ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 3.7.2026
COM(2026) 339 final
2026/0181(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 όσον αφορά την εξουσία της Επιτροπής να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η αιτιολογική σκέψη 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών 1(1) ορίζει τα εξής: «Με στόχο την προσαρμογή του παρόντος κανονισμού στις μελλοντικές ανάγκες, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή αναφορικά με την τροποποίηση των παραρτημάτων του παρόντος κανονισμού.» Κατά συνέπεια, με το άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 ανατίθεται στην Επιτροπή «η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 24 για την τροποποίηση των παραρτημάτων του παρόντος κανονισμού εντός του πεδίου εφαρμογής των σχετικών με τα παραρτήματα διατάξεων του παρόντος κανονισμού.»
Με το άρθρο 24 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 ανατέθηκε η εν λόγω εξουσία στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών, η οποία έληξε στις 6 Ιουνίου 2024. Το παρόν σχέδιο πρότασης τροποποιεί το άρθρο 24 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 ώστε να προβλεφθεί εξουσιοδότηση αόριστης διάρκειας.
Η ανάγκη εξουσιοδότησης είναι ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά το παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, το οποίο καθορίζει τον ελάχιστο αριθμό υπογραφόντων ανά κράτος μέλος. Το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 ορίζει την παρακάτω προϋπόθεση εγκυρότητας της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών: «τουλάχιστον στο ένα τέταρτο των κρατών μελών ο αριθμός των υπογραφόντων είναι τουλάχιστον ίσος προς τον ελάχιστο αριθμό που ορίζεται στο παράρτημα I, ο οποίος αντιστοιχεί στον αριθμό των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκλέγονται στο αντίστοιχο κράτος μέλος, πολλαπλασιαζόμενο επί τον συνολικό αριθμό των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά τον χρόνο καταχώρισης της πρωτοβουλίας.»
Σύμφωνα με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που βασίζονται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), η σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μεταβάλλεται για κάθε κοινοβουλευτική περίοδο από το 2011 που εκδόθηκε ο πρώτος κανονισμός σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών 2(2). Πριν κάθε νέα κοινοβουλευτική περίοδο χρησιμοποιούνται κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 και, προηγουμένως, το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 211/2011, για την τροποποίηση του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 211/2011, αντίστοιχα.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Άνευ αντικειμένου.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Άνευ αντικειμένου.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 24 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) σχετικά με την έκδοση των διατάξεων για τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την υποβολή πρωτοβουλίας πολιτών κατά την έννοια του άρθρου 11 της ΣΕΕ.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Το αντικείμενο του παρόντος κανονισμού εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 24 της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι μόνο η Ένωση μπορεί να θεσπίζει τους κανόνες και τις διαδικασίες που διέπουν την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Συνεπώς, δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο εν άρθρο 5 της ΣΕΕ, καθώς δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.
Η παρούσα πρόταση προβλέπει περιορισμένη και στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Κανονισμός για την τροποποίηση κανονισμού.
Το άρθρο 24 της ΣΛΕΕ παρέχει ειδική νομική βάση για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών και την έκδοση, μέσω κανονισμών, των διατάξεων σχετικά με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την υποβολή πρωτοβουλίας πολιτών κατά την έννοια του άρθρου 11 της ΣΕΕ. Οι αναγκαίοι κανόνες και προϋποθέσεις για την υλοποίηση ενός μέσου με ευρωπαϊκή διάσταση, όπως η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, μπορούν να θεσπιστούν μόνο μέσω κανονισμού που έχει άμεση ισχύ.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΥΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Διαβουλεύσεις με τους συμφεροντούχους
Άνευ αντικειμένου.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Η παρούσα πρόταση δεν συνοδεύεται από εκτίμηση επιπτώσεων. Η παρούσα πρόταση δεν τροποποιεί επί της ουσίας τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/788 και δεν επιβάλλει νέες υποχρεώσεις στα εμπλεκόμενα μέρη. Πρόκειται για στοχευμένη τεχνική τροποποίηση που αποσκοπεί στην εκ νέου θέσπιση της εξουσίας της Επιτροπής να τροποποιεί τα παραρτήματα του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων εντός του πεδίου εφαρμογής των σχετικών με τα παραρτήματα διατάξεων του εν λόγω κανονισμού, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Άνευ αντικειμένου.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η πρόταση δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Άνευ αντικειμένου.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Το άρθρο 1 του προτεινόμενου κανονισμού αντικαθιστά το άρθρο 24 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 προκειμένου να προστεθεί εξουσιοδότηση αόριστης διάρκειας για την έκδοση από την Επιτροπή κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788. Η διατύπωση της προτεινόμενης διάταξης αναπαράγει την τυποποιημένη ρήτρα από το προσάρτημα της διοργανικής συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, και την κοινή αντίληψή της σχετικά με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
2026/0181 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 όσον αφορά την εξουσία της Επιτροπής να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 24,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Με το άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 3 (1) ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 24 του εν λόγω κανονισμού για την τροποποίηση των παραρτημάτων του εντός του πεδίου εφαρμογής των σχετικών με τα παραρτήματα διατάξεων του εν λόγω κανονισμού. Με το άρθρο 24 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 ανατέθηκε η εν λόγω εξουσία στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών, η οποία έληξε στις 6 Ιουνίου 2024.
(2)Η Επιτροπή πρέπει να έχει την εξουσία να τροποποιεί τα παραρτήματα του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για την προσαρμογή τους στις μελλοντικές ανάγκες. Ειδικότερα, το παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 καθορίζει τον ελάχιστο αριθμό υπογραφόντων ανά κράτος μέλος προκειμένου μια πρωτοβουλία να είναι έγκυρη σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788. Ο εν λόγω ελάχιστος αριθμός υπογραφόντων ανά κράτος μέλος χρειάζεται να επικαιροποιείται κάθε φορά που μεταβάλλεται η σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μέσω απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η οποία εκδίδεται βάσει του άρθρου 14 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
(3)Κατά συνέπεια, ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/788 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Στο άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 23 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για αόριστο χρονικό διάστημα από την [6η Ιουνίου 2019] [ημερομηνία έναρξης ισχύος της βασικής νομοθετικής πράξης ή οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία ορίσουν οι συννομοθέτες].».
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος Ο/Η Πρόεδρος
[...] [...]