό προϋπολογισμό για το 2026 (σε αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές) για την πληρωμή πιθανών προκαταβολών. Τόσο η Κύπρος 8 όσο και η Ισπανία ζήτησαν και έλαβαν προκαταβολές, ύψους 2,32 εκατ. EUR και 30,14 εκατ. EUR, αντίστοιχα.
Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 του τροποποιημένου κανονισμού για το ΠΔΠ, όποιο μέρος του ετήσιου ποσού δεν χρησιμοποιείται σε δεδομένο έτος ν μπορεί να χρησιμοποιηθεί έως το έτος ν+1. Το ποσό των 21,3 εκατ. EUR μεταφέρθηκε από το 2025 στο 2026, εκ του οποίου 20,85 εκατ. EUR είναι διαθέσιμα για την πληρωμή πιθανών προκαταβολών 9 .
Συμπερασματικά, το συνολικό διαθέσιμο ποσό στη γραμμή του αποθεματικού πριν από την 1η Οκτωβρίου ανέρχεται σε 843,25 εκατ. EUR (εξαιρουμένων των προκαταβολών και του αποθεματικού στα τέλη του έτους) και επαρκεί για την κάλυψη του προτεινόμενου ποσού προς κινητοποίηση.
|
Διαθέσιμοι πόροι του ΤΑΕΕ το 2026 (σε EUR) |
|
|
Σύνολο ετήσιων κονδυλίων το 2026 |
1 190 405 931 |
|
Ποσό που μεταφέρθηκε από το 2025 (συμπεριλ. μη χρησιμοποιηθεισών προκαταβολών) (+) |
21 304 355 |
|
Αποθεματικό στα τέλη του έτους, διαθέσιμο μετά την 1η Οκτωβρίου (−) |
297 601 483 |
|
Συνολικό ποσό που είναι επί του παρόντος διαθέσιμο πριν από την 1η Οκτωβρίου, εκ του οποίου: |
914 108 803 |
|
oΠόσο που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για πιθανές προκαταβολές 10 |
70 854 849 |
|
oΔιαθέσιμο ποσό για την τρέχουσα απόφαση κινητοποίησης |
843 253 954 |
|
Ποσό που προτείνεται να κινητοποιηθεί (μόνο υπόλοιπο προς καταβολή) |
111 644 577 |
|
Υπόλοιπο ποσό για μελλοντικές αιτήσεις, συμπεριλ. των προκαταβολών και του αποθεματικού στα τέλη του έτους 11 |
1 100 065 709 |
2026/0120 (BUD)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή βοήθειας στη Ρουμανία όσον αφορά τις πλημμύρες στα τέλη Μαΐου του 2025, στην Κύπρο μετά τις δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου του 2025 και στην Ισπανία μετά τις δασικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2025
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης 12 , και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 3,
Έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία, της 16ης Δεκεμβρίου 2020, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων 13 , και ιδίως το σημείο 10,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Ταμείο) έχει ως στόχο να επιτρέπει στην Ένωση να αντιδρά με ταχύ, αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο σε καταστάσεις επείγουσας ανάγκης, ώστε να εκφράζει την αλληλεγγύη της προς τον πληθυσμό των περιοχών που πλήττονται από μείζονες ή περιφερειακές φυσικές καταστροφές ή από σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας.
(2)Το Ταμείο δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου 14 .
(3)Στις 14 Αυγούστου 2025 η Ρουμανία υπέβαλε αίτηση για κινητοποίηση του Ταμείου μετά τις πλημμύρες στα τέλη Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου του 2025.
(4)Στις 14 Οκτωβρίου 2025 η Κύπρος υπέβαλε αίτηση για κινητοποίηση του Ταμείου μετά τις δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου του 2025.
(5)Στις 30 Οκτωβρίου 2025 η Ισπανία υπέβαλε αίτηση για κινητοποίηση του Ταμείου μετά τις δασικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2025.
(6)Οι αιτήσεις αυτές πληρούν τις προϋποθέσεις για την καταβολή οικονομικής ενίσχυσης από το Ταμείο, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2002.
(7)Επομένως, το Ταμείο θα πρέπει να κινητοποιηθεί για την καταβολή οικονομικής ενίσχυσης στη Ρουμανία, στην Κύπρο και στην Ισπανία.
(8)Για να εξασφαλιστεί ότι η χρηματοδοτική ενίσχυση της Ένωσης μπορεί να διατεθεί το συντομότερο δυνατόν στα πληγέντα κράτη μέλη και για να αποφευχθεί οποιαδήποτε καθυστέρηση στην κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει επειγόντως την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα πρέπει να εφαρμοστεί από την ημερομηνία της έκδοσής της,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης, το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινητοποιείται ως εξής σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και σε πιστώσεις πληρωμών σχετικά με φυσικές καταστροφές:
α)στη Ρουμανία χορηγείται το ποσό των 14 339 675 EUR μετά τις πλημμύρες στα τέλη Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου του 2025·
β)στην Κύπρο χορηγείται το ποσό των 9 209 223 EUR μετά τις δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου του 2025·
γ)στην Ισπανία χορηγείται το ποσό των 120 550 858 EUR μετά τις δασικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2025.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από [την ημερομηνία έκδοσής της].
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος Ο Πρόεδρος